Conceptverslag WB 03-03-2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging.

WB

Raadscommissieverslag 03-03-2021

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Wonen en Bouwen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging Woensdag 3 maart van 09.00 uur tot 10.50 uur, digitaal Woensdag 24 maart 2021

Voorzitter: mevrouw La Rose Portefeuillehouder: wethouder de heer Ivens Commissiegriffier: mevrouw Van Klooster Verslaglegging: de heer Kuiper (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer De Boer (JA21), de heer Hammelburg (D66), de heer Havelaar (CDA), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), mevrouw Kiliç (DENK), de heer Leenders (PvdA), de heer Mangal (DENK), mevrouw Van Pijpen (GroenLinks), mevrouw Rooderkerk (D66), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden (met bericht): mevrouw Naoum Néhmé (VVD) Overige aanwezigen:

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur en heet iedereen hartelijk welkom. Zij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen Wethouder IVENS doet de volgende mededelingen.  Op de agenda van de volgende vergadering van deze commissie komt 'Het nieuwe woonruimteverdeelsysteem' en 'Sociale huurwoningen zoeken verandert' te staan. Het gaat om een grote wijziging. Het is mogelijk een technische presentatie te krijgen voorafgaande aan de betreffende vergadering. Geïnteresseerden kunnen zich daarvoor melden. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER maakt melding van het verzoek van het college om agendapunt 3 van de agenda af te voeren. Wethouder IVENS licht toe dat het vaststellen van de hemelwaterverordening Amsterdam per abuis op de agenda is gekomen. De verordening is nog niet gereed en zal na vaststelling door het college op de commissieagenda geplaatst worden.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

De VOORZITTER vervolgt dat mevrouw Naoum Néhmé, die vandaag niet aanwezig kan zijn, heeft verzocht om de agendapunten 4 en 5 door te schuiven naar de volgende vergadering. Zij concludeert dat de commissie hiermee akkoord gaat. Mevrouw Kiliç heeft gevraagd om de agendapunten 10, 11 en 12 door te schuiven naar de vergadering van 24 maart a.s. Zij concludeert dat de commissie hiermee akkoord gaat. De inspreker voor agendapunt 11 heeft ervoor gekozen om haar bijdrage uit te stellen tot volgende vergadering. Met inachtneming van het voornoemde wordt de agenda conform vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WB d.d. 3 februari 2021 Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Mevrouw VAN PIJPEN geeft te kennen dat zij belangstelling heeft voor een technische sessie. f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft van de leden Van Pijpen en Havelaar het verzoek gekregen om TKN 4 te agenderen voor de vergadering van 24 maart a.s. De leden Van den Heuvel, Havelaar en Leenders verzoeken TKN 5 te agenderen. De leden Leenders en Mangal vragen om TKN 6 op de agenda te plaatsen. De heer Mangal vraagt TKN 7 te agenderen. Zij concludeert dat de commissie hiermee instemt. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken binnengekomen. 2. Inhoudelijk deel a.

Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke gedeelte. b. Inspreekmoment publiek De heer VERBEEK spreekt op persoonlijke titel. Hij merkt op dat deze wethouder in amper een jaar tijd vanwege zijn falen bij het uitvoeren van de huisvestingsverordening al minstens vier keer door rechters is teruggefloten, waarvan twee keer door de Raad van State. In de commissievergadering van 13 januari jl. gaf de wethouder de verzekering pal te staan voor de bewoners en de correcte uitvoering van de HVV. Helaas, eerder het tegendeel was het geval. Zelfs na de veroordeling en de geruststellende woorden van 13 januari ging de wethouder en zijn dienst Wonen door met het kiezen tegen de bewoners, in het voordeel van de huisjesmelkers en de hand liggend met de regels. En nu ook nog op een nieuw punt: het opknippen van woningen in appartementen. Daarop is een verbod ingesteld per 1 januari, terwijl dat geschonden wordt door de vergunningverleners.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

Wat betreft de foute kamervergunningen kwam de wethouder vorige week alsnog met een reactie op het raadsadres van 8 februari 2020. Op vijf punten is de brief onduidelijk of onjuist. De aangeboden toelichting kreeg hij nog niet. De antwoorden van de wethouder op de schriftelijke vragen van de PvdA-fractie, ook vorige week, kloppen van geen kant. Annotaties heeft hij naar de PvdA-fractie gestuurd. Sinds het voorjaar van 2018 vechten de bewoners van Noord tegen de wethouder en zijn dienst. Na de veroordeling van de Raad van State gaan echter nog steeds dezelfde vergunningen voor kamers de deur uit. In 2020 kwam daar de veroordeling wegens het schenden van het quotum bovenop. En nu dan dus ook nog het schenden van de appartementbeperking. Dit kan zo niet doorgaan. De afbraak van de woningvoorraad en de leefbaarheid moet stoppen. Met het raadsadres van 10 februari, over illegale appartementvergunningen, heeft hij gevraagd in te grijpen. Hij geeft de commissie in overweging om de wethouder te vragen om zijn antwoorden op de raadsadressen van 14 september, 14 januari en 10 februari in concept voor te leggen aan de commissie van 24 maart. Daarbij zou de commissie ook de antwoorden van de wethouder van 23 februari op de schriftelijke vragen van de PvdAfractie moeten bespreken.

En bovenal moet de wethouder gevraagd worden de foute kamer- en appartementvergunningen in te trekken, zodat de bewoners en de ambtenaren kunnen stoppen met procederen. De heer HAVELAAR vraagt welke conclusie de commissie volgens de heer Verbeek gaat trekken na het lezen en bespreken van alle genoemde antwoorden. De heer VERBEEK merkt op dat de wethouder nu echt moet ingrijpen. Deze vergunningverlening moet echt stoppen, zowel voor de kamers als voor de appartementen. De commissie heeft een controlerende taak. Het gaat om de verordening en de regels die door de raad zijn vastgesteld, dus moet die de wethouder zover zien te krijgen dat hij gaat doen wat de raad heeft gevraagd. De bewoners van Noord zijn al vanaf het voorjaar van 2018 aan het procederen. Dat is slopend voor hen en ondermijnend voor de relatie tussen gemeente en bewoners. De heer HAVELAAR vraagt of de heer Verbeek gesprekken heeft gevoerd met de gemeente, of de wethouder. De heer VERBEEK antwoordt dat er lang geen gesprekken zijn geweest. Vorige week, in zijn beantwoording van het adres van februari 2020, heeft de wethouder toelichting aangeboden. Die heeft hij toen terstond gevraagd, maar hij heeft tot nu toe geen reactie gekregen. Er is dus geen voortgang. Het gesprek heeft de vorm gekregen van bezwaarprocedures en verschillende beroepsprocedures.

Inmiddels zijn vanwege het schenden van het quotum en het 12 m2-vereiste opnieuw bewoners in Noord naar de rechter en de bezwaarcommissie gestapt. Het loopt dus uit de hand. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d. Rondvraag De heer WIJNANTS vraagt een update voor Artis. Zijn er al gesprekken gevoerd met belangrijke stakeholders? Wethouder IVENS antwoordt dat hij veelvuldig overleg heeft gehad met Artis. Artis blijft de kar trekken. De gemeente heeft alleen een rol als het gaat om het bij elkaar brengen van de publieke partijen. Dat heeft hij dan ook aangeboden aan Artis, met het verzoek aan te geven wanneer dat moet gebeuren. Artis vroeg even af te wachten op de eerste stap die door het Rijk gezet wordt. Inmiddels heeft het Rijk een regeling

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

aangekondigd voor steun aan dierentuinen. De eerste verkenning van die rijksregeling heeft nog niet tot gejuich bij Artis geleid. De dierentuin is nu bezig met het nader bestuderen van de regeling, zodat duidelijk wordt welke problemen er nog blijven bestaan. Hij zal deze week weer contact opnemen met de dierentuin. Het is duidelijk dat er nog iets moet gebeuren. De heer LEENDERS zag een vrij schokkende abortusposter in een tramhalte op het Leidseplein. Hij vraagt of dit zomaar toegestaan is in het kader van het buitenreclamebeleid. Wethouder IVENS antwoordt dat hij de poster in kwestie niet kent. In het gemeentelijk beleid voor buitenreclames in de openbare ruimte staat dat de reclamecodecommissie leidend is. Als die vindt dat een reclame-uiting niet kan, mag die niet in Amsterdam. Daarbij bestaat ook nog een aanvulling voor Amsterdam, namelijk dat reclame voor ongezond voedsel, gericht op kinderen, evenmin mag. Bekeken wordt nog of in verband met duurzaamheid ook fossiele reclames verboden kunnen worden. Verdere aanvullingen zijn er niet. Dit geval zou voorgelegd kunnen worden aan de reclamecodecommissie. De heer HAVELAAR las in een recente brief van minister Ollongren dat IJburg 2 gebruik kan maken van de woningbouwimpulsgelden van het kabinet. Om daarvan gebruikt te kunnen maken, moet er echter een overtuigend financieel tekort aangetoond zijn.

Kennelijk was dat dus het geval. Hij vraagt of IJburg 2 zonder deze impuls niet gerealiseerd had kunnen worden. En welk percentage van de planvoorraad van 53.375 woningen is onzeker door vergelijkbare financiële tekorten? Wethouder IVENS kan op de laatste vraag nu niet direct antwoord geven. Bij IJburg is een grote infrastructurele voorziening nodig, onder andere de IJtram. Er is altijd gerekend op een rijksbijdrage. Veel bijdragen kwamen echter uit het MIRT, dat op een gegeven moment op was. De rijksbijdragen stagneerden op die manier, waarmee vertraging dreigde voor IJburg. De woningbouwimpuls heeft dit nu hersteld voor IJburg. Voor het Hamerkwartier nog niet, maar het zal bij de volgende tranche opnieuw geprobeerd worden met een verbeterde onderbouwing. Als het Hamerkwartier het bij de volgende tranche wel haalt, zal er geen vertraging optreden. Met de huidige impuls wordt ook voor IJburg 2 voorkomen dat er een vertraging komt. Mevrouw VAN SOEST herinnert aan de aankondiging van de wethouder dat hij sociale huurwoningen wil gaan opkopen. Heeft hij al een plan? Wanneer wordt het besproken? Veel problemen heeft zij ook met de huidige verkoop van de woningen, de huren die naar de vrije sector worden getrokken, of de plotselinge huurverhogingen van 300 naar 600 euro. Zij wil al die problemen graag een keer agenderen.

Wethouder IVENS antwoordt dat de suggestie van hem om woningen op te gaan kopen door collega's van mevrouw Van Soest al geagendeerd is voor de volgende commissievergadering. Verder komt hij ieder jaar met een woonbrief met de stand van zaken bij het integrale woonbeleid. Die brief mag nog voor de zomer, vermoedelijk in het tweede kwartaal, verwacht worden. Er kan dan dus gesproken worden over het gehele woonbeleid in zijn samenhang. Mevrouw VAN SOEST vraagt met een rapportage te komen over de uitvoering van de bomenplantplicht. Als die haar niet bevalt, wil zij dat onderwerp ook eens agenderen. Ook op dat punt blijken afspraken niet nagekomen te worden. Er gaat veel mis. Wethouder IVENS verwijst mevrouw Van Soest naar de beantwoording van de schriftelijke vragen die over dit onderwerp gesteld zijn. Er is een bomendashboard opgesteld en er is een brief gestuurd over de herplant van 1500 bomen. Hij is niet van

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

plan om nu opnieuw met een rapportage te komen, maar hij wil graag helpen om de juiste stukken te verzamelen. Bouwen en Wonen 6. Terugkoppeling Woontop Jongerenhuisvesting 2020 (ZD2021-000312) De heer LEENDERS had de indruk dat het een leuk gesprek was. Hij is benieuwd of jongeren nu ook een wat meer formele en structurele positie aan tafel kunnen krijgen. Ook is hij benieuwd wat de jongeren zelf vonden van de Woontop. Zijn fractie stelt voor om jongeren mee te laten doen bij de verkenning van kansen voor buurten. Mevrouw VAN PIJPEN ziet dit als een mooi succes naar aanleiding van de motie van onder andere mevrouw De Jong. Opvallend was dat maar één corporatie een bijdrage levert aan het jongerenpanel. Zij vraagt hoe het zit met de andere corporaties. En is het geen goed idee om dit tot een jaarlijks terugkerend evenement te maken, zodat ook nieuwe jongeren kunnen worden betrokken, bij het panel en het woonbeleid? De heer HAMMELBURG is blij met de resultaten van de motie, en ook met het periodiek panelgesprek met jongeren. Hij is het eens met het idee van de heer Leenders om jongeren en wellicht ook kinderen structureel te gaan betrekken in het woonvraagstuk. Dat vraagt om periodieke informatie vanuit jongeren, misschien vanuit het panel naar de raad toe.

Hij vraagt de wethouder of het mogelijk is de raad elke keer op de hoogte te houden van het panelgesprek, zodat de raad feeling houdt met wat jongeren willen. Ook voelt hij wel wat voor het idee van de PvdA om jongeren op buurtniveau bij grote woningprojecten of de ontwikkeling van buurten structureel te betrekken. Daar moet dan een vorm voor gevonden worden. Heeft de wethouder daar ideeën over? Wethouder IVENS merkt op dat de reactie van de jongeren op de Woontop overwegend positief was. Ze voelden zich goed gehoord, alleen misten ze wat diepgang. Parallel aan de Woontop ontstond het idee van het jongerenpanel, waar ook De Key als medeopdrachtgever in participeert. Het is dus niet alleen voor De Key; die corporatie heeft alleen mede het initiatief genomen en dat kan hij alleen maar toejuichen. Op die manier is de Woontop verandert van een incidentele gebeurtenis naar een structureel jongerenpanel. Dat is ook zijn antwoord aan de heer Leenders: op het niveau van het jongerenpanel blijft het bestaan. De suggestie van de heer Leenders om jongeren te betrekken bij hun eigen buurt vindt hij heel goed. Het traject voor ontwikkelbuurten 'Verkenning van Kansen' is zo goed als af; daarop hoeft niet langer ingezet te worden. Hij zal de suggestie van de heer Leenders overbrengen aan de stadsdeelbestuurders.

Te vaak nog is participatie een zaak van mensen van overwegend wat hogere leeftijd. Hij antwoordt de heer Hammelburg dat het jongerenpanel zelf heeft aangegeven met welke drie onderwerpen het bezig wil gaan: jongerencontracten, woonconcepten (samen met De Key) en het programma jongeren- en studentenhuisvesting. Als hij daarover gaat rapporteren zal hij actief melden over de geluiden die naar voren zijn gekomen uit het jongerenpanel. Het initiatief laat hij bij de jongeren. Die bepalen waar ze hun tijd en energie in willen steken en kiezen de onderwerpen. De heer HAMMELBURG is het eens dat het initiatief inhoudelijk bij de jongeren moet blijven liggen. Het is wel belangrijk dat de gemeente de verantwoordelijkheid en regie neemt bij het structureel betrekken van jongeren. Daarom is hij heel blij met het jongerenpanel. Hij vraagt wel om ieder beleidsstuk zelf te agenderen bij het jongerenpanel, zodat dat tijdig input kan leveren. Wethouder IVENS herhaalt dat het jongerenpanel zelf moet bepalen welke onderwerpen het wil behandelen. Hij laat dat helemaal aan het jongerenpanel. Het moet ook heel serieus genomen worden. De uitkomsten mogen niet alleen voor kennisgeving

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

aangenomen worden. Uiteindelijk moet er een integrale afweging gemaakt worden door de raad. Mevrouw VAN PIJPEN blijft bij haar suggestie om de Woontop jaarlijks te herhalen. Wethouder IVENS antwoordt dat hij het verder structureel vorm wil geven met het jongerenpanel. Een nieuwe Woontop zou financieel te grote lasten opleveren, dus daarvoor kiest hij niet. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende behandeld is. 7. Kennisnemen van de brief aan de raad inzake de woningbouwproductie 2020 (ZD2021-000386) De heer WIJNANTS ziet in de cijfers dat de trend van het aantal in aanbouw genomen reguliere woningen sinds het aantreden van dit college in 2018 scherp dalende is. Ziet de wethouder dat ook? Moet men zich ernstig zorgen maken over 2021, gezien deze trend? Daarnaast is hij benieuwd hoeveel van de dit jaar in aanbouw genomen woningen onderdeel zijn van de planvoorraad die tot stand kwam onder dit college. En hoeveel zijn er toe te schrijven aan het vorige college? De heer LEENDERS ziet ook dat de aantallen dit jaar tegenvallen. Hij vraagt wat de VVD ervan vindt dat met name woningen in het dure segment gebouwd zijn in de afgelopen periode. De heer WIJNANTS antwoordt dat een heel groot deel van de gebouwde woningen sociale huurwoningen zijn. De discussie over de verhuurheffing is daarmee niet zo relevant, want er worden nog volop sociale huurwoningen gebouwd.

De heer VAN DEN HEUVEL ziet de grafiek sinds 2018 behoorlijk steil naar beneden lopen, waar dat ook door komt. Het is zorgwekkend dat er twee jaar op rij meer dan duizend woningen per jaar minder in aanbouw zijn. Als dat zo doorgaat komt de bouw in een enorme dip terecht. In die zin begrijpt hij deze juichbrief van het college niet. Natuurlijk was het een raar jaar, maar toch was het eerlijker naar de raad geweest als er wat meer uitleg was gegeven. Nu staat er niet meer dan dat er vertraging op projecten is door corona. Op die manier kan de raad geen controle meer uitoefenen op de cijfers. Hij vraagt hoe groot de vertraging is. Hoe was het geweest zonder corona? En hoe kan het dat de bouwsector zoveel mogelijk door kon gaan vorig jaar? Dat er allerlei protocollen zijn ingesteld om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk terugval zou zijn? Wat zijn de effecten daarvan geweest? En wat was het aantal geweest zonder corona? Verder is hij benieuwd hoe de wethouder de rol van de raad ziet als het gaat om de woningbouwcijfers, bijvoorbeeld in de komende twee jaar. Heeft het nog zin te praten over de woningbouwcijfers? Een partij als Bouwend Nederland erkent dat er het afgelopen jaar enige vertraging is ontstaan, maar ziet de echte dip pas komen in 2021 en 2022. Wat verwacht de wethouder voor de komende jaren? De heer HAVELAAR voelt zich moedeloos worden met deze jaarcijfers.

Wat heeft het voor zin om dit soort discussies te voeren als er toch weinig mee gebeurt? In de brief staat zelfs dat er geapplaudisseerd moet worden voor deze cijfers, terwijl ze niet goed zijn. Het is veel te weinig, teleurstellend en beschamend. Waarom komt de middenhuur niet van de grond, terwijl het wel lukt om 2800 sociale huurwoningen te bouwen? Toch is er een lichtpuntje. Afgelopen december gaf de wethouder een soort 'winstwaarschuwing'. In de stukken stond toen dat het mogelijk meer tijd zou vergen om de woningbouwplannen te realiseren. Vandaag wordt de brief van 28 december besproken, en daarin staat gelukkig dat de ambitie om 11.670 middeldure huurwoningen

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

in aanbouw te nemen in de periode 2018-2024 blijft staan. Er wordt de komende jaren ingezet op een inhaalslag. Mevrouw VAN SOEST vraagt of de heer Havelaar cijfers heeft over het aantal sociale huurwoningen dat verkocht is, en het aantal sociale huurwoningen dat in de vrije sector is getrokken. Er is heel wat verdwenen uit de sociale sector. Dat staat tegenover de woningen die gebouwd zijn. De heer HAVELAAR antwoordt dat bij de volgende commissievergadering zal worden gesproken over het verkopen van sociale huurwoningen. Er zijn gevallen waarin die verkoop heel goed te verdedigen is, bijvoorbeeld als een corporaties nog maar één huis heeft en er een gemengde VvE zit. Maar er zijn ook afspraken gemaakt over nieuwbouw en daarbij is de gang van zaken teleurstellend. Mevrouw VAN SOEST herhaalt haar vraag of de heer Havelaar weet hoeveel sociale huurwoningen verkocht zijn. Het klopt dat er te weinig gebouwd wordt, maar er zijn ook heel veel sociale huurwoningen verdwenen. Zij maakt er bezwaar tegen als men nu zegt dat er alleen sociale huurwoningen worden gebouwd. Dat is niet juist. De heer HAVELAAR verschilt op dat punt van mening met mevrouw Van Soest. Met 13% scheefwonen mogen er best wat sociale huurwoningen verkocht worden, en dan het liefst aan de zittende bewoners. Voor hem is 30% sociale huur, 40% middenhuur en 30% dure huur een goed bespreekbare verhouding.

Wel belangrijk is het dat er gemengde wijken blijven bestaan, waar verschillende mensen en groepen elkaar kunnen ontmoeten. De heer LEENDERS verbaast zich over de uitspraak van de heer Havelaar over 13% scheefwoners. Bijna de helft van de mensen in een sociale huurwoning kan de huur niet betalen. Hij wil het hier graag hebben over de woningbouwproductie. De heer HAVELAAR las in december een soort winstwaarschuwing van de wethouder, dat het misschien wel meer tijd zou gaan kosten om alle ambities op het gebied van woningbouw te realiseren. Hij vraagt of de wethouder inderdaad meer tijd nodig heeft om de doelen te realiseren. Of blijft, zoals staat in de brief van 28 december, de doelstelling wat ze is en wordt er een inhaalslag gemaakt? De heer LEENDERS vindt dat de fracties van VVD en CDA wel erg gemakkelijk voorbijgaan aan de huidige uitzonderlijke situatie. Hij vraagt hoe men daar verder verstandig mee om kan gaan, in tijden van corona waarin bouwmaterialen lastig leverbaar zijn. Dat de cijfers nu dalen, heeft misschien ook te maken met onvoldoende voorbereiding van de planvoorraad in de vorige bestuursperiode. Gezien de omstandigheden zijn de huidige cijfers helemaal niet zo slecht. Hij hoopt dat het lukt om de cijfers dit en het volgende jaar weer omhoog te krijgen. Hij is benieuwd naar de prognose van de wethouder.

De heer HAVELAAR merkt op dat de coalitie steeds weer met nieuwe redenen aan komt zetten voor het niet halen van de doelen. De fracties van VVD, CDA en ChristenUnie benadrukken steeds dat je beter moet investeren in de relatie met beleggers en dat het verstandig is om allerlei extra eisen in Amsterdam los te laten. Verrassend is het dat het in het afgelopen jaar wél gelukt is om de sociale huurvoorraad te vergroten met 2800 woningen in aanbouw, maar niet bij de middenhuur. Dat laatste lijkt de PvdA niet zoveel te interesseren. Hij zou wensen dat de PvdA meer voor de middeninkomens op zou komen. De heer LEENDERS antwoordt dat zijn fractie zich grote zorgen maakt over het tekort aan middenhuur en de bouwproductie voor middenhuur. Ook zijn fractie stelt kritische vragen als dat niet lukt. Niet vergeten mag worden dat het college afspraken

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

heeft gemaakt met beleggers. Die liggen er. En het college bouwt geen huizen. Dat doen beleggers en ontwikkelaars. De heer HAVELAAR complimenteert nogmaals het college met de afspraken die met de beleggers zijn gemaakt. Maar waar was de PvdA toen VVD, CDA en ChristenUnie met allerlei constructieve moties kwamen waarmee men op wilde komen voor de middenhuur? Al die moties werden weggestemd door de coalitiepartijen. De heer LEENDERS antwoordt dat alle fracties voor meer betaalbare huurwoningen zijn, zowel sociaal als middenhuur. Het probleem is echter dat de markt die niet bouwt. Daarover is gesproken met de ontwikkelaars, die op vragen daarover geen antwoord geven. De heer HAVELAAR reageert dat volgens de beleggers de grondprijzen te hoog zijn, residuele berekeningen niet kloppen, dat er bovenwettelijke duurzaamheidseisen gesteld worden, dat 40-40-20 te lastig is, of dat men de gemeente niet als partner ervaart. Hij vraagt wat de PvdA-fractie in de afgelopen twee jaar specifiek heeft gedaan voor het stimuleren van middeldure huurwoningen. De heer LEENDERS antwoordt dat zijn fractie daar veel aan heeft gedaan. De PvdA-fractie zet het onderwerp constant op de agenda. Hij vraagt zich af waarom de partijen niet zij aan zij strijden voor dit belang. En zijn fractie hoeft niet alle moties te ondersteunen.

De heer VAN DEN HEUVEL hoort de heer Leenders zeggen dat mogelijk de planvoorraad in de vorige bestuursperiode onvoldoende is voorbereid. Hij wijst erop dat de kern van het probleem zit in het slagingspercentage van de planvoorraad. Dat is de afgelopen jaren afgenomen. Zeker in het middensegment komt dat niet van de grond onder dit college. Is de heer Leenders dat met hem eens? De heer LEENDERS erkent dat het slagingspercentage een probleem is dat aandacht behoeft. De heer DE BOER onderstreept het belang van een verbetering van de middenhuurcijfers. Hij vraagt wat de prognoses zijn voor de komende jaren qua planvoorraad en het aantal woningen dat in aanbouw genomen wordt. Verwacht de wethouder nog grote problemen door de financiële crisis die zal volgen op deze gezondheidscrisis? Moet daaraan meer aandacht besteed worden? Tijdens de vorige financiële crisis werd er weinig gebouwd en de tekorten daardoor zijn nog steeds merkbaar. Mevrouw VAN PIJPEN merkt op dat er een flinke slag geslagen is in de tweede helft van 2020 op het gebied van middeldure huur, ook al is het nog niet genoeg. Ook zij vindt de toon van de brief wel erg juichend. Toch kijkt haar fractie ook naar het gemiddelde, en heeft hoge verwachtingen van de planning voor de komende jaren. Haar fractie zal hard meewerken aan een inhaalslag. De heer HAMMELBURG vindt deze brief wat overdreven juichend.

Hij is erg benieuwd naar de cijfers die gepresenteerd worden in april. Dan gaat het er echt om spannen. De bouwcijfers van middeldure huur moeten in 2021 hard omhooggaan. De heer HAVELAAR vraagt wat de heer Hammelburg antwoordt op de vraag die hij stelde aan de wethouder. Is er meer tijd nodig om de doelstellingen te realiseren, of blijft de doelstelling onverkort overeind, zoals in de voorliggende brief staat? De heer HAMMELBURG gaat uit van het meest recente nieuws. En dat is dat de doelstellingen overeind blijven.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

Wethouder IVENS merkt op dat dit debat niet erg politiek zou hoeven zijn. De raad heeft via moties bepaald welke doelen gesteld moeten worden en welke niet. Met die doelen is het college aan de slag gegaan. Het college wil proberen zo veel mogelijk van de wensen te realiseren. De wensen voor woningbouw wordt door vrijwel de hele raad gedeeld. Sommige leden van de commissie noemen de brief 'juichend'. Die toon is misschien aanwezig omdat de woningbouw in het derde kwartaal inzakte, waarna hij in het vierde kwartaal opgelucht was dat het mee bleek te vallen. Hij zit namens de VNG in veel overleggen met de minister en bouwpartijen. Daarbij hoorde hij van de minister dat Nederland het vergeleken met andere landen heel goed doet. Af en toe is het goed complimenten uit te delen. De gemeente moet alle partijen gemotiveerd houden om door te gaan, investeringsbeslissingen te nemen en plannen te ontwikkelen. Ontwikkelaars moeten durf blijven tonen en bouwers aan de slag gaan. Hij hoopt dat de fracties in de raad ook iets van die enthousiaste toon overnemen, want er wordt gewerkt aan iets historisch. De bouwcijfers vallen inderdaad tegen, maar dat komt ook omdat de doelen heel hoog gesteld zijn. Men dient zich goed te realiseren dat de gemeente zich in een enorme woningbouwpiek bevindt. Die lijkt nog steeds niet ten einde te komen.

Het gemiddelde van 2014-2017 lag nog net iets lager dan dat van 2018-2020. 2018 gaf een enorme bouwpiek te zien. De heer VAN DEN HEUVEL wijst erop dat investeerders en bouwers niet per se vrolijk zullen worden van een juichbrief. Eerder worden ze dat van een actieve gemeente die meedenkt over wat residuele grondprijzen zouden zijn en de berekeningen naast elkaar wil leggen. Wethouder IVENS is er niet van overtuigd dat de raadsbrieven door iedereen gelezen worden. De bouwende partijen weten dat de overheid die de heer Van den Heuvel vraagt er wel degelijk is. Er is een overheid die de mouwen opstroopt en aan de slag wil gaan, die constant in gesprek blijft over verbeteringen. Dat zien de bouwende partijen. Daarom zijn die ook redelijk positief over wat er gaande is. Er is in ieder geval geen reden om elkaar nog verder de crisis in te praten, zoals de heer Van den Heuvel lijkt te doen. Er worden nog steeds veel plannen bedacht en er wordt gewerkt aan de uitvoering. De heer HAMMELBURG vindt het logisch dat deze raad kritisch meekijkt na de tegenvallende cijfers van vorig jaar. Vorig jaar vroeg hij, en andere fracties, al wat de wethouder wilde doen om de problemen die door corona, maar ook PFAS en PAS worden veroorzaakt te mitigeren. Ook vroeg hij wat gedaan moest worden om de obstakels weg te nemen voor de bouw van middeldure huurwoningen.

De cijfers die in het najaar gepresenteerd werden, waren ingewikkeld voor iedereen. De raad kijkt kritisch mee omdat alle fracties zich zorgen maken. Hij vraagt de wethouder om de obstakels voor de bouw van middeldure huurwoningen goed te omschrijven en naar de raad te sturen, zoals hij heeft toegezegd in december. Hij maakt zich grote zorgen. Wethouder IVENS wijst erop dat er heel veel gebouwd wordt dit jaar, ook specifiek in het middensegment. Dat stemt hem redelijk positief. In de vorige periode werden alle doelstellingen gehaald, want het doel was om toe te groeien naar 5000 woningen. Dat doel werd al in het eerste jaar gehaald en daarna bleef men ieder jaar boven dat aantal. Ook toen was er geen reden tot gejuich, want de woningnood bleef. Er is dus geen reden tot juichen, maar het kan geen kwaad om de bouwers en investeerders enigszins bemoedigend toe te spreken. De heer HAMMELBURG merkt op dat Bouwend Nederland op zichzelf heel goed bezig is. Zijn fractie wil de bouwers aanmoedigen en ervoor zorgen dat de obstakels voor hen weggenomen worden. De raad ondersteunt de bouwers en bejubelt ze. Het proces moet zo soepel mogelijk voor hen worden gemaakt zodat er zo veel mogelijk woningen worden gebouwd.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

Wethouder IVENS is het daarmee helemaal eens. De heer WIJNANTS hoort de wethouder zeggen dat het college zijn best doet. Dat wordt niet betwist, maar toch lijkt de wethouder iets te zeggen als 'Wacht op onze daden!' Als straks in 2021 de cijfers goed zijn, kan de wethouder opnieuw juichen. Zijn ze dat niet, dan zal het liggen aan de bouwmaterialen waarover de heer Leenders het had. Of aan de gebrekkige inzet van de investeerders, of aan corona. Maar het ligt nooit aan de gemeente. Het grote gevaar is dat de gemeente onvoldoende doet om ervoor te zorgen dat de cijfers goed blijven. Er is veel meer nodig dan een brief van twee kantjes als motivatie. Wethouder IVENS antwoordt dat het om het samenspel gaat. Hij wil ervoor zorgen dat er gebouwd wordt. In het samenspel moet ook de gemeente haar rol hebben. Als er te weinig heipalen zijn, of als de planvoorraad te klein is, zal hij dat laten weten. Hij wil alle afgesproken resultaten gaan halen. In de rapportage zal meer informatie gegeven worden over de stand van zaken. Daarbij zal ook nadrukkelijk naar de toekomst gekeken worden, met aandacht voor de vraag waar de planvoorraad zit, waarover men zich zorgen zou moeten maken, etc. Hij antwoordt de heer Havelaar dat de doelstelling voor sociale huur nog niet gehaald is. Ook de planvoorraad is nog niet geheel passend voor de sociale huur van corporaties. Het perspectief is pittig.

Voor de middenhuur is de planvoorraad wat beter. Hij is nog niet van plan om met name de grote doelen zomaar aan te passen. Hij wil de schouders eronder zetten. De heer HAVELAAR vindt het wat vaag als de wethouder zegt de grote doelen nog niet los te willen laten. Wat bedoelt hij daarmee? Wethouder IVENS antwoordt dat hij het als geruststelling bedoelde. In de rapportage kan de heer Havelaar alle doelen en cijfers terugvinden. Daaruit zal blijken dat hij nog steeds aan de slag is om alle doelen te gaan halen. De heer LEENDERS had dezelfde vraag als de heer Havelaar. Verder sluit hij zich aan bij het betoog van de heer Wijnants. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Zij schorst de vergadering van 10.18-10.22 uur. 8. Brief aan de commissie Wonen en Bouwen inzake arrest Europees Hof van Justitie over vakantieverhuur en Dienstenrichtlijn (ZD2021-000157) De heer LEENDERS ziet in dit arrest een steun in de rug voor het Amsterdamse Airbnb-beleid. Hij vraagt hoe wendbaar Amsterdam straks zal zijn als er weer een enorme golf aan toerisme komt. Hij is benieuwd naar de wendbaarheid die dit arrest aan de gemeente biedt. De heer WIJNANTS ziet bij nadere beschouwing een aantal punten dat helemaal niet zo positief is voor de gemeente.

In zin 72 van de uitspraak wordt expliciet benoemd dat de werkingssfeer van dit arrest, en de regeling waarop dat is gebaseerd, niet gaan over woningen die de hoofdverblijfplaats van de huurder vormen, wat de categorie is waarover men het in Amsterdam juist heeft. De werking van dit arrest zit niet op de Airbnb-verhuur, die in Amsterdam nu juist de bron van ergernis is voor veel partijen in de raad. De wethouder kan dan ook geen juridische zekerheid ontlenen aan dit arrest. Hoe ziet de wethouder dat? Dit geldt ook voor punt 83, waarin staat dat de plaatselijke autoriteiten die ervoor kiezen om een verplichting op te leggen ervoor moeten zorgen dat deze volledig is afgestemd op de situatie, niet van de gemeente in haar geheel, maar van elke wijk of elk arrondissement (in Parijs). De wethouder heeft onvoldoende helder gemaakt in de

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

huisvestingsverordening waarom deze situatie speciaal voor elke wijk zou gelden. In die zin wordt het kwetsbaar voor vernietiging door de rechter. Kan de wethouder ondanks dit alles het enthousiasme rechtvaardigen? De heer DE BOER onderschrijft de eerste vraag van de heer Wijnants. Al eerder is gesproken over de juridische houdbaarheid van het verbod. Zijn fractie vond de link in het rapport tussen vakantieverhuur en overlast niet overtuigend genoeg. Hij is bang dat het gaat sneuvelen, ook met deze uitspraak in de hand. Je moet eerst een minder beperkende maatregel geprobeerd hebben voor je een verbod instelt. Het is de vraag of het college overtuigend genoeg heeft uitgelegd dat het terugbrengen naar bijvoorbeeld een maximum van twee weken in bepaalde wijken niet voldoende is. Wethouder IVENS antwoordt dat hij in zijn brief niet overdreven optimistisch wilde zijn. De heer Wijnants en de heer De Boer hebben gelijk; het gaat met dit arrest over een andere situatie. Het gaat over Parijs, niet over Amsterdam. Hij ziet geen reden tot juichen, maar wel een aantal interessante aanknopingspunten. Een vergunningsplicht kan stand houden en het tegengaan van de toename van de krapte op de vastgoedmarkt kan een dwingende reden van algemeen belang zijn. De overheid mag met vergunningsstelsels werken als er een publiek belang geschaad wordt.

Dat is positief, ook al gaat het in dit arrest over Parijs. In Amsterdam gaat hij stapje voor stapje verder met het nemen van maatregelen. En die moeten allemaal goed onderbouwd worden. Hij antwoordt de heer Leenders dat hij geen idee heeft hoe het beeld eruit komt te zien als de toeristen terugkomen naar de stad. Het was duidelijk dat het invoeren van een maximum van dertig dagen effect had, maar dat was niet voldoende. Er zijn daarom nieuwe maatregelen genomen met nieuwe verbodswijken. Dat zal spannender worden als de toeristen terugkomen. Ook is nog onzeker hoe het vergunningenstelsel uit gaat pakken tegen die tijd. Er is geen juichstemming, maar wel licht optimisme. De heer LEENDERS verbaast zich over de uitspraak van de wethouder dat hij geen idee heeft over de toekomst. Werkt de wethouder dan niet met scenario's, bijvoorbeeld over het aantal toeristen dat verwacht mag worden in de zomer, of volgend jaar? En hoe moet dat in goede banen geleid worden, bijvoorbeeld bij de aanpak van Airbnb? Het mag in ieder geval niet meer zo'n puinzooi worden als een paar jaar geleden. De heer LEENDERS antwoordt dat hij wel ideeën heeft over de werking van een vergunningstelsel of een verbodswijk. Wat hij niet weet is de omvang van het toerisme de komende zomer. Vorig jaar dacht men dat corona gauw over zou drijven, wat toch heel anders uitgepakt is.

In ieder geval zullen mensen zonder registratienummer actief geweerd worden van de Airbnb-website. Daarmee zal iets meer grip ontstaan op de vakantieverhuur dan in het verleden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende behandeld is. 9. Rechtszaken over loden leidingen (ZD2021-002325) De heer LEENDERS vindt het onwenselijk dat huurders die last hebben van lood in het drinkwater keer op keer bij de rechter tegenover Ymere komen te staan. Inmiddels is er een aantal vrij duidelijk uitspraken gedaan in het voordeel van de huurders. Hij vraagt de wethouder ervoor te zorgen dat de houding van Ymere tegenover haar huurders op dit punt verandert. De loden leidingen moeten snel vervangen worden. De heer MANGAL merkt op dat zijn fractie al lang bezig is met het probleem van de loden leidingen in Amsterdam. Er mag geen enkele Amsterdammer worden blootgesteld aan het vergif lood, en zeker niet via het drinkwater. De gemeente is er sinds 1994 mee bezig, maar nog steeds krijgen mensen lood binnen met het drinkwater. Daarom spannen steeds meer huurder rechtszaken aan tegen hun verhuurder. Tot de leidingen vervangen zijn, moeten die huurders water kopen voor het koken of het tanden

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

poetsen. Hij vraagt waar precies de bottleneck zit bij het vervangen van de loden leidingen. Gaf de wethouder vier maanden geleden niet aan dat met name Ymere welwillend was en meewerkte? En was het niet Ymere die gestopt is met de huurkorting omdat gecertificeerde testen waarmee lood kan worden aangetoond ontbreken? En was Ymere niet al drie jaar geleden op de hoogte van de loden leidingen, zonder toe te lichten waarom er niet eerder is gesaneerd? Was het niet Ymere die bewoners in het ongewisse liet over de kwaliteit van hun water door niet eerder te testen? Het is onbegrijpelijk dat bewoners Ymere nog niet hebben aangeklaagd. En er zijn nog veel meer onwillige verhuurders. Heeft de wethouder deze al aangeschreven? Welke jurisprudentie is inmiddels opgebouwd? En wat kan de gemeente doen om de loden leidingen morgen al te vervangen? Wat moeten de verhuurders doen om ze te vervangen? Moet de gemeente hen gaan faciliteren? Of moet de gemeente actie ondernemen om het gedaan te krijgen? De gesprekken kunnen niet meer vrijblijvend ingegaan worden. Welke middelen staan tot de beschikking om onwillige verhuurders zover te krijgen dat ze de leidingen vervangen? Mevrouw VAN PIJPEN sluit zich aan bij de woorden van de heer Leenders, en ook voor een belangrijk deel bij het betoog van de heer Mangal. Het is schokkend dat het zo lang duurt en dat Ymere tegenstribbelt.

Zij wijst op de verantwoordelijkheid van de gemeente voor de publieke gezondheid. Alles op alles moet gezet worden om Ymere tot spoed te manen. Het gaat te ver als bewoners hun toevlucht moeten zoeken bij de rechter. Zij vraagt een reactie van de wethouder. Wethouder IVENS ondersteunt de oproepen van de voorgaande sprekers. Het duurt allemaal veel te lang. Het siert een verhuurder niet als die bij de rechter tegenover zijn huurders komt te staan. Hij is blij dat de gemeente de huurders kan bijstaan via !WOON. De huurcommissie was heftig en duidelijk in haar uitspraak. Ymere bezint zich naar aanleiding daarvan nu op het beleid. Er is volgens de uitspraak geen discussie meer mogelijk over de meetmethode die gehanteerd moet worden. Elke gecertificeerd bureau dat test en uitkomt boven de 10 µg/l geeft recht op de huurkorting. Maar het doel is niet de huurkorting, maar de vervanging van de loden leidingen. Zoals mevrouw Van Pijpen al zegt, moet de gemeente zich inzetten voor het publieke belang, en met name het gezondheidsbelang. Inwoners van Amsterdam mogen geen lood naar binnen krijgen. Ditzelfde speelt overigens ook bij andere, ook particuliere, verhuurders. De gemeente spreekt de verhuurders constant aan op dit probleem en staat de huurders bij. Via Vastgoedbelang heeft men particuliere verhuurders benaderd. Er zijn verschillende corporaties aan de gang gezet.

Er is een bewonersbrief verstuurd met het advies de huurkorting als een pressiemiddel te gebruiken. Hij antwoordt de heer Mangal dat het formeel niet verboden is om loden leidingen te hebben. Het is wel een gebrek waardoor een huurkorting op zijn plaats is. De gemeente mag dus niet zelf tot vervanging van de loden leidingen overgaan. Mevrouw VAN PIJPEN onderstreept dat het doel geen huurverlaging, maar vervanging van de leidingen moet zijn. Zij vraagt in hoeverre het college juridisch heeft onderzocht of het op grond van de Wet publieke gezondheid voor de gemeente mogelijk is meer te doen dan het bijstaan van huurders en het aansporen van Ymere. Kan de gemeente op die manier niet dwingen om de leidingen te vervangen? Wethouder IVENS antwoordt dat juridisch alle mogelijkheden onderzocht worden. De minister wil het voorlopig nog niet mogelijk maken de loden leidingen als gebrek te kenmerken, zoals dat bijvoorbeeld bij asbest gebeurt. Er is weer een nieuwe brief over loden leidingen in de maak, die in april verwacht mag worden. Hij zal in die brief ook aandacht schenken aan de juridische stand van zaken. Amsterdam loopt overigens landelijk voorop bij de aanpak van loden leidingen. De heer MANGAL zoekt naar middelen om de huiseigenaren te kunnen dwingen om de loden leidingen te vervangen. Met een huurkorting kan de eigenaar wat pijn

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 3 maart 2021

WB

gedaan worden, maar kennelijk onvoldoende om de leidingen te vervangen. Welke middelen heeft de gemeente verder tot haar beschikking om het gedaan te krijgen? De wethouder moet creatief zijn. Wethouder IVENS antwoordt dat de huurkorting wel degelijk een krachtig pressiemiddel is. Dit gaat Ymere miljoenen kosten. Toch zou een verbod op loden leidingen veel beter zijn. Hij is, zoals al gezegd, op zoek naar juridische mogelijkheden om eigenaren te dwingen. Hij heeft de indruk dat er behoorlijk creatief gewerkt wordt binnen de gemeente om dit probleem op te lossen. De heer LEENDERS vraagt wat er gedaan wordt om te komen tot een verbod op loden leidingen. Hij wijst op de aanstaande verkiezingen. In de periode na de verkiezingen zou de toon kunnen veranderen. Wethouder IVENS antwoordt dat je van een demissionaire minister niet te veel kan verwachten. De gemeente puzzelt wat er gedaan kan worden binnen de bestaande wettelijke kaders. Het probleem moet bij de kennismaking met de nieuwe minister goed onder de aandacht gebracht worden. Het onderwerp staat ook bij de VNG-punten die voorgelegd zullen worden aan de minister. De VOORZITTER meldt dat de heer Leenders het onderwerp op de raadsagenda wil zetten. Dat zal zijn voor de vergadering van 31 maart. Zij sluit de vergadering om 10.50 uur.

13