conceptverslag SED 07-09-2022

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 7 september 2022

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Woensdag 7 september van 13.30 tot 17.30 uur in de commissiezaal Woensdag 28 september 2022 Voorzitter: het lid Burgers Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Commissie-ondersteuner: mevrouw Hoff Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Ahmadi (BIJ1), Aslami (D66), Bentoumya (GroenLinks), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Hoogtanders (VVD), Van Haarlem (Forum voor Democratie), Hakiki (DENK), Kabamba (BIJ1), Krom (Partij voor de Dieren), Namane (PvdA), Nanninga (JA21), Schmit (D66), Wijnants (VVD), Yemane (GroenLinks) en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: mevrouw Stijger, de heer Egan (Sportraad)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze eerste raadscommissievergadering SED in deze hoedanigheid. Er is een quorum. Afgesproken wordt dat het lid Hoogtanders het vervangend voorzitterschap op zich neemt indien nodig. b. Mededelingen De VOORZITTER neemt voor de volledigheid de spelregels van het vergaderen met de commissie door. Een deelnemer die het woord wil voeren, steekt z’n hand op. Hij krijgt pas het woord als de voorzitter dat geeft. Er wordt gesproken via de voorzitter en niet rechtstreeks naar collega-raadsleden of wethouders. Per onderwerp kunnen drie interrupties worden gepleegd. Als een agendapunt geen raadsvoordracht is en de commissie dat toch in de raad wil bespreken, kan een raadslid dat aan het einde van de bespreking aangeven. De griffie zorgt dan voor agendering – en dat zal zijn op de tweede raadsvergadering na de commissiebehandeling. Wethouder MBARKI deelt mee dat het college bekijkt of het lokaal iets kan doen aan de zorgen rond de energielasten bij gezinnen, ondernemers en ook sportverenigingen. Het is belangrijk dat deze voorzieningen in takt blijven. Geïnventariseerd wordt waar het echt knelt. Hopelijk komt het rijk ook met hulp. Hij kan daar nog geen datum aan verbinden.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

Afgelopen zaterdag was het Flevoparkbad gesloten wegens arbeidstekorten. Hij vreest dat dit zich zal herhalen. De wethouder Werk inventariseert waar het zich nog meer kan voordoen om waar mogelijk in te grijpen. Het probleem speelt in veel domeinen. Het heeft de volle aandacht. Het lid ALBERTS hoopt dat de wethouder ook het mkb meeneemt in zijn inventarisatie van waar die energielasten knellen. Wethouder MBARKI vindt het verzoek terecht. Hij neemt het mkb zeker mee. Zodra die inventarisatie er ligt, komt die naar de raad. De gemeente kan dit niet alleen oplossen. Het rijk is daar keihard bij nodig. De gesprekken lopen. Zodra de gemeente iets kan doen, zal ze dat zeker niet nalaten. c. Vaststellen agenda Punt 9 wordt gehamerd. De punten 6 en 7 worden doorgeschoven naar de volgende vergadering. Punt 11 wordt als eerste inhoudelijk punt besproken. De VOORZITTER roept de commissie op agendawijzigingen zo veel mogelijk te voorkomen omdat zowel de ambtelijke organisatie als mensen die thuis meeluisteren rekenen op de agenda zoals die is gepubliceerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare en besloten TARvergaderingen van 29 en 30 juni 2022 Er zijn geen opmerkingen. De verslagen van de openbare en besloten TARvergadering van 29 en 30 juni 2022 worden in de raadscommissie AZ vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f.

Tkn-lijst Het lid AHMADI verzoekt om agendering van tkn-5. Ze wil een bijdrage doen bij de gevolgen van de Oekraïneoorlog in Amsterdam. De opvang zorgt voor veel zorgen. Mensen worden uit hun locaties gezet of huren van statushouders worden opgezegd. Het lid KABAMBA agendeert graag tkn-1. Ze wil graag ingaan op de motie die een collega heeft aangeleverd. Ze agendeert graag tkn-7 in verband met de signalen van wat corona heeft gedaan met kwetsbare groepen en hoe daarmee is omgegaan. Het lid BENTOUMYA agendeert graag tkn-2, omdat ze graag een update krijgt over de zzp’ers in de culturele sector ten tijde van corona. De VOORZITTER concludeert dat de commissie hiermee akkoord gaat. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies -

Advies van stadsdeelcommissie Centrum over signaalwaarde toerisme in balans.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

Het lid BENTOUMYA zou dit advies graag betrekken bij de bespreking vandaag over toerisme in balans. De commissie gaat hiermee akkoord. 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw STIJGER spreekt wederom in. Haar klachten zijn bekend maar die worden op geen enkele manier behandeld. Ze wordt nooit teruggebeld. Desgevraagd legt ze aan de nieuwe commissie uit dat haar klachten het WPI betreffen. De mensen daar bellen nooit terug. Natuurlijk heeft ze ook inhoudelijke klachten. Ze weet niet wat ze hiermee moet. Het gaat om de werkwijze van het WPI. In 2018 heeft ze bijzondere bijstand aangevraagd. Dingen kloppen niet. Betalingen kloppen niet. Ze wil niet meer met die mensen praten. Ze heeft de hakken in het zand gezet. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor haar bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid BOOMSMA wijst op het gemeentelijk bezit aan de Tweede Oosterparkstraat, het medisch centrum Oost, dat verhuurd wordt via het OLVG. Dat OLVG wil er tussenuit. Het proces is een chaos. Wellicht kan de wethouder orde op zaken stellen. Wethouder GROOT WASSINK weet dat dit speelt. Er is deze zomer contact geweest met zowel de verhuurder als de huurders. Hij komt hier op korte termijn op terug. Het lid KROM las het besluit van B en W om in te stemmen met een bid om het WK roeien in 2025 of 2026 binnen te halen.

De Partij voor de Dieren hoort graag of daarvoor een financiële onderbouwing is en wat het gaat kosten. De Partij voor de Dieren denkt dat dit geld beter aan bijvoorbeeld sportvoorzieningen kan worden besteed. Wethouder MBARKI wijst erop dat de gemeente altijd al sportevenementen naar de stad wilde halen en ook in het huidige coalitieakkoord is de afspraak gemaakt één keer in het jaar een topsportevenement naar de stad te halen. Dat gebeurt niet zomaar. Het moet passen bij de eigen ambities. De coalitie wil daar structureel iets meer geld voor vrijmaken. Over de kosten bij het roeievenement kan de wethouder de raad later informeren. De raad kan het bij de begrotingsbehandeling aangeven als die het toch weer anders wil. Het lid HOOGTANDERS vraagt of bespreking van klachtenrapportages bij WPI in deze commissie worden geagendeerd. Wethouder GROOT WASSINK vraagt na wanneer die klachtenrapportage er ligt. Wel is het goed gebruik niet over individuele zaken te spreken. Vanzelfsprekend komt die rapportage hier terug.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

Sociale Zaken 11 Kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres over financiële ondersteuning aan sekswerkers tijdens de coronacrisis (VN2022-026923) Het lid HOOGTANDERS meent dat er een vrij procedureel antwoord ligt over de mogelijkheden die sekswerkers hebben om financiële ondersteuning aan te vragen. Het PIC (Prostitutie Informatiecentrum) geeft aan dat het voor sekswerkers heel ingewikkeld is om gebruik te maken van die mogelijkheden. Slechts een klein deel heeft een Tozo aangevraagd, een ander deel Bijzondere bijstand. Uiteindelijk heeft slechts 13% van degenen die een aanvraag indienden, ondersteuning gekregen. Ze is benieuwd naar wat de wethouder gaat doen om ook deze groep een volgende keer betere ondersteuning te bieden. Het lid BONS ziet dat mensen – ook door psychische nood – moeilijk komen tot het organiseren van een aanvraag. Misschien kan deze groep informeel, bijvoorbeeld via de maatschappelijk werker, worden geïnformeerd met bijvoorbeeld een filmpje. Het lid BENTOUMYA is benieuwd of het college oog heeft voor de situatie waarin sekswerkers zich nu bevinden, zowel in financieel opzicht als qua mentale gesteldheid. Ze hoort graag wat het college onderneemt om sekswerkers te faciliteren. Ze hoort ook graag welke stappen het college neemt om stigmatisering van deze beroepsgroep tegen te gaan.

Wethouder GROOT WASSINK herkent niet dat er in de dienstverlening sprake zou zijn van stigmatisering. Het college beschouwt sekswerk gewoon als werk. De aard van het beroep bepaalt niet de regelingen. De bestaande voorzieningen gelden voor alle inwoners. Naast de intensieve samenwerking met het Centrum Prostitutie en Gezondheidszorg zijn er programma’s om sekswerkers te ondersteunen, maar er is geen speciale financiële regeling voor deze beroepsgroep. Van rijkszijde werd buitengewoon moeilijk gedaan om de Tozo-regeling ook voor sekswerkers te laten gelden. Dat heeft de gemeente heel vaak aangekaart. De gemeente vond de ondersteuning van deze beroepsgroep onvoldoende. De wethouder zou liever willen dat er een veel generiekere ondersteuning zou zijn voor zelfstandigen. Hij heeft herhaaldelijk bij het kabinet aangekaart dat er moest worden gewerkt aan een vorm van sociale zekerheid voor zelfstandigen. Het kabinet heeft aangeven daarover te willen nadenken, bijvoorbeeld aan arbeidsongeschiktheidsverzekeringen of pensioenvoorzieningen. Voor zzp’ers biedt de sociale zekerheid volstrekt onvoldoende dekking. De aard van de werkzaamheden maakt daarbij niet uit. Het lid HOOGTANDERS deelt het standpunt van de wethouder dat deze doelgroep voor alle regelingen in aanmerking moet kunnen komen. Er is echter heel weinig toegekend en ze zou graag laten onderzoeken waaraan dat nu heeft gelegen.

Dit zou bijvoorbeeld kunnen in samenwerking met de belangenorganisaties. Het is het PIC immers wel gelukt zich hiervan een beeld te vormen. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat Tozo is toegepast zonder specifiek te kijken naar de werksoort. Er is dus niet geregistreerd of het om een sekswerker of een culturele instelling ging. Het ging er immers om zo veel mogelijk mensen zo snel mogelijk te helpen. Hij weet dus niet hoeveel sekswerkers gebruik hebben gemaakt van de Tozo, van BBZ of bijstand. Dat wordt niet op die manier geregistreerd. Dat achteraf handmatig uitzoeken vindt hij ondoenlijk. Dat neemt niet weg dat hij in gesprek blijft over actief hulp aanbieden.

Het lid BONS benadrukt het belang van samenwerking met gemarginaliseerde groepen. Daar zitten veel mensen bij die de taal niet spreken. 4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

Wellicht kan bij klankbordgroepen worden gepolst hoe het zit in de diversiteit. Er zijn mannelijke sekswerkers, vrouwengroepen en transsekswerkers. Wethouder GROOT WASSINK neemt de suggestie serieus. Mocht er weer een lockdown komen, dan wil hij zeker met alle belangenorganisaties bekijken hoe de dienstverlening beter kan. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit agendapunt voldoende is besproken. Economische Zaken 3 Vaststellen dertien nieuwe biz-verordeningen en wijzigen van één biz-verordening (VN2022-020744) Het lid SCHMIT benadrukt dat goed functionerende bizzen heel belangrijk zijn voor een bruisende buurteconomie. D66 is dan ook blij dat er weer 13 nieuwe bizzen bij zijn. Er zijn vooral veel bizzen in het Centrum, in West, in Oost en in Zuid, maar de verenigingsgraad in Noord, Nieuwwest en Zuidoost vraagt versterking. In die stadsdelen is veel transformatie gaande en dan is juist die verenigingsgraad van belang. Hij hoort graag of de wethouder de verenigingsgraad daar wil versterken en welke inspanning de wethouder wil plegen om meer bizzen te bewerkstelligen. Het lid BOOMSMA stelt dat bizzen heel belangrijk kunnen zijn bij het schoonhouden van de stad. Hij denkt daarbij bijvoorbeeld aan het afsluiten van gezamenlijke graffitycontracten en het verwerken van de subrichtlijnen. Misschien kan de wethouder daarover nadere afspraken maken.

Het lid IJMKER is blij dat het aantal bizzen toeneemt. Bizzen zijn belangrijke gesprekspartners voor de gemeente. Vorig jaar heeft de raad al een motie aangenomen om het aantal bizzen in de stadsdelen buiten de ring te vergroten. Wellicht kan de wethouder iets aangeven over de acties uit die motie. Het effect is immers nog gering. Ze hoort graag hoe de wethouder denkt de bizzen te betrekken bij het nieuw te ontwikkelen beleid op de lokale economie. Wethouder MBARKI legt uit dat de bizzen grotendeels door initiatieven van de ondernemers zelf ontstaan. Hij zou willen dat meer bedrijven in de stad niet alleen willen ondernemen, maar ook nadenken over hoe ze iets kunnen teruggeven aan de stad. Het is zeker belangrijk dat de gemeente die bizzen faciliteert. In sommige stadsdelen blijft dat achter en die achterstelling is in meerdere domeinen te zien. Het coalitieakkoord spreekt van ongelijk investeren voor gelijke kansen. Dat geldt ook hiervoor. Juist in deze gebieden is het belangrijk om met ondernemers samen te kijken naar het optillen van de wijken. Zo is er heel veel te doen om de Wildemanbuurt. Dat de ondernemers zich daar nu verenigen, is een hele mooie en belangrijke stap. Er zijn meer bizzen in de stad mogelijk. De uitdaging is soms wel groot voor ondernemers buiten de ring. Dat zijn veelal kleine ondernemers.

Soms huren alle ondernemers in een straat bij één vastgoedondernemer en dan zitten bepaalde afspraken al in het contract waardoor men bijdraagt aan de leefbaarheid. Ook daar is de gemeente in gesprek om via de verhuurder dan zo’n biz tot stand te brengen. Bizzen zijn ook bedoeld om te kijken wat ondernemers in hun eigen omgeving kunnen doen om enerzijds iets te betekenen voor de buurt, maar ook om het ondernemen gezamenlijk vorm te geven. Schoonhouden is natuurlijk wel een primaire taak van de gemeente. De genoemde motie is destijds afgedaan. Het college is in gesprek gegaan. Binnenkort zal de wethouder bij de stemronde oproepen om bizzen actief voor elkaar te krijgen. Hij zal er nog meer energie in steken, maar de bizzen besluiten dat zelf. Sommige ondernemers verenigen zich op het gebied van veiligheid en soms is dat een veel

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

natuurlijker ingang. Het lid SCHMIT is het met de wethouder eens dat bizzen geen middel vormen om gemeentelijk beleid uit te voeren. Het zijn sparringspartners om samen te werken aan een sterke buurteconomie. Het zijn juist die kleine ondernemers die hij graag zou willen helpen door ze te begeleiden bij het oprichten van bizzen. Hij heeft de ervaring dat ondernemers wel degelijk daartoe bereid zijn, als er maar genoeg met hen wordt gesproken. Het is dus aan het college om extra inspanningen te doen. Hij hoort graag wat de wethouder daar concreet aan gaat doen. Wethouder MBARKI is het met de heer Schmit eens, maar differentiatie is wel nodig. Dat betekent goed kijken naar wat waar nodig is. Ondernemers rond Plein 40-45 zijn sterk verenigd. In andere delen van Nieuwwest is een andere behoefte. Hij zou de biz niet centraal willen stellen. Als ondernemers daar nog niet aan toe zijn of zelf een andere constructie zien, daar wil hij kijken naar andere samenwerkingsverbanden. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld en naar de raad gaat voor een middellange bespreking. 4 Vaststellen van de Wijzigingsverordening Marktverordening (VN2022-027473) Het lid SCHMIT beschouwt goed functionerende markten vitaal voor een bruisende buurteconomie. Juist in tijden van inflatie en kostenstijgingen kunnen markten een mooi aanbod vormen in de buurt.

De wethouder gaf in beantwoording op de inspraak al aan dat een aantal punten moet terugkomen bij de nieuwe herziening in 2023. D66 vindt het belangrijk in die herziening meer ruimte te geven aan ondernemers om zich aan te passen aan wijzigende omstandigheden. Nu worden ze veelal beperkt. Hij hoort graag met een tijdplan wat de gemeente gaat doen vanaf nu tot het bespreken van de nieuwe marktverordening en op welke wijze de marktondernemers hierbij worden betrokken. Wellicht wil de wethouder ook de markten op afstand hierbij betrekken. In de vorige periode is er een rondetafel gehouden met de marktondernemers, maar daarbij waren geen ondernemers van de Marktadviescommissie uitgenodigd noch ondernemers van markten op afstand. Hij ziet graag dat die nu wel worden betrokken, het liefst eerst via een nieuwe rondetafel. Het lid NAMANE is blij dat er oog is geweest voor de oudere marktondernemers. Prima dat er ruimte is geweest voor inspraak van marktondernemers. Ze hoort graag hoe er aan de relatie met de marktondernemers gewerkt wordt. Ze zou later graag uitgebreider stilstaan bij de verordening. Markten dragen immers veel bij aan het karakter en de diversiteit in de stad. Hopelijk heeft de gemeente ook oog voor de kosten van ondernemers om ervoor te zorgen dat de prijzen voor Amsterdammers laag kunnen blijven.

Het lid IJMKER zou graag een lang pleidooi houden voor het belang van de marktondernemers in de stad, maar ze houdt het technisch. Ze is blij dat de vergunningduur nu is verlengd naar tien jaar. Wel zijn er zorgen rond transport en de ambities rond uitstootvrij. Ook daarin moeten deze ondernemers investeren en dat wordt lastig met tien jaar terugverdientijd. De herziening is al in de inspraak gebracht voordat de rondetafel werd gehouden, terwijl juist daar veel informatie en wensen zijn opgehaald. Ze hoort graag meer over het proces voor de integrale herziening en ziet graag dat iedereen daarbij wordt betrokken. Nog een keer een rondetafel vindt ze zeer wenselijk en dan graag gewoon fysiek. Wethouder MBARKI complimenteert de heer Schmit. Markten zijn belangrijk voor de stad en met name voor de buurteconomie. Hij bespreekt graag de marktvisie met de raad net als de Omgevingswet. Binnen dat kader wordt de verordening aangepast. Eerder is al aangegeven dat hij graag iets zou doen met de markten rondom thema’s. De

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

markten moeten toekomstbestendig zijn en dit is een tussenfase. De volledige herziening laat nog even op zich wachten. Gekeken wordt hoe er meer ruimte kan komen binnen de marktvisie en de Omgevingswet. Ook de dienstenrichtlijn van de EU is hierbij een factor. Bij die tussentijdse herziening wordt gekeken hoe de ondernemers meer ruimte kunnen krijgen, bijvoorbeeld of ze nog recht kunnen hebben op een plaats als ze niet alle dagen aanwezig kunnen zijn. Er moet oog zijn voor de balans tussen de individuele ondernemer en ketens. Voor de planning geldt dat het proces vooral zorgvuldig moet zijn. De integrale herziening zal twee jaar tijd vergen. Er moet het nodige juridisch worden uitgezocht en de verschillende markten kennen elk een andere dynamiek. Agendering van de herziening laat nog 2,5 jaar op zich wachten. Daarom nu die tussentijdse herziening. Hij zegt graag toe die rondetafel te organiseren. De vraag is wel wat de gemeente daar wil ophalen. Inspraak is overigens ook een manier van mensen betrekken. Markten op afstand worden ook uitgenodigd net als de Marktadviescommissieleden. Het tijdplan komt schriftelijk naar de raad. Ouderen spelen een belangrijke rol. Daarmee is rekening gehouden naar aanleiding van de inspraak. Het college wil graag vanuit vertrouwen samenwerken – ook als de boodschap niet heel populair is.

De wethouder heeft in zijn eerste week als wethouder met een aantal marktlieden op het Waterlooplein gesproken. Ze zijn trots, maar soms zit er ook pijn. De kaders zijn helder, maar de belangen zijn divers. Het college is zich bewust van de consequenties van de nieuwe milieuzonering voor ondernemers. Er vindt ambtelijk een inventarisatie plaats van de problematiek en mogelijke maatregelen. Het lid SCHMIT onderschrijft dat de markt op Plein 40-45 een mooie markt is. Als iedere markt z’n eigen identiteit heeft, is dat mooi voor de diversiteit van de buurteconomie. Hij is blij met de toezegging voor een rondetafel. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld en naar de raad gaat voor een korte bespreking. 5 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het onderzoek ‘bezoekersprognose 2022-2024’ van Onderzoek en Statistiek (O&S) in het kader van de Verordening op toerisme in balans Amsterdam (VN2022-025700) Tkn-stuk 4 wordt hierbij betrokken net als het binnengekomen advies van stadsdeelcommissie Centrum. Het lid BROERSEN constateert dat het toerisme volop terug is in de stad. Het aantal toeristische overnachtingen zal naar verwachting nog extreem groeien. Dat zal van grote invloed zijn op de leefbaarheid van de Amsterdammers.

Binnen zes maanden komt er een voorstel naar de raad om dit aantal overnachtingen terug te brengen tot binnen de gewenste bandbreedte. In januari 2023 zal een beleidsnota worden vastgesteld, maar waarschijnlijk wordt dan de bandbreedte al overschreden. Het is daarom belangrijk zo snel mogelijk met een beleidsnota te komen. Ze hoort graag wanneer de wethouder denkt deze beleidsnota te presenteren; of de stadsdelen zijn meegenomen bij de ontwikkeling van deze nota en of de nota met zowel de raad als de stadsdeelcommissies wordt gedeeld. Het lid SCHMIT hecht sterk aan de juiste balans tussen een bezoekerseconomie en de overlast in de stad. De bedrijven hebben net een hele lastige periode achter de rug. Veel staan onder water en hebben grote schulden. Bij een bijeenkomst met Amsterdam&Partners werd aangegeven dat 5% van de bezoekers de overlast veroorzaakt: jonge mannen uit Noord-Holland en uit Engeland. Het gaat er dus om die 5% aan te pakken. Hij hoort graag hoe de bedrijven worden betrokken bij het ontwikkelen van deze beleidsnota.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

Het lid KROM is blij dat er nu een aanpak wordt aangekondigd. Er is in sommige gebieden zo veel overlast, dat het nog maar de vraag is of de stroom bezoekers nog tijdig kan worden ingedamd. Ze roept op te stoppen met City marketing. Dat vergt bovendien 5 miljoen euro op jaarbasis. Ze pleit voor een verhoging van de toeristenbelasting. De baten hiervan kunnen worden aangewend om iets terug te doen voor Amsterdammers, bijvoorbeeld het terugkopen van hotels voor woningen. Inzetten op het beperken van het aantal budgetvluchten moet in Den Haag gebeuren. Ze is benieuwd hoe de wethouder tegen het verzoek aankijkt van het stadsdeel om de signaalwaarde te verlagen. Als de wethouder met een beleidsnota komt, gaan de bezoekersaantallen wellicht al door het dak. Dat is wel wat laat om nog te kunnen bijsturen. Niet helder is waarop wordt bijgestuurd. Desgewenst verduidelijkt ze dat het inzetten op deze generieke maatregelen te maken heeft met het soort toeristen in die drukke binnenstad. Die komen niet voor de musea. Dat zegt waarschijnlijk iets over hoe City marketing heeft gefunctioneerd. Het lid SCHMIT brengt hiertegenin dat City marketing de afgelopen jaren juist heeft geïnvesteerd in het naar de stad halen van kwaliteitstoerisme, mensen die voor cultuur of voor de RAI komen. Het is dus beter die 5% overlastbezorgers heel specifiek aan te pakken.

Het lid KROM ziet nog steeds grote aantallen toeristen die overlast veroorzaken. City marketing stoppen maakt geld vrij voor andere oplossingen. Het lid VAN HAARLEM leest in de bezoekersprognose 2022-2024 dat de prijsverhogingen worden doorberekend aan de klanten. Dat geldt voor de voedselprijzen en voor de vliegbelasting op Schiphol. Die vliegbelasting is nog niet bekend. Hij is benieuwd of deze prijsstijgingen zijn meegerekend bij de prognoses voor de stijging van het aantal toeristen. Het lid NAMANE vindt het hoogtijd voor extra beleid om het toerisme in te dammen. Amsterdammers moeten zich hier thuis blijven voelen en de stad moet haar karakter blijven behouden. Ze kijkt uit naar de beleidsnota, ook voor de wijken buiten de binnenstad waar de toeristische druk hoog is. In het onderzoek gaat het vooral over de wijken die nu al onder druk staan. In de Haarlemmerbuurt en de Jordaan is de leefbaarheid nu nog op orde. Ze ziet graag dat deze wijken ook worden meegenomen in de beleidsnota. Een verbod op Airbnb kan zeker helpen. Eerder dit jaar werd een motie ingediend om een verbod op vakantieverhuur zo snel mogelijk opnieuw in te voeren. Ze hoopt op snelle uitvoering. Wellicht kan de wethouder vandaag al iets meer in detail ingaan op de nieuwe beleidsnota. Ze hoort graag meer over het type maatregelen; of er maatwerk per wijk is en of er nu al externe partijen worden betrokken.

Wie dan en waarom? Desgevraagd legt ze uit dat de PvdA zeker geen groot voorstander is van City marketing voor Amsterdam. Verhoging van de toeristenbelasting is een optie om in het achterhoofd te houden. Het lid BENTOUMYA zou graag een duurzame toekomst zien rond het toerisme op een manier waarop de leefbaarheid van Amsterdammers zo min mogelijk onder druk staat. Het advies van stadsdeelcommissie Centrum ziet ze als een scherp signaal. Juist daar bestaan grote zorgen. Hier moet het college echt doorpakken. In de prognose gaat het bij de signaalwaarden over het aantal overnachtingen. Het college overweegt met een plan te komen op basis van het aantal dagbezoekers. Dat lijkt GroenLinks een uitstekend idee. Wellicht is daarvoor een ander instrumentarium nodig. Daarover hoort ze dan graag meer. In de Aanpak binnenstad worden mooie stappen gezet voor de fysieke ruimte. Er zijn ook ontwikkelingen buiten de gemeentegrenzen. In het buitenland zijn campagnes gaande om toeristen naar Amsterdam te halen. Ze vraagt zich af of en hoe de gemeente die tegengaat of daarop stuurt.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

Het lid HAKIKI heeft veel signalen ontvangen over de overlast voor de bewoners van het Centrum. Bewoners pleiten voor een gebiedsverbod ’s nachts tussen 2 en 6 uur voor mensen die daar niet wonen en daar niets te zoeken hebben. Het gaat daarbij om de Warmoesstraat, de Oudezijds Voorburgwal en de Oudezijds Achterburgwal. Ze vraagt de wethouder daarover na te denken en dit mee te nemen in het nieuwe beleid. Wethouder MBARKI stelt dat de verordening de gemeente dwingt hier goed over na te denken. Naast het beperken van overnachtingen gaat het inderdaad ook om het aantal dagbezoekers. Daarbij speelt de vraag wat voor soort toerist dan wel welkom is. Komt het aantal bezoekers onder de signaalwaarde, dan vergt dat het aanjagen van het toerisme. Veel ondernemingen leven immers van de inkomsten van bezoekers. Daarom moet de raad daar nu goed over nadenken. Behalve maatregelen om de stroom toeristen in te perken is het ook belangrijk om iets te doen aan het aanbod en op die manier in een ander stadium aan te jagen wat de stad wel wil. De wethouder verwacht 1 december met de eerste brief te kunnen komen. Voor de maatregelen zelf is een langere termijn nodig. Uiteraard zijn de stadsdelen hierbij betrokken. Natuurlijk moet er oog zijn voor de ondernemers, maar als ondernemers zo sterk afhankelijk zijn van dat toerisme, is dat wel een teken aan de hand.

Het is zeker goed naar de wens van ondernemers te luisteren. Het college zet in op beperkende maatregelen om die 5% in het gareel te houden. Daarvoor zijn hosts aangesteld. Op plattegrondjes die op de hotelbalies liggen, worden de regels nog eens duidelijk gemaakt. Verder worden social media aangewend voor gedragsbeïnvloeding. Op een later moment komt de wethouder hier uitgebreider op terug. Hij verzekert dat City marketing al jaren lang niet actief werft. Men probeert juist gewenste bezoekers de juiste richting op te bewegen. Geprobeerd wordt mogelijk ongewenste bezoekers al in het land van herkomst te ontmoedigen. Daar hoort een aanpak in de terminals op Schiphol bij. Alleen maar het aantal overnachtingen terug brengen is onvoldoende. Het gaat namelijk veelal om gedrag. Dat is natuurlijk wel gelieerd aan het aanbod. Desgevraagd verzekert de wethouder dat er al jarenlang niet actief toeristen naar de stad worden gelokt. Daar is echt geen sprake van. Er wordt ook gekeken wat er aan ontmoedigingsbeleid wordt gedaan. Het lid AHMADI begrijpt dat er wordt ingezet op bezoekers van musea en de RAI, maar daar worden ook wapenbeurzen gehouden. Ook dat vindt zij heel onwenselijk. Misschien kan daar ook op gereguleerd worden. Wethouder MBARKI kan dit punt meenemen bij het congressenbeleid. De adviezen van de Partij voor de Dieren neemt hij mee.

Het is vooral zaak met deze signaalwaarden aan de slag te gaan. De wethouder vindt het belangrijk een stip aan de horizon te hebben. Daarbij hoort de visie wat voor stad Amsterdam wil zijn. Daarbij hoort dat iedere maatregel die de gemeente kan treffen, ook wordt getroffen. Het lid KABAMBA oppert bepaalde maatregelen alvast in te zetten en niet te wachten totdat het aantal bezoekers de 18 miljoen bereikt. Ze krijgt graag de toezegging dat bepaalde maatregelen al worden ingezet als het aantal bezoekers 14 miljoen bereikt. Wethouder MBARKI stelt dat dit dossier al wat langer loopt en er zijn al enkele successen geboekt. Zo is de bierfiets verdwenen. De steps zijn verdwenen uit de binnenstad. Wel is het nodig om goed na te denken wat de stad wel wil. Nu al toezeggen dat bij het overschrijden van het aantal van 14 miljoen bezoekers maatregelen worden geïntroduceerd, gaat de wethouder te ver. Hij zou willen vasthouden aan de signaalwaarden die er nu liggen. Meer wijken betrekken: dat gebeurt al. Als het gaat om de dagbezoekers en de overnachters, dan zijn er in sommige delen buiten de binnenstad ook veel dagjesmensen of overnachtingen. Zo kunnen maatregelen ook elders, bijvoorbeeld in de Pijp of bij Plein 40-45, worden ingezet. Verbreding is prima. Airbnb vormt een van de maatregelen. Collega Pels komt met een reactie op de

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

motie. Toerisme zal altijd onderdeel blijven van de stad. In de brief komt die toeristische draagkracht al terug. Van belang is de balans tussen de dagbezoeker of op de verblijfstoerist. De toerist die hier overlast komt bezorgen, mag wegblijven. Desgevraagd geeft de wethouder aan in de visie aan wat de stad wil met die dagbezoeker. Bij de toeristische draagkracht per wijk is de dagbezoeker wel meegenomen. Een gebiedsverbod voor niet-bewoners is eigenlijk een hek om de stad bouwen. Dat is geen maatregel die de wethouder graag zou toepassen. Er komt een brief naar de raad met maatregelen om de aantallen toeristen te waarborgen. Dat zijn voorstellen en het is aan de raad om met andere of nog meer voorstellen te komen. De visie zal wat langer reiken. Een aantal keuzes ligt nog bij de raad, bijvoorbeeld dat icriterium en dat erotisch centrum. Andere ideeën neemt hij graag mee in de uitwerking. De prognoses zijn verwachtingen en geen harde cijfers. Diverse externe factoren kunnen daarop van invloed zijn. Een afschrift van de beantwoording gaat richting stadsdeelcommissie. Dat is gangbaar. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld en naar de raad gaat voor een korte bespreking. 6 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief afdoening toezegging inventarisatie omgang ondernemers noord Dit punt wordt doorgeschoven.

7 Beantwoording schriftelijke vragen inzake divers winkelaanbod in de binnenstad – The Seafood Shop (VN2022-024249) Dit punt wordt doorgeschoven. Sport en Bewegen 8 Advies Sportraad Amsterdam: Stop de handel in voetbaldromen (VN2022025622) Ter vergadering is de heer Egan, secretaris van de Sportraad Amsterdam. De heer EGAN licht toe dat de Sportraad zich de afgelopen jaren heeft verdiept in de opkomst van commerciële voetbalscholen in Amsterdam. Er lijkt een soort gekte in het jeugdvoetbal te zijn ontstaan waarbij de nadruk is komen te liggen op presteren en talent opleiden in plaats van het enthousiasmeren en in beweging brengen van kinderen. Zorgen zijn er over het veilige sportklimaat bij die voetbalscholen en over de impact van die scholen op het amateurvoetballandschap. De sportraad adviseert te gaan reguleren. De scholen opereren nu onder de radar. Hij adviseert huur te vragen aan die scholen, te kijken hoe ze een veilig voetbalklimaat kunnen garanderen en proberen te voorkomen dat die scholen samenwerken met makelaarskantoren. De organisatiekracht van de verenigingen moet worden versterkt. De besturen kunnen uitleggen wat het betekent om samen te werken met een commerciële partij en als men daar toch voor kiest, wel hele duidelijke afspraken te maken.

Om dit te voorkomen is het ook belangrijk de financiële kracht van verenigingen te versterken, bijvoorbeeld het instellen van een bestuurstraineeship voor jongeren om besturen te versterken of het opzetten van een trainerspool om die kwaliteit te verbeteren. De heer Egan stelt dat het een probleem is van de voetbalwereld zelf waarbij de

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

gemeente een rol kan spelen. Ook profclubs spelen hier een rol in, maar die lijken onvoldoende te beseffen welke invloed dit heeft op het voetbalklimaat. Misschien kan de wethouder het voortouw nemen in een gezamenlijke aanpak met de KNVB, met politie en Justitie en met de profclubs om dit in te dammen. Hij roept op niet naïef te zijn. Dit soort voetbal kan een enorme impact hebben op de jeugdige spelers. Het lid BOOMSMA hoort heel graag die ideeën om die organisatiekracht van sportclubs aan te jagen. Er is sprake van een onveilig klimaat. Hij wil weten of dat betekent dat er sprake is van ondermijning en heel verkeerde financiering van die commerciële clubs of dat het gaat om dat prestatiegerichte klimaat. De KNVB is met pilots gestart om meer interne voetbalscholen te organiseren. Daarover hoort hij graag meer. Naar verluidt zijn de trainingen heel duur geworden. Hij wil weten wat er nu in het handelingsperspectief zou moeten komen. De heer EGAN weet dat de afhankelijkheidsrelatie met dergelijke voetbalscholen groot is. Excessen zoals vorig jaar in Zuidoost zijn bekend, maar ieder kind en zijn ouders zijn vatbaar voor beïnvloeding door trainers. In eerste instantie gaat het om financieel gewin. Kinderen wanen zich afhankelijk van zo’n voetbalschool en daardoor kunnen er al snel zorgwekkende situaties ontstaan. Dat hoeft niet meteen over criminele activiteiten te gaan.

De Sportraad ondersteunt het voorstel van de KNVB om interne voetbalscholen op te richten. Dat gaat over het versterken van het aanbod van de verenigingen. Dat loopt nog niet echt goed. De enorme bedragen die topvoetballers verdienen, hebben zeker een bepaalde aantrekkingskracht en ouders zien het trainingsgeld dan als investering. Met alleen het handelingsperspectief worden deze problemen niet opgelost. Het lid BELKASMI leest dat er zo’n 300 euro tot 400 euro wordt gevraagd voor tien trainingen bij de voetbalscholen. Hij is benieuwd wat het kost bij een interne voetbalschool. Interessant is of er al meldingen zijn binnengekomen over onveilige situaties en in hoeverre is er sprake van een leegloop van trainers bij de verenigingen omdat ook trainers beter betaald krijgen bij die voetbalscholen. De heer EGAN weet dat de kosten bij een interne voetbalschool wat lager liggen. Het is vaak een initiatief van de vereniging om leden extra te bedienen en niet om ze geld uit de zak te kloppen. Er komen wel verhalen binnen, maar er gebeurt veel onder de radar. Iedereen kan een voetbalschool beginnen. Dat gebeurt op de pleintjes en in de parken, onder de radar. Wat zich daar precies afspeelt, weet hij niet, maar verhalen doen wel de ronde. Dat hoort hij ook van politie en Justitie.

Het klopt dat er steeds meer trainers vertrekken naar voetbalscholen en dat beïnvloedt uiteraard de kwaliteit van de verenigingen. Het lid YEMANE las dat sommige scholen wel goede kwaliteit leveren. Ze oppert met die scholen in gesprek te gaan om die kwaliteitseisen ook bij andere scholen bespreekbaar te maken. De heer EGAN denkt dat dat een goed idee is. Hij vindt het verstandig in het kader van het handelingskader om te bezien welke signalen de gemeente de afgelopen jaren wel bereikt hebben en welke misstanden er zijn geregistreerd. Er zijn zeker voetbalscholen waar het goed gaat en daar kan iedereen van leren. De VOORZITTER bedankt de heer Egan voor zijn toelichting. Het lid BOOMSMA constateert dat de opkomst van die ruim 80 commerciële voetbalscholen duidelijk in een behoefte voorzien. Het is ook wel een zorg, want het hele systeem van clubs en verenigingen is hem dierbaar. De opkomst van die commerciële clubs moet niet te koste gaan van het verenigingsleven. Hij is benieuwd of dit ook bij andere sporten speelt. Kleine verenigingen hebben het moeilijk. Komt het veel voor dat commerciële instellingen die jeugdopleidingen overnemen en ziet het college dat als een

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

probleem? Aanleiding voor het onderzoek was de ondermijning, dus hij wil weten of de gemeente dat in het vizier heeft en wat de gemeente doet om dat te voorkomen. De Sportraad doet een heel aantal aanbevelingen. Inschrijven bij de Kamer van Koophandel lijkt hem sowieso verplicht. Misschien kunnen de scholen worden geweerd van de publieke velden. Hij hoort graag welke aanbevelingen de wethouder oppakt. Het lid Boomsma vindt het een heel goed idee om het bestaande verenigingsleven te versterken. Hij verzoekt de wethouder met een breder plan te komen om sportverenigingen te ondersteunen.

Het lid NANNINGA onderschrijft de missie van de Sportraad om zo veel mogelijk Amsterdammers aan te moedigen om te sporten op welk niveau ook. Er zijn nu ruim 80 betaalde voetbalopleidingen die de concurrentie aangaan met bestaande voetbalverenigingen. Ze is benieuwd welke eisen er worden gesteld, of ze belasting afdragen en vanaf welke leeftijd kinderen in staat zijn in zo’n professioneel trainingsmodel mee te draaien. Tot slot is ze benieuwd of ook voetbalscholen een fee krijgen wanneer een pupil tekent bij een profclub. Is dit het verdienmodel? De eisen die aan mensen die met kinderen werken, worden gesteld, dienen nadrukkelijk in het handelingsperspectief te worden meegenomen.

Het lid BELKASMI vindt het een interessante rapportage en hij is blij met de aanbevelingen. Die doorgeslagen vercommercialisering waarbij kinderen een verdienmodel zijn geworden vormt een breder probleem en speelt niet alleen in het voetbal. Hij denkt aan het privaatonderwijs dat een groei doormaakt, aan het woondomein waarin vastgoedbeleggers massaal woningen opkopen om ze duur te verhuren. De vraag daarbij is wat voor stad Amsterdam wil zijn. Kunnen alleen mensen met geld hier hun dromen waarmaken of krijgt iedereen hier kansen? Die voetbalscholen vergroten de ongelijkheid. Die trainingen zijn duur. Ouders die dat niet kunnen betalen, laten hun talentvolle kinderen trainen bij een verzwakte vereniging. In hoeverre denkt de wethouder dat die interne voetbalscholen een antwoord daarop kunnen vormen? Het lid YEMANE vraagt hoe de gemeente het verenigingsaanbod kan versterken en of de wethouder al in gesprek is met zowel de verenigingen als de voetbalscholen. Zorg heeft ze over de afhankelijkheidsrelatie tussen kind en trainer. Ze vraagt zich af hoe de veiligheid hier kan worden geborgd. Het lid KABAMBA is benieuwd naar de landelijke aanpak. Misschien kan de wethouder bij de minister voorstellen de vergoedingen in een landelijk opleidingsfonds te storten en een landelijke mediacampagne te lanceren. Het selecteren van kinderen op hele jonge leeftijd is kwetsbaar.

Ze hoort graag of er al maatregelen worden genomen om hierop te controleren. Wethouder MBARKI ziet een maatschappelijk probleem dat zich hier manifesteert. Het is een illusie die hier wordt verkocht, maar het ondermijnt ook het verenigingsleven. Nu wordt commercieel geld verdiend aan publieke velden. Het probleem manifesteert zich heel snel. Sommige verenigingen zijn al helemaal overgenomen door een voetbalschool. Hiermee neemt de kansenongelijkheid verder toe. Sporten is primair bedoeld om plezier te hebben, maar die commercie leidt alleen maar tot grote druk en faalangst bij kinderen. De wethouder heeft contact opgenomen met de DG van de KNVB en hij is in contact met verenigingen én voetbalscholen. Dit is een maatschappelijk probleem. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid in het gebruik van de publieke velden door commerciële partijen. Die kansenongelijkheid vergt alertheid. Het verkopen van die illusie is verkeerd. Of er belasting wordt betaald, weet de gemeente niet. Die afhankelijkheidsrelatie is onwenselijk, dus het is van belang desnoods via de verenigingen met die voetbalscholen een connectie te hebben om afspraken te maken. De gemeente zegt niet dat voetbalscholen er niet mogen zijn, maar dan wel op

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

zo’n manier dat ze geen oneigenlijk gebruik maken van publieke velden en zonder dat het ten koste gaat van verenigingen. Het lijkt hem goed met een voetbalagenda te komen, samen met de KNVB en de verenigingen om te kijken hoe de Amsterdamse voetbalsport in de breedte en ook aan de top gereguleerd kan worden. Ondermijning is een OOVaspect en de wethouder weet niet of daarvan hier sprake is. Belasting betalen en een transferfee ontvangen, dat moet allemaal nog worden uitgezocht. De wethouder komt zeer binnenkort met een brief naar de raad als handelingsperspectief. Het lid BOOMSMA vindt het prima dat er een voetbalagenda komt. Misschien kan er over een jaar opnieuw worden geïnventariseerd hoe zaken er voor staan. Het lijkt hem goed een plan van aanpak op te stellen voor sportverenigingen in het algemeen, dus niet alleen voor voetbal. Vergelijkbare problemen spelen immers bij meer sporten. Wethouder MBARKI gaat hiermee onmiddellijk aan de slag. In andere sporten gaat minder geld om en daar is een betere balans. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 9 Wijzigen van de subsidieverordening maatschappelijke opvang 2017 (VN2022024294) Dit punt wordt gehamerd.

10 Initiatiefvoorstel ‘Meer ruimte voor zeggenschap en zelfbeheer in de maatschappelijke opvang’ van de voormalige leden Grooten en Roosma van 21 december 2021 (VN2022-027446) Het lid VAN DER VEEN schetst het beeld van een dakloze, een stereotype, een stigma dat absoluut niet helpt bij de aanpak van dakloosheid. De meeste daklozen zijn echter mensen met vrienden, kennissen, soms ook kinderen, soms collega’s. Het is de opdracht voor de gemeente om deze mensen in staat te stellen zelf keuzes te maken. Hij bedankt het college voor de beantwoording. Het college wil alle lopende trajecten met elkaar verbinden om vandaaruit te kijken naar oplossingen. Na afronding van de inkoopprocedure wordt een expertisebijeenkomst georganiseerd. Als commissie ontvangt hij daarvoor graag een uitnodiging en net als kleine organisaties en initiatieven. Hij ziet graag dat de uitkomsten van die bijeenkomst worden gedeeld met de raad. In het coalitieakkoord staat dat dit college een aanpak dakloosheid wil starten. Hij hoort graag wanneer de raad een nieuwe aanpak kan verwachten - graag met zelfbeheer en zeggenschap als wezenlijk onderdeel daarvan. Binnenkort volgt er meer informatie over de 3.000 flexwoningen die de komende jaren worden gerealiseerd. Misschien kunnen de uitgangspunten van dit initiatiefvoorstel worden meegenomen. Wethouder GROOT WASSINK meldt dat de aanbestedingsprocedure loopt.

De expertbijeenkomst wordt begin 2023 gepland. Hij bekijkt of het mogelijk is dat de raad daarbij kan zijn. Het probleem van dakloosheid is niet nieuw, maar het aantal daklozen is de afgelopen tien jaar wel verdubbeld. Het plan van aanpak stamt uit 2021 en de wethouder wil graag kijken of de gemeente nog steeds de juiste dingen doet. De raad heeft daar geld voor vrijgemaakt. Vorige week is het daklozenkantoor geopend.

Het lijkt de wethouder goed om de uitgangspunten mee te nemen bij de realisatie van flexwoningen. Ze zijn voor verschillende doelgroepen en daar hoort deze doelgroep ook bij. De VOORZITTER concludeert dat dit initiatiefvoorstel ongewijzigd naar de raad

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

gaat. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 12 Raadsbrief tijdelijke noodvoorziening ten behoeve van opvang van asielzoekers en statushouders Nr. VN2022-028593 Het lid ABDI wijst op de onacceptabele dramatische situatie in Ter Apel en ze is blij dat Amsterdam haar verantwoordelijkheid neemt. Mensen op de vlucht mogen nooit de rug worden toegekeerd. Het is cruciaal om hen een humane en veilige plek te bieden zodat ze door kunnen met hun leven. Dat zal de nodige inspanningen vragen. Ze vraagt de wethouder toe te lichten wanneer de gemeente Amsterdam in beeld komt als het gaat om de afspraak met het COA. Waar begint haar rol en waar eindigt die? Ze krijgt graag toegelicht wat er wordt bedoeld met aandacht voor de veiligheid van kinderen. Veiligheid ligt breder. Ook volwassen vluchtelingen zijn kwetsbaar. In hoeverre wordt de veiligheid op het cruiseschip meegenomen. Ze wil graag blijvend op de hoogte gehouden en ze wordt dus graag na drie maanden weer geïnformeerd. Mogelijke uitbreiding hangt samen met een humanitaire toets. Dat vergt een nadere toelichting. Bij een eventuele uitbreiding wordt de gemeenteraad graag betrokken. Het lid VAN DER VEEN heeft net als iedereen het falende Nederlandse asielbeleid gezien: honderden vluchtelingen ook ’s nachts buiten de hekken van Ter Apel. Zelfs Artsen zonder Grenzen moest voor het eerst in vijftig jaar acute noodhulp bieden.

Er komen helemaal niet plotseling veel meer mensen naar Nederland, maar er zijn simpelweg minder plekken om vluchtelingen op te vangen in Nederland. Veel gemeenten voelen zich niet verantwoordelijk. Voor statushouders zijn te weinig betaalbare huurwoningen beschikbaar. Ze zitten vast in asielzoekerscentra. GroenLinks is er trots op dat Amsterdam haar nek uitsteekt en per oktober een noodvoorziening realiseert. Hopelijk volgen anderen dit voorbeeld en komt er meer kleinschalige opvang. Niets doen is geen optie. Hij hoort graag of andere gemeenten al contact hebben gezocht om van dit proces te leren en wat er na de tijdelijkheid van zes maanden kan gebeuren. Het COA moet dagbesteding, zorg en onderwijs leveren. Het is wel belangrijk te monitoren of het COA ondanks alle bezuinigingen de afgelopen jaren wel zijn doelen kan bereiken. Wellicht kan de kennis en kunde van het maatschappelijk middenveld daarbij worden betrokken Voorts moet worden voorkomen dat mensen veelvuldig moeten verhuizen. Hopelijk kunnen deze mensen hierna doorstromen naar een AZC in de regio of naar een eigen woning als ze een status hebben. Begin dit jaar wilden veel Amsterdammers zich inzetten voor Oekraïners. Misschien kunnen deze netwerken en connecties ook worden ingezet bij de opvang van vluchtelingen in de Zeehaven.

Het lid NANNINGA komt in eerste plaats op voor de Amsterdammers en ziet graag dat mensen voorrang krijgen die in hun eigen wijk willen blijven wonen en dat mensen voorrang krijgen die een binding met Amsterdam hebben. Juist in deze tijd is het dan toch wel vreemd nu extra middelen vrij te maken voor een extra asielproject. Toch complimenteert ze de wethouder met deze locatie. Natuurlijk is de situatie in Ter Apel heel onwenselijk. De instroom is de schuld van de VVD. De kosten komen voor rekening van het COA, maar het COA heeft zelf geen geld. Uiteindelijk moeten ook de rijksfinanciën door de burgers bijeengesprokkeld worden en er zijn kosten die de gemeente Amsterdam wel degelijk moet dragen: zorg, ziekenhuis, ambulante gezondheidszorg, handhaving. Ze is benieuwd of deze kosten terug te vinden zijn in de begroting. De dakloosheid neemt toe. Die daklozen zouden waarschijnlijk ook wel op die boot willen wonen. En dan kampt Amsterdam met de tekorten op de arbeidsmarkt: een tekort aan agenten, aan zorgpersoneel, aan onderwijspersoneel. Ze is benieuwd hoe de wethouder dat denkt te gaan oplossen. De boot staat gepland voor de duur van een half jaar, dus JA21 is benieuwd wat er gebeurt wanneer er daarna een dringend verzoek komt tot verlenging. Dan zal de

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

wethouder de raad waarschijnlijk om geld vragen. Dan is er natuurlijk ook nog mankracht nodig om zo veel mensen op een fatsoenlijke manier op te vangen. Het lid VAN DER VEEN wijst op de 2.500 tot 3.000 flexwoningen die voor allerlei Amsterdammers beschikbaar komen. Het lid NANNINGA vindt dat een prachtig begin. Iedere m2 aan woonruimte ziet ze liever besteed aan daklozen of mensen die al jaren op de wachtlijst staan. Het lid VAN DER VEEN legt uit dat precies die groepen met deze woningen worden bediend. Het lid NANNINGA weet dat ook wel, maar er komen ook duizenden m2 woonruimte vrij voor asielzoekers. JA21 zou daar een andere keuze maken dan GroenLinks. Het lid BOOMSMA vindt dat er een fundamenteel ander asielbeleid nodig is, maar dat is aan het rijk. Hij begrijpt heel goed dat het college dit doet om de acute crisis te verlichten. Dat maakt het nog niet meteen een goed plan. Hij voorziet grote risico’s voor zo veel mensen opeen gepakt in de haven. Dat lijkt toch onverantwoord. Hij ziet veel meer voordelen van kleinschalige opvang. De vraag is hoe de boot zich verhoudt tot het bestemmingsplan. Er zit nu veel zware industrie. Er is niet eens een stoep daar. Het COA wordt verantwoordelijk voor de dagbesteding, dus hij hoort graag hoe dat straks verloopt. Wellicht zijn er al relaties gelegd met diverse maatschappelijke partijen in de stad.

Hij is benieuwd welke impact de wethouder voorziet op de nabijgelegen wijken en wat de taak van de programmamanager wordt. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de statushouders daar maar hoe gaat dat dan in z’n werk? Het CDA zou graag meteen een plan zien om ze te koppelen aan werk. Ook ziet de heer Boomsma graag die humanitaire toets. Het lijkt hem onverstandig de veiligelanders hier te huisvesten, omdat een deel van die groep voor zo veel criminaliteit zorgt. Het lid VAN HAARLEM sluit zich aan bij de woorden van het lid Nanninga over de wenselijkheid van asielzoekers. Over het besluit om asielzoekers te huisvesten op dit cruiseschip is weinig naar buiten gekomen. Hij hoort graag wat de rol is geweest van GroenLinks in deze gesprekken voor de keuze van die cruiseschipopvang. Voorts wil hij weten hoeveel flexwoningen straks daadwerkelijk voor Amsterdammers zijn en niet voor asielzoekers. Het lid BROERSEN heeft met afschuw gekeken naar de situatie de afgelopen weken in Ter Apel. Hulde voor het realiseren van deze opvanglocatie. Amsterdam is altijd een voorloper geweest in het realiseren van opvang. De stad doet er veel aan om mensen een veilige haven te bieden en daar staat Volt voor 100% achter. Ze hoort graag hoe de wethouder de gesprekken met het rijk heeft ervaren.

Wellicht kan de wethouder het verschil aangeven tussen de financiering van de opvang van Oekraïners en die uit andere landen. Omdat de opvang kort duurt, zou het voor de gemeente niet haalbaar zijn onderwijs voor de kinderen op het cruiseschip te organiseren. Het aantal kinderen dat op de boot komt, is nog niet bekend evenmin hoeveel er al een status hebben. Ze verzoekt de wethouder deze cijfers zodra die bekend zijn, met de raad te delen, zodat de raad opnieuw naar het onderwijsvraagstuk kan kijken. Het lid AHMADI weet dat voor het reces mensen al buiten het hek bij Ter Apel de nachten doorbrachten. Dat betekent dat elke gemeente in Nederland niet genoeg doet. Ze had het liefst gezien dat dit al veel eerder was opgepakt zodat kleinschalige opvang mogelijk was geweest. In de noodopvang is een tekort aan alles. Kinderen krijgen geen onderwijs of activiteiten, er is gebrek aan specialistische zorg en ze lopen ernstige ontwikkelingsschade op. Als Nederland alles aan het COA overlaat, wie controleert dan hoe dit verloopt? Wat betekent die menselijke toets überhaupt op een locatie waarbij geen

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

toegang is tot de stad te midden van mensen met wie je opgescheept zit op een boot? Vlissingen heeft niet gekozen voor opvang op zo’n boot. Die vond het niet te verantwoorden. Zo’n boot stoot heel veel stikstof uit. Het lid Ahmadi hoort graag welke garanties er in Amsterdam zijn om te garanderen dat de mensen en kinderen die hier worden opgevangen, dat half jaar doorkomen zonder schade. Wat er aan maatregelen voor Oekraïense vluchtelingen is genomen, kan wellicht ook voor deze groep worden geregeld. Dan gaat het om een minimum van standaardactiviteiten en dagbesteding. Ze vreest namelijk dat het COA dit niet adequaat kan regelen. Het lid ALBERTS stelt dat deze crisis het gevolg is van verkeerd beleid. Er is een wooncrisis en wat er was aan sociale woningen is in de loop van de jaren ‘gesloopt’: geliberaliseerd of verkocht. Er zijn veel te weinig woningen. Dat is ook het gevolg van verkeerd beleid bij de opvang. De SP is toch heel blij met deze noodopvang. Nederlanders moeten niet willen dat dit gebeurt. Wel heeft ze een aantal vragen.

Hoe zit het met de logistiek? Rijdt er wel een bus of zitten de mensen echt vast op die boot? Of worden er fietsen verstrekt vanuit de fietsencentrale? Hoe ziet het met de verzorging aan boord en de geestelijke gezondheid? Wordt er rekening gehouden met de verschillende achtergronden van de mensen? In de tijd dat vluchtelingen zich uit voormalig Joegoslavië hier meldden, stonden de mensen voor het AZC ook nog recht tegenover elkaar. Ze hoort ook graag wat er gebeurt wanneer deze opvang is afgelopen. Zullen die flexwoningen bijvoorbeeld de boot overbodig maken? Het lid ASLAMI onderschrijft de woorden van de collega’s over de situatie in Ter Apel. Nederland onwaardig. Hij is tevreden dat Amsterdam nu haar verantwoordelijkheid neemt. Wel heeft hij zorg, bijvoorbeeld over de leefomstandigheden van kinderen in de noodopvang. Dan gaat het om gezondheidszorg, dagbesteding, onderwijs. Hij krijgt de humanitaire toets graag toegelicht. Het schip komt aan de wal te liggen, maar er zijn geen walstroommogelijkheden. Hij vreest dat het schip daar een half jaar op diesel ligt te draaien. Er zijn vast betere, groene alternatieven. Het lid WIJNANTS is geboren in de Noordoostpolder, waar nu staatssecretaris Van der Burg in gesprek is over de komst van een tweede aanmeldcentrum. Destijds heeft hij als negenjarig jongetje het oude centrum bezocht en de verhalen hebben indruk op hem gemaakt.

Af en toe was er gedoe. Die spanning in het asielbeleid is er nog steeds. Amsterdam gaat zorg dragen voor mensen die echt vluchten voor geweld, maar het moeten wel mensen zijn die daar echt recht op hebben. De VVD heeft geen ruimte voor mensen die de Nederlandse gastvrijheid misbruiken. Lof aan het college voor deze stap vooruit en voor de keuze om deze groep op te vangen. Er is een acute noodsituatie en aan het oplossen gaat/moet Amsterdam een bijdrage leveren. Het lid NANNINGA wijst erop dat de gemeente al genoeg doet aan de opvang van statushouders, ongedocumenteerden en asielzoekers. Het lid WIJNANTS vindt het vele malen wenselijker om mensen die vluchten uit nood op te vangen in Amsterdam met alle faciliteiten die hier zijn dan in Tubbergen. Amsterdam doet veel en pakt haar verantwoordelijkheid ook in deze acute noodsituatie. Hij hoort graag hoe de raad wordt betrokken bij een aantal beslissingen dat nog moet worden genomen. In de brief staat dat er een achterstand is qua taakstelling voor de flexwoningen, maar de bevoegde instantie is de provincie en die kan de gemeente gewoon verplichten aan haar taakstelling te voldoen. Dat lijkt een reëel risico. Tussen de 5% en 10% veiligelanders wordt opgevangen op dit schip. Een aantal daarvan zal waarschijnlijk zijn asielprocedure beëindigen tijdens dat verblijf. Hij is benieuwd of de gemeente dan gaat meewerken aan uitzettingen.

Uitzetting is immers een wettelijke verplichting. In de brief leest hij dat mensen die voor overlast zorgen, van het schip verwijderd worden.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 7 september 2022

De COMMISSIE gaat ermee akkoord dat de wethouder extra spreektijd krijgt.

Wethouder GROOT WASSINK meent dat men in Nederland door een humanitaire grens is gezakt, kijkend naar de beelden uit Ter Apel. Dan moet er iets gebeuren. Het college moest iets doen. Ideaal is deze vorm van opvang natuurlijk niet. De wethouder is een groot voorstander van kleinschalige opvang.

Als het om de relatie met het COA gaat en waar de rol van de gemeente begint en eindigt, dan kan de wethouder dat niet aangeven. Al vorig jaar september ontving Amsterdam verzoeken om mensen op te vangen. Er is steeds aanvullende opvangcapaciteit vrijgemaakt, bijvoorbeeld voor een aantal Afghaanse evacués. Het beheer en de exploitatie van het schip is in handen van het COA. Daar hoort dat ook. De gemeente gaat met de omgeving aan de slag en bekijkt wat er in randvoorwaardelijke zin nog nodig is. Het hele college voelt zich zeer verantwoordelijk om deze opvang te laten slagen. Die moet veilig, beheersbaar maar vooral humaan zijn.

Veiligheid is meerledig. Het gaat om fysieke veiligheid. Er zijn meer voorbeelden van opvang op schepen, maar de meeste mensen kunnen niet zwemmen. Er is aandacht voor mensenhandel. Dit speelt eigenlijk altijd – ook in de reguliere opvang. Met het COA worden afspraken gemaakt en de gemeente zal dat evalueren op basis van de humanitaire toets. Dat gaat over veiligheid, hygiëne, voedsel, privacy, over eigenlijk alle aspecten die de opvang menswaardig maken. Dat kan hij op hoofdlijnen de raad doen toekomen. Op basis van de evaluatie na twee maanden wordt bezien of de opvang zo door kan. Is de situatie niet humaan, dan kan de opvang niet door. Een mogelijke uitbreiding in aantallen mensen of in ligduur kan alleen volgen op een grondige evaluatie. Het is overigens een collegebevoegdheid. De huisvesting van statushouders is een wettelijke plicht. Met diverse partijen zijn deze zomer afspraken gemaakt. Van die bestuurlijke afspraken is de opvangplicht voor gemeenten onderdeel. Gekeken is of er regionaal kan worden verevend tussen opvang en huisvesting. De woningmarkt in Amsterdam is uiterst complex. Wellicht zijn er elders betere huisvestingsmogelijkheden. Denkbaar is dat Amsterdam een wat grotere opvang voor haar rekening neemt, terwijl andere gemeenten dat met huisvesting doen. Het schip is slechts tijdelijk beschikbaar.

Er is een mogelijkheid om eenmalig drie maanden te verlengen, maar de wethouder gaat ervanuit dat dat niet gaat gebeuren. De kennis en kunde van het maatschappelijk middenveld wil dit college graag inzetten. Veel Amsterdammers hebben zich al gemeld om hulp te bieden. De netwerken bij andere vormen van opvang zal de gemeente graag inzetten. Er komt een dwarsdoorsnede van de groep die bij Ter Apel zit. De wethouder verwacht dus dat er relatief weinig statushouders bij zitten. Hebben ze een status, dan hebben ze ook recht op huisvesting en onderwijs, maar het zal relatief vaak gaan om mensen die nog aan het begin van hun procedure zitten. Directe en indirecte kosten zijn voor rekening van het rijk. Het is inderdaad de Nederlandse belastingbetaler die dit bekostigt, maar het college hoeft dit niet in de begroting te verwerken. Zorg en onderwijs zijn een COA-activiteit. Zorg om de politiecapaciteit heeft de wethouder niet. De ervaringen zijn veelal positief. Het COA staat onder druk. Dat ziet men bij het rijk ook. Daar moet echt meer geld naartoe. Dat geldt ook voor de IND en daarmee duren procedures langer en loopt het proces vast. De heer Boomsma gaf aan dat er een fundamenteel ander asielbeleid nodig is. Dat klopt. Het gaat hier helemaal niet om een asielcrisis, maar het is een opvangcrisis, een huisvestingscrisis.