Conceptverslag Raadscommissie Stadsontwikkeling 22-02-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling

SO

Raadscommissieverslag, 22 februari 2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Woensdag 22 februari 2023 van 19.30 tot 23:15 uur Woensdag 12 april 2023

Voorzitter: lid Yemane Portefeuillehouders: wethouders Groot Wassink en Van der Horst Commissiegriffier: mw. Ter Braak en mw. Vos Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GL), Bouhassani (PvdA), Van Renssen (GL), Lust (D66), Burgers (VVD), Von Gerhardt (VVD), Ahmadi (BIJ1), Bons (BIJ1), Hendriks (VOLT), Bobeldijk (SP), Hakiki (DENK), Bilgin (FvD), Noordzij (PvdA), Taşliyurt (D66) Afwezige commissieleden: lid Peters (JA21) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (Commissieondersteuner), de heer Nijhof, mevrouw Tienstra, mevrouw De Zwart, (stadsdeelcommissie Nieuw-West), de heer Ünver (db Nieuw-West), de heer Langeveld (stadsdeelcommissie Noord), de heer Abid (db Noord), mevrouw Bleeker (kwartiermaker Noord)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering Stadsontwikkeling om 19.30 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat wethouders Mbarki en Moorman zich hebben afgemeld, evenals lid Peters (JA21). In het overleg van 22 februari is een termijnagenda voor de komende vergaderingen toegezegd en deze is vandaag per e-mail ontvangen. Een vertegenwoordiging van de stadsdeelcommissies Nieuw-West en Noord is aanwezig voor bespreking bij de betreffende punten. Wethouder VAN DER HORST deelt mee dat er 20 miljoen euro is ontvangen van het Rijk in de regiodeal ZaanIJ ‘Groen en Meedoen’. De aanvraag is samen met Zaanstad, Oostzaan en de provincie Noord-Holland ingediend en het stadsdeel Noord heeft hier veel werk voor verzet. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER meldt dat de agendapunten worden ingeleid door een korte presentatie. Bij de bespreking van de plannen zullen de betrokken stadsdeelcommissies aanschuiven. Het voorstel is om agendapunten 4 en 5 gevoegd te behandelen

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

(geagendeerd vanuit de commissie MOW op 2 februari jl.) en om agendapunten 6 en 7 gevoegd te behandelen. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadcommissie SO d.d. 11 januari 2023 De naam van lid Bobeldijk wordt gecorrigeerd. Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Geen opmerkingen. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER wijst erop dat tkn-stukken kunnen worden geagendeerd voor de volgende commissie op 12 april a.s. Op verzoek van de leden Hendriks (Volt), Lust (D66) en Bentoumya (GL) wordt TKN-1 geagendeerd. De commissie is akkoord met dit verzoek. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering en meldt dat de spreektijden gaan lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek Er zijn geen insprekers. 2.c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag Lid BELKASMI complimenteert de wethouder en de stadsdeelvoorzitter met het vrijmaken van de 550.000 euro die wordt ingezet voor de aanpak Noord voor sociale interventies. Hij is blij dat extra wordt ingezet op het jongerenwerk, specifiek in de Banne en Molenwijk.

Wel is hij benieuwd naar de continuïteit van deze interventie en vraagt hoe de middelen voor het jongerenwerk samenhangen met de middelen en intensiveringen die in het coalitieakkoord zijn afgesproken.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Wethouder VAN DER HORST zegt dat de middelen nodig zijn om het tekort in de achterstand, die de afgelopen jaren is ontstaan in het jongerenwerk, in te lopen. Er wordt hard aan gewerkt om niet alleen pleisters te plakken en om uiteindelijk meer geld vanuit de directies te krijgen. Er is afgesproken om nu even snel dit geld in te zetten waarna de komende tijd nog intensiever met de diensten in gesprek wordt gegaan. Lid BELKASMI vraagt of dit betekent dat het de intentie is om de extra jongerenwerkers in de Banne structureel in te zetten. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat wordt geprobeerd om de achterstanden in te lopen. De intentie is om langjarig te investeren in de kansen voor jongeren en voor de jeugd. Er wordt nog uitgewerkt hoe dit in detail zal uitpakken. Lid HENDRIKS heeft gelezen dat het kabinet in beslag genomen crimineel geld wil investeren in wijken waar veel criminaliteit is. Zijn de wethouders hiervan op de hoogte en is het de intentie om dit ook in Amsterdam toe te passen, met name in de wijken waarover vandaag wordt gesproken? Wethouder GROOT WASSINK weet dit niet. Volgens hem valt het tegen hoeveel geld van criminelen kan worden ingenomen. Hij vindt het een goede suggestie die hij aan de burgemeester zal meegeven. Bespreekpunten Aanpak Noord 3. Presentatie contouren Aanpak Noord Nr.

VN2023-005734 De VOORZITTER memoreert dat in de vorige vergadering is toegezegd dat de commissie vandaag de contouren voor de aanpak Noord zou ontvangen. Vanuit het stadsdeel zullen stadsdeelvoorzitter de heer Abid aanschuiven en namens de stadsdeelcommissie de heer Langeveld. De kwartiermaker, mevrouw Bleeker, zal een korte presentatie geven en samen met de mensen van het stadsdeel technische en andere vragen beantwoorden. Vervolgens kunnen zowel de commissieleden als de leden van de stadsdeelcommissie vragen stellen aan het college. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze om de presentatie op te starten. De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan mevrouw Bleeker. Mevrouw BLEEKER meldt dat op dit moment de contouren van een plan van aanpak Noord worden gepresenteerd. Het voornemen is om voor de zomer met een uitgewerkt plan van aanpak te komen. De aanleiding voor de aanpak Noord is dat het stadsdeel in hoog tempo verandert, maar dat niet alle Noorderlingen hiervan profiteren. Er is een tweedeling die dreigt te verergeren. In Noord zijn veel ontwikkelbuurten en tegelijkertijd is er veel stedelijke ontwikkeling. De bevolkingstoename is de afgelopen jaren groot geweest en zal de komende jaren doorzetten.

Het verschil tussen de bestaande en de nieuwe buurten wordt hierdoor alleen maar groter en soms ook binnen bepaalde buurten tussen bestaande en nieuwe bewoners. Een deel van de bewoners in Noord heeft zich verenigd in Red Amsterdam Noord (RAN) en heeft zich in de zomer van 2021 tot het college gewend dat na een bezoek heeft toegezegd dat er een aanpak Noord komt. De burgemeester heeft de bewoners gevraagd om zelf een plan te maken en de aanpak Noord is enerzijds gebaseerd op het plan van RAN en wordt verder uitgewerkt met andere bewoners en ondernemers. Anderzijds is het

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

plan gebaseerd op de vastgestelde principenota’s van de ontwikkelbuurten en kantelbuurten. Deze laatste hebben dezelfde kenmerken als de ontwikkelbuurten, maar zijn destijds niet als zodanig benoemd, maar worden wel meegenomen in de aanpak. Belangrijk is dat het vertrouwen in de lokale overheid wordt hersteld en dat de bewoners aan zet zijn. Een tweede doel is een prettige woon- en leefomgeving. Het derde belangrijke doel is kansengelijkheid voor de jeugd. Er wordt zowel vanuit een integrale aanpak vanuit de buurten gewerkt als vanuit een aantal thema's. Deze thema’s zijn: kansen voor de jeugd, stadsnatuur en groen, wonen, kansrijke sociale buurten, openbare ruimte en buurteconomie. Centraal in de aanpak Noord staat bewonersbetrokkenheid waardoor de samenwerking op een bepaalde manier plaatsvindt en het tempo van de bewoners soms centraal staat. Vertrouwen wordt verkregen door samen aan de opgave werken en bewoners het gevoel te geven dat hun leefwereld centraal staat. Er wordt ingezet op het wegwerken van achterstanden. Elke maand vindt een overleg plaats waarin simpele knelpunten met de GMT-directeur worden besproken. Veel aandacht wordt gestoken in het verbeteren van communicatie. Wat betreft wonen is een van de grootste doorbraken die nodig is, het vinden van een oplossing voor de financiering van de fysieke opgave.

Achterstanden wegwerken in de openbare ruimte is een van de belangrijke onderdelen van de aanpak. Vanuit de bewoners bestaat er een grote wens om het stadsnatuur en -groen te behouden en te beschermen. Met bewoners wordt in kaart gebracht waar dit mogelijk is. Voor het komende jaar zijn in drie buurten schouwen gepland en zullen zaken die uit deze schouwen komen, worden opgepakt. Noord heeft zeer slecht onderhouden sociale huurwoningen en veel E-F-G-labels. Inmiddels is in drie buurten met een integrale aanpak gestart. De situatie van de jeugd is in delen van Noord echt zorgwekkend. Dit heeft zowel te maken met de thuissituatie als met de leeromgeving. Ook hier wordt bekeken hoe achterstanden kunnen worden opgepakt door op een andere manier te werken, samen met bewoners en partners in de buurten. Het thema ‘wat voor stad willen we zijn’ leeft erg in Noord en dit heeft onder andere te maken met de stedelijke ontwikkeling waardoor veel noorderlingen zich bedreigd voelen. Veiligheid, cultuur, sport, participatie zijn zaken die in alle thema’s voorkomen. Veel bewoners hebben het gevoel dat zij het historische besef hebben in plaats van de gemeente, de corporaties en de sociale partners en zij pleiten voor meer vaste mensen of voor warme overdrachten. Een veel gehoorde wens is duidelijke en toegankelijke informatie, ook voor laaggeletterden.

Een deel van de activiteiten kan worden bekostigd uit de regiodeal. Verder zijn er coalitiemiddelen, ongelijke investering en wordt blijvend gezocht naar andere financieringsbronnen op rijksniveau en Europees niveau. Lid VAN RENSSEN vraagt in welke drie wijken de schouwen worden gehouden en wat de integrale aanpak inhoudt. Mevrouw BLEEKER licht toe dat de integrale aanpak start in Tutti Frutti, De Kleine Wereld en de Waterlandpleinbuurt. Er is al een vorm van integrale aanpak in de IJplein/Vogelbuurt die wordt doorgezet. Lid VAN RENSSEN vraagt of door de aanpak met bewoners ook kan worden geleerd voor de rest van de stad en of ‘Samen Stad Maken’ ook de aanpak Noord kan helpen. Krijgen bewoners ook een centrale rol in de organisatie? Mevrouw BLEEKER zegt dat nog wordt gewerkt aan de precieze organisatie, maar de intentie is om de bewoners hierbij een grote rol te geven. ‘Samen stad maken’ kent zij niet heel goed. Lid VAN RENSSEN denkt dat het team Democratisering of Omgevingsvisie en de bewonersorganisatie van de Kracht van Mokum hier meer vanaf weten.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Mevrouw BLEEKER hoort zojuist dat hieraan al wordt gewerkt. Lid LUST heeft begrepen dat voor de stadsdeelcommissie Noord de aanpak Noord een “black box” is en dat de stadsdeelcommissie geen actieve rol heeft in meedenken en adviseren. Deze behoefte is er wel en de heer Langeveld wordt gevraagd of hij dit herkent en of hij hier iets over zou willen zeggen. Hoe staat mevrouw Bleeker tegenover het idee om de stadsdeelcommissie Noord te betrekken bij het plan van aanpak? De heer LANGEVELD zegt dat de stadsdeelcommissie is meegenomen in een presentatie waar zelf om is gevraagd. Verder is nog niet gevraagd om richting te geven aan het proces. Hij begrijpt dat het van onderop wordt ontwikkeld en dat het wellicht goed is als de stadsdeelcommissie zich hier niet al teveel mee bemoeit. Aan de andere kant wil de stadsdeelcommissie wel graag geïnformeerd worden en is er behoefte aan af en toe contact. Daarom is afgesproken om een informele BOT-sessie te organiseren. De heer Langeveld denkt dat de stadsdeelcommissie op een gegeven moment om advies gevraagd zal worden. Ook kan altijd een ongevraagd advies gegeven worden. De stadsdeelcommissie is ook in contact met RAN die het proces een ‘roos in de knop’ noemt die op het punt staat om uit te komen. Lid BELKASMI is benieuwd welk type bewoners zijn betrokken bij het plan van aanpak.

Is het onderwerp armoede ook op een andere plek belegd dan bij de jeugd? Mevrouw BLEEKER stelt dat een deel van de bewoners heel lastig te bereiken is en dit wisselt per buurt. De bewoners van RAN zijn sowieso betrokken en zij hebben ook een breed netwerk in heel Noord. Hiernaast worden bewoners per thema en per buurt betrokken. Lid BOBELDIJK vraagt om een nadere toelichting op de opmerking dat systematiek van de financiering van de gemeente niet aansluit bij het oplossen van de problemen. Mevrouw BLEEKER legt uit dat stedelijke ontwikkeling wordt gedaan via financiering van de Grex, de grondexploitatie, waardoor voor nieuwe buurten veel geld is voor de openbare ruimte, maar het ingewikkelder is om geld te vinden voor bestaande buurten. Waarschijnlijk hangt hiermee samen dat Noord heel lang zonder parkeergeldinkomsten is geweest. Lid BONS vraagt of alles in Noord wordt gearchiveerd, zodat kan worden geleerd in de andere stadsdelen. Mevrouw BLEEKER antwoordt dat in ieder geval alle stukken worden gearchiveerd en ook wordt veel kennis uitgewisseld met Zuidoost en Nieuw-West. Lid VON GERHARDT vraagt of mevrouw Bleeker de stappen sinds 2021 kan doornemen. Ook is hij benieuwd of de integrale aanpak voornamelijk de openbare ruimte betreft of dat er ook andere stappen worden gezet.

Mevrouw BLEEKER memoreert dat de burgemeester in 2021 heeft toegezegd dat er een aanpak zou kunnen komen. In januari 2022 is zij als kwartiermaker aangesteld. Een maand later heeft de RAN een aanzet tot een plan ingeleverd. Het eerste halfjaar is veel tijd gestoken in het verbeteren van de verhoudingen tussen de gemeente en de bewoners. Na de zomer is begonnen met diverse trajecten. Het voornemen is om voor de zomer met een uitgewerkt financieel voorstel en met een plan van aanpak te komen. Integraal werken in de buurten gebeurt zowel op sociaal als op fysiek niveau. In drie buurten is begonnen met wonen, openbare ruimte en sociaal. In twee buurten ligt de nadruk op sociaal domein.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Lid HENDRIKS vraagt hoe vertrouwen in de overheid wordt gemeten. In welke taal wordt gecommuniceerd? Mevrouw BLEEKER zegt dat nog wordt gezocht naar hoe resultaten gemeten kunnen worden. Ook dit wordt met bewoners en partners opgepakt. Aan hen wordt gevraagd hoe zij zien hoe het vertrouwen is verbeterd. De communicatie over de aanpak gebeurt op dit moment nog alleen in het Nederlands, maar de intentie is om dit ook in andere talen te doen. Dit is afhankelijk van de buurt. Lid AHMADI vraagt een aanvulling naar aanleiding van de vraag van lid Belkasmi over diversiteit. Is er ook zicht op de verschillende groepen in stadsdeel Noord? Mevrouw BLEEKER zegt dat dit zicht er in ieder geval is door de gebiedsteams die al langer in Noord werken en een goed beeld hebben van de verschillende groepen. Er wordt gekeken per traject en per buurt. Lid LUST vraagt of er een integrale langetermijnvisie is die beschrijft wat voor stadsdeel Noord wil zijn. Mevrouw BLEEKER wijst erop dat het gaat om het vergezicht van de bewoners. Pas recent is het gesprek gevoerd over welk stadsdeel Noord wil zijn. Lid LUST vraagt hoe op dit moment wordt samengewerkt met ondernemers. Mevrouw BLEEKER antwoordt dat de aanpak met ondernemers nog nauwelijks is begonnen. Dit heeft te maken met capaciteit en personele bezetting. Er wordt aangesloten bij de sterke ondernemersgraad die het stadsdeel heeft.

Commissie eerste termijn Lid BOBELDIJK vraagt of het college bereid is om te bekijken of geld dat beschikbaar is vanuit de Grex kan worden ingezet voor het opknappen van de openbare ruimte. Lid VAN RENSSEN is benieuwd wat de heer Bobeldijk een goede balans zou vinden, gezien het feit dat de grondexploitaties onder druk staan. Lid BOBELDIJK weet dat er op dit moment een onttrekking is vanuit het vereveningsfonds, maar hij denkt dat hier iets gerichter naar kan worden gekeken voor buurten direct naast een nieuwe mooie buurt. Lid VAN RENSSEN meent dat dit is geprobeerd bij het Hamerkwartier en zij vraagt of maatschappelijke voorzieningen die worden gemaakt en de aanpak van openbare ruimte voor beide buurten kan dienen. Vindt de heer Bobeldijk dit een goede oplossing? Lid BOBELDIJK denkt dat dit een goede oplossing zou kunnen zijn. Als voorbeeld noemt hij het IJplein en de Vogelbuurt waar niet voldoende financiën zijn om deze buurten op te knappen terwijl hiernaast wel een nieuwe wijk ontstaat. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de meeste grondexploitaties op dit moment negatief zijn. Het zou hierbij kunnen helpen om de bouwverhoudingen aan te passen, zodat de openbare ruimte van andere delen van de stad opgeknapt kunnen worden. Hoe staat de SP hier tegenover? Lid BOBELDIJK bestrijdt dat de meeste grondexploitaties negatief zijn.

Het vereveningsfonds is voor de grondexploitaties die negatief zijn. Er is nu een onttrekking

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

vanuit dit fonds, maar het is belangrijk om gerichter te bekijken welke buurt met achterstallig onderhoud direct aansluit bij een nieuwe buurt. Lid VON GERHARDT stelt dat het vereveningsfonds ruim onvoldoende is om te doen wat wenselijk is. Alle openbare ruimte opknappen, gaat heel veel geld kosten. Vindt de SP het een goed idee om meer geld te reserveren door de bouwpercentages aan te passen om de bestaande buurten op te knappen? Lid BOBELDIJK vindt dit geen goed idee. Gemeenten worden uitgeknepen door de rijkoverheid die geld op tafel zou moeten leggen om in dit soort buurten te investeren. Lid VON GERHARDT gaat als gemeenteraadslid over Amsterdamse zaken. Bouwen is een gemeentelijke taak en dit geldt ook voor het inrichten van de openbare ruimte. Deze gemeente heeft bepaalde keuzes gemaakt waardoor er onvoldoende middelen zijn om te blijven investeren in de openbare ruimte. Lid BOBELDIJK is het ermee eens dat dit een gemeentelijke taak is, zoals het ook een gemeentelijke taak is om voldoende betaalbare huurwoningen te realiseren. Hij meent dat er echt meer geld van het Rijk moet komen. Lid HENDRIKS leest op de website over aanpak Noord een oproep om mee te doen en bij elkaar te komen. Hij is benieuwd hoeveel bijeenkomsten er al zijn geweest, hoeveel mensen hierbij aanwezig waren en hoe representatief de groep was.

In hoeverre is RAN betrokken bij het opstellen en uitvoeren van het plan van aanpak van Noord? Hoe krijgen de jongeren echte zeggenschap? Kan de participatie uitgebreid worden toegelicht, met name met de nadruk op mandaten? Hoeveel wordt gereserveerd voor de aanpak Noord en zijn de gelden geoormerkt? Overgewicht, obesitas, slechte gezondheid komen niet terug in de contouren. Lid BELKASMI spreekt zijn zorgen uit over het gevoel dat in Noord speelt over vergeten worden en onmacht over problemen die jaren spelen. Dit gevoel is al jaren aanwezig en wordt veroorzaakt door een gebrek aan aandacht en begrip vanuit de Stopera voor de problemen waar noorderlingen dagelijks mee te maken hebben. Mensen worstelen nog altijd met schulden en jongeren zien hun toekomst in rook opgaan vanwege de omstandigheden waarin ze zich bevinden. Noorderlingen hebben het gevoel dat ze worden vergeten. De persoonlijke missie van de heer Belkasmi is om jongeren perspectief te bieden, goed onderwijs, armoedebestrijding, het stimuleren van sport en om de hele omgeving van jongeren te verbeteren. Op het moment dat wordt begrepen dat deze zaken allemaal met elkaar samenhangen, is hij ervan overtuigd dat jongeren meer perspectief wordt geboden.

De aanpak Noord is hard nodig, maar hoe wordt de mening van bewoners die zich minder goed kunnen uiten, niet vergeten? Denkt dat wethouder dat de aanpak die er ligt de tweedeling kan voorkomen? De term laagopgeleid doet niet langer recht aan de vele Amsterdammers die bijvoorbeeld een VMBO-opleiding hebben gevolgd. Met betrekking tot het Nationaal Isolatieprogramma vraagt de heer Belkasmi zich af bij wie de regie ligt om aanvragen in te dienen. Noord heeft concrete uitwerkingen van ambities nodig. Over welke buurten in Noord wordt niet veel gehoord, maar is wel extra aandacht nodig? Lid VON GERHARDT vraagt of de heer Belkasmi ideeën heeft over welke stappen als eerste gezet zouden moeten worden in Noord om resultaten te boeken. Lid BELKASMI vindt het belangrijk om jongeren perspectief te bieden. De 550.000 euro die wordt ingezet voor sociale interventies is bij uitstek een van de acties die op korte termijn ingezet kan worden. Lid LUST herhaalt haar vraag over het betrekken van de stadsdeelcommissie Noord bij het plan van aanpak als spreekbuis van bewoners.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Lid HENDRIKS is benieuwd hoe D66 kijkt naar het betrekken van stadsdeel Noord bij de beoogde stadsdeelpanels om representatieve input te krijgen. Lid LUST stelt dat D66 groot voorstander is van representativiteit en in het licht daarvan lijkt het een goed idee om de stadsdeelcommissie Noord hier meer bij te betrekken. Lid HENDRIKS wijst erop dat verkiezingen helaas niet altijd leiden tot representatieve vertegenwoordiging. Gelote stadsdeelpanels zijn dit wel. Ziet D66 hier meerwaarde in? Lid LUST bevestigt dit. Zij denkt dat en/en de meeste win-winsituatie oplevert. Lid VAN RENSSEN denkt dat het doel moet zijn om het vertrouwen in de overheid terug te winnen en tot acties over te gaan om ervoor te zorgen dat Noord echt verandert. Een vraag is wat er gebeurt met de lopende projecten van voor deze coalitieperiode en hoe wordt hierover gerapporteerd? Welke oplossingen worden gezien om het stadsgroen en natuur te versterken in Noord? Noord heeft zeer slecht onderhouden huurwoningen. Hoe wordt met de aanpak volkshuisvesting samengewerkt en met de partners in de corporaties en andere verhuurders? In de begroting 2023 staat dat het onderhoudsniveau in kaart wordt gebracht. Kan de commissie hierover worden geïnformeerd? Graag ontvangt mevrouw Van Renssen jaarlijks een financiële rapportage voor de aanpak Noord.

Lid VON GERHARDT weet nog niet hoe de gestelde doelen bereikt zullen worden. Wanneer zijn de beoogde resultaten daadwerkelijk behaald? De aanpak Noord gaat veel geld kosten. Voor de twee masterplannen Noord samen is 60 miljoen euro beschikbaar, maar dit is te weinig. Kan de wethouder meer informatie geven over de financiën? Het is goed dat voortvarend van start is gegaan. Dit kan er echter ook voor zorgen dat het niet de meest effectieve manier is om de doelen te bereiken. Hoe wordt ervoor gezorgd dat er voortvarend van start wordt gegaan, maar dat de doelen hierbij niet uit het oog worden verloren? Lid HENDRIKS wijst erop dat het niet mogelijk is om én voortvarend van start te gaan én een plan van aanpak te maken. Waar kiest de VVD voor? Lid VON GERHARDT pleit ervoor om de juiste dingen voortvarend te doen en hierbij het duidelijke resultaat voor ogen te hebben. Lid HENDRIKS herhaalt zijn vraag. Lid VON GERHARDT meent dat Volt als enige deze tegenstelling schetst. Hij wil alleen waken voor foute keuzes. Lid BELKASMI vraagt hoe de maatschappelijke meerwaarde kan worden gemeten. Lid VON GERHARDT antwoordt dat niet alles meetbaar is. Wel is het belangrijk om een kader te schetsen voor wanneer iets geslaagd is. Lid BILGIN begrijpt dat de heer Von Gerhardt zich zorgen maakt over financiële kwesties en hij is benieuwd of hij zelf ideeën heeft om dit budget aan te vullen.

Lid VON GERHARDT denkt dat er veel prestigeprojecten zijn die geschrapt kunnen worden. Lid BILGIN vraagt of de heer Von Gerhardt hier voorbeelden van kan noemen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Lid VON GERHARDT noemt OBA NEXT en de Nieuwe Meervaart. Lid BILGIN vraagt waarom het geld dat hiermee wordt uitgespaard naar Noord moet en niet naar Nieuw-West dat ook geld nodig heeft. Lid VON GERHARDT licht toe dat de 60 miljoen euro is bedoeld voor drie stadsdelen en het geld van voornoemde projecten moet dan ook over drie stadsdelen worden verdeeld. Lid BELKASMI hoopt dat de heer Von Gerhardt zich ook van bewust is van andere middelenstromen als ZaanIJ en het Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid. Lid VON GERHARDT is zich hiervan bewust, maar ook dit zal niet voldoende zijn. Lid HENDRIKS is benieuwd hoeveel geld er volgens de VVD nodig is. Lid VON GERHARDT weet dit niet, maar het aantal woningen dat naar een minimaal B-label moet, gaat om honderden miljoenen euro’s. Ook voor het opknappen van de openbare ruimte zijn tientallen miljoen euro’s nodig. Lid VAN RENSSEN vraagt of de VVD ook pleit voor afschaffing van de belasting van corporaties, de ATAD, om dit geld aan te wenden voor achterstallig onderhoud of voor het verbeteren van wijken. Lid VON GERHARDT pleit hier niet voor. Lid VAN RENSSEN begrijpt in dat geval niet dat VVD ervoor heeft gepleit dat er meer geld nodig is. Lid VON GERHARDT stelt voor om andere bouwverhoudingen toe te passen. Lid VAN RENSSEN constateert dat de VVD sociale huur wil uitknijpen ten koste van andere groepen.

Lid VON GERHARDT wil juist meer geld genereren voor de stad om de buurten op te knappen, wat ook goed is voor sociale huurders. Lid BILGIN vraagt voor welke bouwverhouding de VVD pleit. Lid VON GERHARDT verwijst naar het woonprogramma van de VVD. Dit gaat om de verhouding van 20-50-30 naar tienduizend woningen per jaar. Lid BILGIN ziet in de ontwikkelgebieden veel sociale huur. Wie wil de VVD helpen? Lid VON GERHARDT heeft de verhoudingen van nieuwbouw bedoeld. Lid BILGIN zegt dat bekend is dat veel wijken in de ontwikkelgebieden onderhoud nodig hebben. Voor deze mensen zijn alternatieve woningen nodig. Denkt de heer Von Gerhardt niet dat als het aanbod te klein is, deze mensen niet meer terug kunnen naar hun eigen omgeving? Lid VON GERHARDT zegt dat VVD pleit voor tweeduizend sociale huurwoningen per jaar en dat is meer dan het college de afgelopen jaren heeft gehaald. De heer LANGEVELD dankt voor de uitnodiging. Als er geen stadsdeelcommissievergadering zou zijn geweest vanavond, waren er veel meer leden

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

aanwezig geweest. Hij is ervan overtuigd dat uitnodigingen als deze over en weer zullen leiden tot een betere samenwerking. In de ontwikkelbuurten zou eerder 12 miljoen euro worden uitgetrokken voor investeringen in de openbare ruimte in Banne Noord. Is dit uiteindelijk gelukt? Wordt nog gekeken naar de beloftes die eerder zijn gemaakt in de ontwikkelwijken? Hoe verhoudt de aanpak Noord zich tot de gebiedsplannen die recent zijn vastgesteld in de stadsdeelcommissie? College Wethouder VAN DER HORST zegt dat het college zich continu realiseert dat het belangrijk is om ook voldoende in Noord, Nieuw-West en Zuidoost te komen en zichtbaar te maken wat daar gebeurt. Het wordt ook aangemoedigd dat mensen zich in Noord zelf verenigd hebben en zich roeren en dit gaat inmiddels vaak om mensen met praktische opleidingen. Uiteindelijk is het doel om de brug te slaan tussen mensen die er al langer wonen en de nieuwe mensen. Lid AHMADI wijst erop dat de bestaande bewoners zo met elkaar verbonden, omdat ze gezamenlijk een strijd hebben doorgemaakt. De nieuwe bewoners en de bestaande bewoners zijn twee niet aansluitende groepen en eigenlijk lukt het nergens in de stad om de gentrificatie tegen te gaan. Zij vraagt zich af of er ergens wel is gelukt. Wethouder VAN DER HORST stelt dat het er op dit moment om gaat dat mensen die er al langer zitten, veel ruimte krijgen.

Zij meent dat kinderen in buurten een verbindende factor zijn. De heer ABID licht toe dat het per buurt verschillend kan zijn. Er zijn mensen die zo bezig zijn met overleven dat werken aan cohesie lastig wordt. Lid AHMADI stelt dat gentrificatie een gegeven is en zij denkt dat duurdere woningen het karakter van een wijk uit elkaar kunnen trekken. Zij is benieuwd of er manieren zijn gevonden om in gemengde buurten met veel nieuwe buurten een brug te slaan. De heer ABID zegt dat hier zeker nog een achterstand in is. Het oprichten van buurtcoalities zou mogelijkerwijs de cohesie tussen oude en nieuwe bewoners kunnen realiseren. Wethouder VAN DER HORST merkt op dat er niet alleen duurdere woningen worden gebouwd. Er komen ook heel veel sociale woningen en woningen voor middeninkomens. De kwaliteit van de woningen en van de openbare ruimte wordt verbeterd, maar er komen niet alleen rijke mensen te wonen. RAN staat ook erg open voor nieuwe bewoners en er is ook contact met de NDSM-bewonersgroep. Lid BELKASMI herkent het signaal dat zowel theoretisch als praktische opgeleiden van zich laten horen in Noord. Een andere belangrijke vorm van diversiteit is jong en oud. Hoe wordt de jonge doelgroep bereikt? De heer ABID legt uit dat de aanpak geen zelfstandig programma is, maar er ook op gericht is om het hele werken te kantelen in de wetenschap dat het samen met bewoners moet.

De kindercommissie, de jongerencommissie of jongere ambassadeurs worden niet alleen betrokken via de aanpak. Ze worden ook via het reguliere werk betrokken. Lid BELKASMI vraagt of een directe koppeling met het jongerenwerk wordt gemaakt. De heer ABID moet navragen hoe de participatie in het jongerenwerk zit. Wethouder VAN DER HORST neemt deze toezegging graag op zich.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Lid HAKIKI deelt mee dat jongeren uit Noord in de Meervaart komen voor huiswerkbegeleiding en zij is benieuwd hoe dit in Noord wordt opgepakt in wijken waar de laaggeletterdheid heel hoog is en waar veel kwetsbare bewoners zijn. De heer ABID zegt dat in de Molenwijk recent is begonnen met wijkcentrum De Wiekslag waar volgens hem ook huiswerkbegeleiding wordt gefaciliteerd. De staat van de jeugd in Noord – die echt zorgwekkend is - zal binnenkort de gemeenteraad bereiken. Dit probleem zal aangepakt worden en de aanpak maakt dat elke keer scherp opgave- en buurtgericht wordt bekeken wat er nodig is en met bewoners naar een oplossing wordt gezocht. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat er veel achterstallig onderhoud is in Noord die moet worden ingelopen. Bij nieuwbouw wordt gekeken naar de programma’s in de openbare ruimte, maar er moet op worden gelet dat buurten met achterstallig onderhoud niet worden opgeknapt, omdat er geen nieuwbouw omheen komt. Zodra zij het overzicht heeft welke buurten wanneer aan de beurt komen, zal zij dit doorsturen naar de raad. Lid BOBELDIJK heeft gevraagd om te kijken naar de systematiek, omdat het schrijnend is als een buurt met achterstallig onderhoud grenst aan een buurt met nieuwbouw. Wethouder VAN DER HORST denkt dat iedereen deze voorbeelden kent.

In het coalitieakkoord is bekeken om van stadsverbetering naar stadsbehoud te gaan, zodat de stad meer kan worden onderhouden. Dit is niet voldoende om alle achterstanden in te lopen, maar het is duidelijk dat een bestaande stad aandacht vraagt en hierin moeten keuzes worden gemaakt. De centrale stad heeft de regie op het isolatieprogramma, maar dit gebeurt in goede samenwerking met de stadsdelen. De achterstanden zijn zo duidelijk dat hier snel op geacteerd moet worden. Het plan van aanpak staat hier gewoon naast. Er moet worden ingezet op ongelijk investeren voor gelijke kansen. De komende tijd moet heel goed worden bekeken wat uit de lijn en wat uit de aanpak moet worden betaald. In de regiodeal wordt heel goed samengewerkt. Voor Noord is een substantieel bedrag beschikbaar. Lid HENDRIKS vraagt of deze gelden geoormerkt zijn. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit. Deze zijn voor ‘Groen en Meedoen’. De oude programma worden zo veel mogelijk geïntegreerd in de nieuwe aanpak. De heer ABID zegt dat er een scherp onderscheid moet zijn tussen programma’s met een dekking en opgaven in ontwikkelbuurten waar nog geen dekking voor was. Lid VAN RENSSEN begrijpt dat de principenota’s gewoon op de plank liggen als projecten om uit te voeren, maar waar ook naar gekeken moet worden vanuit de aanpak Noord. De heer ABID licht toe dat de principenota’s de aanpak voeden.

Hierin zitten opgaven die vanuit het reguliere werk van het stadsdeel gedaan worden, of waarbij middelen gevonden moeten worden vanuit de aanpak of vanuit de lijn. Dit is de reden dat er voor Noord geen masterplannen, maar een aanpak is geformuleerd. Vanuit de ontwikkelbuurten waren er al principenota’s die een duidelijk beeld van de opgaven geven. Lid VAN RENSSEN concludeert dat de opgaven worden meegenomen en dat er al opgaven klaar liggen die op uitvoering wachten, omdat er al bestuurlijke overeenstemming is. Zij meent dat deze dus snel opgepakt kunnen worden.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

De heer ABID wijst erop dat de middelen niet alle opgaven dekken. Vanuit de aanpak wordt bekeken hoe kan worden versneld en welke partners nodig zijn. Wethouder VAN DER HORST memoreert dat voor de Banne in december 2021 het investeringsbesluit is genomen om het Parlevinkerpark en de vijf hoven opnieuw in te richten. De eerste twee hoven zijn al ingericht, voor het Parlevinkerpark en de drie volgende hoven wordt de laatste hand gelegd aan het ontwerp waarna het wordt vastgesteld in het stadsbestuur. Met corporaties en verhuurders wordt gesproken over de staat van de sociale huurwoningen. De begroting en het onderhoudsniveau kan in beeld worden gebracht. Jaarlijks kan een financiële rapportage worden gestuurd. Zij waardeert de aanwezigheid van de heer Langeveld ondanks dat er vanavond ook een vergadering van de stadsdeelcommissie is. De heer ABID gaat in op het continueren van het hetgeen vanuit de ontwikkelbuurten is gedaan. Als voorbeeld noemt hij de Klipperbuurt. Hier is de uitvoeringskracht van Grond en Ontwikkeling nodig (team GO) dat aan de slag gaat om de opgave te realiseren. Dit gaat in overleg met corporaties en bewoners en wellicht met de expertise van RAN. De rol van de stadsdeelcommissie moet groter worden. Het plan is echter met grote haast geschreven, omdat het belangrijk was om aan de slag te gaan.

De stadsdeelcommissie is op dit moment geïnformeerd, maar nog niet betrokken. Dit zal gebeuren als er wat meer rust in de organisatie is. Ook zullen in een volgende fase bedrijven worden betrokken. Lid LUST begrijpt dat er al veel werk is verzet en hiervoor spreekt zij haar waardering uit. Een aantal ondernemers heeft aangegeven graag aan de voorkant te willen meedenken, zij zijn zeer gemotiveerd om zelf al iets te ondernemen. De heer ABID adviseert om de volgende open bedrijvendag in Noord te bezoeken die wordt georganiseerd door VEBAN. In Noord is de betrokkenheid van bedrijven bij het stadsdeel en de bevolking heel groot. Lid BILGIN vraagt of volgens de heer Abid de gebiedsopgave moet worden bepaald door de stadsdeelcommissie of door de te vormen Alliantie. De heer ABID denkt dat een goede vertegenwoordigende democratie niet meer kan functioneren zonder de aanvulling van de Alliantie. Lid BILGIN vraagt of leden van de stadsdeelcommissie in de Alliantie zouden moeten zitten. De heer ABID zou deze vraag willen neerleggen bij de stadsdeelcommissie. Binnenkort wordt de ecologische kaart vastgesteld. Deze is met heel veel bewoners samengesteld die vervolgens hebben gevraagd om een uitvoeringsagenda. Het is duidelijk dat hier spanning zal bestaan bij het zoeken naar middelen. Lid HENDRIKS vraagt of het bij de aanpak Noord hoort dat er een Alliantie wordt opgericht.

De heer ABID denkt dat dit in ieder geval moet worden verkend. Er zit heel veel energie bij bedrijven en organisaties, maar deze zijn nog niet bij elkaar gebracht. Wethouder VAN DER HORST zegt dat veel van de problematiek zoals overgewicht terugkomen in de aanpak, omdat dit veel samenhang heeft met kansengelijkheid. Het is te vroeg om nu al te kunnen bepalen wanneer doelen wel of niet behaald worden.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Lid VON GERHARDT wijst erop dat er contouren worden opgesteld, er zijn drie beoogde resultaten en hier volgt logischerwijs uit voort dat er een doel bij hoort. Wethouder VAN DER HORST stelt dat er wordt gewerkt aan het opstellen van de aanpak. Lid VON GERHARDT meent dat om tot een resultaat te komen, een plan wordt gemaakt om hiertoe te komen. Het lijkt er nu op dat eerst plannen worden gemaakt en dat daarna wordt bekeken wat het resultaat is. Wethouder VAN DER HORST zegt dat de doelen vrij helder zijn en in de aanpak zal komen te staan hoe deze bereikt kunnen worden. Zij pleit ervoor om de aanpak niet helemaal aan de voorkant plat te slaan. Hiervoor zijn ook bewoners nodig. Lid VON GERHARDT noemt de drie beoogde resultaten: vertrouwen, prettige woon- en leefomgeving en kansengelijkheid. Dit zijn containerbegrippen en zijn vraag is wanneer er tevredenheid is over de beoogde resultaten. Het is niet logisch om plannen te maken en pas later bedenken of iets is geslaagd. De heer ABID wijst erop dat de achterstand zo groot is dat hij vreest dat hij niet meer zal meemaken dat de doelen worden bereikt. Het is interessanter om de drijfveren te benoemen. Hij nodigt de commissie van harte uit om naar Noord te komen om te zien wat nodig is. Lid BONS merkt op dat er veel creatieve ondernemingen zijn in Noord.

Hoe kunnen kansen worden gecreëerd voor jongeren om bij dergelijke bedrijven stages te gaan lopen? De heer ABID vindt dit een goed voorbeeld dat aansluit bij de aanpak Noord. Het versterken van Stagemakers hoort bij een van de eerste bestedingen van de 550.000 euro. Dit is bij uitstek een bedrijf dat actief is bij de evenementenindustrie en jongeren betrekt. Lid BELKASMI vraagt of bij de aanpak Noord ook meer uitwerking kan worden verwacht. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat de aanpak in ieder geval voor de zomer komt. Hierin zullen concretere voorstellen zijn geformuleerd. Lid HENDRIKS heeft gevraagd wat is voortgekomen uit de oproep op de website en hoe participatie echt ruimte krijg in de plannen die in mei worden besproken. De heer ABID zegt toe om hier specifiek op terug te komen in de uitwerking van het plan van aanpak. Lid HENDRIKS roept op om met name in te gaan op de mandaten van de participatie. Wethouder VAN DER HORST neemt deze oproep ter harte. Het plan wordt op dit moment bijna in cocreatie met bewoners opgesteld. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en zij dankt de heer Abid, mevrouw Bleeker en de heer Langeveld. Zij schorst de vergadering voor een korte pauze.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

4. Raadsinformatiebrieven ter afhandeling van motie 137 inzake 'verbeteren van de openbare ruimte in de IJplein-/Vogelbuurt' van het lid Boutkan, Van Renssen (GroenLinks) en De Jager(D66) Nr. VN2023-005211 5. De raadsinformatiebrief ter afhandeling van motie 88 (16 feb 2022) van SP-raadslid Flentge over IJplein-/Vogelbuurt verdient beter Nr. VN2023-005214 De VOORZITTER heropent de vergadering en concludeert dat de commissie akkoord is met het doorschuiven van agendapunten 4 en 5. Lid BOBELDIJK zal een vraag over deze agendapunten in de commissie MLW stellen. De VOORZITTER schorst de vergadering om de presentatie voor te bereiden. Masterplan Nieuw-West 6. Position Paper Koers Samen Nieuw-West Nr. VN2023-004267 TOEGEVOEGD AGENDAPUNT 7. Concept convenant “Wij zijn Samen Nieuw-West” Nr. VN2023-006128 Agendapunten 6 en 7 worden gevoegd behandeld. De VOORZITTER heropent de vergadering. Agendapunt 6 was geagendeerd voor de commissievergadering van 11 januari jl. op verzoek van de leden Hendriks (Volt), Bentoumya (GL) en Bilgin (FvD) en agendapunt 7 is hier een vervolg op. Vanuit het stadsdeel zijn aanwezig de heer Ünver (voorzitter db) en de heer Nijhof, mevrouw Tienstra en mevrouw De Zwarte (stadsdeelcommissie). Wethouder Groot Wassink zal een presentatie geven, waarna gelegenheid is tot het stellen van vragen.

Hierna kunnen in de reguliere termijn vragen worden gesteld aan de wethouder en aan de stadsdeelvoorzitter en kan de stadsdeelcommissie aanvullende vragen stellen. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat in delen van de stad hardnekkige problemen zijn die alleen zijn op te lossen door een andere samenwerking van overheid en maatschappelijke partners. Het is de bedoeling om een langjarig programma te maken met maatschappelijke partners en Alliantie Samen Nieuw-West waarin overheden, organisaties, bedrijven, bewoners gelijkwaardige partners zijn. De gemeente is dus slechts een van de uitvoeringspartners. De vijf hoofddomeinen zijn: kans voor jeugd, wonen en leefomgeving, veiligheid, werk- en bestaanszekerheid, eigenaarschap, inclusie en democratie. Hiertussen bestaat een sterke samenhang en onderlinge afhankelijkheid. Het streven is een formele ondertekening van het convenant op 23 maart 2023. Er wordt gebouwd aan een 'Coalition of the willing' met opgaveteams. Op voorhand geeft de wethouder aan dat er nog geen meetbare of concrete doelen zijn geformuleerd, omdat de plannen nog gezamenlijk verder worden uitgewerkt. De gemeente draagt niet alleen bij aan het programma, maar wil ook de eigen basisdienstverlening op orde krijgen. De bestedingsvoorstellen zullen volgen.

Lid BENTOUMYA is benieuwd naar de mate van betrokkenheid van de stadsdeelcommissie bij de totstandkoming van het nationaal programma en de Alliantie. Een tweede vraag is hoe de stadsdeelcommissie aankijkt tegen het meer betrekken van bewoners. De heer NIJHOF memoreert dat Nieuw-West voor de verkiezingen een zetel had in het bestuur van de Alliantie. Na de verkiezingen is het lang stil geweest en is voor de jaarwisseling een presentatie gegeven door de programmadirecteur. Een zorg is hoe de rol

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

van de stadsdeelcommissie is in het plan en hoe bewoners betrokken kunnen worden die nu niet betrokken zijn. Lid BENTOUMYA vraagt of de stadsdeelcommissie ideeën heeft over hoe bewoners op een andere manier betrokken kunnen worden. Heeft de stadsdeelcommissie het gevoel dat adviezen neergelegd kunnen worden bij de Alliantie? De heer NIJHOF zegt dat nog niet duidelijk is hoe het proces zal verlopen en wat de rol van de stadsdeelcommissie is. Lid BILGIN vraagt of de stadsdeelcommissie betrokken is bij de totstandkoming van het concept convenant. De heer NIJHOF herhaalt zijn eerdere antwoord dat de stadsdeelcommissie tot de verkiezingen een zetel had in de Alliantie, maar hierna niet meer. Lid BOUHASSANI vraagt hoe de stadsdeelcommissie Nieuw-West haar rol in de Alliantie in de toekomst ziet. De heer NIJHOF antwoordt dat de stadsdeelcommissie heel graag meedenkt als enige democratisch gekozen gremium en deze is een mooie afspiegeling van het stadsdeel. Lid LUST heeft eerder het idee geopperd om bijvoorbeeld aanwezig te zijn op lokale markten om mensen te bereiken die niet op andere manieren worden bereikt. Hoe kijkt de stadsdeelcommissie hier tegenaan? De heer NIJHOF vindt dit een heel goed idee. De gebiedsteams in Nieuw-West doet dit ook en het werkt heel goed om informatie op te halen.

Mevrouw TIENSTRA vult aan dat het nog wel een uitdaging is om input van bewoners op straat in de Alliantie en in de plannen te krijgen. Hierover zou de stadsdeelcommissie ook goed kunnen meedenken. De VOORZITTER biedt vervolgens de stadsdeelcommissie de gelegenheid om vragen te stellen. Mevrouw DE ZWART heeft een aantal vragen over inclusie en democratisering. Met wie zijn gesprekken gevoerd, hoe zijn bewoners uitgekozen? Waarom is zo ingewikkeld beschreven wat nodig is om gelijkwaardig samen te werken tussen bewoners en organisaties en waarom moeten er nieuwe structuren en platforms komen? Wellicht is het beter om de bestaande structuren te gebruiken en mensen op te zoeken die nu nog niet betrokken zijn. Het risico bestaat dat anders het overzicht verloren raakt. Mensen zouden zelf moeten kunnen kiezen door wie ze zich willen laten vertegenwoordigen. Wat wordt bedoeld met buurtrechtplatforms en opgaveteams? Hoe bindend is het convenant? De heer NIJHOF is blij met de investering en focus op Nieuw-West, omdat lang te weinig is geïnvesteerd. Alle beschreven problemen en uitdagingen zijn herkenbaar en worden onderschreven.

Hoe zijn bewoners betrokken bij de totstandkoming van het convenant? Biedt het masterplan mogelijkheden voor nieuwe organisaties om aan te sluiten? Een groot aantal organisaties is al actief in Nieuw-West en het idee is om verder te kijken om voor verandering te zorgen. Bewoners hebben aangegeven dat zij hebben geprobeerd contact te leggen om mee te praten, maar dat de Alliantie hier geen gehoor aan heeft gegeven. In de initiële sessies hebben bewoners overigens wel meegedacht. Op de website staan allerlei Alliantiepartners. Hoewel Nieuw-West na de verkiezingen niet meer is betrokken, wordt Nieuw-West nog wel genoemd. De vraag is wat de rol voor de stadsdeelcommissie wordt. Hoe wordt het masterplan teruggekoppeld? Veel van de zaken raken aan de bevoegdheden en aan het budget van het stadsdeel. Waar wordt verantwoording afgelegd? Hoe lopen de stromen qua financiering? Hoe wordt geborgd dat

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

er draagvlak komt en blijft voor het convenant? Wat en wie zijn de ‘Kracht van Nieuw-West’ en hoe is deze tot stand gekomen? Hoe worden de kernwaarden van de Alliantie in de praktijk gebracht? Commissie - eerste termijn Lid HENDRIKS is blij met het werk dat is verzet, maar waarschuwt bij de uitvoering voor ‘underpromise and overdeliver’: eerst doen en dan beloven. Hoe wordt ervoor gezorgd dat echt kwalitatieve participatie gaat plaatsvinden en welke mandaten krijgen de nieuwe democratische instrumenten? Een advies is om goed te communiceren en niet teveel op te tuigen waardoor het overzicht verloren raakt. Zijn de instrumenten voor iedereen in Nieuw-West toegankelijk? Gaat de Alliantie evaluaties, rapportages ook op actieve basis delen met de stadsdeelcommissies? Misschien is het een idee dat de viering van 750 jaar Amsterdam plaatsvindt in Nieuw-West en in de andere gebieden die in deze commissie worden besproken. Lid BENTOUMYA is ook blij dat er meer aandacht en geld naar Nieuw-West gaat. De bewoners moeten een prominente rol krijgen in het nationale programma. Er wordt uitgezocht of het mogelijk is om drie van de twaalf zetels toe te kennen aan bewoners.

Hoe vindt de weging van de zetels binnen het bestuur plaats? Iedereen zal zich inzetten langs de lijnen van het convenant en de vraag is of de gemeente zich ook in de reguliere werkzaamheden committeert aan deze uitgangspunten. Het is mooi dat de Alliantie doorlopend kan worden uitgebreid, maar wellicht is het goed om meer ‘outreachend’ te werk te gaan. Hoe wordt bekend gemaakt aan bewoners en organisaties dat zij zich kunnen aansluiten bij de Alliantie, zeker als deze slechts tweemaal per jaar samenkomt? Hoe wordt kennis tussen de verschillende programma’s en aanpakken gedeeld? Speciale aandacht wordt gevraagd voor het ‘Social Pact’ in Zuidoost. Lid BILGIN waardeert het dat de gemeente en andere betrokkenen veel tijd, moeite en middelen in Nieuw-West steken. Wel zijn er zorgen over de verhouding tussen het bestuur van de Alliantie en de stadsdeelcommissie. De suggestie wordt gewekt dat de gekozen volksvertegenwoordiging niet staat is om de problemen in Nieuw-West op te lossen. De stadsdeelcommissie heeft geen zetel binnen het Alliantiebestuur terwijl de Alliantie heel veel taken krijgt bij onderwerpen waar de stadsdeelcommissie al jaren adviezen over levert. Voorbeelden hiervan zijn passende woonruimte, huisvesting van essentiële beroepsgroepen, openbaar vervoer en het lokaal inkopen van voedsel en korte voedselketens.

Ook andere politieke thema’s worden onder de bevoegdheid van de Alliantie gebracht: omgang met ongedocumenteerden, marktwerking en beleggen en opwekken van energie. Zijn dit geen thema’s waarbij de gekozen volksvertegenwoordiging de leiding moet blijven nemen? Het voorstel is een nieuwe manier van samenwerken waarbij de Alliantie een adviesorgaan is van de stadsdeelcommissie waarbij het Alliantiebestuur onderwerpen kan aandragen bij de stadsdeelcommissie en omgekeerd en dat het eindoordeel ligt bij de gekozen volksvertegenwoordiging, de stadsdeelcommissie. Lid BOUHASSANI spreekt haar dank uit aan de programmadirecteur en het team voor het opstellen van alle documenten. Zij kent de problematiek van het stadsdeel uit eigen ervaring. Het is belangrijk dat mensen in Nieuw-West niet alleen dingen worden beloofd, maar dat ze ook worden betrokken in het hele proces en dat de veranderingen tastbaar en concreet zijn. Het is duidelijk dat het een plan van de lange adem is en de hoop is dat het over twintig jaar verankerd is in het stadsdeel en veranderingen daadwerkelijk merkbaar zijn. Naar aanleiding van het organogram van het programmateam is de vraag of al bekend is wie hier onderdeel van uit gaan maken.

Hoe zal het programmateam zich verhouden tot het bestaande team in Nieuw-West? Wordt ook financieel geïnvesteerd in influencers? In Nieuw-West zijn veel informele initiatieven en de solidariteit is heel groot. Hoe worden deze bestaande krachten betrokken in het grotere plan.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Lid BURGERS heeft in het masterplan gelezen dat 60 miljoen euro wordt gereserveerd voor de plannen Zuidoost, Nieuw-West en aanpak Noord. In het concept convenant wordt echter geen bedrag genoemd waarmee het weinig concreet is. Ook wordt niet verwezen naar bereikbaarheid, een thema dat vaak door bewoners in Nieuw-West wordt benoemd. Hoe staat het bijvoorbeeld met de plannen voor het ov in Nieuw-West? De openbare ruimte in Nieuw-West dateert uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Is het mogelijk om te investeren in de renovatie en het onderhoud? VVD constateert dat er geen voorstellen met een financiële onderbouwing zijn en maakt zich zorgen over het tempo van het masterplan. Wanneer worden concrete voorstellen verwacht? Staat het college open voor concrete voorstellen vanuit de raad met dekking van de coalitiemiddelen? Lid LUST stelt dat haar vragen grotendeels door andere sprekers zijn gesteld. Wel heeft zij nog twee vragen over het position paper. Wat loopt er op dit moment vanuit de reeds geformuleerde doorbraken? Aan welke projecten wordt gedacht in het kader van Community Wealth Building? Lid HAKIKI zegt dat de meeste van haar vragen ook al eerder zijn gesteld. Met betrekking tot ongelijk investeren voor gelijke kansen vraagt zij welke afspraken worden gemaakt voor de korte termijn in relatie tot kleine resultaten en hoe dit wordt gemonitord.

Hoe worden gemeentelijke diensten ingezet voor gelijke kansen als stadsreiniging, handhaving, burgerzaken, klantenmanagers? Wethouder GROOT WASSINK erkent dat het een tijd heeft geduurd voordat dit plan op tafel lag. Er is echter gekozen voor zorgvuldigheid boven snelheid. In sommige delen van de stad gaat het niet goed en dit vergt een aanpak die elke politieke kleur overstijgt. Het plan is een product van vele vaders en moeders. Bedragen zijn inderdaad niet opgenomen, maar In het coalitieakkoord zijn bedragen opgenomen, van rijkswege is er financiering, maar ook zullen de Alliantiepartners een bijdrage moeten leveren. De precieze vormgeving van de Alliantie staat nog niet vast, maar er wordt wel van toetredende partners verwacht dat zij een bijdrage leveren. Rond de zomer worden uitvoeringsplannen verwacht die zowel met de stadsdeelcommissie als met de gemeenteraad gedeeld zullen worden en hier zullen bestedingsvoorstellen aan gekoppeld moeten worden. De dekkingsmiddelen vanuit het coalitieakkoord zijn echt bedoeld voor Noord. Lid BOBELDIJK heeft de wethouder horen zeggen dat van toetredende partners een bijdrage wordt verwacht. Hij meent echter dat veel partijen zelf nogal krap bij kas zitten. Het is de vraag hoe reëel het is om van hen een investering voor de lange termijn te vragen. Wethouder GROOT WASSINK noemt dit een zeer terechte vraag.

Hij verwacht wel dat corporaties, de politie of het Openbaar Ministerie of onderwijs mee-investeren. Dit kan op verschillende manieren en hoeft niet altijd financieel te zijn. De openbare ruimte hoort bij de eerder genoemde basis op orde. Het is overigens niet overal in Nieuw-West heel slecht gesteld met de openbare ruimte. Bereikbaarheid maakt wel onderdeel uit van de tekst en hierover zal met het GVB worden gesproken. Overpromise en undeliver is eigenlijk niet aan de orde, omdat nog niet zoveel is beloofd. Wel is beloofd om langjarig een inzet te plegen op het stadsdeel. Democratische instrumenten, inclusiviteit van participatie, is een terrein dat nog met elkaar ontdekt zal moeten worden. In dit kader ziet de wethouder uit naar de initiatieven en ideeën van de raad. Het is niet de bedoeling om het top-down te benaderen, maar de gemeente zal wel het initiatief nemen omdat er anders niets gebeurt. Belangrijk is om te zorgen voor een wisselwerking. Het is de bedoeling dat in elk stadsdeel een 750-viering zal plaatsvinden. Er wordt nog gezocht naar de definitieve samenstelling van de Allianties. In ieder geval zullen partners hier deel van moeten uitmaken die een bijdrage kunnen leveren en ook moeten bewoners een plek hebben. Het uitgangspunt is dat er een gelijke weging is.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

Partijen zullen zich moeten committeren aan de uitgangspunten en het zal effect moeten hebben op de gemeentelijke organisatie zelf. Hierbij is de outreachende aanpak belangrijk. De uitwisseling met andere aanpakken is er zeker. Op dit moment is er een bestuurlijk team waarin de coördinerende wethouders met elkaar uitwisselen, maar ook de programmadirecteuren hebben heel vaak contact met elkaar. In Nieuw-West is een vergelijkbare infrastructuur als die van het Social Pact en hier wordt graag mee samengewerkt. Het convenant heeft het position paper eigenlijk ingehaald. De uitvoeringsplannen worden heel belangrijk. Community Wealth Building gaat over veel verschillende dingen en binnen de pijler bestaanszekerheid en werkgelegenheid wordt dit nader uitgewerkt. Wanneer er een concretere versie is, zal deze naar de raad komen. Hoewel ook wordt gekeken naar kortetermijnresultaten, mag het hier niet bij blijven. Ongelijk investeren is buitengewoon belangrijk en zal bijvoorbeeld in de basis op orde toegepast moeten worden. Op dit moment worden de financieringsstromen binnen de gemeentelijke begroting in kaart gebracht. Het programmateam is onafhankelijk. De Alliantie moet nog worden gevormd, maar het gaat ook iets vragen van de gemeentelijke lijnen, waaronder de stadsdeelcommissie.

Buurtorganisaties zijn heel waardevol, omdat dit partijen zijn die contact hebben met mensen die de overheid niet altijd kent. Heel graag wordt met deze partijen samengewerkt, maar er moet altijd ruimte zijn voor informele netwerken. Lid BENTOUMYA voegt naast het belang van informele netwerken ook het belang van ervaringsdeskundigheid naar de opgaveteams halen toe. Wethouder GROOT WASSINK bevestigt dit en stelt dat ervaringsdeskundigheid en ervaringskennis beide van wezenlijk belang zijn. Besluitvorming over stedelijke programma’s en stedelijke diensten vindt uiteindelijk plaats in de gemeenteraad. Hetgeen nu gaande is, kan een versterker zijn voor de adviezen die de stadsdeelcommissie heeft uitgebracht. De suggestie van de heer Bilgin om de Alliantie de stadsdeelcommissie te adviseren, is ingewikkeld. De stadsdeelcommissie is een adviserend orgaan en adviserende organen die elkaar adviseren, lijkt niet heel effectief en is staatkundig ook niet mogelijk. Mevrouw TIENSTRA merkt op dat het niet zozeer de bedoeling is dat de stadsdeelcommissie de Alliantie adviseert, maar dat de Alliantie met producten komt die langs de stadsdeelcommissie komen die hier input op kan geven als aanvulling naar de gemeenteraad. Wethouder GROOT WASSINK gaat in op de rol van de stadsdeelcommissie. Er is met heel veel bewoners gesproken.

Soms hebben ze zich opgegeven, maar er is ook actie gericht onderzoek gedaan. Het is echter nooit genoeg, het is een permanent proces. Als mensen geen contact hebben kunnen krijgen met de Alliantie, moet ervoor worden gezorgd dat dit wel lukt. De wethouder herkent niet dat Nieuw-West niets meer heeft gehoord sinds de verkiezingen. Zelf is hij in de stadsdeelcommissie geweest en heeft hier ook toegezegd dat hij van plan was om heel regelmatig terug te komen om de volgende stappen met de stadsdeelcommissie te bespreken. De essentie is om een programma te maken dat niet alleen overheidsgestuurd is, maar dat met het hele maatschappelijke middenveld en de samenleving gezamenlijk wordt gewerkt aan de opgaven. Eerder was er inderdaad een vertegenwoordiging van de stadsdeelcommissie Nieuw-West in de Alliantie. Op dit moment is gekozen voor de invulling zoals toegelicht, omdat de vertegenwoordiging van het stadsdeel het beste gedaan zou kunnen worden door de stadsdeelvoorzitter, ook al om het politieke element eruit te halen. Hierover zou echter met de Alliantie en de stadsdeelcommissie doorgepraat kunnen worden. Het roept echter wel de vraag op hoe het zit met de gemeentelijke vertegenwoordiging. Omdat de gemeente een belangrijke initiatiefnemer en aanjager is, mag deze er best stevig in zitten. Een burgemeester, een stadsdeelvoorzitter, een coördinerend wethouder en een

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Stadsontwikkeling Concept raadscommissieverslag, 22 februari 2023

SO

stadsdeelcommissielid trekt de balans wel wat uit de voegen. De Alliantie is nog niet definitief en hierover zal nog gesproken moeten worden. Het is de bedoeling om veel aanvullend budget te alloceren aan Nieuw-West, uit coalitiemiddelen en van maatschappelijke partners. Een nieuwe structuur is geen middel op zich, maar een conclusie is dat met de huidige structuren niet de doorbraken worden bereikt die nodig zijn. De publieksversie van het convenant zal toegankelijker zijn. De heer NIJHOF herkent dat er nog veel onduidelijk is. Hij is blij dat de rol van de stadsdeelcommissie wordt onderkend en gewaardeerd. Is er een tijdslijn voor de vervolgstappen? Ligt de controlerende taak van het budget bij de gemeenteraad? Het is heel belangrijk om nieuwe stemmen, die nu niet worden gehoord, aan te boren. Een open bijeenkomst met meer transparantie zou heel fijn zijn. Wethouder GROOT WASSINK zegt toe dat de tijdslijn wordt gemaakt en op basis hiervan zou hij graag een proces vaststellen voor gesprekken met de stadsdeelcommissie. Voor nieuwe stemmen is de stadsdeelcommissie nodig, maar ook mensen die de stadsdeelcommissie niet vertegenwoordigt. Het budgetrecht ligt inderdaad bij de raad. Voor de besteding van de bedragen die zijn opgenomen in het coalitieakkoord zullen voorstellen worden gedaan die in de raad worden besproken en waar de stadsdeelcommissie adviezen over zou kunnen geven.

Lid BOUHASSANI heeft geïnformeerd naar de influencers. De heer ÜNVER ziet de influencers vooral als ambassadeurs die mensen bereiken die niet heel makkelijk worden bereikt, zodat een veel bredere, inclusievere groep kan worden bereikt. Hij weet niet of zij worden betaald, maar hij kan zich voorstellen dat ze dit met passie en vanuit hun hart doen. Commissie - tweede termijn Lid HENDRIKS vindt het belangrijk dat iedereen eraan bijdraagt dat elke euro die wordt uitgegeven ook in Nieuw-West wordt uitgegeven om de mensen hier in hun kracht te zetten. Lid HAKIKI sluit zich aan bij voorgaande spreker. Zij heeft met mensen uit de Wildemanbuurt in Nieuw-West gesproken die goed weten wat ze nodig hebben. In hoeverre trekt de stadsdeelcommissie deze actieve bewoners naar zich toe? De heer NIJHOF zegt dat de mensen van de actiegroep Wildemanbuurt in 20202021 naar de stadsdeelcommissie zijn gekomen om in te spreken. Daarna is contact met ze gezocht en is een eerste advies opgesteld waarna in gesprek is gegaan. De stadsdeelcommissie is ook aanwezig geweest bij het wekelijkse spreekuur. Het zijn inderdaad veel mondige, goed opgeleide, sterke bewoners die heel goed weten wat in hun buurt speelt en wat nodig is. Juist die mensen moeten gehoord worden. Lid BENTOUMYA denkt niet dat het bereiken van actieve bewoners haaks staat op het inzetten van influencers.