Document · PDF

Conceptverslag WIO 01.09.2021.docx

Raadscommissie Werk Inkomen en Onderwijs 22 september 2021, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie WIO d.d. 1 september 20218.930 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociale Zaken, Armoede en Schuldhulpverlening, Onderwijs, Voorschool, Kinderopvang en Naschoolse Voorzieningen, Volwasseneneducatie Laaggeletterdheid en Inburgering.

WIO

Raadscommissieverslag, 1 september 2021

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT VERSLAG Openbare hybride vergadering van de Raadscommissie Werk Inkomen en Onderwijs (WIO) Woensdag 1 september 2021, van 9.00 tot 12.15 uur Woensdag 22 september 2021 Voorzitter: mevrouw Bakker Portefeuillehouders: wethouder mevrouw Moorman, wethouder Groot Wassink Commissiegriffier: de heer Van Ommen, mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), mevrouw De Fockert (GL), mevrouw IJmker (GL), de heer Khan (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw El Ksaihi (D66), mevrouw Kuiper-de Haan (CU), mevrouw Van der List (GL), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Marttin (VVD), de heer Miedema (PvdA), mevrouw Rooderkerk (D66), mevrouw Van Soest (PvdO), mevrouw Wijmenga (CDA) Afwezig: Nida, FvD, BIJ1 Overige aanwezigen: de heer Van der Lende (Bijstandsbond, inspreker bij punt 2b)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.03 uur en gaat na of alle aangemelde leden inderdaad fysiek of digitaal aanwezig zijn. Zij constateert dat er een quorum aanwezig is. Zij verwelkomt de nieuwe commissiegriffier Van Ommen b. Mededelingen Mevrouw IJMKER deelt mee dat in haar contact met Pantar de mogelijkheid van een werkbezoek te berde gebracht is. Bij voldoende belangstelling van commissieleden is zij bereid dat te organiseren. Wethouder MOORMAN deelt mee dat Amsterdam minder middelen krijgt vanuit het Nationaal Programma Onderwijs dan ze gehoopt had. OP 22 juli werd bekend dat de hoofdstad 8,8 miljoen krijgt voor het PO en 5,8 voor het VO. Die middelen zullen besteed worden aan het tegengaan van kansenongelijkheid, het verbeteren van de onderwijskwaliteit, het wegwerken van verschillen tussen scholen en het bevorderen van de samenwerking van gemeente, scholen en het kenniscentrum. Een nadere uitwerking volgt. De heer MIEDEMA bedankt de wethouder voor de uitwerking van de PvdA-GL motie over buurtbanen. Hij is benieuwd hoe de subsidieregeling in de praktijk gaat uitwerken. Wethouder GROOT WASSINK is daar ook erg benieuwd naar. De regeling is er nu en de raad zal via rapportages op de hoogte gehouden. c. Vaststellen agenda

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

De voorzitter constateert dat er geen behoefte is aan bespreking van agendapunten 3 en 4 die dus als hamerstuk naar de raad worden doorgeleid. De agendapunten 12 en 13 worden op voorstel in de vorige vergadering van mevrouw De Fockert gevoegd behandeld. Agendapunt 14 wordt na punt 8 behandeld, aansluitend bij de overige agendapunten Sociale Zaken. Voor het overige wordt de agenda conform het voorstel vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie WIO d.d. 23 juni 2021 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda per portefeuille Mevrouw DE FOCKERT vraagt om opschoning van de termijnagenda. De VOORZITTER zegt dit verzoek te zullen neerleggen bij de portefeuillehouders. f. TKN-lijst De schriftelijk ingediende verzoeken van de leden Schreuders (TKN11) en Van der List (TKN13) ter agendering van de betreffende stukken worden gehonoreerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen nieuwe ingekomen stukken. Het stuk over open hiring in Zuidoost staat als punt 6 op de agenda. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.13 uur. Vanaf dit moment gaan de spreektijden in. b. Inspreekmoment Publiek De heer VAN DER LENDE spreekt namens de Bijstandsbond in over het zwartboek over de cohortaanpak over problemen die cliënten ondervinden bij de spreekuren.

Dat komt bij agendapunt 14 aan de orde. De oproepen leiden tot veel frustratie, angst en woede. Mensen van wie bekend is dat ze arbeidsongeschikt zijn, worden toch opgeroepen en vanaf het begin van het gesprek onder druk gezet om met een jobhunter op zoek te gaan naar betaald werk. Zij krijgen het gevoel dat ze zich opnieuw moeten verdedigen. Alleen de brieven al toepen veel weerstand op vanwege de vermelding van betaald werk. De gesprekken met de klantmanagers verlopen heel moeizaam. Als mensen inderdaad niet geschikt blijken voor betaald werk, worden ze onderdruk gezet om vrijwilligerswerk te gaan doen en dat aan te tonen met een vrijwilligerswerkcontract. Dat alles roept veel weerstand op en geeft mensen zeker niet de indruk dat deze aanpak er is om ze te helpen maar om ze tot iets te dwingen.

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

Mevrouw KUIPER-DE HAAN vraagt of aanpassingen in de brief zouden helpen. Als daar bijvoorbeeld vermeld zou worden dat men graag het gesprek wil aangaan over hoe het met de cliënt gaat en hoe hij zijn toekomst ziet. De heer VAN DER LENDE zegt dat een andere formulering wellicht iets zou verbeteren, maar dat dit slechts een onderdeel is van het probleem. Het grootste probleem is dat de klantmanagers mensen tijdens het gesprek onder druk zetten en dat noemt hij een structureel probleem van de aanpak. Mevrouw KUIPER-DE HAAN merkt op dat er wel een wet van kracht is die tot maximale moeite verplicht om aan het werk te gaan. De heer MIEDEMA zegt het zwartboek met interesse gelezen te hebben en dat het hem is opgevallen dat er kennelijk grote verschillen zijn tussen locaties en klantmanagers. Hij vraagt wat de goede locaties en klantmanagers dan anders doen. De heer VAN DER LENDE zegt dat er een zekere willekeur lijkt te bestaan en dat centrale sturing lijkt te ontbreken. Hij begrijpt dat de wethouder mensen niet in de steek wil laten en hun kansen wil laten zien. Veel is afhankelijk van de manier waarop de autonome klantmanager daar invulling aan geeft en dat lijkt niet eenduidig georganiseerd te zijn.

De goede gaan serieus in op de omstandigheden en argumenten en komen dan in overleg met de cliënt tot een beslissing en geven die meer ruimte om diens leven op de eigen manier invulling te geven. De heer KHAN vraagt wat de inspreker vindt van de bestuurlijke reactie waarin onder meer staat dat de cohortaanpak wordt gehandhaafd. De heer VAN DER LENDE zegt blij te zijn met de uitgebreide reactie op het zwartboek. Nu wordt echter van de bond gevraagd casussen aan te leveren om het structurele karakter aan te tonen. Dat kan alleen in overleg met de betreffende bijstandsgerechtigden en die zijn bang voor repercussies, die er volgens spreker overigens niet zijn omdat klantmanagers professioneel omgaan met kritiek. Het gaat erom het structurele probleem aan te pakken. Inhoudelijk heeft hij wel kritiek op de cohortaanpak omdat die volgens de bond slecht een heel beperkt effect heet op de werkloosheid. Er zijn nog meer zaken in de reactie die de moeite van het bespreken waard zijn. De heer KHAN begrijpt de huiver van bijstandsgerechtigden om hun klachten naar voren te brengen, maar denkt dat aanlevering wel in het belang van verbeteringen is. Hij pleit voor een beter contact van de gemeente met de bond. De heer VAN DER LENDE zegt dat er recent afspraken zijn gemaakt. De bond heeft al langer periodiek contact met de wethouder en nu ook met ambtenaren.

De VOORZITTER constateert dat er geen vragen meer zijn aan de inspreker en dat het punt verder behandeld zal worden bij 14. Zij bedankt de inspreker voor zijn inbreng. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingebracht. d. Rondvraag

De leden El Ksaihi en Van Soest melden af te zien van het stellen van hun

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

aangekondigde rondvraag. Mevrouw Van der List is niet aanwezig om haar aangekondigde vraag te stellen. De heer KHAN stelt namens de heer Yilmaz een vraag over berichten in de NRC dat bij het Haga Lyceum dertien leraren per mail zijn ontslagen en dat er nog eens stoppen. Hij vraagt of die berichten over aanhoudende onrust rond deze school kloppen. Wethouder MOORMAN zegt dat de gemeente niet gaat over het personeelsbeleid van een school, maar via de inspectie wel te horen krijgt als er iets aan de hand is. Zij heeft geen signalen in die richting opgevangen. Mevrouw MARTENS vraagt of de wethouder werkt aan een plan om de kloof tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te dichten nu er aan de ene kant meer banen beschikbaar komen en aan de andere kant het aantal werklozen stijgt. Ze vraagt of de raad ook kan meedenken bij het uitbroeden van een plan. Wethouder GROOT WASSINK vindt die een terecht punt. Bij de bijstand is het aantal weliswaar gezakt tot onder de 30.000, maar de mismatch op de arbeidsmarkt verdiept zich verder. Hij verwacht ook van het nieuwe kabinet een inzet op dit punt, maar hij wil graag met de raad van gedachten wisselen over mogelijke interventies van de gemeente op dit gebied.

BESPREEKPUNTEN Onderwijs 3. Benoemen één lid in de Raad van Toezicht AWBR (ZD2021-007647) De voordracht is bij de vaststelling van de agenda als hamerstuk doorgeleid naar de raad. Armoede en Schuldhulpverlening 4. Lidmaatschap van de gemeente Amsterdam van de Nederlandse Vereniging van Sociale Innovatie (NVSI) (ZD2021-009037) De voordracht is bij de vaststelling van de agenda als hamerstuk doorgeleid naar de raad. 5. Initiatiefvoorstel van de leden Ceder en El Ksaihi van 26 februari 2021 getiteld: “Werkgevers helpen om werknemers te helpen door schuldpreventie”, (ZD2021-006003) Mevrouw EL KSAIHI bedankt het college voor de bijgevoegde bestuurlijke reactie. Haar initiatief samen met de heer Ceder beoogde werkgevers meer in een positie te brengen om hun medewerkers met schuldproblemen te kunnen helpen. Dat levert een win-win situatie op voor beide parttijen. Zij voorziet een toename van schuldproblemen als gevolg van corona en vindt het daarom goed nu extra inzet te plegen. Zij kan instemmen met de aanpassingen die het college voorstelt. Zij heeft alleen twijfels bij het afwijzen van een afzonderlijk schuldenakkoord. Zij wijst op het succes van het Taalakkoord. Zij wil een schuldenakkoord niet opleggen, maar als uit het onderzoek blijkt dat het wel een oplossing biedt, wil ze het achter de hand hebben. Daarom wil ze het expliciet benoemd laten.

Mevrouw KUIPER-DE HAAN wil net als haar voorganger Ceder op lokaal niveau de samenwerking met D66 doorzetten in het belang van de inwoners van Amsterdam. Voor

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

werkgevers is dit voorstel van belang omdat ze te maken kunnen krijgen met loonbeslag en slechter presterende werknemers die kampen met schuldproblemen. Ze willen vaak wel helpen, maar weten dan niet hoe. Dit voorstel kan leiden tot snellere schuldafhandeling, zeker na corona. Men moet zich realiseren dat niet alleen kansarmen getroffen worden door schulden maar dat het iedereen kan overkomen, bijvoorbeeld bij een scheiding. Vaak speelt schaamte een rol, maar deze aanpak biedt nieuwe kansen en handvatten voor een goede aanpak. Er zijn gelukkig welwillende werkgevers en schulden wens je niemand toe. Mevrouw MARTENS denkt dat er inderdaad veel te winnen valt, maar wil het onderwerp uit de emotionele sfeer halen en ook kijken naar de procedurele kant. Zij vraagt of de indieners enig idee hebben hoeveel tijd er bij HR gemoeid is met het regelen van alle rompslomp rond een loonbeslag. Zij weet uit haar eigen werkervaring dat haar dit drie tot vier uur per geval kost aan administratie. Dat moet een werkgever uit eigen middelen ophoesten. Deze aanpak zal nog meer tijd en inzet van werkgevers vragen. De vraag is of de gemeente daar extra middelen voor wil vrijmaken. Nu worden de lasten eenzijdig bij de ondernemer neergelegd. Mevrouw KUIPER-DE HAAN zegt dat het juist de bedoeling is van het onderzoek om te achterhalen wat werkgevers nodig hebben.

Zij bedankt het college voor de reactie. Zij wil het voorstel wel in de gevraagde richting aanpassen, maar hecht sterk aan een eigenstandige plek van dit onderwerp in het sociaal werkgeverschap en dus ook aan een eigenstandig Schuldenakkoord. De heer MIEDEMA steunt het doel van dit initiatief. Hij is benieuwd of de indieners ook al voorbeelden kunnen noemen van werkgevers die hun werknemers al helpen op dit gebied. Het vindt het zaak een goede balans te vinden en werkgevers niet op te zadelen met extra werk. Hij stelt voor dit voorstel ook door te nemen met MKB Amsterdam, als dat al niet gebeurd is.. Wethouder MOORMAN bedankt de indieners voor het aankaarten van dit belangrijke onderwerp. De gedachte dat hier iets aan moet gebeuren, hing volgens haar al een tijd in de lucht en daarom is het voorstel om krachten te bundelen meer dan welkom. Werkgevers kunnen ermee geholpen worden als ze het gevoel hebben er niet alleen voor te staan. Schuldproblemen hebben ook een effect op de productiviteit van werknemers door werkuitval. Dit is dus een verstandig voorstel waar de werkgevers ook profijt van hebben. Zij ziet geen principiële bezwaren tegen een eigenstandig schuldakkoord, maar wel praktische, Bij het Taalakkoord hebben zich al zestig werkgevers aangesloten en die hebben ook al te maken met schuldproblemen bij hun werknemers., Er is dus een zekere overlap.

Zij ziet kansen om deze aanpak binnen het Taalakkoord onder te brengen. Uit contacten met werkgevers als MAS heeft zij begrepen dat die geen behoefte hebben aan een extra structuur, maar de schuldenaanpak wel een duidelijke plek te willen geven binnen het Taalakkoord. Mevrouw KUIPER-DE HAAN zegt dat het er haar niet om te doen is de zaak bureaucratischer te maken dan nodig is, maar dat er ook veel werknemers met schulden zijn die niet te maken hebben met taalproblemen. Wethouder MOORMAN zegt dat er in het Taalakkoord al een behoorlijke differentiatie is aan handreikingen, van het aanbieden van taalcursussen tot methodieken om taalproblemen te herkennen. Bewustwording en herkenning van de problemen is een belangrijk element bij zowel schuld- als taalproblemen. Als het gaat om schulden, gaat het bij ondernemers nu vooral om administratieve HR-taken. Maar deze aanpak is gericht op het aanreiken van handelingsperspectieven voor begeleiding en ondersteuning. Het is geen blauwdruk. Mevrouw EL KSAIHI zegt de vragen van mevrouw Martens en de heer Miedema terecht te vinden. Men dient zich echter ook te realiseren dat werkgevers veel tijd kwijt zijn voor het werven van personeel ter vervanging van personeelsleden die uitvallen als gevolg van schulden. Dit voorstel is in eerste instantie gericht op werkgevers met veel in schulden

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

verkerende medewerkers en niet op werkgevers met een of twee gevallen. Richting de heer Miedema zegt ze dat de indieners in de voorbereiding gesproken hebben met MAS en de gemeente zelf als bedrijven die het goede voorbeeld geven, ook al mag bij de gemeente het bereik best wel wat groter worden. Maar er is ook gesproken met de schuldhulpverlening en sociaal raadslieden en die zien de rol van de werkgever en werk als essentieel. Het gaat erom een goede balans te vinden zonder te veel extra lasten voor de werkgever, zodat er een waarlijke win-win situatie tot stand kan komen. Zij kondigt aan dat de indieners het voorstel zullen aanpassen en dan rechtstreeks in de raad willen agenderen. De VOORZITTER concludeert dat een aangepast voorstel naar de raad zal worden doorgeleid. Sociale Zaken 6. Unaniem aangenomen motie SAM over open hiring in Zuidoost (ZD2021-006550) Mevrouw MARTENS bedankt haar collega’s uit Zuidoost voor het inbrengen van dit voorstel. Open hiring betekent dat men kan solliciteren zonder papieren of diploma’s, maar uitsluitend via motivatie. Er zijn in Zuidoost al enkele grote bedrijven die deze wijze van werving hanteren. Dat kan helpen de kloof tussen vraag en aanbod te overbruggen. Zij roept de gemeente op een pilot aan te gaan om via die weg enthousiasme te wekken bij werkgevers voor deze wijze van personeelswerving.

De heer MIEDEMA sluit zich daarbij aan en vraagt de wethouder om diens reactie op de oproep. Hij vraagt of het bijvoorbeeld een plek krijgt in het Banenplan Zuidoost. Wethouder GROOT WASSINK aanvaardt het advies in dank. Hij is enthousiast over de ervaringen die in Rotterdam zijn opgedaan met open hiring. Hij wil er in Zuidoost over gaan doorpraten en onderzoeken of de Start Foundation hierin een rol kan spelen. Hij gaat zelf niet over het personeelsbeleid van de gemeente, maar zal de portefeuillehouder Meliani stimuleren gevolg te geven aan de oproep voor een gemeentelijke pilot Hij zou er zelf voorstander van zijn. De VOORZITTER constateert dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en sluit het agendapunt af. 7. Voortgang acties versterken sociale firma's en opvolging motie 326 (2020) van ElKsaihi c.s. inzake ophalen van ervaringen partnerschap sociale firma’s in andere Europese steden (ZD2021-006641) Mevrouw EL KSAIHI zegt dat zij de sociale firma’s hier meermalen geagendeerd heeft vanwege hun betekenis voor kwetsbare Amsterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij vindt de reactie op haar motie nogal magertjes omdat er volgens haar veel meer te leren valt van andere steden in Europa.

Maar er is nu een beleid en nu wordt het volgens haar hoog tijd dat beleid te vertalen naar concrete doelstellingen zodat na verloop van tijd valt vast te stellen wat er met dat beleid bereikt is. Zij vraagt of er een programmamanager is aangesteld en hoe het verder intern georganiseerd is. Zij is benieuwd of dit integraal in de inkoop is verwerkt en verwacht dat er medio 2022 minimaal 10 inkooptrajecten sociaal zijn ingericht. Zij is benieuwd of de wethouder de integrale verantwoordelijkheid heeft voor sociale firma’s zodat zij niet in verschillende commissies de zaak van de sociale firma’s hoeft te bepleiten. Bijvoorbeeld als het gaat om de huisvesting van De Omslag In Buiksloterham die momenteel in gevaar is. Er moeten ruimtes voor sociale firma’s beschikbaar blijven. Zij bepleit goede samenwerking binnen het college op dit punt. Zij verwijst naar leegstand in winkelcentra en op andere plekken in de stad die voor dit doel zouden kunnen worden aangewend. De gemeente zou in gesprek kunnen gaan met de eigenaars om sociale impact te realiseren. Zij vermoedt dat veel eigenaren en

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

organisaties daar wel in zouden willen meegaan. Mevrouw IJMKER sluit zich aan bij dit pleidooi voor concrete doelstellingen, sturing en verantwoording. Zij bedankt de wethouder voor de brief en de formulering van beleid. De heer MIEDEMA vraagt in aanvulling hoe de sociale firma’s uit de coronacrisis zijn gekomen, temeer daar zij vaak niet in aanmerking kwamen voor steunmaatregelen. Er is een meldpunt geopend en dat geeft aan dat er reden is voor zorg. Er hebben al tien firma’s aangeklopt vanwege financiële problemen. Hij vindt dat de gemeente haar best moet doen om te voorkomen dat zij omvallen. Hij vraagt wat de gemeente voor ze gedaan heeft tijdens de crisis. Wethouder GROOT WASSINK is blij met alle aandacht voor sociale firma’s. Hij zegt de vraag naar concrete resultaten te begrijpen. Er zijn de afgelopen jaren veel extra interventies gepleegd rond de inkoopkalender, maar corona heeft het er niet gemakkelijker op gemaakt. Daar worden gesprekken over gevoerd, want de situatie is ongewis. Er is geen programmamanager, maar er zijn wel drie dedicated medewerkers met dit beleid aan de gang. Er zijn ook gesprekken gaande met De Omslag. Bij inkoop is nu de afspraak van 5% SROI en om daar nog een extra kop aan toe te voegen voor sociale firma’s is lastig. De gemeente stelt zo veel voorwaarden bij inkoop dat het voor veel sociale firma’s haast onmogelijk is daaraan te voldoen.

Hij wil het aandeel van sociale firma’s in de gemeentelijke inkoop graag vergroten, maar dat blijft ingewikkeld vanwege de concurrentie met andere doelstellingen van de gemeente in de omgang met bedrijven. Hij is als eerste aanspreekbaar op dit beleid, maar het raakt meer portefeuillehouders. Huisvesting blijft een probleem, maar de gemeente kan geen speciaal huisvestingsbeleid voor sociale firma’s gaan ontwikkelen, want het blijven bedrijven. Er geldt op dat gebied geen norm zoals de sport- en groennorm. Hij is het ermee eens dat nu gekeken moet worden naar de resultaten van dit beleid. Daarbij moet men echter wel rekening houden met de effecten van corona. Daarom is het meldpunt ingesteld. De problemen zijn aan het ministerie voorgelegd, maar dat stelt zich op het standpunt dat het om bedrijven gaat. Hij kan dus niet beloven dat er geen sociale firma’s zullen omvallen. Hij zal blijven kijken waar mogelijkheden zijn voor ondersteuning, maar garanties kan hij niet bieden. Hij neemt als voorbeeld catering. Zelfs als Amsterdam die volledig via sociale firma’s had geregeld, waren daar nog stevige klappen gevallen omdat de vraag naar catering, ook bij de gemeente, door de coronacrisis is gekrompen. Hij stelt voor weer nader te spreken over concrete doelstellingen als de economie zich weer min of meer heeft gestabiliseerd.

De heer MIEDEMNA zegt te begrijpen dat ondersteuning ingewikkeld is omdat het bedrijven zijn, maar hij wil weten wat de gemeente aanvullend kan doen om sociale firma’s te ondersteunen. Wethouder GROOT WASSINK zegt daar geen eenduidig antwoord op te kunnen geven. Het hangt er sterk van af waar de sociale firma die aanklopt bij het meldpunt, behoefte aan heeft. Er is geen steunpunt voor sociale firma’s. Regelgeving en steunmaatregelen zijn ingewikkeld, zie de TOZO en NOW. De problemen kunnen te maken hebben met levensvatbaarheid, liquiditeit, huisvesting of andere kwesties. In alle gevallen kijkt de gemeente welk maatwerk mogelijk is, maar garanties voor voortbestaan kan hij niet bieden. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp voor nu afdoende behandeld is. 14. Bestuurlijke reactie Zwartboek Cohortaanpak (VN2021-018156) (dit punt is na agendapunt 7 behandeld) Mevrouw IJMKER zegt veel schrikbarende verhalen vernomen te hebben over bejegeningen waarin respect ver te zoeken was. Zij vraagt of de wethouder verrast was door de inhoud van dit zwartboek vol van dergelijke verhalen. Zij vraagt hoe de gemeente om gaat met dit soort signalen. Zij is benieuwd of ervaringsdeskundigen worden ingeschakeld.

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

De heer MIEDEMA vindt dat het college terecht de cohortaanpak verdedigt, maar waar nodig wil aanpassen. Uit de reactie blijkt dat het college de signalen serieus neemt, maar de cohortaanpak wil handhaven voor mensen die langdurig in de bijstand zitten, ook als dat gepaard gaat met enige druk. Hij is benieuwd wat de wethouder gaat doen met de signalen over bejegening en of hij met de bond gesproken heeft over dit zwartboek. Hij vraagt de wethouder of er iets te zeggen valt over de mogelijke concurrentie van de nodige aandacht voor grote recente instroom in de bijstand met deze aanpak voor mensen die al langer in de bijstand zitten. Wethouder GROOT WASSINK spreekt er zijn verbazing over uit dat de heer Khan zich niet gemeld heeft als spreker. In algemene zin kan hij zeggen dat hij veelvuldig en goed contact heeft met de bijstandsbond en vorige week nog met ze gesproeken te hebben over het zwartboek. Dat ging gepaard met een discussie over beeldvorming aan beide zijden over elkaar. Hij heeft nog eens duidelijk gemaakt dat het doel van de aanpak niet is mensen te dwingen tot werk, maar om weer contact te leggen met de cliënten en samen te kijken naar optimale perspectieven waar die mee geholpen zouden zijn. Dat sluit aan bij het programma Meer Kans Op Werk, want in zijn optiek is werk het beste perspectief dat te bieden valt en dat iedereen gegund dient te worden.

Hij zegt zich niet in alle beelden in het zwartboek te herkennen. De bond is gekant tegen de cohortaanpak en noemt het probleem structureel, terwijl hij het zelf wil houden op incidenten. Er zijn 13.000 gesprekken gevoerd. Dan vindt hij 30 klachten een gering aantal. Er zijn terechte punten naar voren gebracht en daar gaat hij mee aan de slag. Hij was niet echt verrast door de klachten, gegeven de beeldvorming en het ervaringsfeit dat er bij werkprocessen wel eens iets fout gaat. Hij zegt wel onaangenaam verrast te zijn door kwalificaties als dwangarbeid. Hij staat achter de integriteit van de medewerkers. Er wordt permanent gekeken naar mogelijke verbeteringen en er is een klachtenprocedure en anonieme meldingen zijn ook mogelijk. De relatie met de Bijstandsbond is verinnigd om te kijken of klachten sneller kunnen worden afgehandeld. Hij is ervan overtuigd dat de medewerkers goed voorbereid worden op de gesprekken en bejegening. Maar er kan in het proces wel eens iets fout gaan en daar moet men dan lering uit trekken. Er worden al ervaringsdeskundigen ingezet en momenteel worden er enkele opgeleid om deel te gaan uitmaken van WPI-teams. Dat kan echter nooit helemaal het risico van vertekende beeldvorming wegnemen.

De recente instromers in de bijstand waren tot voor kort gewend hun eigen broekriem op te houden en moeten zo spoedig mogelijk weer een plek krijgen op de arbeidsmarkt. Maar dat gaat niet ten koste van de cohortaanpak die geldt voor iedereen in de bijstand. Die gaat gewoon door. Het blijft de bedoeling niemand te lang afhankelijk te laten zijn van de bijstand. Hij wil niemand in de steek laten en alle bijstandsgerechtigden een perspectief bieden dat past bij hun mogelijkheden en omstandigheden. De heer KHAN denkt dat de bestuurlijke reactie prompt en goed is. Maar hij mist iets als het gaat om de bejegening van mensen met een bekende voorgeschiedenis. Juist die mensen krijgen vaak stress, hartritmestoornissen, angstgevoelens en andere lichamelijke of psychische problemen als ze plompverloren een oproep krijgen voor een gesprek. Hij noemt als een voorbeeld een klant zonder telefoon die in de brief te lezen krijgt dat zijn uitkering in gevaar komt als hij geen telefoonnummer op geeft waar hij te bereiken is. Hij vraagt of in de brieven niet meer sensitiviteit in acht genomen kan worden. Een meer persoonlijke benadering kan volgens het veel opleveren. Hij adviseert daar met de Bijstandsbond en de Participatieraad naar te kijken.

Wethouder GROOT WASSINK vindt sensitiviteit in algemene zin een groot goed, maar wijst erop dat wat de een als normaal ervaart door een ander als bedreigend kan worden gezien. De aanpak is er juist op gericht het contact te herstellen en te kijken naar wijzigingen die zich sinds het laatste contact wellicht hebben voorgedaan. Hij erkent dat er fouten kunnen optreden, maar merkt op dat er een grijsgebied is. De brieven zijn niet bedoeld om mensen hartkloppingen te bezorgen, maar hij vraagt waar sensitiviteit dan ophoudt. De bedoeling is met elkaar in gesprek te komen en niet om mensen tot iets te dwingen. In het gesprek kunnen

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

bijvoorbeeld ook goede redenen naar voren komen waarom mensen niet in staat zijn om te gaan werken. Het streven is correct op te treden, maar vooral ook uitwisseling van ervaringen. Het kan toch ook niet de bedoeling zijn de mensen te gaan smeken om asjeblieft langs te komen. Een ander dilemma is dat voor sommige mensen een persoonlijke benadering juist als heel intimiderend over komt. Hij denkt dat de huidige werkwijze de juiste is, maar is altijd bereid te kijken naar mogelijkheden voor verbetering. Hij ziet het als zijn verantwoordelijkheid om mensen in de bijstand niet te verwaarlozen en met hen te kijken naar wat het best passend is in hun situatie. Dat ziet hij als een permanent proces en niet als een extra toezegging. De heer KREUGER zou het van sensitiviteit getuigen vinden als men vooral kijkt naar mensen die pas kort in de bijstand zitten, en niet mensen achter de broek zit die al tien jaar in dat schuitje zitten. Wethouder GROOT WASSINK vindt dat de gemeente beide moet doen. Er is een zekere focus op mensen die naar verwachting binnen een jaar weer aan werk geholpen kunnen worden. Maar ook na tien jaar wil hij blijven kijken of mensen met een kleine interventie niet toch aan werk geholpen kunnen worden. Hij acht het voor niemand wenselijk om langdurig afhankelijk te blijven van een bijstandsuitkering. De VOORZITTER sluit de bespreking af.. 8.

Beantwoording raadsadres Experimentele Werkplaats in Noord (EWP) (ZD2021002256) De VOORZITTER deelt mee dat de enige aanvrager, mevrouw Kuiper- de Haan, gevraagd heeft dit punt door de schuiven naar de volgende vergadering omdat zij nu geen spreektijd meer heeft. Mevrouw DE FOCKERT herinnert aan de afspraak dat de eenmaal vastgestelde agenda afgehandeld wordt en dat elk commissielid van tevoren weet hoeveel spreektijd die voor een vergadering heeft. Mevrouw MARTENS zegt dat die afspraak juist gemaakt is om de agenda beheersbaar te maken. De heer KREUGER steunt het verzoek van de CU omdat hij niet wil dat grote fracties met hun ruime spreektijden hun wil opleggen aan kleinere fracties met minder spreektijd. De VOORZITTER constateert dat er voldoende steun is om het punt te verdagen naar de volgende vergadering. Vluchtelingen en Ongedocumenteerden 9. Jaarverslag Amsterdamse aanpak statushouders en inburgering 2020 en effecten coronacrisis (ZD2021-007922) Mevrouw DE FOCKERT brengt in herinnering dat ze meermalen geïnformeerd heeft naar het effect van corona op de toch al kwetsbare groep van statushouders die het veelal moeten stellen zonder sociaal netwerk en met onzekere banen. Dit jaarverslag laat volgens haar zien dat die impact er is. De laptopactie en de onlinedienstverlening acht zij goede interventies van de gemeente.

De rapportage stelt dat er in de volgende rapportage nader al worden ingegaan op de effecten voor deze groep, maar dat duurt dus nog een tijd. Zij is bang dat men pas dan zal vaststellen dat er een extra effect voor deze groep is en dan pas tot maatregelen overgaat. Zij mist een uitgewerkt plan om ook nu al juist deze extra kwetsbare groep te helpen.

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

Mevrouw MARTENS wijst op de lagere uitstroom naar werk en de achterstanden bij inburgering. Zij vraagt hoe die achterstanden in te halen zijn en of er al zicht is op wanneer er weer fysieke cursusbijeenkomsten kunnen plaatsvinden.. Niet iedere statushouder is immers in staat online cursussen te volgen. Wethouder GROOT WASSINK erkent dat de impact van corona zich voordoet, net als op de reguliere arbeidsmarkt. Hij is er trots op dat er desondanks uitstroom naar werk heeft plaatsgevonden. Er is volgens hem een behoorlijk plan om de coronagevolgen op te vangen en daar vallen statushouders gewoon onder. Er is dus geen afzonderlijk plan voor deze groep. Mevrouw DE FOCKERT vraagt of dit valt onder de wethouder Zorg of Inburgering. Waar het haar om gaat is of er geanticipeerd wordt op de extra kwetsbaarheid van deze groep. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat dit al gebeurt en dat daar in een volgende rapportage uitgebreid op zal worden teruggekomen. Wethouder MOORMAN zegt dat daarvoor niet per se een apart plan nodig is, er wordt gaandeweg aan gewerkt. Zij waarschuwt voor het vergaand bureaucratiseren van alles waardoor het risico juist groter wordt om achter feiten aan te hollen. De zorgen over deze kwetsbare groep zijn terecht, want juist de meest kwetsbaren zijn door corona het meest geraakt.

In volgende rapportages zal worden aangegeven wat de gemeente voor hen doet, maar er komt geen apart plan dat alle procedures moet doorlopen voordat men met de uitvoering kan beginnen. Zij merkt verder op dat er gelukkig weer fysieke cursusbijeenkomsten mogelijk zijn en dat het Rijk de mogelijkheid geboden heeft om termijnen te verlengen zodat men achterstanden kan inhalen. De VOORZITTER constateert dat het punt nu voldoende besproken is. Onderwijs 10. Voortgangsbrief Tegengaan Kansenongelijkheid (ZD2021-007921) Mevrouw ROODERKERK signaleert dat de kansenongelijkheid weer toeneemt, mede door de coronacrisis en vraagt de wethouder of zij het idee heeft dat het tij met de huidige aanpak te keren is en of er aanvullende maatregelen zijn voorzien. Zij vraagt naar aanleiding van recente berichten in de Volkskrant of er in Amsterdam ook mbo-scholen zijn die uitsluitend onlineonderwijs aanbieden. Mevrouw WIJMENGA merkt op dat goed onderwijs de sleutel is tot maatschappelijk succes en bestrijding van ongelijke kansen. Dat is voor het CDA een belangrijk onderwerp. Laaggeletterdheid verlaagt de kansen van een leerling. Zij vraagt wat er bekend is over laaggeleerdheid bij leerlingen en de verschillen op dat gebied tussen scholen en welke aanscherpingen er plaatsvinden op scholen met veel laaggeletterden.

Mevrouw MARTTIN vindt het mooi te lezen dat de wethouders zo goed samenwerken op dit punt. Onderwijs kan volgens haar een krachtig wapen zijn in de strijd tegen kansenongelijkheid, maar het kan ook de kansenongelijkheid vergroten en dat dreigt volgens haar nu te gebeuren. Volgens de taskforce is het nodig om voldoende woonruimte voor leerkrachten en hun gezinnen beschikbaar te maken om leraren voor de stad te behouden. Zij vraagt of de wethouder Onderwijs ervoor zorgt dat de wethouder Wonen die noodzaak binnen in focus houdt. De heer BLOM probeert digitaal een bijdrage te leveren, maar heeft te maken met een slechte verbinding zodat alleen de woorden ‘kansenongeljjkheid is een veelkoppig monster’

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

verstaanbaar overkomen. Wethouder MOORMAN betreurt het dat de heer Blom zijn bijdrage niet heeft kunnen laten overkomen, maar is het met hem eens dat het onderwerp niet alleen het onderwijs aangaat. Daarom is de brief ook namens alle wethouders die ermee te maken hebben. Zij deelt de ambitie van raadslid Rooderkerk en het onderwerp is een belangrijke prioriteit van raad en college. Het is inderdaad een veelkoppig monster dat niet met één middel uit de wereld te helpen valt. Het vergt lange tijd en onderweg gebeuren meermaals dingen die zaken terugzetten. Zo vreest zij dat het nationaal onderwijsplan voor het inhalen van coronaachterstanden de verschillen tussen scholen juist kan gaan vergroten. Daarom vindt zij het van belang als gemeente juist te kijken naar mogelijkheden om die verschillen te verkleinen. Dat vergt een lange adem en zij is blij dat het kenniscentrum er is om daar voortdurend bij te helpen. Het mbo valt onder wethouder Kukenheim, maar voor zover spreekster weet zijn er in Amsterdam geen scholen die zich blijven beperken tot het aan bieden van onlineonderwijs. Men kan zich volgens haar altijd afvragen of de gemeente wel genoeg doet, want hoe zou men kunnen bepalen wat genoeg is. Er is een doorstart gemaakt met betere beloningen voor leerkrachten op scholen met meer achterstandsleerlingen. Maar dat is incidenteel geld, waar het structureel zou moeten zijn.

Dus dat is niet genoeg. Er is hier sprake van opeenstapelingen van factoren. Zij wil het met de raad graag blijven hebben over zaken die wellicht over het hoofd gezien worden of die blijven liggen. Of over nieuwe mogelijkheden om dit veelkoppig, polariserend monster te bestrijden. Mevrouw ROODERKERK merkt op dat zij bij het agendapunt over het lerarentekort nog enkele mogelijkheden naar voren wil brengen. Wethouder MOORMAN merkt richting mevrouw Wijmenga op dat men bij leerlingen niet spreekt over laaggeletterdheid maar over taalachterstanden en die kunnen fors oplopen. Volgens onderzoeken is 24% van de leerlingen van vijftien jaar functioneel analfabeet. Dat geeft wel aan dat er echt iets aan de hand is met het Nederlandse onderwijs en dat er veel inzet nodig is om laaggeletterdheid te voorkomen, iets wat immers beter is dan genezen. Het gaat om een diverse populatie en er zijn grote verschillen tussen scholen. Zij is verheugd dat in de kabinetsformatie de brede brugklas een plek gekregen heeft, al kan niemand voorspellen hoe het daar verder mee gaat. Met alle wethouders probeert men leerkrachten voor de stad te behouden via het beschikbaar krijgen van woningen, reiskostenvergoedingen, parkeervergunningen, salarisverbeteringen en het bevorderen van zijinstroom. De VOORZITTER concludeert dat dit een mooie overgang is naar het volgende agendapunt. 11.

Voortgangsrapportage Amsterdamse Lerarenagenda 2020 (ZD2021-007920) Mevrouw ROODERKERK signaleert dat het tekort sinds enige tijd weer een stijgende lijn vertoont. De wethouder heeft in de zomer daarover een brief gestuurd. Het schooljaar is nu weer begonnen en zij is benieuwd hoeveel scholen nu zijn overgegaan tot een vierdaags lesrooster en hoeveel klassen er zonder leraar zijn. Zij is het met de wethouder eens dat de loonsverhoging voor leraren op scholen met veel achterstanden, structureel moeten worden. Zij is benieuwd hoe het effect van alle extra Rijksmiddelen voor het onderwijs gemonitord wordt. Zij vraagt wat er gedaan is aan de werving van studenten voor onderwijsopleidingen – waar zich dit jaar juist een daling van 15% in het aantal inschrijvingen heeft voorgedaan – en hoe die daling te keren is. En wat er verder gedaan kan worden om de stijging van het tekort te keren. Mevrouw WIJMENGA hecht groot belang aan goed onderwijs en voldoende leerkrachten. Zij vraagt de wethouder ervoor te zorgen dat leerkrachten erop kunnen rekenen dat hun tijdelijke parkeervergunningen blijven de worden. Zij pleit voor meer prikkels om deeltijdleerkrachten te bewegen mee uren te gaan werken. Zij vraagt hoe gezorgd kan worden

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

dat leerkrachten nog meer voorrang krijgen op de woonmarkt. Er is nu wel enige vorm van voorrang, maar zij begrijpt dat die hier en daar schuurt. Zij vraagt waarom de wethouder alleen het advies van Van Vroonhoven over zijinstromers heeft overgenomen en de andere niet, bijvoorbeeld die over het terugdringen van bureaucratie. Mevrouw MARRTTIN vraagt of de wethouder het met haar eens is dat de wethouders in dit dossier hun samenwerking moeten intensiveren en er een hogere prioriteit aan moeten geven. Zij vraagt wat raadsleden op dit punt kunnen doen. Zij is benieuwd of de wethouder al een tijdlijn heeft uitgezet voor de uitvoering van de VVD-motie om parttimers te bewegen langer te gaan werken. Dit met het oog op mogelijke oplossingen voor het komend schooljaar. Mevrouw DE FOCKERT vraagt namens de heer Blom of er al een evaluatie is van de campagne om biculturele leerkrachten te werven en bij welk resultaat zij die geslaagd zou noemen. Hij vraagt of er meer instrumenten zijn te bedenken om schoolbesturen en directeuren te ondersteunen en kritisch te bevragen. Hij is benieuwd of de vermelde ondersteuning van directeuren inhoudelijk of voornamelijk praktisch-administratief is. Hij pleit voor meer kwalitatieve investeringen in directeuren.

Hij vraagt wat er nodig is via zijinstroom of anderszins om onbevoegden die nu als leerkracht voor de klas staan, in staat te stellen een bevoegdheid te halen. Wethouder MOORMAN heeft uitgerekend dat hier al meer dan twintig keer over dit onderwerp gesproken is, wat de urgentie van het probleem aangeeft. Zij noemt dit het grootste probleem van de stad vanwege de negatieve effecten op gelijke kansen. In de brief is een analyse gemaakt op basis van de contacten met schoolbesturen. Er blijken veel verschillen te bestaan tussen scholen als het gaat om openstaande vacatures. Er is gelukkig nog wel voldoende bemensing voor alle groepen en er is nog geen school die besloten heeft een vierdaags lesrooster in te voeren. Maar de situatie is verre van de wenselijke. Er staan nog veel onbevoegden voor de klas die overigens vaak wel onderweg zijn om hun bevoegdheid te krijgen. Maar en de bevoegden die er wel staan, zijn niet altijd de meest geschikten. De G5 hebben naar aanleiding van het noodplan besloten de cijfers op een vergelijkbare wijze in kaart te brengen. Die metingen worden in oktober verricht als de cijfers voor dit jaar bekend zijn en gekoppeld kunnen worden aan leerlingengewichten. Het overzicht zal dus pas in december beschikbaar zijn. Wat nu in de brief staat is dus een voorlopige inventarisatie.

Zij is verheugd dat er overeenstemming zonder politieke polarisatie is over de hogere beloning en hoopt dat op landelijk niveau besloten zal worden die structureel te maken. Daar zetten de G4-gemeenten zich ook voor in. De gemeente voert gesprekken met de lerarenopleidingen om die aantrekkelijker te maken. Het aantal meldingen is inderdaad afgenomen na een aanvankelijke stijging en die trend wil zij keren. Ook de werving van zijinstromers verdient aan dacht en zij neemt de adviezen van Van Vroonhoven ter harte. De ambitie is in Amsterdam 180 zijinstromers op te leiden, maar het tekort aan leerkrachten wreekt zich ook hier omdat daardoor de nodige praktijkbegeleiding problematisch wordt. Het aantal parkeervergunningen voor leerkrachten is door dit college fors uitgebreid ook al botst dit met ambities op andere gebieden. Zij is het CDA dankbaar voor het steeds weer lokaliseren van praktische problemen. Zolang het niet lukt in het kader van de nieuwe stad alternatieve vervoersarrangementen te regelen, zal zij blijven inzetten op parkeervergunningen. Zij wil daarbij ook de administratieve lasten voor scholen verminderen. Zij snapt het pleidooi voor permanente vergunningen, maar kan alleen toezeggen dat zij zich zal inzetteen om parkeervergunningen te verlenen zolang er een lerarentekort is.

De heer KREUGER signaleert daar een paradox omdat je niet kunt stoppen met het verlenen van vergunningen als juist dankzij die vergunningen het lerarentekort is teruggedrongen. Wethouder MOORMAN zegt dat het niet de bedoeling is nieuwe tekorten te veroorzaken. Het beste zou zijn als alle leerkrachten in de stad kunnen wonen of op een andere manier dan met de auto naar hun werk kunnen komen. Maar zo ver is het nog lang niet. Zij is met wethouder De Vries in gesprek over andere verkeersarrangementen en ook met de

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

wethouder Wonen. Het punt staat bij alle wethouders op de agenda. De campagne om biculturele leerkrachten te werven loopt al enkele jaren en er wordt voortdurend gekeken of die aanslaat. Er gebeurt daarnaast ook nog veel om zulke leerkrachten te werven. Voor ondersteuning en administratieve ontlasting van directeuren is jaarlijks 10.000 euro beschikbaar. Er is veel waardering in het veld voor deze voorziening, temeer daar er een tekort aan directeuren dreigt te ontstaan vanwege overbelasting terwijl hun functie cruciaal is. De motie over parttimers is vlak voor de zomer aangenomen en er wordt nu uitgezocht wat er mogelijk is. Zij verwacht dat er in januari een antwoord komt. Zij wil hier wel al een winstwaarschuwing afgeven omdat in Amsterdam percentueel gezien veel minder leerkrachten in deeltijd werken dan elders in het land het geval is. Zij vermoedt dat de kans dat iemand minder gaat werken als er gezinsvorming plaatsvindt, groter is als men geen kostwinner is. Zij ziet daar een samenhang tussen meer willen werken en de hoogte van het salaris dat men leerkrachten biedt. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp voor dit moment voldoende besproken is. Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering 12. Kennisnemen van de Jaarrapportage Taaloffensief 2020 (ZD2021-006315) gevoegd behandeld met 13.

Meerjarig Regionaal Programma Laaggeletterdheid 2020-2024 (arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam) (ZD2021-005785)

Mevrouw DE FOCKERT merkt naar aanleiding van de jaarrapportage van het Taaloffensief op dat het probleem van de laaggeletterdheid groot is in Amsterdam. Zij begrijpt dat er in het coronajaar 2020 minder resultaat geboekt kon worden, maar vindt het lastig de cijfers te beoordelen omdat er alleen deelnemersaantallen genoemd worden en niets gezegd wordt over motivatie, redenen waarom mensen afhaken en kwalitatieve typeringen van deelnemers. Zij waardeert de forse inzet van het college, maar kan zo de besteding van het budget of het succes van het offensief niet beoordelen. De cijfers die wel verstrekt worden, vindt zij niet eenduidig. Zij is niet tevreden over de resultaten, maar zegt aan de hand van deze rapportage niet te kunnen aanwijzen waar dat door veroorzaakt wordt. De heer KREUGER vraagt of GroenLinks de term offensief terecht vindt als het streefcijfer is 5000 mensen te bereiken terwijl er in Amsterdam ongeveer 150.000 laaggeletterden zijn. Volgens hem moeten er veel meer middelen kom en om een echt offensief mogelijk te maken. Hij is benieuwd welke aanbevelingen uit het SER-rapport Samen werken aan taal GL niet wil overnemen. Mevrouw DE FOCKERT zegt dat allemaal juist niet te kunnen beoordelen omdat ze niet kan zien hoe de middelen zijn ingezet en hoe effectief dat was.

Zij leest wel dat er minder dan de helft van het aantal uit 2019 is ingestroomd en houdt er rekening mee dat 2020 vanwege corona een lastig jaar was. Zij vraagt of zij voor het einde van dit jaar geïnformeerd kan worden over de resultaten van de pilot met NT1 in Noord die is voortgevloeid uit een mede door haar ingediende motie. Zij vraagt of er een reden is aan te geven waarom mannen minder deelnemen. Uit het advies van Unesco maakt zij op dat er wel geld wordt uitgegeven voor de taaltrajecten, maar niet voor de werving. Zij vraagt of dat ook opgaat voor de werving van vrijwilligers. Zij heeft begrepen dat er 200 mensen bij het ABC op de wachtlijst staan voor taallessen omdat er te weinig vrijwillige lesgevers zijn. Ze weet uit haar professionele leven wel dat het lastig is om vrijwilligers te werven om taalles te geven. Dat ligt dus niet primair aan een gebrek aan middelen, maar aan vrijwilligers. Ze weet dat er geld beschikbaar komt voor werving, maar ziet nog geen Amsterdams plan voor de inzet van die middelen.

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

De heer KREUGER stelt daartegenover dat er hoe dan ook het budget niet toereikend is om die hele populatie van 150.000 laaggeletterden te bestrijken. Er is volgens hem domweg te weinig geld beschikbaar gesteld. Mevrouw DE FOCKERT zegt dat zij het voorbeeld van het ABC gaf om aan te geven dat daar te weinig vrijwilligers zijn. Er zijn in Amsterdam volgens haar lang niet genoeg al dan niet vrijwillige docenten voorhanden om alle laaggeletterden te scholen. Zij wil graag een reactie horen van de wethouder op de aanbevelingen uit het rapport van Unesco. Die zijn merendeels gericht aan de Rijksoverheid, maar volgens haar zijn er ook bij die van toepassing zijn voor de gemeente. Uit de rapportage over het Taalakkoord heeft zij niet kunnen opmaken hoe dit werkt. Er nemen zestig werkgevers aan deel, maar zij wil ook graag weten hoeveel werknemers zij dan hebben doorverwezen naar taaltrajecten of hoeveel taaltrajecten zij hebben aangeboden op de werkvloer. Dergelijke informatie zou zij ook graag krijgen. De heer KREUGER vindt het typerend voor de wijze waarop deze raad met dit onderwerp omgaat dat de bespreking de vorige keer zonder veel omhaal is doorgeschoven. Hij benadrukt dat het hier gaat om 150.000 mensen in Amsterdam wier laaggeletterdheid leidt tot veel collectieve lasten veroorzaken in de vorm van uitkeringen, schuldhulpverlening en dergelijke.

Hij noemt het Taaloffensief in dat licht magertjes en de naam offensief niet waard bij een streefcijfer van nog geen 5000. Het taalniveau dat bereikt wordt is volgens hem onvoldoende om volwaardig in de samenleving mee te draaien. Het budget is nu al 10,7 miljoen voor 5000 deelnemers. Er zou dus dertig keer zoveel meer budget moet komen om de hele groep in een traject te krijgen. Dat betekent dus meer dan 320 miljoen, alleen voor Amsterdam. Daarbij stelt hij de vraag hoeveel instroom van laaggeletterden en immigratie de maatschappij aankan. Vanwege de grenzen aan absorptievermogen zou er op landelijk niveau volgens JA21 iets moeten gebeuren om de immigratie te beteugelen. Dat raakt ook de woningmarkt. Hij roept op daar kritisch over na te denken. Maar hij benadrukt dat JA21 net als de SER adviseert meer middelen wil vrijmaken voor het bestrijden van laaggeletterdheid. En dan niet om mensen te petsen, zoals linkse partijen vaak toedichten aan rechtse, maar juist om deze mensen te helpen mee te draaien in de samenleving. Mevrouw DE FOCKERT zegt de betrokkenheid van de heer Kreuger te waarderen, maar adviseert hem toch eerst een beter inzicht te vragen in de besteding en effecten van het huidige budget. De heer KREUGER merkt op dat de SER al stelt dat er meer geld nodig is en dat hij daar dus niet verder over hoeft na te denken.

Hij zegt dit onderwerp te willen piepen naar de raad en dan samen met GroenLinks tot een initiatief te komen voor een verruiming van het budget. Hij wil graag een preadvies van de wethouder over dat voornemen. Mevrouw VAN SOEST geeft hem gelijk. Er moet aan de onderkant van de samenleving meer gedaan worden om mensen erbij te houden. Dus is het goed om samen te kijken hoe er meer geld voor dit doel beschikbaar kan komen. Wethouder MOORMAN stelt dat er minder verschil van mening is dan vaak verondersteld wordt. Bij laaggeletterden gaat het vaak om mensen die Nederlands onderwijs hebben gevolgd, maar tot veler ongeloof daar voldoende taalvaardigheid hebben opgedaan om in de steeds ingewikkelder wordende samenleving goed mee te komen. De impact van de laaggeletterdheid is groot en dat valt onder meer af te lezen aan de relatie met werk en schulden die bijvoorbeeld ook in het Taalakkoord aan het licht komt. Er moet dus iets aan gebeuren en er is inderdaad veel meer geld nodig. Het Unesco-rapport zegt dat de gemeenten te weinig middelen krijgen en dan nog alleen voor de trajecten, niet voor de werving en begeleiding. De gemeente zit dus knel. In deze raadsperiode is 7 miljoen uitgetrokken ter compensatie van de mindere middelen van het Rijk. Er is dus meer geld nodig, en meer aandacht. Deze coalitie heeft zaken aangepakt, maar het is inderdaad niet echt een offensief te noemen.

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

Zij kan zich voorstellen dat de cijfers vanwege tussentijdse bijstellingen verwarrend zijn. Zij betreurt dat en belooft dat in volgende rapportages beter te gaan doen. Dan zal ook inzichtelijker gerapporteerd worden over de resultaten en effecten. Zij heeft geen cijfers paraat over het voorkomen van laaggeletterdheid bij mannen en vrouwen. Zij neemt de vraag daarover mee als een aansporing om zoveel mogelijk groepen te betrekken bij de aanpak van laaggeletterdheid. De heer KREUGER zegt dat het lagere percentage bij mannen logisch verklaarbaar is omdat mannen meer en vaker deelnemen aan het economisch verkeer. Wethouder MOORMAN zegt dat dit het geval zou kunnen zijn, maar dat zij er toch de voorkeur aan geeft uit te gaan van feitelijkheden. Unesco stelt volgens haar in het advies Amsterdam als voorbeeld omdat de gemeente er wel iets aan doet om te compenseren dat het Rijk niet voldoende middelen verstrekt. De gemeente heeft een sluitende begroting en als de heer Kreuger met de raad het budget wil verruimen, zal hij moeten aangeven waar hij elders in de begroting dan middelen wil weghalen. Amsterdam geeft al veel meer uit dan er structureel verstrekt wordt. Deze aanpak is ook van belang voor de economie en \zij hoopt dat er meer middelen komen van het Rijk. IN de bestaande budgetten zit volgens haar weinig ruimte. De heer KREUGER noemt dat een kwestie van prioriteiten stellen.

Deze coalitie wil in zijn ogen wel veel geld uitgeven aan warmtepompen en tuintjes, maar laat deze mensen bungelen. Wethouder MOORMAN zegt dat de raad vanuit het budgetrecht andere prioriteiten kan stellen. Maar er is ook al inzet op de aanpak van kansenongelijkheid en zaken als inburgering. Amsterdam doet al veel op deze gebieden, maar men kan altijd de vraag blijven stellen of het wel genoeg is. Naar haar mening is het nooit genoeg, maar is het wel nodig keuzes te maken. Mevrouw VAN SOEST vraagt of er geen middelen vrij te maken zijn voor dit doel uit de miljoenen extra voor onderwijs die nu naar Amsterdam komen vanuit Den Haag. Wethouder MOORMAN zegt dat vooral te willen investeren in het terugdringen van kwaliteitsverschillen tussen scholen. Verhoging van de kwaliteit van het onderwijs over de hele linie zou een enorme preventieve werking hebben. Voorkomen van laaggeletterdheid is volgens haar beter om een juiste weg in de samenleving te vinden. Mevrouw VAN SOEST wil een toezegging dat er van al die miljoenen iets gaat naar de onderkant van de samenleving en het vermijden van schooluitval. Wethouder MOORMAN zegt dat dit haar te generiek is. Zij heeft in het begin van de vergadering al gemeld dat ze aan het uitwerken is waar die extra middelen aan besteed gaan worden.

Ze zijn niet bestemd voor de bestrijding van laaggeletterdheid, maar voor het wegwerken van onderwijsachterstanden als gevolg van corona. Dat plan komt in oktober. De bestrijding van laaggeleerdheid ziet zij als een schaakwedstrijd op verschillende borden die nodig is om de samenleving op termijn kosten te besparen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp op verzoek van de heer Kreuger op de agenda komt van de raad van 6 of 7 oktober. De heer KREUGER merkt op dat in de vergadering van juni is afgesproken dat het Taaloffensief vanwege de verdaging toen meteen naar de raad van september gepiept zou kunnen worden. De VOORZITTER zegt dit punt aan het presidium voor te gaan leggen. Sociale Zaken

WIO

Concept Raadscommissieverslag, 1 september 2021

14. Bestuurlijke reactie Zwartboek Cohortaanpak (VN2021-018156) (dit punt is na agendapunt 7 behandeld)

De VOORZITTER sluit de vergadering om 12.15 uur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10523779/1