Conceptverslag TAR 09-06-2022

50

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

van individuele rechtsbescherming. In het overstapstelsel naar eeuwigdurende erfpacht is die individuele rechtsbescherming weggevallen en kan er via zo’n onafhankelijke geschillencommissie wel individuele rechtsbescherming worden geboden. Dat is een rechtsstatelijke eis. Toch zullen er erfpachters zijn die tussen de wal en het schip vallen. Bijvoorbeeld de erfpachter die in een gemeentelijk monument woont. Op basis van een reële schatting van de herbouwwaarde en op basis van de herbouwwaardemeter blijkt dat er niet een BSQ van 47% moet komen, maar 24%, de helft. De een grondwaarde die de helft lager is. Twee andere gevallen zijn gemeld van woningen met vergelijkbare oppervlaktes in dezelfde buurt in dezelfde bouwstijl met dezelfde algemene bepalingen, waarbij de ene een BSQ krijgt van 18% en de andere 34%. Dat is niet alleen onverklaarbaar, maar dat druist ook in tegen het rechtsgevoel. Zo’n geschillencommissie zou dat kunnen beslechten. Hij is benieuwd op welke termijn de wethouder komt met ideeën over de reikwijdte en afbakeningen voor die onafhankelijke geschillencommissie. Erfpachters die wel zijn overgestapt omdat ze zich daartoe gedwongen voelden, zouden hun zaak ook aan die geschillencommissie moeten kunnen voorleggen. Wethouder VAN DANTZIG zal proberen dit zo snel en zorgvuldig mogelijk te doen.

Als er voor zo’n monument maatwerk nodig is, dan komt daar een maatwerkgrondwaarde. Dat zijn wel uitzonderlijke gevallen want gekozen is voor een modelmatige aanpak. De situatie met experts past niet meer in het huidige stelsel. Daar kwamen overigens ook niet altijd heel navolgbare taxaties uit. De wethouder hecht aan het coalitieakkoord om de reikwijdte met elkaar te bepalen. Tegelijkertijd is het wel zo als iemand is overgestapt – en dat is een privaatrechtelijke overeenkomst – dan wordt het wel heel ingewikkeld om daar op terug te komen. In andere gemeenten is de grond ook niet gratis. De wethouder kan wel toezeggen dat hij dit zorgvuldig gaat doen, dat hij met een juist tijdspad komt en zo snel mogelijk die reikwijdte van de geschillencommissie in kaart gaat brengen. Dat komt allemaal nog terug bij de raad. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Duurzaamheid en Circulaire Economie 30. Gevolgen netcongestie Hemweg voor elektrificatie/verduurzaming van de Havenindustrie Nr. VN2022-017350 De heer MEERBURG haalt aan dat er al in 2019 is besloten tot een stop op datacenters, een moratorium, omdat het niet in het stroomnet past. In dat zelfde jaar kwam de themastudie Elektriciteit van Alliander uit waaruit bleek dat ‘de huidige manier van aansluiten van datacenters onhoudbaar lijkt.’ Ze hebben de meeste impact als het gaat om congestie.

Die ene sector verdubbelt het stroomverbruik van de gehele stad. Vreemd genoeg werd in 2020 weer besloten die bouwstop op te heffen. In 2021 bleek de Hemweg vol te zitten. Hier is een belangrijk signaal genegeerd: het stoplicht van Alliander. Hij wil horen hoe dit zo heeft kunnen gebeuren. En dan de hamvraag: waarom keurt de gemeente nog steeds aanvragen voor nieuwe datacenters goed, wetend dat die onderstations aan het vollopen zijn? Er moet zo snel mogelijk een bouwstop komen om te voorkomen dat andere onderstations ook vol raken. De heer BOOMSMA wijst erop dat de vorige wethouder hem een toezegging heeft gedaan dit te heroverwegen. De heer MEERBURG is hiervan op de hoogte. De heer BURGERS spreekt zijn zorgen uit. Hij is benieuwd hoe kansrijk de wethouder de herijking van het datacenterbeleid acht. Deze congestie moet worden

51

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

bestreden. De raad sluit liever scholen, woningen en supermarkten aan dan een datacenter. Mevrouw HEINHUIS weet dat dit onderwerp in de vorige raadsperiode regelmatig aan bod is gekomen. Uiteindelijk zijn er regels vanuit het rijk nodig om in Amsterdam de keuzes te kunnen maken: een school aansluiten of een datacenter. Die mogelijkheid heeft de gemeente op dit moment nog niet. Ze krijgt graag een update van de lobby op dit punt. Desgevraagd licht ze toe dat datacenters niet de enige vorm van industrie zijn die veel stroom van het net vragen. Het is daarom belangrijk hier op een brede manier naar te kijken. De gemeente kan nu die afweging niet maken. Volgens de heer MEERBURG kan de raad wel degelijk een vergunning weigeren. Als Amsterdam zegt: bouwstop, dan is het probleem opgelost. Mevrouw HEINHUIS legt uit dat Amsterdam dit probleem niet zomaar kan oplossen. Het gaat om meer dan alleen datacenters. In de haven zijn verschillende bedrijven die heel veel energie nodig hebben voor hun bedrijfsvoering. Daarom is het belangrijk in brede zin te kijken welke bedrijven voorrang kunnen krijgen. Liander is bezig me een experiment om op een andere manier te kijken naar wat er nodig is vanuit het stroomnet. Ze krijgt dit experiment graag toegelicht. Ze ontvangt graag de resultaten van dit experiment om die hier te bespreken.

De PvdA maakt zich hier zeker zorgen over, want dit staat de duurzaamheidsplannen in de weg. De heer HOFLAND spreekt niet over alle datacenters maar wel over de netcongestie bij de Hemweg. Het is heel frustrerend dat de verduurzaming van bedrijven daar vertraging oploopt en dat geldt mogelijk ook voor de woningbouw. Hij is benieuwd of de wethouder nog manieren ziet om dit te voorkomen. Hij wordt graag geïnformeerd over gesprekken met Liander over slimme oplossingen voor de komende paar jaar. Daarbij denkt hij aan een datacenter in de slaapstand op piekmomenten. Tot slot hoort hij graag welke mogelijkheden er nog zijn als alles helemaal vastloopt. Hoe kan de raad dan nog prioriteiten stellen? Mevrouw NADIF onderschrijft de bijdragen van de PvdA en D66. De gemeente moet daar zeker naar kijken. In het nieuwe coalitieakkoord is extra aandacht voor dit probleem. Er is extra geld vrijgemaakt voor het oplossen van die netcongestie. Ze hoort graag hoe de wethouder hier naar kijkt, ook naar het aandeelhouderschap van de gemeente. De heer MEERBURG wijst op gemeenten die hun vergunningenbeleid toetsen aan de vraag of het past. Daar wordt beleid op gemaakt. Hij verbaast zich erover dat dat in Amsterdam niet gebeurt. Nu loopt het vol. Daar heeft de gemeente toch de landelijke overheid niet voor nodig.

Mevrouw NADIF hoort nu dat er heel gemakkelijk wordt gezegd dat de gemeente Amsterdam dit allemaal kan doen, kan verbieden, kan stopzetten. Daar moet een wettelijke grondslag voor zijn. Het wordt nu veel te simpel gesteld. De heer MEERBURG wijst op de bouwstop in 2019. Die was niet onwettelijk. Als het niet past, hoeft de gemeente toch geen nieuwe aansluitingen toe te staan. Mevrouw NADIF legt uit dat de gemeente een aansluitplicht heeft volgens de wet. De netbeheerder moet iedereen die daarom vraagt, aansluiten. De heer MEERBURG stelt dat de gemeente geen aansluitplicht heeft. Alliander heeft die wel op het moment dat een bedrijf een vergunning heeft.

52

TAR

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

Mevrouw NADIF benadrukt dat de raad verantwoordelijk is voor het gemeentelijk beleid. Ze kijkt naar wat er mogelijk is. Deze discussie moet wel op basis van feiten worden gevoerd. Wethouder PELS geeft aan dat dit echt een heel groot probleem is. Het zorgt bovendien voor problemen bij de verduurzaming en bij woningbouwplannen. Het is ook zeker geen puur Amsterdams probleem. Een groot deel van Noord-Holland zit inmiddels op slot en ook Limburg en Noord-Brabant staan al op rood. De landelijke infrastructuur kan de vraag niet aan. Er is al contact geweest met het rijk. Verzwaring van het netwerk is nodig, maar nu kan Liander geen keuzes maken in wie zij het eerst aansluiten. De gemeente kan die prioriteit ook niet aangeven. Liander moet aansluiten wie het eerst komt. Die schaarste is er. De wethouder gaat het beleid heroverwegen. Het gaat hier over energie, maar deze wethouder gaat niet over datacenters. In de gesprekken met de taskforce wordt gezocht naar creatieve oplossingen, ook met het Havenbedrijf. Het net zit vol op basis van de contracten en niet op basis van de daadwerkelijk gebruikte elektriciteit. Daar zou een oplossing kunnen liggen als bedrijven een deel van hun niet gebruikte maar wel gecontracteerde energie zouden afstaan aan het grotere geheel, Dat zou op de korte termijn al wat ruimte kunnen geven. Daar zitten wel privaatrechtelijke afspraken onder.

Er is al even contact geweest met de minister. Voor de zomer komt de wethouder met een eerste verkenning naar de raad en het beeld van wat het rijk de komende tijd gaat doen. Desgevraagd geeft de wethouder aan dat ze de taskforce meeneemt in de brief. Tweede termijn: De heer MEERBURG heeft niet het idee dat er antwoord is gekomen om de fundamentele vragen. De heer Hofland vroeg wat er nog aan dit datacenter kon gebeuren. Dat ligt ingewikkeld. Het lijkt nu alsof Amsterdam toestemming nodig heeft van het rijk of dat er juridische beperkingen zijn om het datacenterbeleid te herijken. De gemeente kan gewoon zeggen: het was te veel, het past niet, we doen 300 Megavolt Ampère minder. Hij wil nog horen of die stop op datacenters in 2019 dan wel mocht of dat daarvoor ook toestemming van de minister nodig was. Wethouder PELS ziet nu twee zaken door elkaar lopen. De gemeente heeft een ruimtelijk instrumentarium. Daar valt de datacenterstrategie binnen. Dat kan worden heroverwogen en dat gaat ook gebeuren. Het tweede gaat over de aansluiting van elektriciteit en of daarin keuzes kunnen worden gemaakt. Die bevoegdheid heeft de gemeente niet en Liander ook niet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 31. Kennisnemen van de Verduurzamingsrapportage 2022 over de voortgang op de Uitvoeringsagenda Duurzame Organisatie 2020 - 2030 Nr.

VN2022-017344 Dit punt is doorgeschoven. 32. Kennisnemen van de Klimaatrapportage Vliegwielmiddelen Nr. VN2022-017331

2022

en

Eindrapportage

Dit punt is doorgeschoven. 33.

53

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Kennisnemen van de adviezen van de expertgroepen gezondheid en natuur, onderdeel van de reflectiefase van de Regionale Energiestrategie (RES) over windenergie. Nr. VN2022-017346 Mevrouw ALBERTS memoreert de heftige discussie in de vorige periode over de geluidsnorm van 47 decibel. Dat heeft geresulteerd in de reflectiefase en als resultaat daarvan liggen deze adviezen ter tafel. De adviesgroep erkent dat die 47 dB een te hoge waarde is. Dat is winst. De SP krijgt nu gelijk. Onderzoeken van het RIVM spraken van 40 dB. De SP vindt dat de adviezen er goed uitzien. Zaken zijn goed uitgezocht en goed gewogen. Maar toch is de SP het niet overal mee eens. Er is nog altijd discussie over wanneer welke hinder wordt ervaren. Zelfs in de laagste norm van de adviesgroep – 42 dBA – zullen er nog steeds mensen zijn die hinder ondervinden. Om die reden zou je nog voorzichtiger kunnen zijn: 35 dBA. Dan is de overlast helemaal uit beeld. Waarom gaat het college niet gelijk op die zekere waarde zitten van 35 dBA. Desgevraagd legt ze uit dat 35 dBA van andere wetenschappers afkomstig is. Experts gaven aan dat er wel degelijk een verschil is het ervaren van bijvoorbeeld verkeersgeluid vergeleken turbinegeluid. Mevrouw NADIF heeft dat ook gehoord, maar in een stad met autoverkeer zit je al gauw op die norm. Ze is benieuwd waarom het zo streng moet. Dan is er immers bijna niets mogelijk.

Bovendien kan er ook dynamisch met windturbines worden omgegaan. 35 dBA is gewoon niet realistisch. Mevrouw ALBERTS denkt dat het wel meevalt. Het heeft echt te maken met het type geluid en hoe dat wordt ervaren. De SP is groot voorstander van de energietransitie, maar wel op de juiste manier. Als het om de besluitvorming gaat, dan wil ze weten welk sturingsmechanisme de raad heeft om aan ontwikkelaars mee te geven waar de grootste slagingskans is om de turbines te plaatsen. In de brief van vorig jaar las ze dat het college de raad te allen tijde actief zou betrekken waarbij de raad zich kan uitspreken en de gebruikelijke instrumenten kan inzetten. Dit stuk is ter kennisname, dus mevrouw Alberts wil weten wanneer er een voordracht komt. Ze doet de suggestie al die adviezen van de expertgroepen samen te brengen in een werkdocument. Dat document geeft dan alle spelregels aan voor de bewoners, voor het college, maar ook voor de initiatiefnemers. Mevrouw HEINHUIS hoort dan graag hoe de SP zo’n werkdocument ziet in relatie tot de PlanMER die ook nog komt waarin al deze normen worden meegenomen. Mevrouw ALBERTS vindt dat helder moet worden wanneer welke normering wordt gebruikt. Dan weet iedereen waar hij aan toe is. Anders begint de discussie weer opnieuw. De PlanMER is toch nog een beetje algemeen. Die zou ze heel precies willen hebben.

De vraag is nog wat er gebeurt als de Amsterdamse normen worden ingehaald door landelijke, strengere normen. Hoe kan het gebied tussen standaardwaarden en grenswaarden worden getoetst? Als laatste stelt ze dat er van de grenswaarden mag worden afgeweken in uitzonderingsgevallen, maar hoe dan? Hoe gaat de gemeente ermee om als er bepaalde weersomstandigheden zijn die erom vragen een turbine stil te zetten? Mevrouw NADIF is blij deze twee rapporten en het verslag van de klankbordgroep nu te kunnen bespreken. Ze benadrukt het verschil tussen de stukken van de expertgroep en de klankbordgroep. Beide stukken bevatten voorstellen voor het beleid rond windturbines. De mitigatiemaatregelen zien er interessant uit. Ze wil graag horen hoe die kunnen worden meegenomen in het beleid, zodat de windturbines op een veilige en natuurinclusieve manier worden geplaatst. Het is ook belangrijk op een circulaire manier met de turbines – of onderdelen als er iets moet worden vervangen – om te gaan. Het

54

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

opwekken van duurzame energie vinden de expertgroepen en de klankbordgroepen echt belangrijk. In de stukken ontbreekt hoe het college die afweging maakt, want de focus ligt daar heel sterk op de effecten. In het coalitieakkoord is opgenomen lokaal eigenaarschap te stimuleren. Het zou mooi zijn als Amsterdammers kunnen profiteren van de energie die hier wordt opgewekt. Het kabinet komt over een jaar met de geluidsnormen. In Amsterdam mag dat dan niet leiden tot problemen. In sommige gebieden is dat risico kleiner en daarop oppert mevrouw Nadif gefaseerd aan de slag te gaan in die gebieden en de andere wat meer uit te zetten in de tijd. GroenLinks wil zo snel mogelijk beginnen met het plaatsen van windturbines. Mevrouw HEINHUIS bedankt voor de enorme inzet die is gedaan door het college, het vorige college, de ambtenaren en de mensen uit de stad. De discussies waren heel levendig en hebben ertoe geleid dat het beleid is aangepast. Die resultaten liggen er nu en daarover is de PvdA positief. De informatie die de experts hebben opgehaald en die in de rapporten is verwerkt, kan die ook worden gedeeld met bewoners op bijvoorbeeld informatieavonden? De RES 1.0 is vastgesteld en de vraag is wat de vervolgstappen nu zijn. De heer HOFLAND bedankt iedereen voor het gedegen werk dat is geleverd. Hopelijk blijven die expertgroepen en die klankbordgroepen zich hiermee bezig houden.

Veel Amsterdammers maken zich immers toch zorgen en willen voorkomen dat een windturbine hun gezondheid om de natuur om hen heen beschadigt. Maar de zorg over het klimaat is groot en die wordt ook gedeeld – ook door iedere tegenstander van wind op land die hij heeft gesproken. De vraag is dus hoe de gemeente verder gaat zoeken met de adviezen en de signalen uit deze groepen naar plekken waar het kan. Dat moet behoedzaam gebeuren. Met landelijke normen in aantocht moet Amsterdam niet al te zeer de grenzen opzoeken. Als de landelijke normen straks minder streng zijn, hoe gaat de gemeente dan om met gebieden die schuren met Amsterdamse normen? Het kan ook gebeuren dat de Amsterdamse normen worden ingehaald door strengere landelijke normen. Het lijkt dus verstandig dat de gemeente in de afspraken met initiatiefnemers opneemt hoe men omgaat met dergelijke situaties. Ten aanzien van de adviezen rond natuur en gezondheid leven er zorgen en bezwaren bij de klankbordgroepen en in de stad. Men vraagt zich af of nu wel de juiste normen worden gekozen. D66 vertrouwt op de kennis van de experts. Bij het advies over de gezondheid heeft de expertgroep gebruik gemaakt van reviews van internationale wetenschappelijke literatuur over gezondheidseffecten door omgevingsgeluid waaronder windturbinegeluid en ook van het RIVM en de WHO. Over het deel van de WHO is discussie.

Als de wetenschappelijke basis onder het gezondheidsadvies en de Amsterdamse normen verschuift – bijvoorbeeld door nieuwe onderzoek – kan dat dan nog worden meegenomen in het proces? Behoedzaamheid heeft ook een keerzijde, want maakt de gemeente het zichzelf nu niet al onmogelijk voldoende windenergie op te wekken. Daarover moet snel helderheid komen om indien nodig andere stappen te nemen. Wethouder PELS schetst het proces. Er wordt nu naar de NRD toe gewerkt, de notitie Reikwijdte en Detailniveau. Onderzocht wordt hoe de gemeente kan omgaan met de verschillende gebieden en de geluidsnormen. Er komt hier nu niet een harde uitspraak over een norm, want de gemeente wil zichzelf niet ontzeggen daar nog onderzoek naar te doen. Dit najaar verwacht de wethouder dat die NRD er ligt. Dan komt de PlanMER die is toegezegd op basis van wensen aan de stad. Die komt naar verwachting in het voorjaar 2023. Het lijkt de wethouder goed die vast te stellen in de raad. En dan komt er nog het programma Windenergie Amsterdam. Daarin komt bijvoorbeeld hoe de gemeente kan sturen op datgene wat ontwikkelaars doen rond o.a. lokaal eigendom. Gevraagd werd hoe de gemeente omgaat met de tijd voordat er nieuwe, landelijke geluidsnormen voor windmolens liggen. De landelijke normen die er waren, mogen niet meer worden gebruikt. Wel kan voor elk individueel project een ProjectMER worden gestart.

Het is dus niet zo dat er tot die tijd helemaal niets kan gebeuren. Met bijvoorbeeld de Noorder IJplas kan de gemeente gewoon doorgaan. Verder moet de gemeente ervoor

55

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

zorgen in de PlanMER en andere producten steeds de meest actuele inzichten te gebruiken. Windmolens moeten niet anders worden behandeld dan woningbouwprojecten of wegen. Er is toch een standaard die wordt gehanteerd bij wat er wordt verwacht aan geluid in de stad. De vragen over gebiedswaarden en grenswaarden neem de wethouder mee naar de NRD om daar te verkennen wat een goede oplossing is. Ook de mitigatiemaatregelen worden meegenomen naar de MER. Daarover kan de raad dan oordelen of dat voldoende is gebeurd. En natuurlijk moet nu al worden bekeken hoe de recyclingproblemen met de huidige windmolens kunnen worden opgepakt en welke eisen kunnen worden gesteld als het gaat om circulariteit. Dat komt in het programma Windenergie Amsterdam. Daarbij is het van belang hoe er een balans kan worden gevonden tussen de gezondheidseffecten van windmolens zoals op dit moment geprognosticeerd versus de gezondheidsschade van klimaatverandering. De expert gaf aan dat de effecten van klimaatverandering in de toekomst groter zijn voor de gezondheid. Idem voor de natuur. Dat neemt niet weg dat er nu voor moet worden gezorgd de schade voor de natuur en de gezondheid zo klein mogelijk te maken, maar er moet ook oog zijn voor de volgende generaties. Er is prachtig werk opgeleverd en dat wordt meegenomen naar de NRD.

De wethouder stelt dat op het moment dat die NRD is opgesteld en richting de inspraak gaat, dat het moment is om ook inwoners in te lichten. Met de huidige klankbordgroepen kan worden gezocht naar een nieuwe vorm met de naam Sara, waarbij verschillende groepen bijeen komen. Binnenkort volgt er een gesprek. Via die route kunnen de klankbordgroepen uit hun achterban de vragen kenbaar maken. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Onderwijs 34. Voortgangsrapportage Amsterdamse Lerarenagenda 2021 Nr. VN2022-017337 Dit punt is doorgeschoven. 35. Uitslag Centrale Loting en Matching 2022 Nr. VN2022-017327 Dit punt is doorgeschoven. Armoede en Schuldhulpverlening 36. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het onderzoek van Regioplan naar de ondersteuning aan informele voedselinitiatieven en de inzet voor de tweede helft van 2022 en verder Nr. VN2022-017348 Dit punt is doorgeschoven. Sociale Zaken 37. Kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres over financiële ondersteuning aan sekswerkers tijdens de coronacrisis Nr. VN2022-017332 Dit punt is doorgeschoven. Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel)

56

TAR

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

38. Kennisnemen van de verkenning AmsterDOEN Nr. VN2022-017324 Dit punt is doorgeschoven. Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid 39. Kennis nemen van de raadsbrief Eindrapportage moslimdiscriminatie met als bijlage het eindrapport van het moslimdiscriminatie Nr. VN2022-009020

actie-onderzoek actie-onderzoek

Dit punt is doorgeschoven. Algemene Zaken 40. Brief Gesprekken brandweer en weduwe Nr. VN2022-017664 Dit punt is afgevoerd. Grondzaken 41. Geheim (Afdoening toezegging commissie RO transparantie buurtstraatquote (BSQ) Nr. VN2022-014453 Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om 18.10 uur.

57