Conceptverslag TAR 09-06-2022

Zij wil graag zicht op de voortgang. Er is door de accountant het nodige gezegd over het e-domein. Haar fractie deelt de zorgen van de ACAM dat nog steeds niet voldaan wordt aan de bestaande wetgeving, met name de AVG en de BIO. Daardoor staan de privacy en de digitale veiligheid op het spel. Zij roept de wethouder op om daar een prioriteit van te maken binnen de portefeuille ICT-Digitale Stad. Dat geldt ook de zorg om de afhankelijkheid van externe partijen met toenemend gebruik van software as a service. Haar fractie vindt het wenselijk meer eigen systemen te ontwikkelen en ziet daartoe ook de mogelijkheden, al dan niet met andere gemeenten of VNG. Die moeten ingezet worden op Public Tech, zodat de gemeente minder afhankelijk wordt van de grote commerciële Tech-bedrijven. Zij vraagt daarvoor de eerste stappen te zetten.

17

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Mevrouw DE JAGER merkt op dat het weerstandsvermogen in 2021 te laag was. Gelukkig is dat aan het herstellen; naar verwachting komt het volgend jaar weer op een goed niveau. Over de risicobeheersing zat een interessante bijlage bij het Jaarverslag over integraal risicomanagement. Er wordt de verwachting uitgesproken dat hierover het gesprek met de raad zal worden aangegaan. Het is belangrijk dat dit gesprek er ook werkelijk komt. Zij begrijpt de wens om de normale verantwoordingsinstrumenten als uitgangspunt te nemen. Het lijkt ook doelmatig om dat op die manier te doen. Zij kijkt uit naar een verdere bespreking, ook over risicobereidheid en de nota risicomanagement 2022-2026 die behandeld moet worden in de commissie Financiën. Amsterdam gaf in 2021 een bedrag van 705 miljoen euro uit aan subsidies. Zij vraagt of de verantwoording versterkt kan worden. De organisaties die de subsidie ontvangen moeten uitgebreid rapporteren aan de gemeente over de besteding van het bedrag, en zij is benieuwd wat er gebeurt met die informatie. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om die kwalitatieve verantwoording te verbeteren? Bij de voorjaarsnota 2023 zal het college aan de raad de uitkomsten van de bestuursopdracht voorleggen om te komen tot additionele bezuinigingen.

Zij gaat ervan uit dat daarbij ook naar de subsidies gekeken wordt en dat die met inhoudelijke keuzes worden voorgelegd aan de raad. Kan de wethouder bevestigen dat dit er onderdeel van is? Onder ‘Administratie’ staat bij het onderdeel ‘Duurzaamheid’ dat er een actieve lobby wordt gevoerd bij het Rijk, waarbij op pagina 186 gepleit wordt voor geen ambitieus duurzaamheidsbeleid. Dat moet aangepast worden in naar een zeer ambitieus duurzaamheidsbeleid. In de cyclus van P&C-producten ziet zij dat het jaarverslag ook wordt gebruikt om de begroting van het daaropvolgende jaar beter te maken. Zij vraagt welke lessen uit dit jaarverslag meegenomen worden naar de begroting voor 2023. De heer BURGERS las in het accountantsverslag dat het dit jaar nog leesbaarder was geworden dan vorig jaar. Daar schrok hij van, want het was voor hem bijzonder moeilijk te lezen. Ook vond hij het behoorlijk lijvig. Het gaat niet goed met de financiën van de gemeente. De enorme schuld van Amsterdam springt in het oog. De stijgende rente baart zorgen. Het weerstandsvermogen geeft aan dat de financiën van de gemeente er niet goed voor staan. Het weerstandsvermogen is in vier jaar gedaald van 1,25 in 2018 naar 0,4 nu. Dat is in Rotterdam 1,36 en in Utrecht 0,73. Amsterdam heeft het laagste weerstandsvermogen van de grootste steden in Nederland.

Om het te verbeteren moeten de algemene reserves van de stad verbeteren. Hij vraagt hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat het weerstandsvermogen weer naar een voldoende niveau stijgt. Welk effect heeft de beslissing van het vorige college om de renterisicobuffer af te schaffen en het renterisico in de toekomst te gaan beheersen via de algemene reserve, in het licht van de nu stijgende rente? Welk effect heeft het coalitieakkoord op de algemene reserve en het weerstandsvermogen? Is het uitgangspunt van het coalitieakkoord nog steeds dat het weerstandsvermogen zo snel mogelijk, namelijk in 2023, moet zijn verbeterd? Het financieel effect van de belangrijke wijzigingen in de afschrijvingstermijnen vastgoed wordt relatief beperkt genoemd. Omdat de gemeente de afschrijvingstermijnen vanaf 2021 verlengt, blijven de investeringen langer op de balans staan. Daardoor zullen de uitgaven aan rente stijgen. De gemeente leent immers het geld om deze investeringen te doen. Met een lage rente is dit effect voor 2021 marginaal. Het effect zal waarschijnlijk niet blijvend zijn. In het accountsverslag staat verder dat het noodzakelijk is om periodiek te bezien in hoeverre de gehanteerde uitgangspunten valide zijn. Men denkt daarbij aan een frequentie van minimaal een keer in de vier jaar.

Hoe ziet de wethouder dat? Omdat de rente op dit moment hard stijgt, is het verstandig om nu al na te gaan of de gehanteerde uitgangspunten nog valide zijn.

18

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer VAN LAMMEREN merkt dat een groot aantal indicatoren niet ingevuld is, bijvoorbeeld over hoe schoon de stad is en hoe de burger dat waardeert. Toch gaat de meest voorkomende klacht over de stad over rotzooi in de openbare ruimte. Gaat de wethouder dat aanpakken? Wordt er wel gemeten als er indicatoren over opgenomen worden in de begroting? Er zou vanaf 2022 een bomenmonitor komen en die is er nog steeds niet. Wanneer komt die? Verder zouden er tien ecologische knelpunten in de stad opgelost worden. Dat zijn er maar vier en ook dit jaar worden er maar vier opgelost. Wat gaat de wethouder doen om ze op te lossen? Er zijn indicaties dat er nieuwe ecologische knelpunten bijkomen in de stad. De ambitie kan dus duidelijk hoger. Hoeveel knelpunten verwacht men dat er bijkomen, en hoeveel gaat men er oplossen? Elke indicator voor dierenwelzijn is hoger. De Dierenambulance moet meer dieren opvangen. Op elk punt wordt de doelstelling overschreden. Is dit college van plan om meer geld richting dierenwelzijn te schuiven? Zo niet, waarom dan niet? Er staat dat er te weinig sportruimte is. Als mitigerende voorwaarde zegt men dat de sportnorm gehanteerd gaat worden. Toch staat in het coalitieakkoord dat de sportnorm afgeschaft wordt. Hoe gaat men daarmee om? Het is niet zo dat alle subsidies gecontroleerd worden; beneden de 5000 euro hoe je niet eens een bonnetje te bewaren.

Bij de toekenning van de subsidie is die ook al vastgesteld. Er is 12 miljoen euro, dus een flink bedrag, niet gecontroleerd. Het is onduidelijk of dat geld goed terecht is gekomen. Wat gaat het college daaraan doen? Zo nodig komt zijn fractie opnieuw met haar oude initiatiefvoorstel. 64% van de Wob-verzoeken is te laat beantwoord. Hoe gaat het college daarmee om? Al jarenlang belooft men immers verbetering? Tegelijkertijd ontdekken steeds meer Amsterdammers de Wob als instrument. Zijn fractie maakt zich grote zorgen om de digitale veiligheid, zeker gezien het ambitieuze plan van deze coalitie om geen gezichtsherkenningscamera’s meer toe te staan. Dat is gek, want elke Ring-deurbel heeft gezichtsherkenning. Worden al die deurbellen in de stad verboden? En hoe gaat men om met alle camera’s in de openbare ruimte? Mevrouw DE JAGER merkt in verband met de onrechtmatige 12 miljoen euro aan subsidies op dat een van de aanbevelingen is om te kijken naar de regels die leiden tot deze beoordeling. Soms maakte men namelijk bij toekenning de afweging dat het te laat is, maar dat het doel zo belangrijk is dat het in stand moet blijven voor de stad. Hoe ziet de PvdD dat? De heer VAN LAMMEREN antwoordt dat zijn partij subsidies ziet als een goed middel om doelen voor de stad te realiseren.

Wel plaatst de PvdD vraagtekens als aan de subsidieontvanger niet eens wordt gevraagd om een bonnetje te bewaren, waarmee steekproefsgewijs gecontroleerd zou kunnen worden. Het gaat namelijk om ontzettend veel geld. Mevrouw DE JAGER antwoordt dat de 12 miljoen euro die onrechtmatig wordt beoordeeld wel iets anders is dan de verantwoording over de uitgave. Dit gaat om de correctheid van de aanvraag. De heer VAN LAMMEREN antwoordt dat ook hij wil dat subsidies zo doelmatig mogelijk worden ingezet. Daarom wil zijn fractie indicatoren waarom subsidies gegeven worden, zodat het kan worden gemeten. Nu wordt alleen de financiële ordentelijkheid gecontroleerd. En zelfs dat gebeurt niet genoeg. De heer BOBELDIJK merkt op dat het herstel na de coronacrisis lastig lijkt, als je ziet wat op rijksniveau op de gemeente afkomt. Hij denkt daarbij bijvoorbeeld aan het gemeentefonds. Er loopt ook een discussie over het openbaar vervoer. Het landelijk beleid lijkt dat er zo min mogelijk belasting geheven moet worden, om de rekening te leggen bij de gemeenten. Hij vraagt nog te kijken naar de afschrijving van kademuren en bruggen. Die staat nu op veertig jaar. Misschien kan met een langere afschrijvingsperiode

19

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

nog wat ruimte gecreëerd worden, maar eigenlijk zou die ruimte van het Rijk moeten komen. De verontwaardiging van wethouder Van der Horst over het openbaar vervoer was heel terecht, eigenlijk nog aan de milde kant. De heer KHAN heeft in het Jaarverslag vooral gekeken of ergens nog geld gevonden kan worden om de toegenomen armoede tegen te gaan. Hij ziet dat er een onderbesteding is van 1,4 miljoen euro bij de armoederegeling. Ook blijkt het budget voor de werkbrigadisten niet volledig besteed. Dat betekent dat er nog geld van over is. Hij vraagt dat te reserveren voor de vangnetregeling, zodat ook mensen die lijden onder energiearmoede, maar nog net buiten de huidige regelingen vallen, toch in aanmerking komen voor een energietoeslag. Er staat dat het college adviseert om de ontwikkelbuurten op te laten nemen in de masterplannen. Hij vraagt wat er gebeurt met de ontwikkelbuurten die niet liggen in de drie stadsdelen met masterplannen. Ook daar zijn de problemen namelijk groot. Die buurten mogen niet worden uitgesloten. Mevrouw BROERSEN vond het stuk behoorlijk moeilijk te lezen, met de adviezen van de Rekenkamer in gedachte om de raad en de Amsterdammers te voorzien van behapbare en leesbare informatie vanuit het college. In hoeverre wordt die doelstelling gehaald? Zij maakt zich zorgen over de financiële weerbaarheid van de gemeente in crisisen risicosituaties.

De lokale steunmaatregelen voor ondernemers hebben de gemeente veel geld gekost. Wat kan voor het komende jaar geleerd worden van dit Jaarverslag? Is Amsterdam financieel voldoende voorbereid op mogelijke nieuwe tegenvallers? De heer GARMY leest in het verslag dat de gemeente op het gebied van het edomein niet compliant is. Niet duidelijk is het wanneer Amsterdam dat wel wordt, of hoe groot het risico is dat men loopt, en op welke mensen dat impact heeft. Verwacht men op korte termijn op de vingers getikt te worden door de AP? Er komt veel nieuwe wetgeving over digitalisering, zeker op Europees niveau. Dat wordt nergens genoemd. Is het voldoende duidelijk wat voor impact dat gaat hebben? Hij vraag hoe lang het duurt voordat de gemeente compliant is. Duurt het maanden? Jaren? De heer BOOMSMA begrijpt uit het rapport dat de ACAM in sommige gevallen niet wordt benaderd voor advies. Hij vraag een toelichting. En hoe beoordeelt de accountant de reacties van het college op de verschillende aanbevelingen? Hij vraagt de wethouder of alle compensatie van het Rijk voor de gederfde toeristenbelastinginkomsten verwerkt is. Er lijkt een groot gevaar dat er nog tegenvallers komen door prijsstijgingen, rentestijgingen en inflatie. Heeft men dat risico al meegenomen in de plannen voor herstel van het weerstandsvermogen? De afschrijvingstermijn voor gebouwen is verlengd van 40 naar 80 jaar.

Hij is het met de heer Burgers eens dat een periodieke herziening wenselijk is. Welke gevolgen heeft het voor de onderhoudsbudgetten? Hoe beoordeelt de nieuwe wethouder Financiën het? Wat waren de afschrijvingstermijnen voor gebouwen bij vorige organisaties? Hij vraagt over pagina 56 wat de gevolgen zijn van prijsstijgingen in de bouw voor de gemeente. Het is belangrijk te weten hoeveel kinderen naar de middelbare school gaan met een taal- lees- of schrijfachterstand. Het zou goed zijn dat te monitoren, misschien met een indicator. Het college neemt het accountantsadvies om de ENSIA-rapportages op te nemen niet over, omdat die dan nog niet af zijn. Toch zou het goed zijn wel in te gaan op de staat van de informatiebeveiliging. Hij vraagt dat toe te voegen. Op pagina 448 gaat het over de bijdrage van BZK voor reductie energiegebruik woningen. Van de toegezegde bijdrage van 6 miljoen euro lijkt er maar 700.000 besteed te zijn. Hoe kan dat versneld worden? Bij de egalisatiereserve voor raadsonderzoek is 1,4 miljoen euro onttrokken, maar er is geen toevoeging gedaan. Het is wel zaak geld beschikbaar te hebben voor eventuele toekomstige raadsonderzoeken.

20

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer VERSCHOOR kreeg het gevoel: ‘Zacht voor uzelf, hard voor de Amsterdammer’ bij het lezen van de conclusies van het Jaarverslag. Waarom is het vertrouwen in de politiek zo laag? Waarom zijn er zo weinig mensen gaan stemmen? De gemeente Amsterdam schrijft voor zo’n 50 miljoen euro op het containerbegrip ‘onregelmatigheden’ en ontslaat de eindverantwoordelijke van bestuurlijke consequenties. Een dergelijke coulance is echter niet van toepassing op de Amsterdammers die vanochtend hier inspraken. Controleerbaarheid is essentieel. Het Jaarverslag bestrijkt 500 pagina’s en de cijfers staan her en der verspreid. Het lijkt erop dat het Jaarverslag nodeloos complex is gemaakt. Dat is vervelend, want ongewenste zaken komen hierdoor minder snel aan de oppervlakte. De vragenronde met het hoofd van Inkoop kon in eerste instantie niet plaatsvinden en werd daarom verzet. De afspraak werd tot zijn verbazing niet vertraagd maar vervroegd. Door te snijden in de voorbereidingstijd voor het stellen van kritische vragen beperk je de mogelijkheid om grondig te controleren. Terwijl nu juist daar een onregelmatighedenpost zit van ongeveer 50 miljoen euro meer dan vorig jaar. De voorzitter en het hoofd van Inkoop zijn ook nog eens van dezelfde partij. De rekeningcommissie is apolitiek, maar zo is er wel en prikkel om het verslag positief te beoordelen. Dat is een kwetsbaarheid in het systeem.

De processen zelf moeten tegen het licht gehouden worden. Niet alleen de uitkomsten van de processen. Wethouder VAN BUREN antwoordt mevrouw Van Pijpen dat Gezondheid en Zorg inderdaad ontbreken in het bestuursverslag. In de bestuurlijke hoofdlijnen ligt de focus op de sociaaleconomische gevolgen van de gezondheidscrisis, niet op de gezondheidscrisis zelf. De inzet van de GGD om de crisis te bestrijden komt wel voor in het voorwoord. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording, inclusief de vormgeving en de frequentie, zal dit najaar besproken worden in de rekeningcommissie. Daarna zal de raad erover geïnformeerd worden. Zij heeft kennis genomen van de maatregelen die de vorige wethouder heeft genomen in verband met de toename van de onrechtmatigheid bij Inkoop. Zij zegt toe dat zij de voortgang van ervan zal bewaken. Het gaat daarbij onder andere over het opstellen van een plan van aanpak door directies met een onrechtmatigheid boven de tolerantiemarge van 1%, en over het actieve bespreken van onrechtmatigheid in de prestatiedialogen tussen de directeur en de stedelijk directeur. Ook daarop zal zij toezien. Zij antwoordt mevrouw De Jager dat het waar is dat de gemeente moet kijken of het doel bereikt wordt met het instellen van een subsidieregeling. Dit vergt wel een betere evaluatie; nu gebeurt dat nog niet systematisch.

In het coalitieakkoord is opgenomen dat het beleid, dus ook de subsidieregelingen, periodiek geëvolueerd gaan worden. Het is belangrijk dat de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het beleid worden onderzocht, en de vraag of de activiteiten waarvoor subsidie is verleend ook hebben bijgedragen aan het doel. Ook wordt stilgestaan bij de vraag of er betere maatregelen mogelijk zijn om het doel te bereiken. De heer VAN LAMMEREN vraagt of dit betekent dat er indicatoren en doelen geplaatst zullen worden bij subsidies in de begroting 2023. En is dat dan op beleidsterreinen, of gaat het per subsidie? Wethouder VAN BUREN kan niet toezeggen dat dit al gebeurt bij de volgende begroting. Zij kan ook niet toezeggen dat het gebeurt voor alle subsidies. De heer VAN LAMMEREN vraagt op welk niveau de wethouder de doelstellingen voor zich ziet. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat voor subsidies minder dan 5000 euro geen verantwoording voor nodig is. Boven de 5000 euro moet dat wel. Zij zal het gesprek daarover met de raad aangaan.

21

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer VAN LAMMEREN merkt op dat er subsidies gegeven worden waarmee de gemeente iets wil bereiken, maar of dat lukt controleert men niet goed. Hoe ziet de wethouder dat voor zich? Gaat die controle op beleidsterrein, of per subsidie? Wellicht kan de wethouder hierop schriftelijk antwoorden. Wethouder VAN BUREN zegt de gevraagde brief toe. Zij antwoordt mevrouw De Jager verder dat het Jaarverslag over 2021 inderdaad in grote mate afwijkt van de primaire begroting voor 2021. Dat heeft te maken met de coronamaatregelen en de coronamaatregelen van het Rijk die niet waren voorzien ten tijde van het opstellen van de begroting. De op programma’s opgenomen activiteiten, doelen en indicatoren worden richting begroting 2023 wel verbeterd om de doelrealisaties scherper in beeld te krijgen. Zij antwoordt de heer Burgers dat er om de klap van de crisis op te vangen een herstelplan is gemaakt: Samen Sterker uit de Crisis. Daarvoor wordt de algemene reserve ingezet. In dat plan staat ook het herstelplan voor de algemene reserve. Zo valt de rentebuffer vrij ten gunste van de algemene reserve van 2021. Ook de reserveafkoopsommen en de erfpacht vallen vrij ten gunste van de algemene reserve. De toekomstige hogere uitkeringen van het Rijk komen ten gunste van de algemene middelen, net als de positieve rekeningresultaten.

Het is de bedoeling dat de weerstandsratio van 1,0 weer bereikt wordt in 2024. Het huidige herstel verloopt volgens schema. De stijgende rente zal moeten worden meegenomen in de volgende begroting. Er is daarvoor inderdaad geen buffer meer beschikbaar. De gevolgen van het coalitieakkoord zullen worden uitgewerkt in de begroting 2023. Daar komt het college dus nog op terug. Het college neemt de aanbevelingen van de ACAM volledig over, dus ook wat betreft het periodiek, namelijk een keer in de vier jaar, bezien of de gehanteerde uitgangspunten valide zijn. De rente loopt hard op. Gezegd is dat de rente wordt bezien als een aanvaardbaar risico. Ook daarbij zal elke vier jaar worden bekeken of de uitgangspunten nog kloppen. De heer BURGERS wijst erop dat de rente nú sterk stijgt. In het accountantsverslag heeft men het over minimaal een keer in de vier jaar herbeoordelen. De situatie is bijzonder. Amsterdam heeft een heel grote schuld. De gevolgen van de stijgende rente zullen groot zijn voor de begroting. Is het niet verstandig om nu dit uitgangspunt al onder de loep te nemen? Wethouder VAN BUREN antwoordt dat dit aan de orde komt in de begroting, net als alle andere omstandigheden. De heer VAN LAMMEREN wijst erop dat in dit Jaarverslag mutaties staan opgenomen voor de begroting 2022. Het is dus wél onderwerp van discussie.

Gaat het college vaker dan een keer in de vier jaar kijken naar de rentestand en de effecten daarvan op de financiële situatie in Amsterdam? Wethouder VAN BUREN antwoordt dat dit haar verstandig lijkt. Zij antwoordt de heer Khan over het gebruik van het resterende budget van de armoederegeling dat in het algemeen een budgetoverheveling maar in beperkte mate mogelijk is. Daarvoor bestaan namelijk financiële samenwerkingsafspraken. Meevallers uit het voorgaande jaar kunnen niet automatisch worden ingezet voor intensiveringen in het huidige jaar. Beleidsintensiveringen worden besproken bij de begrotingsbehandeling, waarbij het mogelijk is amendementen of moties in te dienen. Zij antwoordt mevrouw Broersen dat het rapport inderdaad heel dik is, maar daarvoor bestaan bepaalde richtlijnen. Zij zegt toe dat ze zal bekijken of het nog leesbaarder en begrijpelijker kan. Zij antwoordt de heer Boomsma dat voor 2022 uitgegaan is van 80 miljoen euro opbrengsten van de toeristenbelasting. Dat past binnen de bandbreedte van 50-120 miljoen euro. De ondergrens is dus 50 miljoen euro, wat overeenkomt met de feitelijke

22

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

realisatie. Er is gekeken naar de op 25 maart gepubliceerde bezoekersprognose, wat de enige indicator is die momenteel voorhanden is. De afschrijvingstermijnen voor gebouwen zijn verlengd, waardoor de investeringen langer op de balans aanwezig blijven. Hierbij gaat het overigens niet om scholen. De uitgaven aan rente zullen ook stijgen. Bij de woningbouwcorporatie waar zij eerder werkte, hanteerde men lagere afschrijvingstermijnen van 30 jaar. De laatste jaren heeft men die termijn echter verlengd, soms naar 50 of 70 jaar. Zij antwoordt de heer Verschoor dat zij zal toezien op uitvoering van het plan van aanpak van de vorige wethouder voor bestrijding van de onrechtmatigheden. Zij zal daarover ook rapporteren. De heer VERSCHOOR wijst erop dat de rekeningcommissie niet veel meer kan doen dan advies uitbrengen. Ze is niet meer dan een papieren tijger. Er zijn geen consequenties als de wethouder nalaat verder te gaan met het plan van aanpak. Hoe kan de raad de wethouder op dit punt ter verantwoording roepen? Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de raad uiteraard het college ter verantwoording kan roepen. Wethouder PELS merkt op dat zij verwacht binnenkort een gesprek te zullen hebben met de wethouder Financiën over de armoederegelingen. Het zal waarschijnlijk gaan om een verschuiving binnen het programma.

De wens bestaat om bij de viermaandsrapportage 1,4 miljoen euro te reserveren, zowel voor tandartsvoorziening, energie en voedselinitiatieven. De compensatie vanuit het Rijk voor de energierekening lijkt voorlopig voldoende, maar ook dat wordt gemonitord. Het college komt er dus op terug. Ook zij heeft gezien dat er geen indicator is opgenomen voor De Schone Stad. Er wordt gebruikgemaakt van de CROW-indeling. Er wordt gemikt op het niveau B met minimaal 80% op dat niveau. Dat wordt ook gehaald. Daarover heeft het college op 10 mei 2022 een brief gestuurd, die besproken zal worden bij de volgende TAR-vergadering. Dan kan ook besproken worden wat eventueel nog toegevoegd moet worden aan nieuwe doelen met betrekking tot deze indicator. Eerst moet het beleid vastgesteld worden, en dan komt de indicator. Zij heeft veel zin om aan de slag te gaan met de nieuwe Agenda Dieren uit het coalitieakkoord. Daarin staat echter ook dat het gerealiseerd zal moeten worden binnen de huidige middelen. Daarom is er nu nog geen nieuw geld voor vrijgemaakt. De heer VAN LAMMEREN merkt op dat er doelstellingen zijn. De Dierenambulance doet heel veel voor dierenwelzijn in de stad. De druk is groot, want mensen dumpen hun huisdieren soms gewoon op straat, of zelfs in de vuilcontainer. De gemeente heeft daarvoor geen geld over, wat hem verbaast.

Graag hoort hij iets over de ambitie van de wethouder om te kijken of er ergens geld gevonden kan worden. Wethouder PELS gaat voorlopig uit van de huidige begroting en het coalitieakkoord. Zij gaat graag met de Dierenambulance en andere organisatie voor dierenwelzijn in gesprek over dit onderwerp. Voorlopig zal zij moeten roeien met de riemen die zij heeft. Het blijft dus binnen de huidige begroting en het coalitieakkoord. De ontwikkelbuurten liggen gelukkig in Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Daar zullen geen problemen zijn in de overgang naar de masterplannen. De fout op pagina 186 zal gecorrigeerd worden. Er zal ambitieus gelobbyd worden voor een ambitieus duurzaamheidsbeleid van het kabinet. De onderbesteding bij energiezuinig gebruik wordt nog verder uitgezocht. In het Jaarverslag staat de verwachting dat het alsnog in het eerste en tweede kwartaal tot uitvoering komt. Tegelijkertijd is er de opdracht vanuit het coalitieakkoord om onder andere aan de slag te gaan met een isolatieoffensief. Zij stelt voor om daar in de aanloop naar het nieuwe beleid nog goed te bekijken wat de redenen waren voor de onderbesteding. Zij kan dat dan gebruiken voor het nieuwe beleid.

23

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Wethouder RIJXMAN kondigt aan dat zij straks weg moet voor een ziekenhuisbezoek. Wethouder Van Buren zal de beantwoording daarna van haar overnemen. Zij antwoordt mevrouw Van Pijpen dat het college jaarlijks zal informeren over het rapport Informatiebeveiliging dat naar de landelijke toezichthouders gestuurd wordt. Daarnaast krijgt de raad een bestuurlijke rapportage Informatiebeveiliging. Die komt direct na de zomer naar de raad. Bij het vaststellen van het BIO-programma 2020 is aangegeven dat er ongeveer drie tot vier jaar nodig zijn om de compliance op orde te krijgen. Er wordt steeds gezocht naar manieren om dat nog te versnellen. In de laatste rapportage komt het college nog terug op de staat van de compliance van de BIO en de AVG, inclusief de risico’s en de verbeteringsacties. Het kan zijn dat de gemeente een boete krijgt voor het niet voldoen aan de AVG, maar nu hoeft men zich daar geen zorgen over te maken. Ook onderschrijft zij dat het prioriteit geven aan wettelijke kaders, waaronder de BIO en de AVG, belangrijk is. Datzelfde geldt voor de investering in Public Tech om afhankelijkheid van de markt te voorkomen. Zij is het ook geheel eens met het houden van zicht op externe partijen die systemen beheren. Samen met de VNG wordt gewerkt aan het ontwikkelen van software.

De heer GARMY vraagt of uit de bestuursrapportage ook duidelijk wordt wat de mogelijke risico’s zijn, en hoe groot die zijn. Verder vraagt hij op welke manier aandacht wordt besteed aan nieuwe wetgeving. Wethouder RIJXMAN antwoordt dat het wachten is op nieuwe wetgeving van het Rijk voor de gemeente daarop kan inspelen. Zij zal de raad nauwgezet op de hoogte houden van iedere stap in dit dossier. Mevrouw VAN PIJPEN vraagt of de wethouder nog in wil gaan op haar vraag over de sociale basis. De raad zou nog een verantwoording krijgen over de doelmatigheid van de sociale basis. komen.

Wethouder RIJXMAN zegt toe dat zij op die vraag nog schriftelijk terug zal

Wethouder MBARKI antwoordt de heer Boomsma dat er cijfers zijn over leerachterstanden. Hij zal die doen toekomen. Hij is het met de heer Van Lammeren eens dat de sportnorm heel belangrijk is, vooral met de huidige bouwambities. De komende tijd zal bekeken worden in hoeverre het mogelijk is om de sportnorm te betrekken bij andere normen, en deze te actualiseren. Er zal worden rekening gehouden met veranderingen bij het gebruik van sportvelden in wijken en bij behoeften als het gaat om sport en bewegen. Het college zal hierover met een voorstel komen. Wethouder VAN DER HORST antwoordt de heer Van Lammeren dat maandelijks het overzicht van de bomenboekhouding wordt gepubliceerd op de website. Zij zal erop toezien dat nog deze maand een extra overzicht wordt gepubliceerd. Daarin wordt informatie gegeven over de planlocaties, monumentale bomen en schade aan bomen. Terecht merkt de heer Van Lammeren op dat nog niet alle ecologische knelpunten zijn opgelost. Vier zijn er opgelost, en nog eens vier worden dit jaar opgelost. De beloofde tien zijn dus niet gehaald. Zij zal bekijken hoe de resterende knelpunten alsnog opgelost kunnen worden. De heer VAN LAMMEREN vraagt daarover een brief te sturen voor de laatste raadsvergadering. Wethouder VAN DER HORST zegt toe dat zij schriftelijk met een stand van zaken zal komen. Zij kan niet toezeggen dat alle knelpunten dan opgelost zijn.

24

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Wethouder MBARKI antwoordt de heer Khan dat de werkbrigade in 2021 lagere lasten van 0,6 miljoen euro had. Deze resterende middelen zijn verwerkt in het eindsaldo van het gehele begrotingsprogramma WPI over 2021. Het Jaarverslag laat inderdaad zien dat programma 7 in totaal een onderbesteding kende. Conform de systematiek van de eindmarge is een deel van dat geld meegenomen naar het begrotingsprogramma 7 in 2022. Besluitvorming over de inzet van die middelen gaat via de voorjaarsnota. De viermaandsrapportage stond voor 1 juni geagendeerd en is doorgeschoven. De raad kan een ander bestedingsvoorstel indienen. Burgemeester HALSEMA antwoordt de heer Van Lammeren dat de raad op 6 mei een brief van haar heeft ontvangen met daarin de aankondiging van twee Woo-weken, waarvan de eerste al heeft plaatsgevonden. Verder zijn er een paar fundamentele maatregelen genomen om het verder in te lopen. In het collegeakkoord is er inmiddels extra geld vrijgemaakt. De achterstanden zijn zorgelijk. De gemeente moet voldoen aan alle vereisten van de Woo, maar het is wel een worsteling. Dat heeft te maken met de enorme toename van de Woo-verzoeken. Ook de complexiteit van de Woo-verzoeken is toegenomen. Daarom is er ook een toename van de zienswijzen die de gemeente moet vragen bij verschillende externe partijen, voordat die toestemming geven voor publicatie. Vaak zit men dus klem.

Zij zal met een update komen voor de zomer. Verder antwoordt zij de heer Van Lammeren dat zij nog geen gesprek heeft gehad met de makers van het collegeakkoord over camera’s met gezichtsherkenning. Er zijn door de gemeente 150 camera’s door de stad verspreid, maar daarbij is geen sprake van gezichtsherkenning. Er zijn landelijk wettelijke voorschriften van toepassing op de deurbellen van Ring. Aanpassing van die deurbellen zou ook landelijk wetswijziging vergen. De heer VAN LAMMEREN vraagt wanneer het gesprek over dit onderwerp plaats gaat vinden. Zijn fractie ondersteunt dit punt uit het coalitieakkoord: geen gezichtsherkenning in de stad. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het college momenteel bezig is met de duiding van het coalitieakkoord. Zij verwacht de raad daarover op korte termijn te kunnen informeren, hopelijk nog voor de zomer. De heer VAN HOOFF antwoordt de heer Boomsma dat twee jaar geleden het proces voor het afdoen van bevindingen van de ACAM is veranderd. Het werd allemaal door het college behandeld in het Jaarverslag. Nu gaat dat via raadsinformatiebrieven in de raadscommissies, en dat vindt hij beter. Op zichzelf loopt dat proces prima. Hij weet niet of de raad al die raadsinformatiebrieven tot zich neemt en zich ervan bewust is dat als een aanbeveling wordt afgedaan er een advies van de ACAM bij moet.

Hij tilt er niet zwaar aan dat het bij zo’n nieuw proces af en toe nog niet helemaal goed gaat. In het algemeen vond hij de reactie van het college prettig. Soms kan het college nog iets meer vaart maken met dingen die de ACAM aanreikt. Heel positief vindt hij het opnemen van de reservemutatie op programmaniveau. Dat maakt het inzichtelijker. De leesbaarheid van het Jaarverslag is verbeterd, maar ook schrijft de ACAM dat het nog steeds ingewikkeld is. Het mobiliteitsfonds wordt opgeheven. Het opheffen van reserves kan helpen bij het begrijpelijker maken van het Jaarverslag. De Jaarrekening voldoet naar de mening van de ACAM nog niet aan de BBV. Daarbij gaat het eigenlijk over een staatje. Dat A4’tje kan het college prima maken. Het zit wel in de begroting van de gemeenteraad, en dan verwacht je een vergelijkbaar A4’tje terug in de Jaarrekening. Dat A4’tje is een samenvattend overzicht van baten en lasten, waarmee alles in een oogopslag duidelijk moet zijn. Hij vraagt het college dat overzicht op te nemen. Tweede termijn

25

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer BOBELDIJK vraagt of gekeken kan worden naar de afschrijftermijn van kademuren en bruggen, rekening houdend met de renteontwikkeling. Misschien kan daarmee ruimte gevonden worden voor het herstel van de financiën van de stad. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat zij hierop later terug zal komen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor enige ogenblikken. Mevrouw Van Pijpen neemt het voorzitterschap over van mevrouw Nanninga. Bouwen en Wonen 23. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief handhaving woonfraude en incasso 2021 en de afhandeling van motie 638 van het lid Rooderkerk (D66) Nr. VN2022-017339 24. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en rapportage toeristische verhuur van woonruimte 2021 Nr. VN2022-017347 De heer HAVELAAR vindt de manier waarop de gemeente Amsterdam omgegaan is met Amsterdammers ronduit schandalig. Hij kent de verhalen van de insprekers van vanochtend. Het is hem niet gelukt deze ellende te voorkomen. Zijn fractie heeft een halfjaar geleden precies voor deze situatie en deze verhalen gewaarschuwd. Daarvoor diende ze ook een voorstel in. Amendement 661 van september 2021 had het leed kunnen voorkomen. Helaas werd het verworpen, met tegenstemmen van GroenLinks, D66, PvdA, PvdD en BIJ1. Na het hardvochtige beleid van de vorige coalitie lijkt er nu eindelijk een ommekeer aan te komen. De empathie komt terug in de Stopera.

De rapportage laat niet zien waar men nu staat. Hij wil graag een overzicht van het aantal opgelegde boetes in de verschillende bedragen en categorieën. In hoeveel gevallen is er bezwaar gemaakt? Hoeveel juridische procedures lopen er op dit moment? Hoe vaak zijn de boeters gematigd en hoeveel verzoeken daartoe heeft de gemeente ontvangen? Amsterdammers krijgen soms te horen dat zij een boete van 20.000 euro opgelegd krijgen, maar horen vervolgens maandenlang niets. Welke werkinstructie ligt daaraan ten grondslag? Hij vraagt de wethouder toe te zeggen dat het inhumane boetebeleid zo snel mogelijk aangepast wordt. Kan de wethouder verder toezeggen dat alle betalingsverplichtingen naar aanleiding van opgelegde boetes per direct worden opgeschort? Kan de wethouder toezeggen dat alle opgelegde boetes toeristische verhuur, inclusief die waarvan het juridisch traject al afgerond is, herzien worden? Kan de wethouder toezeggen dat tot het nieuwe beleid is uitgewerkt er geen nieuwe eerste boetes opgelegd worden, met uitzondering van de boetes die in de boetetabel als ‘ernstige overtreding’ aangemerkt worden? Hij vraagt de wethouder toe te zeggen dat er een gesprek wordt georganiseerd met mensen die de boetes gekregen hebben, om te luisteren naar hun verhalen en een begin te maken met het herstel van relatie en vertrouwen.

Gezien de dwaling van de vorige coalitie is het nu zaak om dit zo rechtvaardig mogelijk af te handelen. Hij vraagt het college per brief toe te lichten hoe de toezeggingen ingevuld worden. Als dat niet gebeurt, wil hij dit onderwerp graag op de raadsagenda plaatsen. Mevrouw VAN RENSSEN merkt op dat de roep om inperking van vakantieverhuur via Airbnb luid klonk, zeker in 2017, toen de stad veel meer dan nu in de greep was van de onrechtmatige vakantieverhuur, dus de illegale hotels. Haar partij stelt zich op het standpunt dat huizen bedoeld om in te wonen, niet om geld mee te verdienen. Dat moet voorop blijven staan. De handhaving heeft echter geleid tot schrijnende situaties en dat moet in het vervolg voorkomen worden. Haar fractie is dan ook blij met de maatregel die hierover opgenomen staat in het coalitieakkoord. Zij gaat nu uit van matiging van de eerste boete voor de administratieve

26

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

overtreding voor particulieren. Kan de wethouder hiermee voortvarend aan de slag gaan? Kan dit nog meegenomen worden in de aanstaande wijziging van de huisvestingsverordening? Kan het college in de tussentijd iets doen met de hardheidsclausule of een andere matiging voor de opgelegde boetes waartegen nu bezwaar loopt, en wellicht nog de boetes die deze zomer nog komen? Hoeveel boetes zijn opgelegd voor administratieve overtredingen dit jaar? Hoeveel bezwaarprocedures lopen er nog? Kan nog iets gedaan worden met een last onder dwangsom, in plaats van een bestuurlijke boete? Het is goed dat er leegstand gemeld wordt, maar niet dat er leegstaande woningen zijn in de stad. Zij vraagt of de toename van het aantal meldingen gevolg is van de leegstandscampagne. Zijn alle meldingen ook opgevolgd? De heer VON GERHARDT merkt op dat huizen inderdaad bedoeld zijn om in te wonen, dus niet om misbruik van te maken. Er is een schrikbarend laag aantal boetes opgelegd voor illegale onderverhuur. Woningcorporaties hebben in 2019 aangegeven dat 10-20% van hun woningen illegaal werden onderverhuurd. Er zijn 27 boetes opgelegd en het aantal sociale huurwoningen bedraagt ongeveer 200.000. Het is dus het topje van de ijsberg. Deze woningen moeten niet gebruikt worden om winst mee te maken. Zij zijn bedoeld voor de kwetsbare Amsterdammers die nu lang moeten wachten op een sociale huurwoning.

Wat gaat de wethouder doen om de handhaving op dit punt te verbeteren? Ook zijn fractie heeft te doen met de gedupeerden in verband met Airbnb. Helaas is het amendement hierover indertijd verworpen. Er zijn boetes opgelegd vanwege een administratieve fout. Daarmee worden mensenlevens verwoest en verdwijnt het vertrouwen in de gemeente en de politiek. Wat gaat de wethouder doen om deze mensen tegemoet te komen en het vertrouwen terug te geven in de politiek? Hoe zorgt de wethouder ervoor dat dit in de toekomst niet meer voor kan komen? De heer MINDERHOUD vindt het afschuwelijk wat met sommige mensen is gebeurd. Tegelijkertijd is deze verordening ingesteld om de vakantieverhuur te beperken. Met de terugkomst van het toerisme en het eenrichtingsverkeer op de Wallen is er nog steeds een groot probleem met toerisme. Het college wil dan ook de overlast door Airbnb tegengaan. Het was niet de bedoeling om met deze verordening mensen de financiële afgrond in te jagen. Hij vraagt de wethouder te kijken naar de complexiteit van de procedure. Het is voorgekomen dat Airbnb mensen liet weten dat hun inschrijving compleet en volledig was, en dat ze helemaal gereed waren om hun woning te verhuren. Vervolgens kwamen deze mensen erachter dat dit helemaal niet zo was. Daarom is de samenwerking met Airbnb belangrijk. Hij vraagt te kijken naar toepassing van de hardheidsclausule.

Kan dit nog bij reeds opgelegde boetes? Kan bekeken worden of het mogelijk is de eerste boete bij een administratieve fout van een particuliere verhuurder nog eens te heroverwegen? De heer HAVELAAR vraagt door welk nieuw inzicht de mening van de PvdA zo sterk is veranderd ten opzichte van een jaar geleden. De heer MINDERHOUD antwoordt dat het logisch is dat je eerdere meningen heroverweegt na het horen van dit soort schrijnende verhalen. De heer HAVELAAR vraagt of de heer Minderhoud vindt dat de PvdA-fractie het indertijd verkeerd zag. Dit debat is vorig jaar gevoerd. Daarom heeft het CDA samen met andere partijen een voorstel gedaan om de eerste boete bij een simpele administratieve fout te verlagen. De PvdA wilde dat niet. Wat is er gebeurd in een halfjaar? De heer MINDERHOUD denkt dat indertijd een andere afweging had kunnen worden gemaakt. Nu is het echter belangrijk om het recht te trekken voor de gedupeerden.

27

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer HAVELAAR vraagt of de heer Minderhoud vindt dat het hersteld moet worden voor mensen die een eerste boete hebben gehad en voor wie het juridisch traject helemaal afgerond is. De heer MINDERHOUD laat die vraag graag aan de wethouder. Mevrouw ALBERTS benadrukt dat het een goede zaak was om iets te doen aan de vakantieverhuur. Woningen zijn om te wonen en niet om als een hotel te exploiteren. Dat is goed aangepakt. De uitwerking hiervan valt voor sommige mensen tegen. Een hardheidsclausule, of een coulanceregeling, mag echter niet het nieuwe ‘geitenpaadje’ worden voor exploitanten van vakantieverhuur. Je moet daarop alert blijven. De heer VON GERHARDT vraagt of je die wantoestanden voor lief moet nemen omdat de ongewenste Airbnb-situatie aangepakt moet worden. Mevrouw ALBERTS vond het duidelijk dat de situatie aangepakt moest worden. Er is vooraf voor de negatieve gevolgen gewaarschuwd en nu moet er iets aan gedaan worden. Daarmee moet je alleen niet de deuren weer open zetten voor degenen die de problemen indertijd veroorzaakt hebben. De heer VON GERHARDT wijst erop dat dit al een halfjaar geleden besproken is. De SP zat er toen toch iets anders in dan nu. Hij vraagt wat er voor de SP is veranderd sinds een halfjaar geleden. Mevrouw ALBERTS antwoordt dat de kwaadwilligen aangepakt moesten worden. Daar waren er ongelofelijk veel van.

Indertijd was men bang dat het geitenpaadje wel heel breed zou worden met dat amendement. De heer VON GERHARDT wijst erop dat momenteel mensen worden geraakt die alleen een administratieve fout hebben gemaakt. Daarvoor is een halfjaar geleden gewaarschuwd. En nu neemt mevrouw Alberts dat maar op de koop toe om zo het grotere geheel aan te kunnen pakken. Mevrouw ALBERTS neemt de huidige problemen helemaal niet op de koop toe. Verder moet uit alle bezwaarschriften duidelijk blijken dat er een administratieve fout is gemaakt. Zij heeft ze niet allemaal doorgenomen. Er kunnen bij de boetes toch ook andere dingen spelen? Zij vraagt de wethouder welke aanpassingen nu op de rol staan. Het doel van de boetes moet blijven staan, maar de negatieve effecten moeten teniet gedaan worden. Mevrouw BROERSEN merkt op dat deze discussie beschreven staat in het boek van De Correspondent over de toeslagenaffaire. Kwaadwilligen zullen er altijd zijn. Het is ongewenst dat die profiteren van het beleid, maar de vraag is of dat erger is dan dat de goedwillenden lijden onder streng beleid. De mensen die nu geraakt worden zijn individuen. De boete voor het niet aanmelden van huurders of het niet aanvragen van een vergunning is buiten proportie.

Meerdere verhuurders hebben na een boete van 11.600 euro zonder eerdere waarschuwing na uitgebreid mailcontact gehoord dat dit de regels waren, dat ze zich er niet aan hadden gehouden en dat ze de boete moesten betalen. In Utrecht krijgt iemand voor dezelfde overtreding een boete van 150 euro. Daarvan schrikt iemand, om het daarna niet meer fout te doen. Het beleid van Amsterdam verandert continu in de afgelopen jaren, zonder adequate informatieverstrekking daarover. Het systeem is ondoorzichtig en verwarrend en leid makkelijk tot administratieve fouten. Is de wethouder het met haar eens dat de informatievoorziening naar deze beboete verhuurders beter had gekund? Kan dit zo snel mogelijk gefaciliteerd worden? Vindt de wethouder ook dat een waarschuwingsboete van 150 euro voor particuliere verhuur een betere eerste stap is dan een boete van 11.600 euro? Of wat is dan een gerechtvaardigde boete volgens de wethouder?

28

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer HAVELAAR wijst erop dat de administratieve boete waar mevrouw Broersen naar verwijst niet 21.000 euro bedraagt, maar 8700 euro. Verder verwijst zij naar de 150 euro in Utrecht. Dat is een halfjaar geleden ook gezegd, maar toen zei men dat 150 euro te laag was in Amsterdam omdat het minder is dan een kamerprijs. Beter leek een bedrag van 500 euro voor Amsterdam. Zijn suggestie aan mevrouw Broersen is om het bedrag open te laten, als het maar aanzienlijk lager is dan de 8700 of 11.600 euro nu. Mevrouw BROERSEN vraagt de wethouder wat als een rechtvaardige boete gezien kan worden. Verder vraagt zij in hoeveel van de 72 boetegevallen het nachtcriterium van 30 nachten per jaar is overtreden. En in hoeveel gevallen was geen sprake van bewoning? Met andere woorden: hoeveel woningen zijn hierdoor terug op de markt gekomen? De heer KHAN merkt op dat een boete van 11.600 wordt uitgedeeld omdat Airbnb-verhuurders een administratief foutje hebben gemaakt. Mogen die mensen op die manier het financiële ravijn ingeduwd worden? Natuurlijk niet. Deze mensen geven per mail aan dat ze bereid zijn om een boete te betalen. Maar waarom moet ze op deze manier bloeden? In de Algemene wet bestuursrecht staat dat de overheid op een redelijke wijze dient om te gaan met haar burgers. Dat zie je hier niet terug. Hij pleit daarom voor een herziening daarvan.

Tot die herziening vraagt hij om alle lopende zaken tegen particulieren te bevriezen. Tevens vraagt hij te kijken naar de onterecht opgelegde meldplichtboetes. Ook het beleid op dat punt lijkt te ver doorgeschoten te zijn, zo blijkt uit signalen die zijn fractie bereiken. Bij een opgelegde boete van 11.600 lijkt een langere afbetalingstermijn dan twaalf maanden logisch. 1000 euro per maand is voor bijna niemand te betalen. Ook vraagt hij zich af of het college heeft nagedacht over een pauzeknop, zoals die wordt aangeboden bij de schuldenaanpak. Mevrouw AHMADI ziet dat de gestarte onderzoeken naar leegstand opliepen naar duizenden, terwijl de opbrengst meestal maar een paar honderd gevallen waren. Wat is de oorzaak daarvan? Waren alle andere gevallen toch geen leegstand? Zij hoorde verder een vergelijking maken tussen deze Airbnb-problemen en de toeslagenaffaire. Inderdaad zijn ze beide schrijnend, maar toch was de toeslagenaffaire heel iets anders. Daarbij ging het om geïnstitutionaliseerd racisme. Mevrouw BROERSEN reageert dat er altijd mensen zijn die slecht in de zin hebben, naast de goedwillenden. Zij maakte niet een volledige vergelijking met de toeslagenaffaire. De heer MEERBURG ziet in het algoritmeregister dat de gemeente algoritmes inzet om ‘fraudeurs’ op de te sporen. Hij vraagt of er ook in deze casussen algoritmes zijn toegepast op burgers.

Zijn deze casussen daaruit voortgekomen? Ook hij sluit zich aan bij het verzoek van andere fracties om een overzicht van het aantal mensen, boetes etc. Zijn fractie is heel benieuwd naar de rol van geautomatiseerde systemen. Als door een geautomatiseerd algoritme mensen onterecht als ‘fraudeur’ worden bestempeld, is dat heel lelijk. De heer ASLAMI merkt op dat er boetes zijn uitgedeeld als gevolg van een administratieve fout. Een collega van hem was een weekendje weg en vergat aan de gemeente te melden dat er mensen in zijn huis verbleven. De boete daarvoor was 6000 euro. Hij kon de boete betalen, maar zijn trouwplannen moest hij voorlopig uitstellen. Met het weekendje weg heeft hij 140 euro verdiend. Het traject met de gemeente dat volgde wenst hij niemand toe. De behandeling was koud en kil. Hij werd met zijn partner ondervraagd alsof ze iets crimineels hadden gedaan. Pas toen de emoties bij hen hoog

29

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

opliepen, erkende de ambtenaar dat het inderdaad onrechtvaardig aanvoelde. Maar het waren nu eenmaal de regels. Dit verhaal staat niet op zichzelf. Op 15 september 2021 heeft de raad motie 638 van het lid Rooderkerk aangenomen. De raad stelde daarin vast dat betere communicatie vanuit de gemeente kan voorkomen dat huurders die niet op hoogte zijn van nieuwe regels rondom vakantieverhuur, worden opgezadeld met hoge boetes. Ook vond de raad het belangrijk dat de menselijke maat wordt gewaarborgd in beleid. Alle verhalen van insprekers van deze ochtend wijzen erop dat er onvoldoende uitvoering is gegeven aan motie 638. Boetebedragen uploaden op de website van de gemeente is niet hoe je Amsterdammers actief informeert. De hoge boetes bij een eerste administratieve fout zijn niet alleen buitenproportioneel, maar getuigen ook niet van gevoel voor de menselijke maat. De heer VON GERHARDT herinnert nog eens aan het amendement van herfst vorig jaar, van het CDA en andere partijen, waarin wat nu gebeurt al werd aangekondigd. Het voorstel was toen om de eerste administratieve boete te verlagen naar 500 of 750 euro. D66 stemde tegen. Heeft die partij nu achteraf spijt van haar keuze? De heer ASLAMI merkt op dat ook zijn partij met een motie kwam, die wél een meerderheid kreeg in de raad. Het is nu zaak zo snel mogelijk tot een oplossing te komen.

De heer VON GERHARDT kent die motie, die ging over de communicatie. De gedupeerden op de tribune vandaag hebben echter te maken met harde bedragen. Zij hebben er last van in hun dagelijks leven. D66 vond het niet nodig om de boetes te verlagen. Heeft D66 daar wel of geen spijt van? De heer ASLAMI antwoordt dat het niet gaat om het betuigen van spijt. De gedupeerden moeten worden geholpen en de menselijke maat moet in het vervolg worden gehanteerd. De heer VON GERHARDT wijst erop dat die menselijke maat een halfjaar geleden al vastgesteld had kunnen worden door lagere boetes bij een eerste administratieve fout. D66 stemde daartegen. Stemt D66 nu wel voor een voorstel om de boetes aan te passen? De heer ASLAMI antwoordt dat dit al in het coalitieakkoord staat. Hij vraagt de wethouder zo spoedig mogelijk uitvoering te geven aan de passage in het coalitieakkoord waarin staat dat het boetesysteem voor een eerste administratieve overtreding wordt verlaagd. Is de wethouder bereid om huidige, lopende zaken van gedupeerden die buitenproportioneel zijn beboet voor een aantoonbaar eerste fout, te bevriezen totdat uitvoering is gegeven aan de betreffende passage in het coalitieakkoord? Is de wethouder tevens bereid te onderzoeken of een regeling kan worden getroffen voor alle afgedane zaken van gedupeerden die zijn beboet voor een eerste administratieve fout? Op maandag 5 september a.s.

zijn raadsleden, betrokken ambtenaren en gedupeerden uitgenodigd door de ombudsman, om met elkaar het gesprek aan te gaan. Is de wethouder bereid om mee te doen aan dat gesprek? De heer HAVELAAR wijst erop dat het met het voorstel van een halfjaar geleden niet alleen om administratieve fouten ging, maar ook over zogenaamde leefbaarheidsfouten. Bedoelt de heer Aslami nu alleen administratieve fouten, of alle fouten behalve ernstige overtredingen? De heer ASLAMI antwoordt dat hij sprak van een eerste administratieve fout. De vraag om verder uit te zoeken gaat over alle niet-ernstige fouten. De VOORZITTER schorst de vergadering van 13.00-13.30 uur.

30

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

TAR

CONCEPT

Openbare vergadering van de Tijdelijke algemene raadscommissie, Donderdag 9 juni 13.30 tot 18.10 uur in de raadszaal

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen, mevrouw Nanninga (punt 12 en 13) Portefeuillehouders: burgemeester Halsema, wethouder Van Buren, wethouder Van Dantzig, wethouder Van der Horst, wethouder Mbarki, wethouder Pels en wethouder Rijxman Commissiegriffiers: mevrouw Ter Braak, mevrouw Diemont, mevrouw Van Klooster en de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw Abdi (PvdA), mevrouw Ahmadi (BIJ1), mevrouw Alberts (SP), de heer Aslami (D66), de heer Asruf (PvdA), de heer Belkasmi (PvdA), mevrouw Bentoumya (GroenLinks), de heer Bobeldijk (SP), de heer Boomsma (CDA), mevrouw Broersen (Volt), de heer Burgers (VVD), mevrouw Didderen (Partij voor de Dieren) mevrouw Doevendans (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Garmy (Volt), de heer Von Gerhardt (VVD), de heer Havelaar (CDA), mevrouw Heinhuis (PvdA), de heer Hofland (D66), mevrouw De Jager (D66), mevrouw Kabamba (BIJ1), de heer Khan (DENK), mevrouw Krom (Partij voor de Dieren), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Lust (D66), de heer Meerburg (Partij voor de Dieren), de heer Minderhoud (PvdA), mevrouw Moeskops (D66), mevrouw Nadif (GroenLinks), mevrouw Nanninga (JA21), de heer Noordzij (PvdA), mevrouw Van Renssen (GroenLinks), mevrouw Rooderkerk (D66), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Van der Veen (GroenLinks), de heer Verschoor (Forum voor

Democratie), mevrouw Yemane (GroenLinks) en mevrouw IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen:

Bouwen en Wonen (Vervolg) 23. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief handhaving woonfraude en incasso 2021 en de afhandeling van motie 638 van het lid Rooderkerk (D66) Nr. VN2022-017339 Gevoegd met 24. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en rapportage toeristische verhuur van woonruimte 2021 Nr. VN2022-017347 Wethouder PELS is blij met alle mails van Amsterdammers die door de boetes in de problemen zijn gekomen. Ze betuigt haar medeleven. Het college staat voor een uitdaging: wonen is een recht en de problemen met de toeristische druk op de stad zijn reëel. Het gaat hier om de menselijke maat en wat er moet gebeuren wanneer iemand

31

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

een fout maakt. Het coalitieakkoord voorziet in een lagere eerste boete voor een overtreding. Die inzet is er dus. De afhandeling van de zaken zou de wethouder willen beperken tot de eerste administratieve overtreding van particuliere verhuurders die dus maar een huis verhuren – dus niet de professionele huurders of eigenaren die meerdere panden verhuren. De heer HAVELAAR wijst op de vele boetes die hoger zijn dan 8.700 euro. Die sluit de wethouder nu uit. Wethouder PELS beaamt dit. De heer VON GERHARDT verbaast zich hierover. Het betreft veelal boetes die zijn opgelegd door omstandigheden waarvan een verhuurder soms niet op de hoogte was. Er is niet altijd sprake van overlast geweest. Bovendien telden kinderen ook mee voor het aantal personen dat op een adres mocht slapen. Die menselijke maat is echt van belang. Wethouder PELS licht toe dat er verschil is tussen een echte administratieve fout en een daadwerkelijke overtreding die overlast heeft veroorzaakt. De regels zijn niet voor niets bedacht. Ze wil zich hoeden voor willekeur. De heer KHAN hoort dat er heel technisch naar de boetes worden gekeken, die soms oplopen tot 12.000 euro. Vanuit een oogpunt van goed bestuur zou de wethouder hier ook naar kunnen kijken. Mensen krijgen hun budget niet rond. Wethouder PELS vreest dan zich op glad ijs te gaan begeven.

De raad heeft aangegeven dat de overlast zo groot is en dat er een stevig beleid moest worden gevoerd met afschrikwekkend hoge boetes. Die keus heeft de raad heel expliciet gemaakt. Behalve dat afschrikken heeft dit beleid inderdaad grote nadelige gevolgen voor Amsterdammers. In het coalitieakkoord wordt een uitzondering gemaakt voor administratieve fouten. Voor overlast zou ze nu geen uitzondering willen maken. Als de raad een heroverweging wil voor alle boetes, dan zal ze daarvoor een motie moeten indienen. De heer HAVELAAR piept dit punt naar de raad om dan een motie in te dienen. Hij roept de wethouder op nu niet te ver te gaan. Hij gelooft dat er veel ruimte is die niet op willekeur is gebaseerd. Wethouder PELS benadrukt dat dit de inzet is vanuit het coalitieakkoord die het college heeft meegekregen. Ze wil hier zeker geen loze beloftes doen. Het geheel moet juridisch kloppen. De ambtenaren hebben het raadsbesluit uitgevoerd: het beleid dat de raad heeft vastgesteld. Het is absoluut niet zo dat ambtenaren hebben gehandeld op een wijze waar de raad niet achter staat. Dan het proces. Een deel gaat over de al vastgestelde en opgelegde boetes. De wethouder wil daar samen met de ombudsman naar kijken – nog voor de zomer. Met mensen die bezwaar maken of hebben gemaakt, gaat de gemeente het gesprek aan. De procedures worden bevroren.

Vervolgens stelt de wethouder voor wel door te gaan met handhaven. Er is immers een beleidsdoel dat de gemeente nastreeft. In afwachting van nieuw beleid zal de boete dan nog niet worden opgelegd. Mevrouw AHMADI geeft ook aan dat wat er nu gebeurt heel schrijnend is. De realiteit is nog wel dat er bakken met geld kunnen worden verdiend aan verhuur met een verhuurplatform in Amsterdam. De voorspelling is dat het aantal toeristen de hoeveelheid slaapplaatsen komend jaar zal overschrijden. Deze aanpak is dus heel hard nodig. Toch moet er ook ruimte zijn voor de menselijke maat. Wethouder PELS vat deze bijdrage op als ondersteuning.

32

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Gaat het om nieuw beleid, dan hoopt de wethouder aanstaande dinsdag de nieuwe huisvestingsverordening vast te stellen in het college. Het gaat niet lukken een gedegen nieuwe regel hierin op te nemen voordat die de inspraak ingaat. Achteraf een wijziging aanbrengen kan ook niet. Ze wil kijken naar matigingsbeleid waarin nieuwe regels kunnen worden opgenomen. Dat zou dan in oktober in het college komen. Het geeft wel een dubbel gevoel, want de wethouder zou niet telkens nieuwe regeltjes willen toevoegen. Dan weten Amsterdammers helemaal niet meer waar ze aan toe zijn. Op basis van dat nieuwe beleid kunnen dan de boetes worden getoetst en vastgesteld. Maatwerk dus. De heer VON GERHARDT vraagt aandacht voor de groep die al betaald heeft. Wethouder PELS zou ook die groep willen betrekken bij dat maatwerk. Daarbij is het dan wel van belang dat mensen zich melden. De gemeente kan zelf kijken om welke 70 mensen dit gaat en hoe ze de communicatie naar hen toe kan vormgeven. De meer technische vragen zal ze beantwoorden in een brief die nog voor de zomer richting de raad komt of mogelijk nog voor de raadsvergadering in juli. Ze kan wel categoriseren waarom de boetes zijn opgelegd, maar ambtelijk moet ze laten uitzoeken welke informatie wel of niet kan worden gedeeld. Aandacht is gevraagd voor de complexiteit van de procedure. Daarin werkt de gemeente samen met Airbnb.

Het staat ook op de website van Amsterdam en de verhuurplatforms zelf. Dat ziet er heel duidelijk uit. Er is berichtgeving geweest in lokale en zelfs landelijke media geweest en de gemeente zelf heeft geadverteerd in Het Parool en De Telegraaf om zo veel mogelijk Amsterdammers te bereiken. De actie op illegale verhuur heeft geleid tot een plan van aanpak Woonfraude. Dat bespreekt ze met de corporaties. De heer MEERBURG zou tevreden zijn met een geanonimiseerde lijst. Het gaat hem erom welke parameters worden gehanteerd en welke systematiek achter de boetes zit. Wethouder PELS zal proberen in de brief inzicht te geven in de procedure zodat de raad kan zien hoe de gemeente tot die afweging komt. Er zit een groot verschil tussen de cijfers als het gaat om onderzoek en het uiteindelijke resultaat. In de tussentijd heeft er eigenlijk altijd een gesprek met de eigenaar plaatsgevonden. Vaak blijkt dan dat er een begrijpelijke reden is voor de leegstand, bijvoorbeeld een verbouwing, waardoor er uiteindelijk niet tot handhaving wordt overgegaan. Mevrouw AHMADI wijst op de twee voorbeelden van kraakpanden die langdurig leeg stonden: hotel Marnix en Waldeck Pyrmontlaan 8. Het lijkt alsof er dus toch zaken tussen de vingers door glippen. Ze is benieuwd of daar wel toezicht is.

Wethouder PELS heeft niet die indruk, maar ze komt schriftelijk terug op hoe de gemeente omgaat met onderzoek, het gesprek en uiteindelijk de handhaving. Ze betrekt de twee voorbeelden daarbij. De heer KHAN hoort graag of de betalingstermijn nog verder kan worden opgerekt en hoe het zit met een bevriesoptie voor mensen die de boete niet kunnen betalen. Wethouder PELS heeft net al aangegeven dat alles nu wordt aangehouden. Er is dus geen betaalverplichting op dit moment. De suggestie van een bevriesoptie betrekt ze bij het beleid. Mevrouw ALBERTS hoorde de insprekers over rente op de boetes die nu worden opgelegd. Ze hoort graag dat dat dan ook stil staat.

33

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Wethouder PELS zal geen rente in rekening brengen op boetes die nu worden bevroren. Mevrouw AHMADI vindt woningonttrekking echt onwenselijk. Leegstand is feitelijk woningonttrekking. Nu worden mensen die onderverhuren veel harder gestraft dan mensen die de middelen hebben om woningen leeg te laten staan. Wethouder PELS zal in de schriftelijke toelichting over leegstand en over het beleid alle informatie opnemen waardoor de raad zelf de afweging kan maken of er verschil is tussen die twee. Het voorbeeld van mevrouw Ahmadi ging niet om een woning maar om een hotel. Tweede termijn: De heer VON GERHARDT is blij met het proces dat de wethouder voorstelt. Hij pleit ervoor toch verder te kijken dan alleen naar die administratieve boetes maar ook naar de leefbaarheidsboetes en daarover het gesprek met de raad aan te gaan. Wethouder PELS wijst op de inzet van het coalitieakkoord. Die is helder. Het gaat om de administratieve boetes. Daarop richt het beleid zich. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt gaat naar de raad van 12 juli. Voor die tijd komt de wethouder met een brief. Een meerderheid is voorstander van een avonddeel van 2 uur. Hierop worden de spreektijden aangepast. Algemene Zaken 6.