Conceptverslag SED 2022.10.13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Donderdag 13 oktober van 09.00 tot 12.10 uur in de commissiezaal Woensdag 2 november 2022 Voorzitter: het lid Burgers Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Commissie-ondersteuner: mevrouw Hoff Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bilgin (FvD), Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Hoogtanders (VVD), Yacoubi (DENK), Krom (Partij voor de Dieren), Mangal (DENK), Martens (VVD), Namane (PvdA), Schmit (D66), Segaar (BIJ1), Yemane (GroenLinks) en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Bons (BIJ1) Overige aanwezigen: mevrouw Van Houweninge (Marktkooplieden Noordermarkt)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen raadscommissievergadering na het reces. Er is een quorum.

van

harte

welkom

op

deze

b. Mededelingen

Er is bericht van verhindering van het lid Bons. De VOORZITTER deelt mee dat in de commissie Duisenberg de leden Nijssen, Runderkamp, Yemane volgens de methode Duisenberg onderzoek doen naar de sportparticipatie bij de jeugd. De conceptversie van het onderzoek wordt in een besloten bijeenkomst met de leden worden gedeeld op 25 oktober om 18.00 uur, waarna het definitieve rapport in de openbaarheid wordt besproken tijdens de commissie FKD op 1 november. Wethouder Mbarki is onderweg en wordt binnen enkele minuten in de commissiezaal verwacht. De VOORZITTER licht toe dat vandaag de eerste termijn van de begroting wordt besproken. De tweede termijn volgt in de commissie FKD op 1 november van alle commissies tezamen.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

c. Vaststellen agenda Punt 4 wordt gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering van 28 september 2022 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering van 28 september 2022 ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst Op verzoek van de leden Namane en Bentoumya wordt tkn-stuk 2 over de voortgang van Amsterdamse buurtbanen geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw VAN HOUWENINGE spreekt in namens een aantal ondernemers van de Noordermarkt. Marktzaken gedraagt zich al jaren schandalig in Amsterdam. 7 september krijgen ondernemers een brief met de tekst: wel de lusten, niet de lasten. Dat is geen manier van doen richting zelfstandige ondernemers. Het is de bedoeling dat ondernemers een fictieve marktplek krijgen: wel aanwezigheidsplicht maar nog geen vaste kraam. Die krijgen ondernemers pas bij de definitieve herindeling van de markt. Die hoort om de drie jaar plaats te vinden – maar er wordt nu al tien jaar op een herindeling gewacht. Sommige ondernemers blijven liever sollicitant. Die staan soms al twintig jaar op de markt en blijven meeloten zonder een vaste plek en zonder aanwezigheidsplicht. Dat accepteert Marktzaken niet. De Noordermarkt is een unieke markt.

Mensen produceren zelf en gaan zelfs naar het buitenland om producten te maken. Veel ondernemers hebben een eigen atelier. Die vrijheid is dus belangrijk. Deze marktlieden zijn vrije ondernemers en zijn niet in dienst van Marktzaken. Desgevraagd legt ze uit dat Marktzaken nu misbruik maakt van zijn macht. Als mensen hun plek kwijt raken, komt hun verdienste in het geding. Ondernemers zijn niet betrokken bij de nieuwe plannen. Marktzaken beslist. Op brieven met het verzoek om een herindeling wordt niet gereageerd of zo’n brief zou zijn zoekgeraakt. Er zijn geen gesprekken met Marktzaken geweest, dus het is gokken wat het doel van deze actie is. In de wandelgangen weerklinkt dat Marktzaken vreest dat de markt leegloopt. Daarom wil men ondernemers die er nu staan, dwingen een vaste plek te nemen. Voor zover zij weet is het stadsdeelbestuur hier niet bij betrokken. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor haar bijdrage.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid MARTENS memoreert het VVD-voorstel van twee jaar geleden om een pauzeknop bij schulden uit te breiden naar ondernemers. Daarmee krijgen zij ruimte om alles op orde te krijgen wanneer ze een schuldhulpsaneringstraject ingaan. Ze is benieuwd hoe dat nu gaat. Voorts wil ze weten hoe het kan dat de ondernemers van de Noordermarkt niet betrokken zijn bij het proces van Marktzaken. Wellicht kan de wethouder zelf met deze ondernemers in gesprek gaan om te horen wat er fout gaat en hoe die interne communicatie beter op orde kan worden gebracht. Wethouder MBARKI legt uit dat de eerste ervaringen met de pauzeknop een relevant instrument zijn voor de ondernemers. Een periode van rust creëert rust voor deze ondernemers. Het is nog steeds mogelijk om hiervan gebruik te maken. Tijdens de bespreking rond een tussentijdse herziening van een aantal zaken heeft de wethouder destijds toegezegd met de marktondernemers in gesprek te gaan in het kader van de herziening. Bij de Noordermarkt moet hij nog langsgaan. Wel heeft hij over dit dossier de ombudsman gesproken. Het is zeker belangrijk de zorgen van de marktkooplieden mee te nemen, maar er is wel een marktvisie vastgesteld. Toch wil hij altijd kijken naar waar de gemeente de beste keuze kan maken.

Desgevraagd licht de wethouder toe dat de essentie is dat markten gezond blijven en een aanbod bieden waar ook bezoekers op af komen. Ondernemers moeten wel een goed inkomen kunnen verdienen. Die beide zaken samen vergen maatwerk. Soms helpt een herindeling daarbij; in een ander geval is iets anders nodig. Hij gaat het gesprek aan met ondernemers te horen waar zij denken een oplossing te vinden. De uitdagingen in de verschillende markten zijn echt heel divers. Om nog voor 20 oktober een gesprek te voeren wordt wel heel krap. De herindeling is een verantwoordelijkheid van het stadsdeel. Hij gaat ervan uit dat er vanuit het stadsdeel wordt gesproken met deze ondernemers. De wethouder zal rondetafelgesprekken organiseren rond die herziening. Het lid BOOMSMA begrijpt dat padelbanen steeds populairder worden maar helaas leidt dat soms tot geluidsoverlast die omwonenden tot wanhoop brengt. Hij is benieuwd welke voorwaarden aan de aanleg van zo’n baan worden gesteld en hoe de gemeente reageert op dergelijke klachten. De Nederlandse stichting Geluidshinder adviseert een minimale afstand van 200 m tussen die banen en woningen. Wethouder MBARKI beaamt dat deze sport heel populair aan het worden is, ook in Amsterdam. Die geluidsoverlast in Amsterdam wordt nu geïnventariseerd. Ook de Tennisbond denkt na over een kader om hiermee om te gaan.

Dan gaat het met name om het ruimtelijke aspect en de banen met een open karakter. Zodra er meer duidelijkheid is, informeert hij de raad. De wethouder wil alle informatie – het is een nieuwe sport - hierin mee nemen. Het lid ALBERTS weet dat tennisbanen veelal worden omgebouwd tot padelbanen. Die zitten dus al in bestemmingsplannen als sportterrein. Dat ombouwen hoeft alleen maar te worden gemeld bij de Omgevingsdienst. Ze ziet graag dat de wethouder dat ook meeneemt en dat de gemeente wel iets aan de vergunningverlening kan doen. Wethouder MBARKI zal breed kijken naar wat er mogelijk is. Financiën

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

3 De Begroting 2023 (VN2022-030514) De VOORZITTER verduidelijkt vandaag de begroting in eerste termijn wordt besproken. Dat betekent dat moties kunnen worden ingediend door het sjabloon te mailen naar raadsbox@amsterdam.nl. Moties en amendementen zijn uiteraard op naam gesteld. De ingediende amendementen en moties worden vrijdag 14 oktober via de dagmail verstuurd en worden door het college schriftelijk gepreadviseerd. Amendementen en moties die na 13 oktober worden ingediend worden mondeling gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 9 en 10 november. De schriftelijke preadviezen volgen op 28 oktober zodat die zo nodig kunnen worden besproken in de commissie FKD van 1 november. Bij de behandeling wordt een vaste sprekersvolgorde gehanteerd, namelijk eerst de woordvoerder van de grootste oppositiepartij en vervolgens die van de grootste coalitiepartij aan het woord komen en zo verder. Het lid MARTENS haalt aan dat de hele gemeente de afgelopen vier jaar heeft geconcludeerd wat de stad niet meer wil als het om bezoekers gaat. Wel wil de gemeente meer congresbezoekers aantrekken en dat ligt volgens de VVD te stil. Ze oppert daarom een ambassadeur aan te stellen die Amsterdam in de wereld vertegenwoordigt om die congressen daadwerkelijk naar Amsterdam te trekken. Veel partijen zien het liefst nonprofit congressen, maar de VVD ziet dat graag breder.

Voor de dekking krijgt ze graag advies van de wethouder. Het lid SCHMIT beaamt dat de raad graag meer cultuurtoeristen naar de stad haalt. Het lijkt hem prima daarin te investeren. Hij denkt dat de wethouder Economische Zaken en de burgemeester de aangewezen personen zijn om bedrijven naar de stad te trekken, maar een ambassadeur in Amsterdam&Partners zou inderdaad een toegevoegde waarde kunnen hebben. Het lid NAMANE wijst er op dat de drempel voor het aantal bezoekers dit jaar wordt overschreden. Daarvoor komt het college met maatregelen. Het lijkt haar dus aan de orde om juist mensen te ontmoedigen om naar Amsterdam te komen. Het lid MARTENS weet dat er nog steeds te veel mensen naar Amsterdam komen om de verkeerde reden. Amsterdam&Partners is er essentieel in om de juiste mensen te trekken en het imago van Amsterdam te veranderen. Dus het gaat erom enerzijds een groep te ontmoedigen en anderzijds bepaalde bezoekers aan te trekken. Dat gebeurt nu onvoldoende. De VVD zou heel graag het verdienmodel van ondernemers rondom de Wallen willen verschuiven naar ondernemers die bijdragen aan de mkbeconomie en daarvoor zijn voorstellen nodig. Het lid IJMKER wil weten hoe dat idee van een ambassadeur zich verhoudt tot Amsterdam&Partners. Daar gaat al 4 miljoen euro jaarlijks heen, toch een fors bedrag.

Congressen aantrekken vergt tijd, want die tenders zijn veelal voor over vijf of tien jaar. Het lid MARTENS memoreert dat de eerdere opdracht aan Amsterdam&Partners dermate succesvol was dat de stad zo’n beetje ten onder is gegaan aan dat succes. De opdracht moet dus anders zijn, namelijk het veranderen van het imago van Amsterdam. Dat lukt niet zomaar. Het lid ALBERTS weet dat congressen veelal plaatsvinden in de buurt van grote hotels, veelal onderdeel van grote internationale ketens. Zij kan zich voorstellen dat ondernemers nergens rekening mee hoeven houden en gewoon hun eigen gang kunnen gaan. Het lid MARTENS denkt ook dat die hotels zich wel kunnen redden, maar het gaat om de bakkers, de wasserettes en dergelijke die hieraan meewerken. Amsterdam verliest

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

nu de tenders omdat ze te duur zijn. Ze stuurt het rapport daarover door naar mevrouw Alberts. Het lid KROM weet dat er al een zoektocht gaande is om een ander soort toeristen naar de stad te trekken en ze wil horen of de VVD meer geld aan Amsterdam&Partners beschikbaar wil stellen voor deze taak. Het lid MARTENS ziet niet direct een noodzaak voor meer geld. Wel moet de opdracht aan Amsterdam&Partners worden geherformuleerd. Het lid HOOGTANDERS zet in op meer mensen aan het werk helpen. Ze heeft de begroting enthousiast nagelezen op de ambities voor werk. Het college heeft drie concrete doelen geformuleerd: 5.400 mensen uit de bijstand, 8.100 uitstroom naar werk en 1.700 mensen die participeren. Voor het aantal gesubsidieerde maanden stelt het college geen specifieke doelen. Die doelen wijken niet substantieel af van de doelen uit 2022 en de komende drie jaar ook niet. In deze ongekende arbeidskrapte zou ze hebben verwacht dat het college de ambities zou hebben bijgesteld. Onduidelijk is ook welke doelgroepen achter deze cijfers zitten. De gemeente trekt er 42 miljoen euro voor uit. Veel programma’s en projecten zijn erop gericht, maar onduidelijk is hoe al die projecten bij elkaar bijdragen aan de doelen. Voor een sociale stad als Amsterdam blijft de gemeente toch achter met gesubsidieerde banen ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

Ze hoopt dat de wethouder bereid is de ambities voor 2023 te verhogen en erop in te zetten 1.000 mensen extra aan het werk te helpen. Misschien kan hij ter voorbereiding op de Voorjaarsnota een aantal scenario’s uitwerken hoe die ambitie de komende vier jaar nog extra kan worden verhoogd en kan hij aanvullende prestatieafspraken maken met Pantar, sociale werkbedrijven en werkgeverorganisaties. De VVD vindt het belangrijk blijvend te investeren in het mbo en de doorlopende leerlijnen. De mbo-agenda is hiervoor een goed instrument gebleken. In de begroting ziet ze niet of die mbo-agenda na 2023 wordt gecontinueerd. Met alle partners samen zou er een heldere visie moeten komen hoe die doorlopende leerlijn in het mbo er de komende jaren uit kan zien, hoe de in- en uitstroomrendementen kunnen worden verbeterd en welke investeringen daarvoor nodig zijn. Het lid NAMANE complimenteert het college met de begroting waarin de plannen van het coalitieakkoord een plek hebben gekregen. In bijna alle programma’s komt zo’n beetje de terugdringing van de personeelstekorten aan bod: bij economie en innovatie, bij zorg, bij basisvoorzieningen voor het hele sociale domein, bij wijkteams en bij afval. De gemeente doet veel om die personeelstekorten te bevechten, samen met de partners. De wethouder voelt die druk en pleitte eerder deze week in het FD voor landelijke regie.

Toch moet de gemeente zelf ook genoeg regie nemen. Het college zet heel versnipperd in op de aanpak van die personeelstekorten. Ze denkt effectiever te kunnen scoren als de middelen gebonden zijn. Ze hoort graag hoe de wethouder de regie houdt en of er sprake is van een integrale aanpak om personeelstekorten tegen te gaan. Met de campagne “Banen voor de toekomst” worden mensen verleid naar werk in de tekortsectoren, een mooi programma. Ze oppert alles te bundelen op één plek voor alle sectoren die Amsterdam belangrijk vindt. Misschien zijn er sectoren die meer investering vragen dan andere. De gemeente zal dus ook keuzes moeten maken. Het raakt iedereen. Om die discussie goed te kunnen voeren vraagt ze om een onderzoek naar waar het personeelstekort de doelen nu en in de toekomst raakt. Ze krijgt ook graag een overzicht van de projecten die nu lopen en naar welke sectoren die personeel toegeleiden, bijvoorbeeld de banenplannen inclusief de samenwerkingen met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen. Het lid BELKASMI vindt het mooi dat de gemeente extra investeert in jongerenwerk, dat de mbo-agenda wordt doorgezet tot in ieder geval tot en met 2023, dat jongeren worden ondersteund door het aanbieden van huiswerkbegeleiding en dat de gemeente inzet op talentontwikkeling. Jongeren perspectief bieden is cruciaal.

De ambities bij sport zijn mooi, maar de heer Belkasmi ziet meer kansen en

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

overweegt een onderzoeksmotie om een Amsterdamse schoolsport op te zetten, analoog aan de schoolvoetbaltoernooien maar dan op andere sporten. Een naam heeft hij al: het Dam Scorotoernooi (i.e. Amsterdams schooltoernooi). Er zijn natuurlijk al veel activiteiten op sportgebied, maar bij dit idee gaat het erom dat verschillende scholen het tegen elkaar kunnen opnemen. Sporthallen en mbo-scholen zijn in de zomervakantie dicht terwijl ook dan de behoefte er wel is om gebruik te maken van deze faciliteiten. In andere steden werkt men al op die wijze. Dat betekent een verhoging van de bezettingsgraad. Dat zou op de langere termijn een besparing kunnen opleveren waarbij scholen bijvoorbeeld extra inkomsten voor de gemeente zouden kunnen genereren. Hij is benieuwd of het klopt dat die faciliteiten gedurende vakanties dicht zijn en of systemen zoals in Utrecht en Nijmegen misschien al in Amsterdam worden toegepast. Amsterdam is bezig met een cursus “Leider sportieve recreatie”. Jongeren worden opgeleid tot sportleider. Ze moeten dan wel in Amsterdam-West wonen. Hierover hoort hij graag meer. Het lid ABDI stelt dat niemand in Amsterdam op straat hoort te slapen en iedereen verdient een veilige plek. Een dak boven je hoofd is een recht. Ze is dan ook blij met de ambitie van dit college om dat te realiseren met de stappen die in deze begroting worden genomen.

Ze hoort graag van de wethouder in hoeverre die zicht heeft op het aantal economische daklozen in de stad. Die groep heeft een andere ondersteuningsvraag. Hoe kan de gemeente die ondersteuningsvraag faciliteren? Welke mogelijkheden ziet de wethouder om dakloze jongeren sneller aan een woning te helpen in Amsterdam? De fractie van de PvdA sluit zich aan bij de vragen van GroenLinks over de winteropvang. Het lid KROM stelt dat een leefbare stad ruimte biedt om te bewegen, voor sport en recreatie in het groen en ook ruimte in de binnenstad. De gemeente heeft de opdracht ervoor te zorgen dat de stad leefbaar blijft. De Begroting 2023 laat zien dat er in 2023 nog altijd meer toeristen worden verwacht. De opbrengsten uit de toeristenverwachting zullen naar verwachting nog toenemen tot 217 miljoen euro in 2026, een stijging door een autonome groei dus zonder tariefsverhoging. De Partij voor de Dieren maakt zich hier zorgen om. Ze verwacht binnenkort beleid om minder toeristen naar de stad te lokken omdat immers de signaalwaarden dreigen te worden overstegen. Dat lijkt nu niet te rijmen met de cijfers en de inhoud van deze begroting. Ze ziet uit naar de maatregelen om die toeristenstroom in te perken. Ook in de nieuw te bouwen wijken ligt er natuurlijk uitdaging om de leefbaarheid op peil te houden.

In de onderhandelingsdocumenten staat nu dat het bij de bouw van 7.500 woningen per jaar niet mogelijk is te voldoen aan de broodnodige voorzieningen zoals sportvelden en groen voor recreatie. Bovendien wordt er nog bezuinigd op die sporten groennorm. Ze benadrukt dat kunstgras natuurlijk geen groen is – maar wel schadelijk voor de biodiversiteit. Ze hoort graag hoe de wethouder hiernaar kijkt, hoe ze de bezuinigingen vorm gaat geven en wat dit concreet voor de sportvoorzieningen in de stad betekent. Het lid BELKASMI stelt dat de bouwopgave en het integreren van sportfaciliteiten samen moeten gaan. Het lid KROM leest letterlijk dat het bouwen van die openbare voorzieningen in de knel komt door ruimtegebrek. 4.000 woningen zou haalbaar moeten zijn. Het lid IJMKER verwijst naar de uitspraak van de fractievoorzitter over het werken naar een andere economie, omdat het huidige model niet werkt. Er is een economie nodig die in het teken staat van allen in plaats van welvaart voor enkelen, een economie die rekening houdt met natuurgrenzen en die iedereen voorziet van bestaanszekerheid. In het coalitieakkoord is gesteld dat er niet langer een focus ligt op groei, maar dat er wordt toegewerkt naar een brede welvaart. Toch staan er in de doelenboom verschillende indicatoren die toch wel heel erg gaan over groei, over meer fte’s, over meer

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

buitenlandse bedrijven die zich in Amsterdam vestigen. Er wordt gekeken naar hoe goed Amsterdam het doet in de ranking voor internationale startups in de wereld. Dat begrijpt ze niet. De gemeente moet immers sturen op de uitgangspunten in dat coalitieakkoord. Ze ziet uit naar de plannen van de wethouder om die brede welvaart, die welzijnsindex, te ontwikkelen waar de raad dan op kan sturen. Ze is blij met het steunfonds van 20 miljoen euro om het mkb te ondersteunen. De winkels hebben het zwaar door zowel de energiecrisis als de onlinebestellingen. Ze suggereert een bezorgbelasting in te stellen voor het bezorgen aan huis. Ze wijst op de onlangs aangenomen motie om te investeren in de gemeenschapseconomie door een incubator. Dat ziet ze in de begroting nog niet terugkomen. Het lid BETOUMYA stelt dat werk en voldoende inkomen onlosmakelijk zijn verbonden met bestaanszekerheid. Ze is blij dat Amsterdam inzet op versterking van die bestaanszekerheid. De tekorten op de arbeidsmarkt laten zien dat arbeid onlosmakelijk is verbonden met de gemeenschappelijke bestaanszekerheid, het maatschappelijk belang van bijvoorbeeld docenten, verpleegkundigen en de Amsterdammers die zich inzetten bij informele netwerken.

Een aantal kaders is nog niet uitgewerkt waaronder het actieplan “Gesubsidieerd en sociaal werk.” Ze hoort graag wanneer dat plan naar de raad komt en op welke manier de raad daar input op kan geven. Buurtbanen, bedoeld voor Amsterdammers zonder betaalde baan, vervullen een sleutelrol binnen een buurt. Ze hoort graag of het college mogelijkheden ziet om Amsterdammers te faciliteren die wel een betaalde baan hebben en hoe ervaringsdeskundigheid wordt ingezet bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid bij werk en inkomen. Tot slot wijst ze erop dat niet alle mbo-studenten voldoende begeleiding tijdens hun stage ervaren. Ze hoopt dat de wethouder een mogelijkheid ziet om bedrijven hierin te stimuleren. Het lid YEMANE stelt de inburgering aan de orde. Sinds de nieuwe Wet inburgering uit 2022 ligt de verantwoordelijkheid weer bij de gemeente in plaats van bij het rijk. Eerder maakte het niet uit wat voor achtergrond of werkervaring iemand had: iedereen ging door hetzelfde inburgeringstraject heen. De gemeente kijkt wat passend is en heeft verschillende routes uitgestippeld. Inburgeraars hebben onder de oude wet soms een valse start gemaakt. Met een lening bij DUO konden mensen terecht bij taalscholen die soms juist misbruik maakten van deze groep.

Ze vraagt of deze “ondertussengroep” ook gebruik kan maken van de nieuwe Wet inburgering, de nieuwe ondersteuning en betere begeleiding. Inburgeraars met een vluchtverleden hebben natuurlijk veel meegemaakt en kampen soms met trauma’s. Ze hoopt dat de wethouder ervoor open staat om naast ondersteuning op taal en toeleiding naar werk ook psychosociale ondersteuning mogelijk te maken. Ze complimenteert het college ermee dat democratisering horizontaal door alle portefeuilles loopt zodat iedereen kan meedenken over het beleid. Namens lid Van der Veen vraagt ze aandacht voor de vele uitdagingen de komende jaren. Ze ziet uit naar de aanpak van dakloosheid. Ze is benieuwd of de gemeente al is gestart met de winteropvang, dus om vanaf 1 december iedereen een bed aan te bieden voor de nacht. GroenLinks vindt die winteropvang essentieel, waarbij er hopelijk aandacht is voor kwetsbare groepen zoals vrouwen. Graag een update. Het lid BROERSEN benoemde al eerder dat Amsterdam een stad is die de inwoners echt samen moeten maken. Daarvoor biedt deze begroting veel ruimte: een sociaal programma waarin digitale basistools aan bod komen met aandacht voor de buurt. In 2023 worden twee burgerberaden georganiseerd. Komend jaar wordt er alleen geïnvesteerd in de buurtbudgetten en burgerberaden. Ze wil weten hoe dit vanaf 2024 vorm krijgt.

Betrokken directies dragen zelf verantwoordelijkheid voor de organisatie, kosten en borging van de opbrengsten van die burgerraden. Ze wil weten hoe wordt geborgd dat de directies zich hieraan houden en wie die betrokken directies zijn. Ze hoort ook graag of deze kosten gedekt zijn en wanneer de raad een concrete uitwerking tegemoet kan zien. Volt wordt graag nader geïnformeerd over de uitwerking van de

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

burgerraden, bijvoorbeeld hoe vooraf het mandaat wordt bepaald zodat helder is wat er met de uitkomsten gebeurt. Dat is namelijk belangrijk voor de motivatie van (toekomstige) deelnemers. Ze is ook benieuwd hoe er straks nog twee onderwerpen worden gekozen voor de burgerberaden. Het lid BELKASMI is wel benieuwd naar de ideeën van Volt over die twee onderwerpen. Het lid BROERSEN heeft hier zeker ideeën over, maar dit is iets om breed met de raad te bespreken. De aanpak van toerisme zou zich wellicht lenen voor een burgerberaad. Ze is blij te zien dat er veel aandacht is voor brede welvaart in de groeiende stad met innovatie op sectoren die voor de overheid en de economie interessant zijn waaronder e-health. Helaas gaat er ook veel aandacht uit naar doorgeslagen innovatie zoals de platformeconomie. In de begroting wordt de wens geuit om een kennis- en innovatieagenda te maken. Dat vergt een verdere toelichting. Er gaat veel aandacht uit naar het mbo in het kader van stimuleren van werkgelegenheid. De jeugdwerkloosheid was in 2020 hoog, dus het is goed opleiding en werk beter op elkaar af te stemmen. Tijdens de coronacrisis is het aantal vacatures in de IT-arbeidsmarkt gestegen met 12% terwijl het aantal banen elders met 3% daalde. Daar liggen dus kansen.

Er bestaat een gratis vooropleiding voor jongeren om te leren programmeren waarvoor geen vooropleiding wordt vereist: Codam en TechConnect begeleiden allerlei groepen naar Tech en ICT. Ze is benieuwd naar het budget ter bestrijding van jeugdwerkloosheid. Investeren vergt geld. Volt oppert de belasting voor particuliere vakantieverhuur te verhogen. Daarmee wordt de stijging van de huizenprijzen beperkt. Dat is in lijn met het soort toerisme dat Amsterdam wil aantrekken. In steden waar veel congressen plaatsvinden, zijn huizenprijzen en Airbnb-prijzen gigantisch gestegen. Daarom het voorstel die belasting te verhogen: daarmee wordt de huizencrisis bevochten, het budgettoerisme beperkt en worden er meer inkomsten voor de gemeente gegenereerd. Het lid SCHMIT benadrukt het belang van lokale ondernemers voor een bruisende buurteconomie. Een sterke buurteconomie vereist ruimte voor ondernemerschap, bijvoorbeeld de markten of de maakindustrie. Ondernemers hebben het zwaar: schulden door de coronacrisis en nu hoge energieprijzen. D66 zet graag in op samenwerking met ondernemersverenigingen voor de toekomst van de buurteconomie door ze te ondersteunen vanuit het mkb-fonds. Deze begroting maakt dat mogelijk. D66 oppert te onderzoeken hoe de stadspas kan worden uitgebreid zodat deze meer toegang geeft tot het Amsterdamse mkb.

Minimaregelingen worden uitgebreid naar 130% en als stadspashouders hun tegoed besteden bij de lokale economie, is dat een dubbele versterking van die lokale economie. Daarvoor komt de heer Schmit met een motie. Hij ziet graag meer differentiatie in de tarieven van de reclamebelasting: tot 1m2 gratis en dit compenseren door verhoging van de belasting voor grote etalageruiten. Dat lijkt hem eerlijker. RomInWest heeft 160.000 euro beschikbaar voor bedrijven die willen investeren in de regionale ontwikkeling, in de energietransitie en in verduurzaming. Slechts drie bedrijven in Amsterdam hebben hiervan gebruik gemaakt, dus het is aan de wethouder om hieraan meer bekendheid te geven onder het Amsterdamse bedrijfsleven. Het lid IJMKER oppert vanuit RomInWest geld vrij te maken voor die incubatorgemeenschapseconomie. Het lid SCHMIT denkt dat dat prima past. De doelstelling is immers investeren in mkb en grote bedrijven, regionale ontwikkeling, duurzaamheid en energietransitie. D66 is blij dat het college ondernemers helpt die hun stijgende energierekening niet meer kunnen betalen. Dat vergt energiebesparing stimuleren en onmogelijk hoge rekeningen compenseren. Hij ziet graag dat ook ondernemersverenigingen worden

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

ondersteund die gezamenlijk met energiebesparende maatregelen komen. Amsterdam laat zien dat ze humaan opvang kan bieden aan mensen die vluchten voor oorlog en geweld met extra aandacht voor kinderen. Dat moet een topprioriteit blijven. Het is dan ook van groot belang de diverse organisaties zo goed mogelijk te ondersteunen. Hij hoort graag hoe de wethouder dat ziet. Amsterdam wordt gemaakt door bewoners en ondernemers. Participatie is dan ook niet een project, maar dat speelt op elk terrein. In de doelenboom staat een zesje als streefwaardering. Dat ziet hij echt graag ambitieuzer, minimaal een zeven in 2023 en een acht in 2024. Participatie vergroot immers het vertrouwen in de overheid. Het lid ALBERTS ziet graag bij de beantwoording van de eerdere vraag over de inburgering dat de wethouder de situatie van hoogopgeleide vluchtelingen meeneemt. Dan de tegenstelling tussen stadslandbouw en distributie op dezelfde locatie, waarbij die stadslandbouw, ergo het voedselpark Amsterdam, in het gedrang komt, terwijl er nog geen klant voor zo’n distributiecentrum is. Wellicht is daar nog een creatieve oplossing mogelijk. Als derde punt komt mevrouw Alberts op de buurtwinkel De Fietstuin. Die dreigde te worden uitgezet vanwege een enorme huurprijsstijging. De Fietstuin heeft gewonnen. De uitspraak van de rechter is geheim, omdat er mediation heeft plaatsgevonden.

Veel buurtwinkels kampen met gigahuurprijzen. Die zouden te maken hebben met het aantal potentiële klanten dat langs loopt. Branchering zou een mogelijkheid kunnen vormen om die stijgingen tegen te gaan. Hopelijk vindt de wethouder nog meer mogelijkheden voor buurtwinkels zodat ze stand kunnen houden. Het lid YACOUBI deelt de ambitie om zo veel mogelijk Amsterdammers aan werk te helpen. Ondanks de vele vacatures is dit toch moeilijk gezien de complexiteit van problemen waarmee mensen kampen. Hij hoort graag hoe de wethouder kansen denkt te bieden aan alle Amsterdammers met perspectief op werk, het liefst op duurzaam betaald werk en hoe hij die groep denkt te bereiken. Het gaat er ook om Amsterdammers voor wie betaald werk nog niet haalbaar is, te verbinden met de buurtorganisatie in een sociale basis. Dat zal participatie in de eigen buurt bevorderen. De vacatures zijn talloos, maar de samenleving rolt van de ene in de andere crisis: corona, energie en inflatie. De bestaanszekerheid van met name kwetsbare Amsterdammers is in het geding. Hij is benieuwd hoe de wethouder deze Amsterdammers aan een betaalde baan gaat helpen en om ondernemers ervan te overtuigen deze potentiële werknemers aan te nemen.

Jongeren en statushouders moeten worden verleid een opleiding te volgen of betaald werk te doen in een van de kansrijke beroepssectoren: de techniek, de bouw, de zorg en het onderwijs. Hoe worden de jongeren ondersteund begeleid richting deze kansrijke sectoren? DENK komt met een motie om jongeren te verleiden een opleiding te volgen of betaald werk te doen in een van die kansrijke sectoren. Het lid MANGAL ziet dat dit college het de automobilist moeilijk maakt. Die klimaatdoelen kan hij niet rijmen met een kunstijsbaan en de energie die die gaat verbruiken. Inwoners worden op kosten gejaagd omdat ze onvoldoende zouden bijdragen aan het redden van het milieu. Hij is benieuwd naar de visie van de wethouder hierop. Hij wil graag weten wat de wethouder kan aangeven over de bedrijven die door de gestegen kosten, ten onder dreigen te gaan. Hij begrijpt dat het college die bedrijven gaat helpen, maar onder welke voorwaarden en wat krijgt de stad daarvoor terug? Het lid SEGAAR meldt dat er dringend fietsen nodig zijn bij het schip dat asielzoekers opvangt. Er zijn nu zo’n 20 fietsen voor zo’n 1000 mensen. Misschien is er een oplossing te vinden in samenwerking met het fietsdepot. Het vertrouwen van de burger in de overheid is de laatste verkiezingen historisch laag gebleken.

Er moet dus meer aan burgerparticipatie gebeuren, maar wel op de juiste wijze, gelijkwaardig, ook voor de gemarginaliseerde groepen in de stad. Hij hoort graag hoe de wethouder rekenschap denkt te geven aan inclusie en diversiteit. Al die burgerparticipatie is natuurlijk prima, maar de mensen binnen de gemeentelijke

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

organisatie moeten dit wel kunnen omzetten in concrete verandering en ontwikkeling. In de begroting ziet hij nog te weinig terug van de ambitie om te investeren in geloofwaardig bestuurlijk en ambtelijk vakmanschap op samenwerken met de stad. Dat vergt een cultuuromslag. Hij roept het college op te reflecteren op het belang hiervan. Het lid BOOMSMA is benieuwd naar de stand van zaken rond het Max Euwepleinschaakbord. Het CDA vindt dat dat moet blijven. Het idee voor die Amsterdamse schoolsporttoernooien vindt het lid Boomsma een goed idee. Dat heeft hij zelf eerder ook al eens voorgesteld. Als het om die arbeidsmarkt gaat, moet het college prioriteiten stellen en duidelijke doelen formuleren, ook om inzichtelijk te maken hoe de personeelskosten de gemeentelijke ambities raken. Onderbesteding wordt als risico benoemd. Dat heeft vaak met arbeidstekorten te maken. Mooi dat er nu een snellere uitstroom uit de bijstand zichtbaar is. Daarvoor is dan ook 72 miljoen euro minder aan lasten begroot voor volgend jaar. Dat is goed nieuws. Hij hoort graag hoe het beleid op die bijstand nu is aangepast op die grote krapte. De ambities kunnen zeker worden bijgesteld. In 2020 zijn incidentele middelen vrijgemaakt voor extra om- en bijscholing.

Hij hoort graag hoe het daarmee staat en hoe dat zich verhoudt tot het document “Keuzes in beeld.” Het CDA roept al jaren op minder blow- en braltoeristen naar de stad te lokken. Hij steunt het idee voor zo’n ambassadeur voor congressen wel. De wethouder Economie zal veel moeten gaan reizen. De beste manier om het imago van de stad te veranderen, is natuurlijk de vermindering van de aanbodkant. De gemeente werkt aan een nieuwe visie op vastgoed. De taakstelling van de afgelopen jaren voor verkoop is groot. Hij hoort graag hoeveel er nu nog moet worden verkocht en of dat voldoet aan de beleidsdoelstellingen van de gemeente of dat het puur een financiële doelstelling is. Het lid BILGIN ziet dat veel fracties dat personeelstekort willen aanpakken en zo veel mogelijk mensen naar werk willen begeleiden. Een taalachterstand en de verengelsing ziet hij wel als potentiële barrières. Die taalbeheersing is echt van groot belang om sociaal ingeburgerd te raken. Gelukkig trekt het college hier geld voor uit. Die verengelsing vormt een nieuw probleem, mogelijk door de grote instroom van internationale studenten maar ook door alle expats. Zo komen er juist in sloop- en nieuwbouwgebieden als Osdorp veel Engelssprekende expats, terwijl daar nog wel taalachterstanden spelen. Hij vraagt zich dus af of het bijspijkeren op het Nederlands wel voldoende is.

Hij is benieuwd of het college wil inzetten op taalcursussen in het Engels in kwetsbare wijken. Het lid SCHMIT begrijpt dat FvD zegt de taalachterstand aan te pakken en dan misschien ook in Nederlandse les? Het lid BILGIN wil dat mensen én het Nederlands goed beheersen en daarnaast genoeg kansen krijgen om het Engels goed te beheersen. Het lid MANGAL vraagt of er dan ook ruimte is voor andere talen. Mensen leren het Nederlands immers beter als ze eerst hun eigen taal goed beheersen. Het lid BILGIN denkt dat er voldoende aanbod is van scholen die ook andere talen bieden. Een moedertaal leren mensen toch thuis van hun familie. Een ander groot probleem is de woningcrisis en dan met name de woninggrootte. Een te kleine woning leidt tot conflicten binnen gezinnen en heel praktisch: het bemoeilijkt thuiswerken. Bij veel bouwprojecten komen de huizen nu al onder de 50 m2 uit, terwijl er bijvoorbeeld in stadsdeel West veel grotere gezinnen wonen. Die mensen kunnen straks niet meer in hun buurt blijven. Hoe verhoudt dat zich tot het masterplan? Die gezinnen worden de stad uitgejaagd en dit zal een negatief effect hebben op de sociale cohesie. Woningen van voldoende grootte zouden een topprioriteit moeten zijn, ook al leidt dat tot wat minder woningen.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

Het lid BELKASMI weet dat spreken met je kind in de taal die je het best beheerst, de taalontwikkeling van het kind optimaal tegemoetkomt. Nu wil FvD dat mensen die al met een taalachterstand kampen, een cursus Engels krijgen. Daar begrijpt hij niets van. Het lid BILGIN vindt het prima als kinderen in hun eigen gezin ook van het begin af aan Nederlands leren. Dat Engels komt in latere jaren, wellicht op de middelbare school. Dat is dan een goed moment om in te haken op dat Engels. Jongvolwassenen die graag een baan willen op een gebied dat verinternationaliseert of digitaliseert, zouden dat Engels heel goed kunnen gebruiken. Wethouder GROOT WASSINK stelt vast dat de VVD en GroenLinks het op veel punten erg oneens zijn, maar ze delen wel de ambitie om zo veel mogelijk mensen aan werk te helpen. De doelstellingen zijn ongeveer gelijk gebleven. Enerzijds is het bestand gedaald en mensen met de meeste kans op werk stromen als eerste uit. Hij is zeker niet tegen een hogere ambitie, maar daar hoort dan wel een disclaimer bij. Deze week bedraagt het aantal 35.188, een laagterecord. Dat heeft zeker te maken met de conjunctuur, maar ook met de veranderde werkwijze de afgelopen vier jaar. Met het programma “Meer kans op werk” is het hele proces fundamenteel gewijzigd en dat levert ook echt wat op.

In de vorige raadsperiode was de doelstelling hoger, maar de ambitie van de wethouder is onverminderd groot.Op korte termijn komt er een factsheet over inen uitstroom naar de raad. Er is continu beweging in dit bestand. Daarin zijn ook de verschillende groepen zichtbaar. Over gesubsidieerd werk herkent hij de aantallen niet in relatie tot Dordrecht. De vormen van gesubsidieerd werk hier optellend gelooft hij niet dat er ook maar een gemeente is die meer plekken aan gesubsidieerd werk heeft. Toch wil de wethouder dat graag doorontwikkelen. Het structurele bedrag in de begroting neemt af en dat heeft te maken met de bezuiniging die twee jaar geleden is ingezet op de Werkbrigade. Dat zou de raad kunnen heroverwegen. Door meer inzet van loonkostensubsidie zijn nog grote slagen te maken. Hij zal de raad een plan voorleggen. De wethouder vindt net als het lid Hoogtanders dat de ambitie op sociaal werk omhoog moet. Hierover volgt nog rapportage op de reguliere momenten. De PvdA stelde de krapte aan de orde en de vraag of vraag en aanbod beter op elkaar aan te sluiten zijn. Grote tekorten betekent niet direct dat het bijstandsbestand heel gemakkelijk kan worden teruggebracht. Aan de kant van opleidingen en werkgevers moeten echt andere dingen gebeuren. De gemeente heeft een veelvoud aan programma’s om vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

Het is in feite helemaal niet zo versnipperd, want het gaat om andere dingen. Toegeleiding naar de zorg is wezenlijk iets anders dan ICT. Problemen in het leerlingenvervoer laten zich moeilijk matchen met sommige andere sectoren. Op een veelvoud van plekken pleegt de gemeente interventies om die tekorten op de arbeidsmarkt tegen te gaan. De wethouder probeert daar een zo goed mogelijk overzicht van te krijgen. Het ontbreekt niet aan regie, maar hij begrijpt de behoefte aan een bredere analyse wel. Die gaat hij in kaart brengen. Regie en een integrale aanpak werken niet. Het gaat er bijvoorbeeld om hoe opleidingen matchen met persoonlijke situaties. Daar is niet één aanpak voor. Bij het Regionaal Werkcentrum worden veel zaken samengebracht. Landelijk wordt zelfs gesproken over de doorontwikkeling van de regionale mobiliteitsteams. Dat moet wel nadrukkelijk worden vertaald naar een regionale aansturing. In sommige sectoren wordt meer gewerkt dan in andere, bijvoorbeeld in de zorg, in de bouw en in de elektrotechniek. In de ICT zijn voor jongeren veel kansen, dus ook daar wordt met allerlei partners gekeken hoe die veelal hoogopgeleide jongeren aan een baan kunnen worden geholpen. Er volgt nog een uitgebreide rapportage. Het lid NAMANE begrijpt wel dat de sectoren en programma’s heel verschillend zijn.

Toch is er maar een club Amsterdammers, weliswaar een diverse vijver, maar als die als een groep wordt benaderd, kunnen er wellicht meer slagen worden geslagen. Wethouder

GROOT

WASSINK

weet

dat

er

heel

veel

verschillende

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

Amsterdammers zijn met heel veel verschillende achtergronden en mogelijkheden. Soms zijn ze niet aan het werk; soms willen ze omgeschoold worden en soms zijn ze schoolverlater of net afgestudeerd. Daar past één aanpak niet bij. De gemeente is ook geen uitzendbureau voor tekortsectoren. Wel moet elke Amsterdammer weten waar hij of zij terecht kan. Er zijn veel sectoren die hard aan de weg timmeren. De gemeente zou wel kunnen sturen daar waar het om publieke dienstverlening gaat, maar het is natuurlijk ook gewoon een kwestie van concurrentie. Voorts is het de vraag of werkgevers bereid zijn onderwijseisen of andere eisen bij te stellen of iets te doen aan de salariëring. De wethouder wil het plan werkloosheid herontwikkelen. Dat loopt. Er staat in toenemende mate druk op zowel economisch daklozen als ander categorieën. De gemeente zit in de tussentijd niet stil. De echte doorontwikkeling zit later. Bij de Jan van Galenstraat heeft de gemeente een loket voor economisch daklozen. Daarvoor is dus uitgebreide en integrale ondersteuning. Als het gaat om de vraag in hoeverre de gemeente zicht heeft op die economisch daklozen, dan is dat op basis van de signalen die de gemeente krijgt van haar partners. Maar er is natuurlijk ook een groep die zich niet tot de overheid wendt, dus die blijft onzichtbaar.

Desgevraagd geeft hij aan dat tijdelijke huisvesting van de economisch daklozen lastig is. Hij kan dat vooraf al helemaal niet aangeven. Er wordt nu permanent schaarste verdeeld onder allerlei soorten groepen. Het duurt ook wel even om flexwoningen te bouwen. De kostendelersnorm tot 27 jaar is voor sommige huishoudens een reden om jongeren te dwingen zich uit te laten schrijven. Over het actieplan Gesubsidieerd werk heeft de wethouder eerder al aangegeven dat dat in Q1 wordt opgeleverd. Sleutelfiguren kunnen heel belangrijk zijn bij buurtbanen. Buurtbanen vormen een succesvol concept, maar er in de doorontwikkeling wordt gekeken of dat een mogelijkheid is. Er is soms wel een dilemma. Op het moment dat dat betaalde banen worden, kan dat andere consequenties hebben. Buurtbanen staan voor de volgende commissievergadering geagendeerd. Ervaringsdeskundigheid wordt breed ingezet, o.a. in de Participatieraad WPI. Daarbij gaat het om gevraagd en ongevraagd advies. Bijstandsgerechtigden zijn ook betrokken bij de opzet en uitvoering van het experiment Bijverdienen in de bijstand. Dat geldt ook voor de pilot Automatische inkomstenverrekening. De wethouder heeft zeer regelmatig contact met de Bijstandsbond. Daar worden nieuwe beleidsplannen altijd even afgestemd. Ervaringsdeskundigheid is dus goed geborgd binnen de Sociale Dienst.

Het is natuurlijk altijd handig om te kijken waar dat nog meer kan. De wethouder weet niet of er nu sprake is van een valse start bij de ondertussengroep. Die vallen onder een oud regime. De wethouder heeft wel meer op te merken over de Wet inburgering. De gemeente probeert wel zo veel mogelijk te werken in de geest van de nieuwe wet. Hier zit wel een strijdpunt met de landelijke overheid. Psychosociale ondersteuning is er zeker als mensen in Amsterdam komen wonen. Er zijn zeker mensen die te maken hebben met trauma’s. Informele organisaties zijn absoluut belangrijke partners voor de gemeente. Die geven niet alleen taalonderwijs, maar zorgen ook voor een sociale infrastructuur. De SP informeerde naar hoogopgeleide statushouders. Onder de nieuwe wet wordt samengewerkt met de Hogeschool en de VU. Dat neemt niet weg dat het laten aansluiten van diploma’s ingewikkeld is. De Nederlandse en de Europese regelgeving is daartoe niet eenvoudig. Het is dus een meervoudig en zeker ook bekend probleem. Het is niet zo maar op werkgevers af te schuiven. Voor veel beroepsgroepen gelden landelijke standaarden. Er is bij maatwerk weleens contact met een werkgever, maar dat kan niet generiek. Krapte is ook bij de gemeente een vraagstuk. Het is niet zo dat het beleid voor de bijstand op dit moment is aangepast op krapte.

Na de coronacrisis is de gemeente al begonnen met een aanpak ontwikkelen op de krapteberoepen. Mensen met een uitkering zijn niet een, twee, drie te matchen met de vacatures. Instromers nu zullen over het algemeen vrij snel weer uitstromen. Voor mensen die langdurig afhankelijk zijn van een uitkering, ligt dat lastiger. Dat is een gegeven. Als het gaat om incidentele middelen voor duurzaam herstel, dan loopt een gedeelte daarvan door. De wethouder bekijkt of daar nog steeds financiering voor

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

mogelijk is. De motoren die in duurzaam economisch herstel zaten, lopen deels door. Vastgoed. De gemeente heeft inderdaad een taakstelling gehad voor verkoop van vastgoed. Dat was echt een punt van discussie. Het ging om totaal 32,9 miljoen euro. In 2021 is voor 11,4 miljoen euro verkocht en in 2022 naar verwachting voor 17,8 miljoen euro. Dat levert een restant op van die taakstelling ter hoogte van 3,7 miljoen euro. Aanvankelijk was de gemeente van plan veel meer te verkopen, maar dat vindt de wethouder helemaal niet wenselijk. Daar waar het mogelijk was, heeft hij dat niet gedaan. Vastgoed dat te koppelen is aan een beleidsdoel, moet natuurlijk niet de verkoop in. De wethouder is gebonden aan de taakstelling, maar wil zeker niet meer doen dan strikt noodzakelijk. De visie verwacht de wethouder volgend jaar. Die gaat met name over de verkoop van vastgoed. Gezien de huidige ontwikkelingen zou aankopen misschien verstandig zijn. De wethouder zal bekijken of er meer fietsen nodig zijn. De busverbinding gaat ook starten. Gaat het om democratisering en participatie en oog hebben voor de verborgen en gemarginaliseerde groepen, dan is dat zeker een doelstelling – maar wel een hele moeilijke. Contact maken is veelal lastig. De wethouder laat zich niet verleiden tot een discussie over vertrouwen in de politiek. Het college is daar breed mee bezig.

Hij wijst nog wel op de effectiviteit van het overheidshandelen. Volt stelde vragen over burgerberaden en over incidentele buurtbudgetten. Die zijn echter voor de hele bestuursperiode. Burgerberaden vormen een prima instrument, maar die gaat de wethouder niet invullen. Er is een suggestie gedaan: afval. Andere directies moeten onderwerpen aandragen en dat dus ook betalen. Ze worden wel vanuit het democratiseringsteam ondersteund. Hij wijst nog op het miniburgerberaad over duurzaamheid. De stad kent veel experts op dit gebied waaronder Eva Rovers. De terugloop in 2024 betreft structurele middelen. Daar staan incidentele middelen tegenover. Twee jaar geleden moest er namelijk fors worden gesneden in de budgetten en bij de coalitieonderhandelingen zijn daar incidentele middelen tegenover gesteld. Daardoor kan het programma worden gecontinueerd. Wel dienen raadsleden zich af te vragen hoe ze zich gaan verhouden ten aanzien van de uitkomst van die burgerberaden. Het college heeft in ieder geval wel de ambitie om dat instrument in te zetten. De ambitie van de wethouder ligt inderdaad hoger dan een zesje, ook hoger dan een zeven. Maar hij zou wel voorzichtig willen zijn en hier niet op afgerekend willen worden. De wethouder sluit zich aan bij de suggestie van het lid Schmit om met zijn allen (raad en college) te streven naar een zeven.

Het participatiekader moet worden omgezet in een verordening. De wethouder complimenteert het lid Yacoubi met zijn terechte bijdrage. Het is inderdaad lastig mensen met een wat grotere afstand tot de arbeidsmarkt toch te betrekken. Kansengelijkheid is in dat verband niet het juiste woord. De wethouder denkt meer aan uitkomstengelijkheid. Met gerichte banenplannen, met “Meer kans voor jongeren” is daaraan gewerkt. Dat loopt nog door. Het college spreekt wel degelijk met ondernemers, maar ook dat is vaak ingewikkeld om hen te verleiden jongeren of statushouders in dienst te nemen. De praktijk is weerbarstig. De fractie van FvD meent dat er toch vooral Engels taalonderwijs moet worden aangeboden. De wethouder heeft geen moeite met die verengelsing, maar Engelstalige Amsterdammers zeggen wel eens dat ze graag inburgeringsplichtig zouden zijn om beter Nederlands te leren. Er zijn in Amsterdam grote groepen mensen uit andere landen die niet de klassieke expats vormen. Ze komen naar Amsterdam om zich hier te vestigen. Amsterdam is altijd een stad geweest die nieuwkomers verwelkomde. De wethouder vindt het belangrijk dat kinderen goed Nederlands spreken. Tweetalig onderwijs is ook nog prima, maar de meeste jongeren pikken veel Engels op via social media. Hij ziet daar geen rol voor de overheid.

De universiteit zelf heeft aangegeven dat die enorme toestroom van internationale studenten wel effecten heeft. Wetenschappelijk onderwijs is in toenemende mate internationaal onderwijs. Daar zitten zeker enorme voordelen van kennisdeling aan. Engels wordt in de metropolen van Europa een steeds belangrijkere taal. De discussie over de woninggrootte ligt bij wethouder Van Dantzig. Het is ook iets

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

voor de lange adem. Veel gezinnen wonen in te kleine huizen. In gebieden waar veel nieuwbouw komt, krijgen jongeren uit de buurt voorrang. Wethouder MBARKI geeft aan dat het college per 1 december met een brief komt met een bredere beschouwing op de vraag hoe de gemeente kan sturen op de komst van nieuwe bezoekers naar Amsterdam. Het voorstel om een ambassadeur aan te stellen is interessant. Eigenlijk gebeurt dat nu al enigszins. Recent is de wethouder als ambassadeur naar Londen geweest en daar heeft hij ook met organisatoren van congressen gesproken. Men ziet wel een risico rond Schiphol. Of het idee wordt uitgewerkt in een aparte persoon of dat een deel van de organisatie dat kan oppakken, kan hij nu nog niet aangeven. Uit Londen kunnen mensen nog gemakkelijk met de trein komen, maar dat geldt niet voor alle bestemmingen. In de begroting en in het coalitieakkoord is opgenomen dat in deze coalitieperiode de mbo-agenda verder gaat. De huidige agenda eindigt 2023, maar de voorbereidingen voor de nieuwe agenda zijn al in gang gezet. De middelen worden voortgezet. Het is goed om na te denken over brede sport, dus ook over de Dam-scoroinitiatieven. Hij ziet het voorstel tegemoet. Er gebeurt al wel heel veel op dit gebied. Het initiatiefvoorstel van DENK lijkt hier op. Wellicht kunnen zaken aan elkaar worden verbonden.

Het klopt dat sporthallen en gymzalen gedurende zomervakanties zijn gesloten. Van die gymzalen wordt tijdens de vakantie geen gebruik gemaakt. Dan wordt er wel intensief ingezet op schoonmaak. Voor de sporthallen geldt dat feitelijk ook. Gedurende die vakantie is een aantal gymzalen en sporthallen wel open. De toegang is geregeld met pasjes. Er is dan ook gewoon personeel aanwezig. Dus in de behoefte gedurende de zomervakantie wordt voorzien. Hij komt nog terug op de vraag hoe het zit met de spreiding van sporthallen die open zijn. Als er signalen zijn dat dat niet goed gaat, hoort de wethouder dat graag. Dan kan hij daarop anticiperen. Als het gaat om de cursus Leider sportieve recreatie, dan is dat echt een initiatief van stadsdeel West. Ook andere stadsdelen verzorgen dit soort opleidingen onder misschien een net wat andere naam. Op de gemeentelijke site staan al die opleidingen vermeld. Ook vanuit het mbo wordt gekeken hoe vanuit de tekortsectoren die match kan worden gemaakt. De toeristenbelasting staat met een plus opgenomen in de begroting. Amsterdam gaat namelijk over het aantal hotelovernachtingen heen. De gemeente heeft al maatregelen getroffen om die aantallen te begrenzen – Balans in de stad. Uiteindelijk worden de maatregelen die er nu bijkomen, in 2023 geïmplementeerd. Dat effect duurt dan even. Er is ook een effect van de hogere hotelprijzen.

Een deel van de toeristenbelasting zit in die prijs. Desgevraagd legt de wethouder uit dat er via de verordening wordt gestuurd op het aantal hotelovernachtingen. Hij hoopt via die toeristenbelasting meer te kunnen sturen. Het is ook echt een kwestie van lange adem. Dat zorgt dan wel weer voor een begrotingsuitdaging. Het intensieve gebruik van bestaande grasvelden vormt voor het onderhoud wel echt een uitdaging. Via kunstgras kan dat intensieve gebruik een oplossing worden geboden. Verenigingen willen dat zelf ook graag. De sportnorm en de groennorm worden niet bij elkaar gevoegd. De bedoeling is die wel slim te combineren. Dat gebeurt nu ook in de openbare ruimte door bijvoorbeeld spelen, sporten en groen bij elkaar te zetten. De wethouder is hard bezig met die brede welvaart. De motie wordt uitgewerkt. Daar horen uiteraard instrumenten bij om te meten. Dat is nog niet opgenomen in de begroting. De incubator vormt onderdeel van het sturingsinstrument. Het zit dus nog in de uitwerkfase. Er is al wel een structuur voor startups en scale-ups. Die worden ook echt aangemoedigd om mee te doen aan de maatschappelijke opgaven waaronder de energietransitie. Datzelfde geldt voor de indicators werkgelegenheid. Bedrijven zijn welkom in Amsterdam, maar alleen als ze ook banen bieden voor mbo’ers en/of mensen die niet zo gemakkelijk deelnemen aan de arbeidsmarkt.

Desgevraagd licht de wethouder nog toe dat tijdens de reguliere gespreksmomenten het beleid uiteraard met de raad wordt gedeeld. Veel beleid wordt nu uitgewerkt. De Voorjaarsnota is ook een moment om daarop te sturen. Het idee over een bezorgbelasting vindt de wethouder superinteressant – alleen, daar gaat hij niet over. De consument maakt veelvuldig gebruik van de bezorgdiensten,

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

maar hij heeft daar geen invloed op. Landelijke sturing zou wel mogelijk zijn, bijvoorbeeld als het om het aantal vervoersbewegingen gaat. Hij neemt het mee in gesprekken met andere steden. Bij de voortzetting van de mbo-agenda is begeleiding op stages een heel belangrijk punt. De gemeente heeft daarin geïnvesteerd en sinds 2020 is er een stagenorm gekomen. Jaarlijks worden er 330 mbo-stagiaires binnengehaald. Amsterdam probeert daar echt een voorbeeldrol te vervullen en dat geldt ook voor de stagevergoeding. Beloning gebeurt op basis van leeftijd. Desgevraagd voegt de wethouder hieraan toe dat de verantwoordelijkheid voor stagetoeleiding en -begeleiding primair bij de mbo-instellingen ligt. In enkele stadsdelen is er inderdaad een stagemakelaar omdat daar ook die samenwerking ligt met de mbo’s. In andere stadsdelen is wellicht iets anders nodig. Er wordt continu gekeken naar kansen en het is echt een aandachtspunt binnen de ambtelijke organisatie. Het is ook altijd onderwerp van gesprek met de besturen van de mbo’s en het bedrijfsleven. Soms worden mbo-stagiaires nu gebruikt als invulling op de huidige arbeidsmarkttekorten, maar dat is niet de bedoeling. Er hoort namelijk gewoon begeleiding bij. De gemeente heeft de afgelopen acht jaar sterk ingezet op investeren op innovatie en kennis. Dat gaat in samenwerking met de kennisinstellingen.

Er is nu wel een fase aangebroken waarin de gemeente meer verwacht vanuit de kennisinstellingen zelf. De gemeente kan wel sturen op bijvoorbeeld verbindingen met het bedrijfsleven. Het budget voor jeugdwerkloosheid loopt via verschillende portefeuilles. De gemeente zet echt in op deze doelgroep en zeker substantieel. Als het gaat om omscholing van bijvoorbeeld de jeugd naar Tech- en ICT-banen, dan is daar zeker inzet op via de publiek-private samenwerking in die sectoren. Hoeveel geld daarin omgaat, kan hij niet aangeven. Het college heeft gekozen voor inzet op de tekortsectoren techniek en zorg en welzijn. Dat zit op verschillende onderdelen. De kennis- en innovatie-agenda is de afgelopen jaren gemaakt en nu is het college bezig met een strategie. Voor 2023-2026 komt er een nieuwe agenda met de afspraken met de kennisinstellingen, maar ook eigen initiatieven van de gemeente. De wethouder zegt toe heel specifiek een overzicht te geven van de verschillende budgetten. Over het verhogen van de belasting voor vakantieverhuur zou hij graag 1 december af te wachten. Dan komt het college met een voorstel omtrent maatregelen voor de bezoekerseconomie. De wethouder ziet de moties van D66 over o.a. de stadspas graag tegemoet.

De wethouder gaat bekijken hoe de gemeente vanuit het energiefonds de ondernemersverenigingen en de BIZ’en kan betrekken bij het verduurzamen van panden en hoe hij dat bij elkaar kan brengen. Hierover is al veel contact met het mkb. Daar waar slimme oplossingen mogelijk zijn, zal hij die niet nalaten. De suggestie voor extra ondersteuning aan het winkelmanagement heeft hij gehoord. Het gaat nu vooral om de energielasten daar waar die het meest knellen. Dat betekent ongelijk investeren. Hij zegt toe in de gebieden waar op korte termijn echt iets moet gebeuren, te kijken of er snel slagen kunnen worden gemaakt. Voor de reclamebelasting ligt er nu een voorstel dat de raad uiteraard kan amenderen. ROMInWest meer bekendheid geven bij ondernemers, dat gebeurt uiteraard. Het is een regionaal fonds, dus het is voor alle ondernemers. Het is niet duidelijk of er slechts drie aanvragen in Amsterdam zijn doorgezet vanwege de onbekendheid of de criteria of doordat in andere delen van de regio subsidies zijn toegekend. De wethouder komt op buurtwinkel De Fietstuin en de enorme huurstijging. De gemeente probeert via de aanpak winkeldiversiteit te sturen op een aanbod waarmee de Amsterdammer gediend is en waarmee de lokale buurteconomie wordt gestimuleerd. Dat loopt langs juridische wegen.

Hij vindt de suggestie interessant, maar als winstwaarschuwing geeft hij aan dat huurstijgingen door de markt worden bepaald. Hij begrijpt dat SP dat in een motie zal vastleggen. Als het over de Lutkemeerpolder gaat, dan verwijst hij het lid Alberts naar zijn collega. Stadslandbouw en distributie vallen misschien wel onder economie, maar hij weet dat er gesprekken gaande zijn. De Jaap Edenbaan is de enige ijsbaan in Amsterdam. Sport en bewegen zijn heel belangrijk, maar het liefst wel duurzaam. De buitenbaan wordt nu versneld gerenoveerd,

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022

want het moet wel duurzamer. Dat geldt ook voor het Mirandabad. De wethouder is van mening dat er wel degelijk een ijsbaan moet blijven. Het aanbod is heel schaars. Voor skiën is er een mogelijkheid in Spaarnwoude. Het college kan met het fonds dat echt gericht is op het mkb helpen bij de doelgroepen die echt die steun nodig hebben. Bij publiek-private samenwerking is het belangrijk goed af te wegen wat daarbij de maatschappelijke opbrengsten zijn en welke opbrengsten de private ondernemingen hebben. De wethouder is ervan overtuigd dat de opbrengsten groter zijn als de inspanningen samen met het bedrijfsleven plaatsvinden. Het moet passen in het kader van de brede welvaart. Wat er aan het Max Euweplein gebeurt, is een stadsdeelaangelegenheid. Vanuit Sport kijkt de gemeente wel continu hoe ze actieve bewoners om dit soort initiatieven heen kan organiseren. De opdracht om veel te reizen heeft de wethouder goed gehoord. Helaas zijn nog niet alle treinverbindingen optimaal. Als het gaat om de verengelsing, stelt de wethouder dat goed regulier onderwijs van groot belang is, op welke plek dan ook. De samenleving wordt steeds internationaler. De VOORZITTER concludeert dat hiermee de eerste termijn van de raad is afgerond. 4 Vaststellen Legesverordening Amsterdam 2023 (VN2022-030448) Dit punt wordt gehamerd.