Conceptverslag RO 09-09-2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie.

RO

Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 8 september 2021 van 13.30 uur tot 17.20 uur, hybride samenstelling Woensdag 29 september 2021

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouder: wethouder mevrouw Van Doorninck, wethouder Everhardt Commissiegriffier: de heer Van Klooster Verslaglegging: de heer Van der Kroon (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer N.T. Bakker (SP), Mevrouw Berckenkamp (D66), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), mevrouw De Bruine (CU), mevrouw De Fockert (GL), mevrouw De Jager (D66), de heer Mangal (DENK), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Van Renssen (GL), mevrouw Van Soest (PvdO), duoraadslid Verkerke (BIJ1). Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: wethouder Meliani voor agendapunt 4 en de heer Capel, stadsdeelbestuurder stadsdeel Zuid voor agendapunt 6

1 Algemeen a Opening De VOORZITTER opent de vergadering en heet eenieder welkom.

b Mededelingen Wethouder VAN DOORNINCK heeft allereerst een mededeling over het Buiteneiland, waarvan de investeringsnota in de volgende raadscommissievergadering wordt behandeld. Ter voorbereiding daarvan lijkt het haar goed als daar een technische sessie aan voorafgaat. Haar vraag is of daar belangstelling voor bestaat. Daar blijkt inderdaad nu reeds voldoende belangstelling voor te bestaan. Verder komt zij terug op twee toezeggingen die zij de heer Boomsma heeft gedaan. Allereerst die naar de kosten verband houdend met RvS-procedures. Het gaat om één procedure en de totale kosten daarvan waren €14.124,92. In juli werd de uitspraak van de RvS openbaar gemaakt.

c Vaststellen agenda d Conceptverslag van de openbare en besloten vergadering van de raadscommis-

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

sie RO d.d. 30 juni 2021 Dit verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

e Termijnagenda, per portefeuille De heer BOOMSMA informeert naar de stand van zaken rond het openbaar maken van erfpachtstukken die zouden worden aangeleverd. Per juli zou de eerste tranche worden opgeleverd. Hij vraagt zich af of ook het beoordelingskader kan worden toegestuurd. Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat de eerste batch openbaar gemaakt is: 180 documenten. Bovendien staat een grote batch klaar om binnenkort naar buiten gebracht te worden. Het beoordelingskader is nog niet helemaal klaar, maar zodra het mogelijk is zal dat ook openbaar gemaakt worden. Zij kan daar nog geen datum voor geven, maar zij komt daar in ieder geval tijdens de volgende commissievergadering op terug. Mevrouw VAN RENSSEN refereert aan de voortgangsrapportage Bouwdynamiek. Haar vraag is wanneer die rapportage tegemoet gezien kan worden. Verder informeert zij naar de stand van zaken rond de J.P. Heijestraat (het gat in de Kinkerbuurt). Zij refereert voorts aan de motie betreffende de evaluatie van de Klaprozenbuurt van twee jaar geleden. Zij hoort de volgende commissievergadering graag hoe het met de beantwoording daarvan staat. Wethouder VAN DOORNINCK geeft aan dat de rapportage betreffende de Bouwdynamiek binnenkort verwacht mag worden. Op de vraag betreffende de J.P.Heijestraat komt zij nog terug tijdens de volgende commissievergadering.

De evaluatie van de Klaprozenbuurt is meegenomen in andere evaluaties en dat moet zij portefeuille-overstijgend nagaan, want dat onderwerp zit niet specifiek in haar portefeuille. Al deze informatie is dus onderweg!

TKN-lijst De VOORZITTER herinnert aan de afspraak dat wensen met betrekking tot de tkn-lijst van te voren schriftelijk worden aangegeven. Mevrouw Berckenkamp wil graag tkn-21 (Plan Kunst en Cultuur Zuidas) geagendeerd zien. Mevrouw Van Soest wil graag tkn-10 behandeld zien, omdat er nogal wat te doen is rond de bomenaanplant in Elzenhage Zuid. De heer Bakker wil het tkn-stuk betreffende het rapport van de ombudsman aangaande de woonboten doen agenderen.

g Ingekomen stukken stadsdeelcommissie Geen

2 Inhoudelijk deel a

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

Opening inhoudelijk gedeelte

b Inspreekmoment Publiek Er zijn vandaag tien insprekers, waarvan er vier onder dit punt b thuishoren (dit aantal wordt eenmalig toegestaan, omdat dit niet te wijten valt aan de insprekers). De overige insprekers spreken in naar aanleiding van diverse agendapunten. De heer Griffioen van Zorgweetjes over verduurzaming en erfpacht. De heer Heijn van E-Boats over Marineterrein na drie nautische eeuwen verboden voor boten. De heer Visser op persoonlijke titel over Noodkreet woonschepen Diemerzeedijk. De heer Lakerveld over het ontwikkelperspectief Diemerscheg. De heer Ennaanaa van bewonerscommissie Hoekenes over agendapunt 3 De heer Van den Berg op persoonlijke titel over agendapunt 4 Mevrouw Van Bodengraven, voorzitter Museumhaven over agendapunt 11 Mevrouw Van der Hoek op persoonlijke titel over agendapunt 11 De heer De Haan namens Dijksgracht en Piet Heinkade over agendapunt 11 Mevrouw Visser op persoonlijke titel over agendapunt 13 Allereerst is de beurt aan de heer Griffioen. De heer GRIFFIOEN verdiept zich reeds 10 jaar in verduurzaming: ‘Nul op de meters!’ Hij maakt gewag van gebrekkige communicatie hierover met de ambtenarij, die leidden in zijn geval tot drie missers: (1) hij heeft geen VVD(?)-appartement; (2) de wet is niet afdwingbaar en (3) ontbreekt het woord ‘sloop’. De grootste fout van Berlage is dat de kernwoningen in Oud-Zuid geen stam(?) hebben.

Hij wijst erop dat er vanuit gegaan wordt dat verduurzaming van een appartement €35.000 kost. Verduurzaming van die appartementen is een lastige opgave, omdat eerst de muren geïsoleerd moeten worden. Bovendien zijn de huizen gebombardeerd en daarna niet geheel herbouwd. Dit vereist extra onderzoek en aanpassing. Dat vergt €100.000. Dat leidt ertoe dat de erfpacht met €80.000 verhoogd wordt. Hij mist de daartoe benodigde kennis bij ambtenaren, die alleen weet hebben van reguliere regels. Plan Zuid krijgt geen huurplan en er zijn meer maatregelen waaraan niet voldaan wordt. Verder noemt spreker een aantal verdere klachten en benadrukt hij steeds de juiste medewerking van ambtelijke zijde te missen. De volgende inspreker is de heer Heijn. De heer HEIJN reageert op de in de agenda genoemde punten als ‘erfgoed’, ‘cultuur’ en ‘Marineterrein’. Hij is zeer teleurgesteld hoe het daar allemaal mee gaat. Hij heeft in 2014 een aanvraag gedaan betreffende huren op het Marineterrein en wijst op de voorwaarden die daarbij toen golden en waaraan hij ruimschoots meende te voldoen. Hij werd echter afgewezen. Er is gebleken dat er geen boten mogen komen op het Marineterrein. Hij begrijpt niet dat, gezien de nautische historie van drie eeuwen, er geen plaats meer blijkt te zijn voor boten, die als erfgoed gezien kunnen worden.

Verder wijst hij op het feit dat er geen plaats is voor ligplaatsen voor boten. Hij vindt dat de stad iets meer liefde mag hebben voor historische en elektrische boten. Mevrouw VAN SOEST vraagt de heer Heijn aan te geven waarom hij niet in de Museumhaven mag liggen. Zij wijst daarbij op de Museumhaven in Noord. De heer HEIJN is op de hoogte van die museumhaven en weet dat er ook een dergelijk haventje in Bos en Lommer zou komen, maar daar is men al tien jaar mee bezig. Hij begrijpt niet dat hij met zijn boot niet wordt toegelaten in de haven bij het Marineterrein. Dat wordt hem botweg geweigerd. Hem is verteld dat dat te maken heeft met het feit dat het terrein van Defensie is, die dergelijke ligplaatsen niet toestaat. Nu Defensie zich daar

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

heeft teruggetrokken verbaast het hem dat er niets meer vermeld wordt over de mogelijkheden voor woonboten. De volgende inspreker is de heer Visser. De heer VISSER vraagt aandacht voor de situatie waarin hij en andere woonbootbewoners zich nu reeds jaren in bevinden. Na 43 jaar is het binnenkort zo ver dat zijn woonboot en de andere historische woonboten zullen moeten verdwijnen. Hij legt zijn situatie uit en vertelt daarbij over zijn relatie met het stadsdeel. Hij kon tenslotte niet anders dan naar de rechter stappen. Hij geeft vervolgens een historisch overzicht van contacten en beslissingen door het stadsdeel waar hij de nodige kritiek op heeft. De heer BAKKER wijst erop dat de Diemerzeedijk reeds 25 jaar onderwerp van gesprek is. Hij wil weten of de heer Visser kennis genomen heeft van het rapport van de Ombudsman, waarin gerept wordt van onbehoorlijk bestuur door het stadsdeel. De heer VISSER is daarvan op de hoogte en zet uiteen waarom dat beleid helemaal niet klopt. De heer BAKKER wil vervolgens weten hoe de heer Visser denkt dat er uit deze impasse gekomen kan worden. De heer VISSER benadrukt dat hij en zijn achterban open staan voor elke oplossing die aangedragen wordt. Mevrouw VAN SOEST wil weten of de heer Visser reeds een datum weet waarop hij zal worden weggesleept. Dat is de heer VISSER antwoordt dat dat 1 november a.s. is .

De vierde inspreker is de heer Lakerveld. De heer LAKERVELD wijst erop dat op pag. 29 van het stuk over het ontwikkelperspectief van de scheggen gesproken wordt over een onderzoek naar de uitbreiding van het sportcomplex in het Diemerpark van zes naar tien plastic sportvelden en dat in het meest biodiverse park van Amsterdam! Hij is het er niet mee eens dat deze uitbreiding nu reeds een kwaliteitsverbetering wordt genoemd, dus zonder het resultaat van het onderzoek af te wachten. Het is volgens hem duidelijk dat een dergelijke uitbreiding van het sportcomplex funest is voor zaken als de biodiversiteit, het milieu, de klimaatontwikkeling e.d. Hij wijst erop dat er een negatief TAC-advies is afgegeven. Zijn tweede punt betreft de gebrekkige participatie hierover in het stadsdeel Oost, waarbij het niet mag gaan over de vraag of die uitbreiding er wel of niet moet komen. Mevrouw Van Doorninck is al tweemaal gevraagd in deze kwestie te bemiddelen, maar daar is tot op heden geen enkele reactie gekomen. Hij vraagt de wethouder hen binnenkort toch te woord te willen staan. Nu volgen de insprekers per agendapunt De eerste inspreker spreekt in met betrekking tot agendapunt 3: de heer Ennaanaa, die inspreekt namens bewonerscommissie Hoekenes. De heer ENNAANAA vraagt aandacht voor het uitstel van de plannen en verwijst naar de reactie op de zienswijze van de bewonerscommissie.

Voor wat de staat van de woningen betreft, wordt in die reactie verwezen naar de woningbouwcoöperatie. Die cooperatie zal echter geen investeringen gaan doen in de woningen, omdat de woningen gesloopt gaan worden. Verder wijst hij erop dat het lang kan duren voordat er definitieve duidelijkheid is over het parkeerprobleem in de buurt. Een grote groep van de bewoners kan niet wachten tot de nieuwbouw is gerealiseerd. De gemeente wil voornamelijk middeldure woningen realiseren. Hij roept op de gemeenschappelijke belangen van de bewoners hierbij in acht te nemen. Met betrekking tot het verslag betreffende de woningschouw, zet hij uiteen uitge-

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

breid contact te hebben gehad met de oud-bewoners in verband met de petitie die betrekking had op de betaalbaarheid van de nieuwe woningen. Hij verzoekt de gemeenteraad om de belangen van de bewoners in de plannen mee te nemen. Mevrouw DE FOCKERT hoort de heer Ennaanaa zeggen dat hij en zijn achterban reeds te lang in woningen wonen die niet meer voldoen en vraagt om maatwerk. Zij wil weten wat daarbij diens concrete vraag is. Moet er eerder met bouwen worden begonnen, ondanks dat het parkeerregiem er nog niet is? Of wil hij dat het parkeerregiem zo snel mogelijk ingevoerd wordt, zodat er spoedig aan de gang gegaan kan worden met de bouw? De heer ENNAANAA zegt de mening van de bewoners natuurlijk nog niet te hebben kunnen peilen over de invoering van het parkeerregiem, maar volgens hem kan het regiem pas worden ingevoerd wanneer de omgeving daartoe voldoende bebouwd is. Mevrouw DE JAGER begrijpt dat de heer Ennaanaa ervoor pleit eerder met de bouw te starten dan 2025, hetgeen betekent dat er ook eerder met de bouw moet kunnen worden begonnen ondanks de parkeerproblematiek. De heer ENNAANAA wijst erop dat de bewoners met betrekking tot de petitie vooral reageerden in verband met de monumentale waarde van de woningen. Persoonlijk zou hij er geen bezwaar tegen hebben als eerder met de bouw zou worden begonnen, ondanks dat er nog geen zekerheid is over de bezetting.

De volgende inspreker is de heer Van den Berg, die inspreekt bij agendapunt 4. De heer VAN DEN BERG heeft een tweetal vragen. Hij is bewoner van een van de vier (?)-blokken, die gezamenlijk het Rijksmonument vormen in de Spinozabuurt t.o. de voormalige rechtbank. Hij woont met plezier in de buurt en is als documentairemaker gewend om eerst plannen te begrijpen en te beoordelen op hun waarde voor de concrete belevingswereld van betrokkenen. In de nota van uitgangspunten van het Parnassuscomplex is hem dat niet gelukt, omdat daarin geen concrete personages voorkomen. Dat levert doorgaans scenario’s op die vrijwel niemand wil verfilmen. Daarom vraagt hij om een verbeterde versie van die nota te laten ontwikkelen, waarin wel aandacht is voor de beleving van de huidige bewoners zowel als die van de toekomstige. Zijn vraag en bezwaren betreffen vooral de toegestane hoogte van de geplande nieuwbouw. Hij ziet niet in waarom die hoogte zonder enige motivering zou moeten afwijken van de overige gebouwen. Hij zet zijn verdere bezwaren daaromtrent uiteen en wijst erop dat de gemeente hier wat de bouwhoogte betreft tegen haar eigen uitgangspunten in handelt. Zijn tweede vraag is om bij de verbouwing van het voormalige rechtbankgebouw geen toestemming te verleden voor de opbouw van de bestaande gebouwen. Hij tekent bezwaar aan tegen deze voornemens.

Mevrouw BLOEMBERG-ISSA hoorde de inspreker zeggen dat de plannen ten koste gaan van de parkachtige omgeving. Zij vraagt om een toelichting daarop. De heer VAN DEN BERG wijst op de monumentale bomen die daar staan. Doordat de nieuwbouw zes meter naar voren komt, zal dat niet mogelijk zijn zonder die bomen schade te doen. Verder worden die bomen ook door de sloop bedreigd. Het argument wordt gebruikt dat die bomen het uiterlijk van de nieuwe bebouwing zou maskeren. Verder benadrukt hij het feit dat de hele sfeer van de buurt erg groen is en door de nieuwbouwplannen komt dat groene karakter onder druk te staan. De volgende drie insprekers spreken in op agendapunt 11. Allereerst is dat mevrouw Van Bodengraven. Mevrouw VAN BODENGRAVEN spreekt in namens de Museumhaven Amsterdam en de 22 historische schepen aan het Oosterdok. Zij benadrukt dat de Museumha-

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

ven geen onderdeel meer is van het plangebied. De brug dwars door de Museumhaven is weg. Toch wil zij inspreken en dat om twee redenen. Allereerst de brug van de Dijksgracht, van het Marineterrein, naar het Oosterdokseiland en het openbaar vervoer naar het CS. Zij verzoekt de raad erop toe te zien dat de brug voldoende breed wordt voor én fietsers én voetgangers. Daardoor ontstaat er niet kunstmatig behoefte aan nog zo’n brug. Ten tweede: de brug dwars door de Museumhaven van Nemo naar de Nemodependance op het Marineterrein. Die brug is weliswaar verdwenen, maar in de conceptnota staat nog wel een stippenlijn op diezelfde plek. Zij ziet die stippenlijn graag verdwijnen om elke suggestie voor de toekomst teniet te doen. Dit zal de onzekerheid van de bewoners van de haven nog verder wegnemen en zullen zij wel willen investeren in nieuwe stijgers à raison van 150.000 euro! Ook de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is tegen de brug, die bovendien het open karakter van het gebied geen goed zou doen. De volgende inspreker op agendapunt 11 is mevrouw Van der Hoek. Mevrouw VAN DER HOEK wijst erop dat de Museumhaven al zo’n 35 jaar verbonden is met het Oosterdok met 22 varende erfgoedschepen, waarmee getracht wordt het maritieme karakter van het Marineterrein in het Oosterdok in stand te houden door middel van restauratie, onderhoud en kennisoverdracht.

Zij vraagt aandacht voor twee onderwerpen. Allereerst de uitgestelde beslissing om te komen tot een brug vanaf het Oosterdok naar het Nemo. In de conceptnota van uitgangspunten wordt ingegaan op nut en noodzaak van de bouw van de brug dat op het moment werd bepaald toen het gebied werd ontwikkeld. Het lijkt haar niet meer dan logisch dat hierover nu een aantal meetbare voorwaarden worden afgesproken. Dit zou zij graag beschreven zien in de nota van uitgangspunten. Voorts bezorgt de gekozen locatie van de brug, die nog steeds met een stippellijn wordt aangegeven, voor de woonbootbewoners van de kade voor veel onrust. Om die onrust te voorkomen dient zij het verzoek in om in de nota van uitgangspunten een opmerking op te nemen dat nog niet is vastgesteld waar de brug komt. Haar tweede onderwerp betreft het advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit over het Marineterrein. In dat advies wordt de brug ontraden, omdat het schade toebrengt aan het open water en het karakter van Kattenburg. Bovendien heeft het nauwelijks voordelen voor voetgangers en fietsers. Zij gaat ervan uit dat dit advies wordt opgevolgd. Zij nodigt de wethouder en de raadsleden uit om op 12 september langs te komen, Open Monumentendag. De derde inspreker op dit onderwerp is de heer De Haan. De heer DE HAAN is bewoner van de Piet Heinkade en heeft reeds 15 jaar uitzicht over het gehele Marineterrein.

Hij toont een foto en wil dat uitzicht graag het karakter gegeven zien van een stadspark. Hij zegt hierbij ook te spreken namens de bewoners van de Piet Heinkade. Hij heeft waardering voor het doorzettingsvermogen van de raadsleden, die zich door bergen stukken hebben moeten werken. Hijzelf heeft de ontwikkelingen rond het Marineterrein gevolgd vanaf 2013 en hij en zijn achterban hebben de gelegenheid gehad om steeds mee te denken. Het voorstel dat nu in de nota is verwoord is echter voor hen choquerend, want er blijkt niets gedaan te zijn met hun inbreng. Men is daarom van mening dat participatie iets moet opleveren. In het plan van de gemeente staan wel massieve woonblokken, hetgeen betekent dat het een omgeving zonder groen oplevert. Geen zon meer, geen uitzicht meer op het Marineterrein, maar wel veel schaduw en geluidsweerkaatsing! Hij toont een plaatje dat schetst hoe een en ander eruit dreigt te gaan zien. De bewoners willen een stadspark van zes hectaren en zij hopen dat de raadscommissie die wens wil overnemen. Dat zal betekenen dat de mensen die nu genieten van de recreatiemogelijkheden ook in de toekomst van het verblijfsgroen kunnen blijven genieten. Architecten hebben uitgerekend dat de nu geplande bouw 115.000 m 2 te veel is. Verder geeft hij de suggestie om de geplande 160.000 m2 kantoorpanden ook geschrapt worden. Er staan immers veel kantoorpanden leeg.

Die ruimte kan dan gereserveerd worden voor verblijfsgroen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

De laatste inspreker is mevrouw Visser, die inspreekt over agendapunt 13. Mevrouw VISSER benadrukt dat ruimte en groen essentieel zijn om de stad leefbaar te houden. Het lijkt nu echter onbedoeld een heel andere kant op te gaan, zoals bijvoorbeeld wegens het verdichten van de stad. Daarom vindt zij het juist nu nodig om te pleiten voor het behoud van het Marineterrein. Zij roept de raadsleden op in te grijpen voordat het te laat is. Het Marineterrein moet tot een groen stadspark gemaakt worden! Dit is de laatste open plek in het centrum! Er is inderdaad woningnood, maar er zullen nooit genoeg woningen zijn, dus woningnood is van alle tijden. Het zou een historische vergissing zijn als die historische gebied volgebouwd zou worden. De actiegroep Kattenburgerstraat heeft de afgelopen jaren geknokt om de straat veiliger te maken. Dit heeft geleid tot een afwaardering van de Kattenburgerstraat. De nieuwe plannen voor het Marineterrein staan hier echter dwars op! Zij pleit ervoor de straat en de omliggende buurten onderdeel van de planvorming te maken. Geen hoogbouw! Zij pleit voor een verbetering van de leefbaarheid voor alle Amsterdammers. De heer BAKKER vraagt mevrouw Visser in te gaan op de bezwaren met betrekking tot de hoogbouw. Mevrouw VISSER zet uiteen dat de hoogbouwplannen van Defensie een grote impact gaan hebben op de leefbaarheid van Kattenburg.

Zij vreest dat het ook een precedent gaat scheppen voor nog meer hoogbouw. Al dat soort plannen staan dwars op het gevecht rondom de leefbaarheid van het gebied van de afgelopen jaren. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA las dat de bewoners ook teleurgesteld zijn door de beperkte hoeveelheid groen dat in het Marineterrein gepland staat. Verder hebben de bewoners ook aangegeven behoefte te hebben aan sport en recreatie, moestuinen en een plek voor de honden. Zij wil weten of die geluiden al hebben geleid tot aanpassingen van de plannen. Mevrouw VISSER geeft aan dat er wel wat aanpassingen zijn gepleegd, maar dat dat lang niet genoeg is. De bewoners pleiten voor een echt stadspark en dat niet alleen voor de omliggende buurt, maar voor heel Amsterdam. Stadsdeel Centrum heeft veel behoefte aan recreatie en groen. Zij pleit voor een grote groene oase, voordat het te laat is.

c Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingediend.

d Rondvraag Mevrouw DE JAGER laat weten dat de commissie een brief ontvangen heeft van de ondernemer van Plek in Amsterdam Noord. Zij wil van de wethouder weten of het huurcontract in lijn is met de desbetreffende motie. Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat de vraag van Plek is voor een verlenging van het huurcontract tot 2025. Dat is inderdaad toegezegd. Mevrouw DE JAGER wijst erop dat er niet op alle punten recht wordt gedaan aan de motie. Er wordt in de reactie van de wethouder gezegd dat Plek in 2025 weg moet zijn, terwijl de raad gevraagd heeft te bekijken wanneer dat echt nodig is, gezien de andere plannen die er liggen. Wethouder VAN DOORNINCK zegt toe dat de mogelijkheden die er zijn qua ver-

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

groening zo snel mogelijk de kant van de raad op te sturen. Daaruit zal blijken dat alles op alles wordt gesteld om die vergroening al ruim voor 2025 te realiseren. Er zal daarom gewacht moeten worden tot het huurcontract van Plek in 2025 is afgelopen, voordat de plannen volledig gerealiseerd kunnen worden. Mevrouw VAN SOEST heeft een vraag over de woonboten die moeten verdwijnen. Haar fractie heeft dit drama gevolgd en wil graag een uitgebreid feitenrelaas vanaf het eerste begin van het contact tussen de bewoners en de gemeente. Dit graag van dag tot dag. Aan de hand van dit feitenrelaas wil zij precies kunnen vaststellen wat de rol van de gemeente is geweest en waar eventuele fouten zijn gemaakt. Zij zal mogelijk daarna nog schriftelijke vragen stellen. Wethouder VAN DOORNINCK heeft begrepen dat het rapport van de Ombudsman voor de volgende vergadering geagendeerd is. Zij kan het gevraagde feitenrelaas doen toekomen. Een verslag van dag tot dag over een periode van dertig jaar lijkt haar echter lastig. De belangrijkste feiten zullen echter worden meegegeven. Mevrouw VAN SOEST wil weten of het mogelijk is inzicht te krijgen in het bezit van gebouwen door de gemeente. Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat waar het gebouwen betreft dat een zaak is voor de portefeuille Vastgoed en dus voor een andere commissie en wethouder.

Zij zal bekijken wat zij kan achterhalen en zal daarop tijdens de volgende commissievergadering terugkomen. De heer BOOMSMA hoorde de wethouder zeggen dat de eerste batch van de erfpachtstukken openbaar zijn gemaakt. Hij wil weten hoe daaraan bekendheid is gegeven. Hij heeft het idee dat de mensen die het WOB-verzoek hebben ingediend daar niet over ingelicht zijn. Wethouder VAN DOORNINCK geeft aan dat de openbaarmaking via de website kenbaar is gemaakt. Zij zegt toe nog te zullen bekijken hoe de mensen die het het meest aangaat op de beste manier van die openbaarmaking in kennis kunnen worden gesteld.

BESPREEKPUNTEN Grondzaken 3 Vaststellen stedenbouwkundig plan Groenehuyzen-Blomwijckerpad, grondexploitatie en het beschikbaar stellen van een krediet (ZD2021-009950) De heer BOOMSMA constateert dat er voor deze buurt voor 50% sociale huur wordt gebouwd. Zijn voorstel zou zijn wat meer middenhuur te bouwen. Hij begrijpt niet hoe het parkeerregiem in elkaar zit. Hij stelt voor niet te wachten met het invoeren van een parkeerregiem tot er sprake is van een zo hoge parkeerdruk als in 2026 wordt verwacht. Hij pleit ervoor nu reeds meer parkeerplaatsen te realiseren, zoals ook het voorstel van het DB in het stadsdeel is. Mevrouw DE FOCKERT stelt voor zo’n parkeerregiem eerder in te voeren in plaats van meer parkeerplaatsen aan te leggen. De heer BOOMSMA ziet dat liever niet gebeuren. De parkeerdruk is nu nog laag en hij vindt dat er voor gezorgd moet worden dat die parkeerdruk laag blijft. Mevrouw DE FOCKERT concludeert dat de heer Boomsma dus meer parkeerplekken zou willen realiseren, hetgeen ten koste zou kunnen gaan van meer woningen of

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

groen. Heeft het CDA meer voorkeur voor meer parkeerplaatsen of voor meer woningen of groen? De heer BOOMSMA pleit voor allebei. Mevrouw DE FOCKERT vraagt de heer Boomsma te kiezen. De heer BOOMSMA ?? (niet verstaanbaar) Mevrouw DE JAGER vindt het goed dat er een plan ligt voor het geluid, waarvan de bewoners het goed vinden als dat van start gaat. Er komen echter wel minder woningen vanuit het middensegment bij en dat vindt D66 jammer. Deze buurt heeft woningen uit het middensegment juist erg hard nodig. Fase 2 Hoekenes kan echter zorgen voor compensatie. Voor D66 is het belangrijk dat het middensegment er snel komt. Van de wethouder wil zij horen hoe het precies zit met het parkeerregiem. Die regels dreigen de start van de bouw te vertragen tot misschien wel 2027. Wat is er mogelijk om wat flexibeler met die regels om te gaan? Bekend is dat de parkeerdruk tegen de 90% zal komen te liggen. Kan men niet nu reeds vaststellen dat tegen de tijd dat dat aan de orde zal zijn, er iets aan dat parkeerregiem gedaan zal gaan worden en vooruitlopend daarop de parkeervergunning reeds geven en van start gaan met de bouw van Hoekenes? Mevrouw DE FOCKERT vindt het fijn dat nu van start gegaan wordt met deze ontwikkeling. In dit project wordt afgeweken van het uitgangspunt dat in geval van nieuwbouw gebruik gemaakt wordt van lagetemperatuurwarmte.

Dat begrijpt zij, maar op basis van de uitleg én van de onderbouw stelt zij nadrukkelijk dat het voor wat GroenLinks betreft hier echt om een uitzondering moet gaan. Wat het parkeren betreft vindt zij het vreemd dat ondanks de slechte staat waarin de woningen verkeren er zes jaar gewacht moet worden voordat er verandering in wordt aangebracht, omdat tot die tijd de parkeerdruk niet groot genoeg is. Zij hoort graag of het college deze gang van zaken acceptabel vindt. Wethouder VAN DOORNINCK vindt het ook fijn dat er in dit gebied eindelijk aan de slag gegaan kan worden en het is jammer dat nog niet het hele gebied aangepakt kan worden wegens de parkeerproblematiek. Er wordt gestudeerd op de mogelijkheden om hier een mouw aan te passen en een eerdere start mogelijk te maken. Een eerste inventarisatie heeft echter duidelijk gemaakt dat er dan exploitatieproblemen gaan ontstaan, omdat het zou leiden tot minder huuropbrengsten maar wel meer extra kosten voor de aanleg van de tijdelijke parkeerplaatsen. Een andere oplossing zou zijn om in afwijking van het beleid om eerder een parkeerregiem in te voeren. Dat lijkt de makkelijkste oplossing en dan kan er voortgegaan worden en tegemoet gekomen worden aan de combinatie met die sociale huur, waardoor de bewoners in hun eigen buurt kunnen blijven wonen, en ook die slag met de middenhuur geslagen kan worden.

Dat betekent dus wel dat de gemeenteraad hierover een besluit moet nemen. Mevrouw DE FOCKERT wil weten of het voorstel van het college zou zijn om dat parkeerregiem eerder in te voeren. Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat het college een ander standpunt heeft ingenomen, nadat vanuit Nieuw-West werd aangegeven dat men daar geen betaald parkeren wilde hebben. Nu blijkt echter welke consequenties dat kan hebben in het geval van woningbouw. In dit geval zou zij invoering van een parkeerregiem inderdaad een stap vinden die nodig is om ervoor te zorgen dat men niet achter gaat lopen in de benodigde woningbouw daar. Hiervan kan zij niet zeggen dat dit een collegebesluit is, omdat de wethouder Verkeer dit destijds weliswaar heeft voorgesteld, maar dat er toen naar aanleiding van de inspraak een verandering in is aangebracht. Deze situatie is misschien toch een reden voor een heroverweging.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

De heer BOOMSMA wijst erop dat het DB heeft voorgesteld om extra parkeerplaatsen te realiseren. Dus zou dat geen oplossing kunnen zijn? Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat de stadsdeelcommissie dat heeft voorgesteld en dat het DB dat niet heeft overgenomen, omdat het ten koste zou gaan van extra woningen en groen. De kosten voor het ondergrondsparkeren zijn enorm. Mevrouw DE FOCKERT ziet in dat het college een oplossing heeft voor dit dilemma. Zij zal bekijken of de raad een dergelijk besluit kan nemen om het college daarbij te helpen. De heer MANGAL wil opmerken dat het college dit soort problematiek over zichzelf heeft afgeroepen wegens het jarenlang gevoerde parkeerbeleid. Hij kan zich niet voorstellen dat betaald parkeren de enige knop is waaraan gedraaid kan worden. Hij vraagt de wethouder of er meer knoppen zijn waaraan in dit geval gedraaid zou kunnen worden anders dan die om het gratis parkeren op te geven. Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop zojuist gesproken te hebben over die fasering die bekeken is en de exploitatieproblemen die daarbij duidelijk zijn geworden. Een gefaseerde invoering levert minder huuropbrengsten op, terwijl er wel meer extra parkeerplaatsen moeten worden aangelegd. Dat levert de ontwikkelaar te grote financiële problemen op. Het is kiezen op delen. De heer NIJSSEN zegt begrip te hebben voor de situatie.

Hij vraagt zich af of de wethouder nog een risico ziet als de raad het college inderdaad in staat stelt om te handelen zoals dat zojuist is omschreven en er nu reeds van start gegaan kan worden met de bouw. Wethouder VAN DOORNINCK denkt niet dat ‘ga maar bouwen’ nu de oplossing zou zijn, want dat zou tot andere problemen leiden, zoals overlast. Van start gaan met de bouw kan niet zonder de nodige aanpassing van de plannen. De VOORZITTER stelt vast dat dit punt hiermee voldoende besproken is en dat deze raadsvoordracht een midden-bespreking zal krijgen in de raad.

Zuidas en Marineterrein 4 Instemmen met de investering voor aankoop van het voormalige rechtbankgebouw en instemmen met de nota van uitgangspunten kavel tijdelijke rechtbank (ZD2021009445) De wethouder Kunst en Cultuur is digitaal aanwezig bij dit agendapunt. Volgens mevrouw DE BRUINE gaat het hierbij om twee beslispunten. Allereerst is dat het feit dat de gemeente een gebouw koopt en verhuurder wordt. Ten tweede gaat de gemeente dit pand verhuren aan de Stichting. Maar hoe is dit hele proces nu tot stand gekomen? Welke opties voor de invulling van het gebouw zijn er geweest. Wat waren de afwegingen van het college om te komen tot deze voorstellen. Er is bijvoorbeeld ook veel behoefte aan jongerenhuisvesting, huisartsenzorg of huisvesting van ongedocumenteerden. Heeft er ten aanzien van de culturele invulling een transparant proces plaatsgevonden? Kan de wethouder aangeven hoe de participatie met de buurt heeft plaatsgevonden? Waar is het advies van stadsdeel Zuid? Mevrouw BERCKENKAMP is van mening dat men een gegeven paard niet in de bek mag kijken. Amsterdam krijgt hier een cadeau, maar tegelijkertijd is het verstandig om

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

voor diezelfde Amsterdammers te bekijken of er goede afspraken zijn gemaakt. Daar is het nu het moment voor. Dit museum is een aanvulling op het huidige aanbod Kunst en Cultuur dat bijdraagt aan een grotere diversiteit in kunstaanbod, mits er goede afspraken zijn gemaakt. Dit museum zal geen aanspraak maken op de gemeentesubsidie. Garandeert de huurovereenkomst de investering, zo wil zij van de wethouder weten. De Kunstraad was hier kritisch over. Zijn er afspraken gemaakt over de governance met de organisatie? Verder refereert zij aan de opmerkingen van de inspreker van zojuist over de hoogte van de bebouwing. Kritisch zijn is een goede zaak, maar zij vindt dat ook zeker niet voorbij gegaan moet worden aan het besef wat dit betekent voor het Amsterdamse cultuurklimaat. Zij roept op dit initiatief te omarmen, zodat Amsterdam de cultuurstad blijft die het de afgelopen 70 jaar is geweest. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA vraagt zich af waar dit initiatief opeens vandaan komt en waarom de raad daarin niet meer is meegenomen. Haar partij is voorstander van kunst en cultuur, maar zij kan zich niet voorstellen dat men nu iets voorgeschoteld krijgt waarbij de invulling meteen al vaststaat. Er werd reeds opgemerkt dat er in deze stad veel behoefte is aan ruimte voor vele andere functies. De keuze is echter al gemaakt.

Zij heeft in de stukken gelezen dat in 2019/2020 leden van het college gesprekken gevoerd hebben met de initiatiefnemers van het museum en dat de Amsterdamse Kunstraad hierbij betrokken was. De PvdD mist hierin echter meer gesprekken met de raad over zit onderwerp. Zij hoort de wethouder daar graag nader over. Daarnaast heeft zij wel gelezen over bomen die weggehaald gaan worden, maar nog niets over bomen die gekapt gaan worden, terwijl de inspreker dat zojuist wel suggereerde. Zij krijgt graag een toelichting op dit punt. Zij pleit er in ieder geval voor om de bomen en het verdere groen te behouden. De heer BOUTKAN meldt dat zijn fractie positief staat tegenover de plannen voor de komst van het museum. Hij is blij met deze toevoeging aan het culturele palet van Amsterdam. Hij meent ook dat dit plan naadloos past in de visie op de Zuidas. Hij wil aangetekend zien het helemaal eens te zijn met de zichtbaarheid van cultuur op de Zuidas. Toch is er een aantal vragen. Allereerst de parkeerproblematiek. Hij leest dat er parkeerplekken komen op maaiveldniveau. Dat vindt zijn fractie prima. De Zuidas wordt stevig bediend met betrekking tot mobiliteit. Hij wil weten wat de impact is van het nieuwe museum op die mobiliteitsvraag. Verder vindt hij het belangrijk dat er wel voldoende voorzieningen komen voor fietsen en voor deelmobiliteit.

Verder vraagt hij zich af of er ook ruimte komt voor maatschappelijke voorzieningen. Hij wijst erop dat de financiële uitloop fors is en wil weten of die uitloop samenvalt met de inzet om juist vastgoed te gaan verkopen om de tekorten op te vangen. Hij wil weten hoe dat met elkaar te rijmen valt. Zijn laatste vraag is hoe er tot een marktconforme huurprijs, want wat de PvdA niet wil is dat er sprake is van verkapte subsidies door niet smart(?) te formuleren. De vraag is dus of de formule die de gemeente hier wil toepassen marktconform is. Om marktconform te handelen zal er ook naar de prijs per vierkante meter gekeken moeten worden in de buurt, die ongetwijfeld tot de hoogste regionen in Nederland zal behoren. Mevrouw VAN SOEST vraagt zich af of er wel zoveel geld uitgetrokken moet worden voor zo’n rechtbankgebouw. Dat het gebouw een culturele invulling krijgt, vindt zij een prima zaak. Komt de kunst, die in de stad aanwezig is, daarbij echter niet in het gedrang? Hoe staat het trouwens met de verkoop van de kunst. De PvdA heeft hierover vragen gesteld, maar tot nut toe is daar nog niets mee gedaan, zo constateert zij. De heer BOOMSMA benadrukt dat particulier initiatief iets is dat zijn fractie altijd zeer toejuicht. Hij hoort de wethouder graag nader over de verhouding van de kunst ten opzichte van de reeds in het centrum aanwezige kunst.

Is er een kans dat daarbij een zekere concurrentie zal gaan optreden? Hij begrijpt dat de vastgoedoperatie kostenneutraal zal zijn. Maar als het pand toch een museum wordt, dan kan het (??) blijven. Verder wil hij weten hoe de huurprijs is

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

vastgesteld. Als die huurprijs namelijk alleen kostendekkend wordt, is er dan in feite niet sprake van een verkapte subsidie? Er zijn allerlei instituten in de stad die een kostendekkende huur voor het pand zouden willen betalen als zij daartoe in staat zouden worden gesteld. Mevrouw VAN RENSSEN constateert dat het voormalige rechtbankgebouw een indrukwekkend gebouw is. GroenLinks is blij met de culturele bestemming. Toch had een maatschappelijke bestemming van het gebouw ook gekund. Daarom is haar vraag of dit de juiste functie op de juiste plek is. Er zijn immers enorm veel maatschappelijke en culturele instellingen in de stad, die ook huisvesting zoeken. Daarom wil zij van de wethouder weten waarom er niet voor een dergelijke invulling is gekozen. Welke alternatieve organisaties zijn daartoe onderzocht? Kan er toch niet een prijsvraag worden uitgeschreven over de invulling van het gebouw rekening houdend met die kostendekkende marktconforme huur. Volgens het Strategisch huisvestingsplan voor de kunst wordt gezocht naar verschillende grootstedelijke culturele voorzieningen. Dat leidt tot de vraag of dit museum niet ook op het Buikslotermeerplein kan worden gevestigd. Wanneer men uitgaat van het museum op deze plek, dan is het haar vraag hoe dit museum lokaal verankerd is. De Kunstraad geeft immers aan dat de plannen nog niet zo concreet zijn.

Als het museum bedoeld is om mensen in Zuidoost en Nieuw-West te inspireren, waarom staat het museum dan op de Zuidas? Hoe wordt het dan inclusief en toegankelijk? Mocht het museum er gevestigd worden, waarom is er dan niet een plek voor atelierwoningen volgens de Kava-norm, die kunnen worden toegevoegd in plaats van studio’s van Visiting Park List. Als het erom gaat om beginnende kunstenaars te willen helpen dan zal er ook voor woonruimte voor die mensen moeten worden gezorgd. Verder is het voor GroenLinks ook de vraag of er alleen ruimte is voor organisaties die geld hebben in deze stad. Wat voor stad willen we zijn? Dat is ook een vraag die gesteld moet worden bij deze investeringsnota. Het wordt als een cadeau voor de stad gepresenteerd, maar wel een cadeau waar de stad 26 miljoen euro voor moet investeren. De gemeente betaalt ook met de extra bouwmogelijkheden en de inrichting van de openbare ruimte. In de nota van uitgangspunten staan met een stippenlijn allerlei uitbreidingen aangegeven. Waarom zijn deze uitbreidingen nodig? Als dat nodig is, kunnen er dan geen woningen worden toegevoegd? De heer NIJSSEN vraagt per interruptie of GroenLinks voor spreiding van kunst en cultuur is in Amsterdam. Dat is zeker het geval, volgens mevrouw VAN RENSSEN.

De heer NIJSSEN wil dan weten hoe die komst van het museum op de Zuidas zich verhoudt tot de wens van spreiding van kunst en cultuur in Amsterdam. Mevrouw VAN RENSSEN geeft toe dat de Zuidas niet het Museumplein is, maar de stad is groter dan die twee locaties. De heer NIJSSEN hoorde mevrouw Van Renssen ook verwijzen naar het Buiksloterplein. Hij begrijpt niet waarom de Zuidas dan geen recht zou hebben op een dergelijk museum. Misschien kan mevrouw Van Renssen daar nog wat nader op ingaan? Mevrouw VAN RENSSEN wijst erop dat er in stadsdeel Zuid reeds meerdere musea gevestigd zijn. Zij had het over zoekgebieden voor een culturele voorziening. Dat is o.a. ook de Sloterplas geweest, waarbij het nu gaat om een theater. Zij zet haar betoog voort met de kosten die de gemeenschap betaalt in de vorm van de kosten voor de inrichting. Zij wil daarom horen wat die kosten zijn die de gemeente gaat maken voor de inrichting van de openbare ruimte. Zij wil ook weten wat de gevolgen zijn voor de investeringsplafonds van deze investering? Daarnaast heeft zij nog een vraag bij het proces en de constructie met het Rijksvastgoedbedrijf. Op welke manier zijn de inwoners hierbij betrokken? Is nagegaan of het

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

museum de gewenste invulling is van het gebouw? Hoe is de participatie over de komst van dit museum vormgegeven? Waarom is de commissie niet eerder geïnformeerd? Hoe hard zijn de afspraken met het museum? Wat zegt de huurovereenkomst hierover? Uit de antwoorden op haar technische vragen begrijpt zij dat de afspraken pas vastgelegd worden als de raad heeft besloten. De raad moet dan natuurlijk wel eerst meer informatie hebben o.a. over de duur van de afspraken met het museum, om een beslissing te kunnen nemen. Verder de vraag wat er gedaan moet worden met het gebouw als blijkt dat het museum zich daar niet kan vestigen. Wat zijn voorts de consequenties als de raad volgende week hierin geen besluit neemt? Ruimte is schaars, zo stelt zij, en dat geldt zeker voor culturele en maatschappelijke instellingen. De woningnood is bovendien nog nooit zo hoog geweest. In dit investeringsbesluit moet gekozen worden voor de komst van het museum inclusief alle publiekrechtelijke medewerking die daar op volgt.

Daarover wordt nu reeds gevraagd een besluit te nemen met voorbij gaan aan alle gebruikelijke procedures en dat terwijl de raad de afspraken nog niet volledig kent! Voor haar is het nodig dat er eerst meer bekend gemaakt wordt over die afspraken en de consequenties ervan, maar vooral over de eventuele alternatieven voor de invulling van de rechtbank op deze plek en ook op andere locaties. De heer NIJSSEN heeft ook vragen bij het feit dat het college dit plan presenteert als een cadeau. Zijn fractie staat in principe positief tegenover dit initiatief. Hij heeft wel vragen bij de financiën. Het valt hem op dat de Amsterdamse Kunstraad in zijn brief aangaf dat er te weinig informatie was om daarover te oordelen. Hij hoort de wethouder daar graag nader over. Hij wil ook weten hoe lang de huurovereenkomst zal gelden. Hij wijst er voorts op dat er hierbij afgeweken wordt van de financiële spelregels. Hij vraagt de wethouder aan te geven wat er gebeurt als er vastgehouden wordt aan de regels zoals die in 2021 door de raad zijn vastgesteld. De heer MANGAL benadrukt te willen waken voor een nieuwe cursus Nationaal (?)-beleid en dat men uiteindelijk niet terechtkomt in 45 cent per m 2 per jaar voor deze instelling. Verder wil hij weten wat er gaat gebeuren als deze instelling alsnog de huur niet zal kunnen opbrengen.

Moet er dan naar een andere locatie gezocht gaan worden? Wethouder EVERHARDT benadrukt dat de verbouw, nieuwbouw en exploitatie van het museum de stad niets gaat kosten. Hij zegt het gebouw niet anders aan een derde partij te kunnen verkopen dan via een openbare aanbesteding. Dat betekent dus dat het gebouw in de markt moet worden gezet. Dit in antwoord op de vraag van het CDA welke rol de raad hierin gaat spelen. Het gaat om een private instelling die gekozen heeft voor deze plek, waarbij de beschikbaarheid, maar ook de bereikbaarheid en de monumentale status van het pand een rol hebben gespeeld. Dan de vraag wat dit betekent voor de mobiliteit. Dat facet wordt onderzocht. Wat het proces betreft gaat het om een partij die graag in Amsterdam wil investeren en die vrij is te beslissen waar de investering in te zetten. Daarvoor heeft de gemeente getracht een oplossing te vinden via het Rijksvastgoedbedrijf. Hij beschrijft het proces dat pas op een bepaald moment openbaar kon worden gemaakt. Er zijn gesprekken geweest met de buurt, maar daar kon nog niet alles aan de orde komen, omdat partijen nog niet voldoende duidelijkheid hadden over een en ander. Er is toen wel aangegeven dat het om een museum zou kunnen gaan. Het stadsdeel is hierin ook in vertrouwen meegenomen en bekend is dat het stadsdeel positief staat tegenover dit initiatief.

De volgende stap, die moet worden gezet, is de aankoop van dit specifieke gebouw en de zekerheid dat deze partij dit initiatief ook gaat dragen. Dat vergt een afsprakendocument. Er kan geen nieuw contract getekend worden zo lang het gebouw nog niet in het bezit is van de gemeente. Hij wil in vertrouwen delen dat het hierbij gaat om een paar instellingen, hetgeen de gemeente ertoe gebracht heeft om deze stap ook te gaan zetten. Het gaat namelijk om een partij die bereid is om zich jarenlang te verbinden, maar dat is nog niet vastgelegd. Mocht het allemaal niet doorgaan, dan is er nog wel de waarde

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

van het pand zelf in zijn omgeving, die die waarde meer dan gewoon dekt, zo zou hij willen zeggen. Maar hij stelt nogmaals dat de beoogde partij echt serieus meerjarig hierop in wil zetten. Dat maakt dat hij dit initiatief op deze manier presenteert. Mevrouw VAN RENSSEN begrijpt dat die partij voor het museum het gebouw van de rechtbank heeft gekozen, want zij denkt dat er meer instellingen zijn die op die plek zouden willen zitten. Zij hoort dat bereikbaarheid daarbij een rol speelt, maar het Buikslotermeerplein is ook een goed bereikbare plek. Zij wil vooral horen waarom de gemeente positief is over deze instelling en of ook alternatieven zijn onderzocht. Wethouder EVERHARDT zet uiteen dat in het verleden bij de beoordeling van de indeling van het gebouw ook echt naar alternatieven is gekeken. Daarbij bleek het onmogelijk het pand ook als alternatieve vestigingsplaats voor een aantal andere instellingen in aanmerking te laten komen. Mevrouw VAN RENSSEN wil dan wel weten welke alternatieven onderzocht zijn en hoort daar graag de wethouder nader over en dan vooral waarom die andere instellingen niet in aanmerking kwamen. Zij denkt dat er best veel mogelijk is. Wethouder EVERHARDT hoort dat er nog veel vragen hieromtrent zijn.

Daarom stelt hij voor een informatiebijeenkomst voor de hele raad te organiseren, waarin een nadere toelichting op al deze gegevens kan worden gegeven, zo daar belangstelling voor bestaat. De VOORZITTER begrijpt dat de wethouder daarbij denkt aan aanstaande maandag (13 september). Wethouder EVERHARDT zal die technische sessie graag organiseren. Mevrouw VAN RENSSEN zegt nog graag antwoord te krijgen op haar vraag wat er gebeurt als de raad aanstaande woensdag (15 september) niet akkoord gaat met het voorstel, om vast te kunnen stellen wanneer die extra informatie er dan moet zijn. Wethouder EVERHARDT legt uit dat het erom gaat om na het raadsbesluit te bepalen wat de volgende stappen moeten zijn met de Rijksvastgoeddienst om tot een akkoord te komen. Dat moet allemaal voor 1 december zijn afgerond. Hij heeft ervoor gekozen hierbij de normale weg qua bestuur te doorlopen, die voor een dergelijk besluit staat. Dus er wordt geen extra spoed betracht. De Rijksvastgoeddienst heeft aangegeven per 1 december a.s. sowieso verdere stappen te zullen nemen. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA meent te horen dat er toch enige haast bestaat voor de raad om goedkeuring te verlenen aan dit voorstel. Daarom wil zij haar vraag herhalen waarom de raad niet in een eerder stadium is meegenomen. Dit vooral omdat zij hoort dat het stadsdeel in vertrouwen wel eerder betrokken is geweest in het proces.

Wethouder EVERHARDT benadrukt niet eerder in gesprek te hebben kunnen gaan met de raad, omdat de situatie er toen nog niet naar was om tot een werkbare vervolgstap te kunnen komen. Het gaat dus om een partij die deze investering wil doen. Het moment waarop die afspraak hard gemaakt wordt, zal hij met de raad delen. Daarna kunnen volgende stappen gedaan worden als de raad akkoord gaat met deze investering en dat dus in het stramien dat te doen gebruikelijk is met betrekking tot dit soort investeringen. Het gaat om een investering die kosten dekkend is. Dan de vraag of de gemeente zich houdt aan de afspraken die rond Parnassus zijn gemaakt. Er zijn bezonningsstudies gemaakt. Hij zegt toe ervoor te zullen zorgen dat in de afgesproken technische sessie op de zaken die daarmee samenhangen nogmaals een toelichting zal worden gegeven.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

Mevrouw BLOEMBERG-ISSA vraagt of het mogelijk is die informatie per brief aan de raad te sturen voor maandag, omdat zij vermoedt dat niet iedereen bij die sessie aanwezig kan zijn. De WETHOUDER zegt toe daar zorg voor te zullen dragen. Met zijn huidige informatie gaat hij ervan uit dat de zes monumentale bomen ongeschonden zullen blijven. Hij weet dat er één kapvergunning is aangevraagd en hij weet zeker dat die vergunning niet is afgegeven. Richting de PvdA benadrukt hij dat de kwestie van de mobiliteit bekeken gaat worden. Deze invulling zal zeker aan de eisen van de mobiliteit voldoen. De heer BOUTKAN benadrukt er dan dus vanuit te gaan dat zijn fractie zich geen zorgen hoeft te maken over zaken als de bereikbaarheid, het fietsparkeren plus de deelmobiliteit. De WETHOUDER bevestigt dat daarover de nodige afspraken zullen worden gemaakt. Hij meent reeds op een aantal vragen van GL te zijn ingegaan. Mevrouw VAN RENSSEN komt terug op het idee van het uitschrijven van een prijsvraag rond de nieuwe invulling van dit gebouw, zodat beoordeeld kan worden of de nu gekozen invulling van het gebouw inderdaad de beste is. De vraag is dus of die prijsvraag nog mogelijk is. Wethouder EVERHARDT ontkent dat die mogelijkheid nog bestaat gezien het voorstel zoals dat nu voorligt. Het gaat om een partij die aangeeft alle kosten voor haar rekening te zullen nemen.

Het gaat om een gebouw dat nu nog eigendom is van de Rijksvastgoeddienst. De gemeente is dus geen eigenaar. De gemeente moet wel een investering doen, maar die is totaal verzekerd door deze partij. Mevrouw VAN RENSSEN vraagt zich dan wel af waarom de gemeente (onverstaanbaar) aan het Rijksvastgoedbedrijf. Volgens wethouder EVERHARDT is dat dezelfde vraag als die van het CDA. Dat heeft te maken met het feit dat als de Rijksvastgoeddienst dit aan een derde partij, niet zijnde de gemeente, zou willen verkopen, er onderaanbesteed moet worden. Mevrouw VAN RENSSEN hoorde dat de overdracht kostendekkend zal zijn, maar waarom dan toch die uitbreiding van het bouwvolume? Normaliter geldt dat die vierkante meters die mogen worden uitgebreid ook een zekere waarde vertegenwoordigen net als de kosten voor de inrichting van de openbare ruimte. Wethouder EVERHARDT wijst erop dat het om de monumentale rechtbank gaat en dat het de gemeente niets kost. Tevens wordt er met het Rijksvastgoedbedrijf de afspraak gemaakt over de (?) van dit pand. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft een opdracht om dat op de markt te zetten. Verkoopt het Rijksvastgoedbedrijf het pand onder deze omstandigheden, dan betekent het dat dat wel in het totaal van de gebiedsontwikkeling moet worden gezien en daar zit een bepaalde prijs aan vast.

Dat is de reden waarom er goed gekeken is naar andere ontwikkelingen en er tenslotte deze keuze is gemaakt voor de middenhuur. Mevrouw VAN RENSSEN hoort dat de wethouder nu refereert aan kavel C2 en C3, maar haar vraag betreft de uitbreiding van deze kavel. Wethouder EVERHARDT legt uit dat voor die uitbreiding is gekozen om de invulling van het gebouw op een goede manier vorm te geven. Mevrouw DE BRUINE begrijpt dat er een investeerder langs komt en dat de ge-

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

meente dan de woningloper uitlegt, omdat zo’n investeerder zichzelf kan bedruipen. Gaat de gemeente dit in de toekomst ook doen met andere investeerders die willen investeren in de stad? Waar blijft dan het maatschappelijke debat over de juiste invulling? Zij maakt zich daar zorgen over. Wethouder EVERHARDT legt uit dat het gaat om een investeringsagenda met de bedoeling om een museale functie te creëren in Amsterdam. Dat is de beginpositie. Kijkend naar die doelstelling, maar ook naar bereikbaarheid, beschikbaarheid en de monumentale status, dan zegt hij dat het het waard is om het zo te doen. Het is geen gewoonte van de gemeente om te bekijken waar iets gecreëerd kan worden zonder dat het de gemeente iets kost. Het gaat hier om een meerwaarde voor de stad die financieel verzekerd is van een gebouw dat anders door een andere partij op de markt zou worden gezet. Dit is een niet uniek verhaal voor de historie van de stad, maar het is wel uitermate bijzonder hoe dit tot stand is gekomen. Dan tenslotte de vraag over de financiële spelregels. Dat betreft dan met name de regels die betrekking hebben op het activeren, het waarderen en het afschrijven van gemeentelijke eigendommen, zoals gebouwen. Men houdt zich aan de lineaire afschrijving. Omdat de gemeente ook moet investeren in het pand zelf, is gevraagd of de gemeente een andere systematiek kan hanteren.

Dat is de voornaamste reden waarom er andere spelregels worden gevolgd. Wethouder MERIANI wil allereerst stilstaan bij de bijzondere omstandigheid dat een private partij op deze manier wil investeren in een culturele functie in Amsterdam. Zij vindt het belangrijk om daar de nadruk op te leggen. Het gaat om een private partij die meer initiatieven in de stad financiert. Als dan de vraag is of deze partij in staat is op een verantwoorde wijze een verbinding te slaan met verschillende groepen in de stad, dan denkt zij dat dat wel het geval is. Er is ook de Kunstraad, die het college adviseert op het gebied van kwaliteit met name als het gaat om subsidie. Dat is in dit geval niet aan de orde, want deze partij betaalt alles. Toch is de Kunstraad om advies gevraagd en dat advies is heel positief uitgevallen. Het gaat nu echter nog pas om het begin van het proces en zij denkt dat het goed is als de Kunstraad de gemeente meer gaat meenemen in de verdere ontwikkelingen. De Kunstraad kan ten alle tijden om meer advies gevraagd worden met name waar het de maatschappelijke waarde betreft van dit initiatief. De heer MANGAL vraagt zich af of het hier partijen betreft die straks ook meedoen in OBA Next. Wethouder MELIANI benadrukt dat het slechts om één partij gaat.

Mevrouw BERCKENKAMP hoort wethouder Meliani haar vertrouwen uitspreken in die partij, omdat die daartoe voldoende geëquipeerd zou zijn. De Kunstraad was op dat punt echter nogal kritisch. Zij vraagt zich daarom af of er in het afsprakendocument ook afspraken worden gemaakt over de governance. Hoe kan er gegarandeerd worden dat daarbij voldoende knowhow aanwezig is. Wethouder MELIANI heeft begrepen dat er voor die knowhow gezorgd zal gaan worden. Wat haar betreft kan mevrouw Berckenkamp daar inzicht in krijgen, want het is de bedoeling dat dat goed geregeld gaat worden. Door andere kunstinstellingen wordt aangegeven dat deze partij een enorme meerwaarde betekent, omdat die governance anders is dan bij andere moderne musea het geval is. Mevrouw VAN RENSSEN wees erop dat er meer instellingen in de stad zijn die zo’n mooie plek verdienen. Dat is zij met haar eens. Daarom is zij van plan om te gaan kijken naar betaalbare andere plekken in de stad. Mevrouw Van Renssen gaf aan dat als het kostendekkend is, een andere instelling ook in staat is om invulling te geven aan het pand. Als zij dan naar de instellingen kijkt, die daar eventueel voor in aanmerkingen komen - dat zijn middelgrote instellingen – dan zijn die instellingen echter vaak niet in staat om de kosten te dragen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 8 september 2021

RO

Mevrouw BLOEMBERG-ISSA herinnert aan haar vraag betreffende de Amsterdamse Kunstraad, die in 2019 hierbij betrokken is. In juni 2021 leidde dat tot een advies. Daarom ook nu haar vraag waarom de gemeente niet eerder is meegenomen in de ontwikkelingen rond dit plan. Wethouder MELIANI wijst erop dat het toen ging om vertrouwelijke gesprekken, waarin het nog niet duidelijk was of deze partij dit zou willen doen. Dus zo lang dat niet duidelijk was, was het niet mogelijk om op een zinvolle wijze concrete gesprekken te voeren. Zij is het eens met de stelling dat er veel meer van dit soort initiatieven op de Zuidas zouden moeten komen. De vraag is alleen of de stad zich kan permitteren al de daarmee samenhangende kosten te dragen. De enige partij die zich aangemeld heeft, is afgevallen, omdat het hen niet mogelijk bleek om deze partij te faciliteren. Dan de vraag over de Kava-toets. In dit geval gaat het om plekken die niet kunnen worden opengesteld voor de markt. De kunstenaars zullen op een andere manier in hun huisvestingsbehoeften geholpen moeten worden. Dan de vragen van de PvdA over het vastgoed en de mogelijke verkoop ervan. Natuurlijk wil het college het vastgoed, dat men goed kan gebruiken, behouden. Maar er zijn ingewikkelde keuzes te maken. Dus het college gaat zeker niet lichtzinnig om met de vraag betreffende de verkoop van vastgoed.

Er is in het verleden alleen verkocht, omdat er middelen nodig waren voor de reserve Achterstallig onderhoud van de openbare ruimte, m.n. van de bruggen en kades. Richting mevrouw Van Soest en haar vraag betreffende de verkoop van kunst, herinnert zij aan de mening van het college dat men liever geen kunst van het Stedelijk Museum verkoopt. Zij wil hierover wel langer doorpraten met mevrouw Van Soest in de commissie KDD. De heer BOUTKAN preciseert zijn vraag over de kostprijs in relatie tot de huurprijs. Hij wil weten of het vaststellen van die kostprijs gaat leiden tot een huurprijs die niet marktconform is. Wethouder MELIANI antwoordt dit nagevraagd te hebben en het blijkt dat die huurprijs wel degelijk marktconform zal zijn. De heer BOOMSMA herinnert aan zijn vraag met betrekking tot de relatie met het Stedelijk Museum. Hij heeft namelijk bij gerucht vernomen dat het een soort revanche zou zijn op dat museum. Verder wil hij weten of ‘marktconform’ betekent dat het gaat om een maatschappelijke huurprijs. Hoe wordt die conformiteit vastgesteld? Wethouder EVERHARDT legt uit dat de gemeente bij het vaststellen van die huurprijs gehouden is aan de wet. Naar aanleiding van de vraag van wethouder Meliani om een verduidelijking van zijn vraag, legt de heer BOOMSMA uit dat zijn vraag is hoe het geheel zich verhoudt tot het Stedelijk Museum en de strategie daarvan.