CConstaterende datAmsterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

Conceptverslag Raadscommissie Ruimtelijke Ordening 27-09-2023.pdf

Raadscommissie Ruimtelijke ordening 17 oktober 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie RO d.d. 27 september 20236.829 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 27 september 2023

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 27 september 2023 van 13.30 tot 16.05 uur in de Willem Kraanzaal Dinsdag 17 oktober 2023

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Emmerik (PvdD), Ernsting (GL), Havelaar (CDA), Keesman (PvdA), Konings (Volt), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GroenLinks), Staartjes (VVD), Taşliyurt (D66), De Vos (PvdD) en Wehkamp (D66) Afwezige commissieleden: Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Bloemberg-Issa (PvdD), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Von Gerhardt (VVD), Hylkema (VVD), Kabamba (Lijst Kabamba), Van Schijndel (FvD) en Schmit (D66) Overige aanwezigen: de heer Van Dongen (Initiatiefnemers referendum Hoofdgroenstructuur), de heer Dutilh (commissieassistent), de heer Ebing (bewoners Lageweyselaan te Weesp), mevrouw Snoeker, de heer Warning

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering RO. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat gisteren in de dagmail de werkwijze van de begrotingsbespreking heeft gestaan voor in de commissies en de raad. Besloten is de eerste en tweede termijn op één dag te bespreken. Voor de commissie RO vindt dat plaats op dinsdagavond 17 oktober. Op 3 oktober vindt er een technische sessie plaats, waarvoor raadsleden zich kunnen aanmelden voor het stellen van vragen. Via WhatsApp ontvangt iedereen gedurende de vergadering een actueel overzicht van de spreektijden mits men het telefoonnummer van de commissieondersteuning heeft ingevoerd. Wethouder VAN DANTZIG wijst op de raadsinformatiebrieven op de tkn-lijst die betrekking hebben op de Omgevingswet. Hij biedt aan een technische sessie te organiseren over de implementatie van de Omgevingswet om raadsleden en stadsdeelcommissieleden te informeren over waar Amsterdam staat met die implementatie, wat de verwachtingen zijn over de eerste periodes, de zorgen en de aandachtspunten en wat de raad kan verwachten aan besluitvorming. De sessie staat gepland op 21 november.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

De VOORZITTER inventariseert de belangstelling – rekening houdend met het verzoek technische sessies pas om 19.30 uur te laten beginnen. Ze verzoekt de leden op de mail te reageren om de definitieve organisatie ter hand te kunnen nemen. Wethouder VAN DANTZIG wijst erop dat het college heeft ingestemd met de projectnota voor het Marineterrein en heeft aangegeven de onderhandelingen met het rijk over aankoop daarvan te willen starten. Hij vraagt of de commissie behoefte heeft aan een technische sessie voor aanvang van de commissievergadering op 31 oktober. De VOORZITTER inventariseert de belangstelling voor deze sessie. Ze verzoekt de leden op de mail te reageren om de definitieve organisatie ter hand te kunnen nemen. c. Vaststellen agenda De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 6 september 2023 Op verzoek van wethouder Van Danzig is een tekstuele wijziging aangebracht bij de punten 18 en 19: Niet de gemeente, maar de combinatie Marktkwartier is verantwoordelijkheid voor het vinden van een oplossing voor de ondernemers. Het verslag van de openbare RO-vergadering van 6 september wordt met deze tekstuele wijziging vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid WEHKAMP wacht nog op de update over stadsbossen. Die zou na de zomer komen. Voorts komt ze op haar schriftelijke vragen over kinderopvang en de ruimten daarvoor.

De zeswekentermijn is inmiddels verstreken. Wethouder VAN DANTZIG meldt dat de planning voor de stadsbossen in een tknstuk staat voor de commissie RO van 17 oktober – of nog een commissie later. De status van de beantwoording inzake de vragen over de kinderopvang meende de wethouder al te hebben beantwoord, maar die komt nu alsnog volgende week via de dagmail. f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid VON GERHARDT wordt tkn-stuk 2 geagendeerd; op verzoek van het lid DE VOS wordt tkn-stuk 3 geagendeerd; op verzoek van het lid VAN RENSSEN worden tkn-stuk 5, 6 en 10 geagendeerd; op verzoek van het lid HAVELAAR wordt tkn-stuk 7 geagendeerd; op verzoek van het lid TAŞLIYURT wordt tkn-stuk 10 geagendeerd waarbij

voorafgaand aan de bespreking een korte presentatie over in welke bestaande nieuwe locaties de buurten van de toekomst worden ontwikkeld, wordt verzorgd. Het lid ALBERTS bedankt voor de brief over de Waggelmannetjes – tkn-stuk 1. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw SNOEKER spreekt in over de termijnagenda Grond en Ontwikkeling. Op 8 september organiseerde zij Voedselpark Amsterdam voor en door bewoners. Een verslag daarvan is naar de raad gezonden. Geadviseerd werd te gaan lobbyen bij de raad, bij Amsterdam als overheid of bij Amsterdam als aandeelhouder van de SDAC, het bedrijf dat distributiecentra in de polder ontwikkelt. Ze was begin dit jaar ook aanwezig bij de bespreking van de raadsbrief inzake omzetting van de polder van bedrijventerrein naar landbouwgrond. Dat zou niet meer 21 maar 98 miljoen euro gaan kosten – een berekening uit de losse pols want een deugdelijke onderbouwing ontbrak en ontbreekt tot op heden. Raadsleden vonden de brief onduidelijk, maar er kwam geen nieuwe brief. In het dossier Lutkemeerpolder vindt ze het opvallend dat men zich verschuilt achter ‘erfenis uit het verleden en gemaakte afspraken’ zonder verdere details. Conclusie: de informatievoorziening over de polder is vaag en onvolledig. Er was weinig oog voor de ecologische en maatschappelijke waarde van de polder als landbouwgrond. Onderzoek door Wageningen laat zien dat een ecologische polder meer opbrengt dan een bedrijventerrein. Voor besluitvorming over het bestemmingsplan bestaat behoefte aan evenwichtige, relevante, recente en transparante informatie over beleid en financiën.

Daarom heeft Voedselpark Amsterdam op 8 september de gemeente voorgesteld samen aan joint fact finding te doen: een methode voor feitenonderzoek, door meer partijen uitgevoerd. De uitkomst kan dienen ter ondersteuning van de beleidsvorming. Ze gaat ervanuit dat beide opties, een bedrijventerrein of 60 ha landbouwgebied op gelijkwaardige wijze worden behandeld in de stukken. Dat vergt ook met de kennis van nu naar de polder te kijken. Amsterdam moet een duurzame stad worden en dan past het niet zich permanent te committeren aan staand beleid. Als de polder bij besluitvorming inmiddels vol staat met centra, oppert ze verdere ontwikkelingen nu on hold te zetten. Ze roept de raad op ‘te helpen de toekomst van deze en de volgende generatie te redden.’ Desgevraagd licht mevrouw Snoeker toe een mail van de gemeente te hebben ontvangen. Daarop is gereageerd met een agenda van de zaken die bij de joint fact finding zouden horen. Ze is nog op zoek naar 6 experts. Het wachten is nu op een reactie. Bij agendapunt 5: De heer EBING vraagt zich af of inspreken nog wel zinvol is. Ook nu is hij niet tijdig over deze vergadering geïnformeerd – ondanks de heldere schriftelijke belofte van de bestuurscommissie Weesp om dit wel te doen. Omwonenden worden zo niet serieus genomen. Een aantal bijzondere zaken heeft zich voorgedaan.

Er zou nooit meer hoogbouw op de plek van de oude flat worden gerealiseerd. Toch is het plan voor laagbouw nu vervangen door een plan met drie hoge woontorens. Aanpassing van het bouwvlak zou via grondruil plaatsvinden na wijziging van het bestemmingsplan. Nu wordt er afgeweken van de grond die beschikbaar is als bouwvlak. Veel groen en een belangrijk speelplek worden opgeofferd. Volgens de ruimtelijke kaders mag er een maximum van zes etages komen maar toch komen er nu vijf bouwlagen op de onderste twee. Regels werden kennelijk aangepast. Aan de kaders mogen nu eenmaal geen rechten worden ontleend. Na recent geluidsonderzoek is ervoor gekozen de geluidsnorm aan te passen voor de toren die boven op het winkelcentrum komt. Ook die kaders worden dus ontweken. Tijdens het moeizaam verlopen participatieproces kregen bewoners weinig gehoor. Wel werd de belofte gedaan dat er een nieuw, onafhankelijk parkeeronderzoek worden uitgevoerd. Ymere heeft de houtje-touwtjeberekening aangegrepen en die past precies binnen de beschikbaarheid van de parkeerplekken. De raad dient zich kritisch af te vragen of het überhaupt wel een goed plan is als dat niet binnen de geldende kaders kan worden gerealiseerd en zo veel aanpassing vraagt. Het plan is gedoemd een grote chaos te worden. Dit kleine gebied dient leefbaar te blijven voor de huidige en toekomstige bewoners.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

Desgevraagd geeft de heer Ebing aan dat het participatieproces bestond uit twee informatieavonden, georganiseerd door Ymere. Het protest uit de buurt was groot. De gemeente heeft een soort mediationtraject gestart. Het werd de buurt tegen Ymere en Ymere gaf geen millimeter toe. De torens krijgen een zesde laag aan de voorkant en worden veel breder. Bij agendapunt 6: De heer VAN DONGEN leest in de brief van de wethouder dat die meer bevoegdheden wil om te kunnen afwijken van de huidige Hoofdgroenstructuur. De voorgestelde afwijkingen van de Hoofdgroenstructuur vormden echter de reden voor Amsterdammers om een referendum aan te vragen. Het college zou flexibeler willen kunnen omgaan met het weinig groen in Amsterdam. In de praktijk komt dat erop neer dat er makkelijker kan worden gebouwd in het groen en dat activiteiten die de structuur aantasten, makkelijker worden toegestaan. Wat de wethouder nu voorstelt, is laakbaar. De gemeenteraad had immers besloten tot aan het referendum geen wijzigingen aan te brengen, maar uit te gaan van de huidige regels van de Hoofdgroenstructuur. Dergelijk handelen zal het vertrouwen van de Amsterdammers in dit college niet vergroten.

Het beleid van de gemeente zou aan drie zaken moeten voldoen: het bestaande groen beschermen zonder mitsen en maren; grond reserveren en zorgen voor voldoende groen bij projecten en als gemeenteraad zorgen voor een heldere en concrete groenverordening. Er is wel een groennorm, maar daarmee wordt geen rekening gehouden. De gemeenteraad dient het college te houden aan het beleid dat de raad toch zelf heeft vastgesteld. Dat geldt ook voor de sportnorm. Dit college wil steevast groen opofferen voor sport en rekent daarbij kunstgrasvelden tot groen. De TAC-adviezen worden doorgaans genegeerd. Ook dat moet veranderen. Een onafhankelijke commissie met ecologen zou zware adviezen moeten uitbrengen. De raad heeft natuurlijk altijd het laatste woord. De heer Van Dongen roept de raad op het voorstel van de wethouder af te wijzen en bij het besluit te blijven niet flexibel om te gaan met groen tot het referendum. Amsterdam heeft al jaren een groenbeleid en een Hoofdgroenstructuur, een goede basis om projecten te beoordelen. Het lijkt wel alsof dit college bang is voor de mening van Amsterdammers door nu, nog voor het referendum, de uitgangspunten te ondergraven. Desgevraagd licht de heer Van Dongen nog toe dat juist werd benadrukt dat er geen wijzigingen zouden zijn in de huidige structuur tot aan het referendum.

Er lijken al meer voorstellen van dit college te komen die afwijken van de huidige structuurvisie, bijvoorbeeld de voorstellen voor het Diemerpark en IJburg. Die wijken namelijk af van de huidige structuurvisie en van de Hoofdgroenstructuur. Dat wordt met een flexibeler beleid wel mogelijk. De heer WARNING heeft minder dan een jaar terug wethouder Van Dantzig van onbehoorlijk bestuur bericht. Dat was naar aanleiding van het omgooien van de tekst in het beleidskader Hoofdgroenstructuur waarmee meer flexibilisering en gewiekste afzwakking van de bescherming van het groen in de tekst waren ingesloten. Verschillende insprekers luidden te elfder ure de noodklok en uiteindelijk heeft dat tot het organiseren van een referendum geleid. Nu probeert de wethouder wederom de regels meer naar zich toe te buigen. Het is lastig dat gedurende de organisatie van het referendum moet worden vastgehouden aan het huidige beleidskader. Lastig hoort soms bij democratie. De wethouder probeert creatief om te gaan met de regels. Veel bewoners keuren deze keuzes ten diepste af. Dat geldt zeker voor de opgenomen zin om het TAC-advies te kunnen negeren. Het huidige beleidskader zal hangende het oordeel van alle kiesgerechtigden blijven gelden. Dat is helder. Zoeken naar mogelijkheden om hiervan af te wijken is niet aan de orde.

Hij adviseert de wethouder en de coalitiepartijen nog eens goed na te denken over haar eigen rol in de destijds door ruim 30 insprekers aangegeven ondemocratische gang van zaken en de daardoor ontstane ongerustheid die uiteindelijk tot dit referendum heeft geleid. Desgevraagd geeft de heer Warning aan dat het afwijkingsverzoek hem het gevoel geeft op elk afwijkingsverzoek enorm alert te moeten zijn. Het oude beleidskader

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

dient te worden gehanteerd totdat de Amsterdammer zich heeft uitgesproken. Inmiddels is hij alerter op afwijkingsverzoeken dan destijds. De situatie en de omstandigheden zijn wel gewijzigd. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid TAŞLIYURT wijst op het coalitieakkoord waarin staat dat Amsterdam bouwt waar het kan. Hij is benieuwd of de wethouder hiervoor al plekken op het oog heeft. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat de verkenning Bouwen op het water nu in uitvoering is. Er zit echter een hiaat in het huidige ruimtelijkeordeningsbeleid. Eerst wordt geïnventariseerd of alle huidige en aankomende ruimteclaims op het water kunnen worden gefaciliteerd en wat erover blijft voor het toevoegen van nieuwe functies waaronder wonen. Amsterdam is een stad met veel water en daarop moeten mensen ook kunnen wonen. Ruimtelijke Ordening 3 Reparatieverordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022 en de delegatie van raadsbevoegdheden aan stadsdeelcommissie naar aanleiding van het advies van Rijksuniversiteit Groningen (RUG) (VN2023-019718) Het lid VAN RENSSEN constateert dat het een erg technisch onderwerp is. Bij reparatieverordeningen is er de aanwijzingsbevoegdheid van de raad om bindend advies te geven in bepaalde gevallen waarbij de raad eraan hecht deze bevoegdheid ook aan stadsdelen te delegeren of mandateren.

De raad gelooft namelijk in sterke stadsdeelcommissies. De RUG adviseert nu dat niet te doen. Ze hoort graag of wat er in de brief staat, nog moet worden verwerkt in de verordening. Als dat nog moet gebeuren, vergt dat wel enige discussie. De uitgebreide procedure goedkeuren wordt volledig gedelegeerd aan DB’ers. De vraag is hoe verschillen in de beoordeling wat aanzienlijke gevolgen voor de leefomgeving zijn, kunnen worden voorkomen. De vraag is ook hoe kan worden voorkomen dat de verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen uiten. Datzelfde geldt voor de binnenplanse afwijkingen. Daarbij gaat het om toepassing van de regels van het omgevingsplan, een bevoegdheid van de raad. De vraag is hoe helder wordt dat het DB die regels op dezelfde manier interpreteert. De motie destijds vroeg het proces in kaart te brengen, dus ook de rol van het DB, de stadsdeelcommissies, van de raad en het college. Wellicht kan dit op de bijeenkomst op 2 november aan de orde komen, waarna het hier in de commissie terugkomt. Sterke stadsdelen zijn belangrijk, maar daarvoor dienen de kaders wel helder te zijn. Bij het mandateren van bevoegdheden aan het DB, hoort een duidelijke adviesbevoegdheid van de stadsdeelcommissie. Wellicht is het nodig artikel 19 aan te passen. Het lid STAARTJES beaamt dat het een technisch onderwerp is, maar wel van grote bestuurlijke betekenis.

Het rapport vindt hij een teleurstelling. De raad heeft als uitgangspunt genomen te werken aan twee bestuurscommissies met gelijkwaardige taken en evenveel gewicht. Dat lijkt nu niet mogelijk. In SED is hierover uitvoerig gesproken. Als het gaat om de buitenplanse afwijkingsbevoegdheid onder de Omgevingswet bestaat het gevaar dat er toch gekeken wordt of de stadsdeelcommissie daar een rol in kan krijgen. Zo’n advies gaat naar het DB, vervolgens naar het college en het komt naar de raad als de raad aangeeft gebruik te willen maken van het bindend adviesrecht. Zo’n bindend

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

adviesrecht moet wel werkbaar zijn. In het ideale geval zouden er op stadsdeelniveau veel gevallen kunnen worden aangewezen, zodat het echt gaat om een volwaardige adviesfunctie. Dat is niet mogelijk. Een work around lijkt extra bureaucratie met zich mee te brengen. Hij is benieuwd hoe het college hiernaar kijkt en wat het college verwacht qua gebruikmaking van deze adviesbevoegdheid. Misschien is er toch nog een alternatief. Het lid VAN RENSSEN ziet als alternatief dat de raad geen gebruik maakt van de officiële adviesbevoegdheid op grond van de Omgevingswet, maar dat de raad bij voorbaat voor dit soort buitenplanse afwijkingen stelt dat de stadsdeelcommissie daarover advies moet geven. Een dergelijke adviesbevoegdheid kan in de verordening worden opgenomen. Voor het lid STAARTJES klinkt dit als een aanlokkelijk alternatief. Toch maakt hij een voorbehoud. Formeel kan niet worden vastgelegd dat het om een bindend advies gaat. Dat is namelijk aan de raad. Dat kan tot onduidelijkheid leiden. Hij is benieuwd naar de precieze uitwerking van zo’n constructie. Het lid KEESMAN ziet dat het college in het algemeen terughoudend is bij het overdragen van bevoegdheden van de raad aan de stadsdeelcommissie en de bestuurscommissie.

Op de vraag of de verzwaarde adviesbevoegdheid ten aanzien van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zich zou lenen voor delegeren aan de stadsdeelcommissie en de bestuurscommissie, blijkt uit het onderzoek dat ‘deze bevoegdheid zich daarvoor niet leent omdat de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet.’ Dat vergt toch wat meer toelichting. Hij is benieuwd naar de reactie op de aangedragen alternatieven. Wethouder VAN DANTZIG heeft echt naar alternatieven gezocht, maar het onderzoek is duidelijk. In bijlage 3 staat alles helder beschreven. Uit het advies blijkt dat de onder de Omgevingswet voorgestelde verzwaarde adviesbevoegdheid, het bindend advies ten aanzien van buitenplanse omgevingsactiviteiten, zich niet leent voor delegatie omdat de aard van de bevoegdheid zich hiertegen verzet. Die bevoegdheid ligt bij de gemeenteraad. Wanneer via een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) van het omgevingsplan wordt afgeweken, heeft de gemeenteraad gevallen aangewezen waarbij de raad eerst bindend adviseert of de afwijking in het concrete geval is toegestaan. Dat kan aIs de aangevraagde bopa in strijd is met bepaalde hoofdstukken uit de Omgevingsvisie. De verzwaarde adviesbevoegdheid raakt direct aan de primaire taak van de gemeenteraad. Dat gaat om onderwerpen waarbij een brede belangenafweging nodig is.

De gemeenteraad dient zelf zeggenschap te houden over die afwijkingen van het omgevingsplan qua onderwerpen die de raad zelf heeft aangemerkt als adviesplichtig en die een stadsbrede afweging vergen. Het lokale gezag zou alleen een territoriale afweging maken. Het is niet zo dat de zaken in de brief nog moeten worden verwerkt in de verordening. Het college heeft de verordening in juni al vastgesteld. Het lid VAN RENSSEN ziet dat de bijlage alleen gaat over de bijlage die nu bij de stukken zit. Die zijn ook al in de commissie SED geweest. Daarin staat niets over de Omgevingswetbevoegdheden. De vraag is of nu vaststaat dat het college dit op deze wijze gaat doen. Zij zou het graag anders doen. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat de bijlage niet is bijgevoegd doordat het onderwerp in verschillende commissies aan de orde wordt gesteld. Er volgt een nazending. Gaat het om de binnenplanse afwijking, dan is de taak dat stadsdelen daarover adviseren, opgenomen. Alle stadsdeelcommissies hebben de kans gehad hun advies uit te brengen. Verdere beantwoording volgt schriftelijk, voorafgaand aan de raad van 11 oktober.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

Het lid VAN RENSSEN hoort ook bij het college de teleurstelling. Eerder vond het ministerie van BZK dat het wel zou kunnen. Ze pleit voor een wetswijziging zodat de stadsdeelcommissies de bevoegdheid wél krijgen. Gaat het om de wijze waarop een stadsdeelcommissie met een bindend advies naar de raad komt, dan is het voorstel nu dat de stadsdeelcommissie haar advies deelt met het DB, het DB het advies naar het college stuurt en het college het de raad voorlegt. Ze stelt voor dat de stadsdeelcommissie haar advies rechtstreeks aan de raad doet toekomen. Als het college dit besluit al heeft genomen, ontvangt ze nog graag de desbetreffende stukken. Dat besluit zou ze willen heroverwegen, o.a. na raadpleging van de stadsdeelcommissies over het huidige bestuurlijk stelsel – op 2 november. Het lid STAARTJES begrijpt dat de wetgever niet wil dat Amsterdam dit zo gaat regelen. Dit zijn de spelregels waarmee de raad het nu moet doen. Er zijn twee work arounds voorgesteld, waaronder die van het college in de raadsinformatiebrief onder punt 5. Hij wil weten hoe de wethouder de werkbaarheid van deze oplossing beoordeelt, rekening houdend met de achtwekentermijn, de beperkte hoeveelheid afwijkingen en het gegeven dat een stadsdeelcommissie misschien niet het specialisme in huis heeft. Hij ziet graag dat de work around van het lid Van Renssen verder wordt uitgewerkt.

Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat een bindend advies voor de uitgebreide procedure in principe mogelijk moet zijn. Het gaat om een beperkt aantal zaken waarop advies komt. In principe bereidt het college de besluitvorming door de gemeenteraad voor. Hij neemt het met de wethouder Democratisering op of dit kan worden heroverwogen. De wethouder denkt dat het werkbaar moet zijn. Dan gaat het om een uitgebreide procedure waarbij er meer weken beschikbaar zijn. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Er komt nog een nazending. Ook is er technische bijstand mogelijk. Dit punt gaat voor een middellange behandeling naar de raad gaat. 4 Vaststellen van de zienswijze op het Ambitiedocument ‘Sprong naar de Toekomst – Ambities 2023-2033’ van recreatieschap Groengebied Amstelland (VN2023-018433) Het lid TAŞLIYURT ziet een goed stuk met logische ambities. Het betreft een groot groengebied waarbij verschillende stadsdelen, gemeenten en de provincie betrokken zijn. Uiteraard wil hij meer groen – stadsbossen – en indien mogelijk met voldoende openbare toiletten, horeca en festivalmogelijkheden met oog voor de dieren, het water en de kwaliteit van het groen. Op basis van dit ambitiedocument wordt een uitvoeringsdocument opgesteld. Daarbij wordt hij graag betrokken. Voorts hoort hij graag meer over de financiële gezondheid van het recreatieschap.

Het lid DE VOS is blij met het document, maar zorgen zijn er ook. Dit ambitiedocument staat niet los van de bouwambities van de stad. Daarmee neemt de druk op het groen toe. De natuur gaat intensiever gebruikt worden. Zorg is er dan ook dat de participantenbijdrage op basis van de bevolkingsgroei in principe wordt ondersteund, maar dat is geen zekerheid. De PvdD vindt dat onbespreekbaar. Een stad laten groeien en het groen niet evenredig mee laten groeien in de onderhoudsbudgetten kan niet aan de orde zijn. De PvdD komt met een wijzigingsvoorstel. In de zienswijze staat dat bepaalde historische en natuurlijke waarden verloren zijn gegaan als gevolg van de standaarden van beheer die ontoereikend zijn. Dat ziet hij niet terug in het document. Hij is benieuwd welke waarden verloren zijn gegaan. Tot slot leest hij bij de accenten voor het aankomend uitvoeringsprogramma iets over ecologische verbindingen, maar in het document ontbreekt bewustzijn over de dieren die in het groengebied leven. Bij het derde bulit van de uitgangspunten ziet hij graag toegevoegd dat de gemeente echt de ambitie heeft om de bescherming en versterking

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

van de dieren in het gebied te bewerkstelligen. Het lid ERNSTING benadrukt dat het belangrijk is dat die versterking van de ambities tot stand komt. Daar hoort financiering bij. Hij leest verstandige zaken over windmolens, de rol van volkstuinen en over betaald parkeren – wellicht een financieringsbron. GroenLinks steunt de zienswijze. Wethouder VAN DANTZIG meent ook dat er een evenwichtig ambitiedocument ligt. Over het betrekken van de gemeenteraad geeft hij aan dat dit door het bestuur van de GGA kan worden ingebracht – en dan in verschillende vormen. Hij denkt aan een informatiebijeenkomst. Waarschijnlijk valt onder de gemeenschappelijke regeling niet het besluit om de uitvoeringsregeling naar de raad te sturen voor een zienswijze. Dat kan hij wel vragen aan het Algemeen bestuur. De GGA heeft een positief resultaat gehad en dat was vooral te danken aan incidentele meevallers zoals een hoog aantal postcoronabezoekers aan evenementen, korting op energie en subsidie. De algemene reserve bevat bijna 2 miljoen euro. Naar verwachting zullen de kosten de komende jaren wel gaan stijgen door meer bezoekers, hogere prijzen van aannemers, vaker stormschade, de uitvoering van het ambitiedocument en ecologisch beheer. Door jarenlange beheertekorten is de kwaliteit van het areaal achteruitgegaan.

De participantenbijdrage nu vastkoppelen aan het inwoneraantal van Amsterdam is niet de inzet van het college. Er is ook geen dekking voor in de begroting. De wethouder wil eerst proberen zaken te optimaliseren. De zinsnede over het erfgoed betreft het voormalige Floreadeterrein. De wethouder is ervan overtuigd dat de dieren wel degelijk zijn opgenomen in het document en wel onder het kopje ‘biodiversiteit’. Extra parkeeropbrengsten zouden inderdaad op het eigen terrein van GGA mogelijk zijn. Overal wordt de druk op de recreatieschappen groter. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt gaat naar de raad voor een korte bespreking. 5 Vaststellen van het bestemmingplan ‘Kostverlorenstraat Weesp’ (VN2023017497) Het lid KONINGS juicht de sociale woningbouw in dit plan toe. In de Sluisbuurt zijn al veel dure woningen gekomen. Pijnlijk is wel dat er 70 m 2 groen verdwijnt. Dat zou net buiten het plan gecompenseerd worden. Op die plek staan al bomen en struiken. Het gaat kennelijk om een kwalitatieve verhoging van het groen, maar er komt geen extra groen bij. Er is onrust ontstaan onder de bewoners van de Lageweyselaan. Zij ervaren het participatietraject als ondermaats. In die tijd was Weesp nog geen onderdeel van Amsterdam, maar toch wil ze horen of de wethouder met Ymere heeft besproken welke lering uit dit traject kan worden getrokken.

Het lid TAŞLIYURT las juist in het bestemmingsplan dat er meer groen terugkomt en dat er groen wordt aangelegd tussen de beide woontorens. Het lid KONINGS heeft als antwoord op haar technische vraag een kaartje gekregen met groen dat verdwijnt en dat erbij komt. Wat ‘erbij’ komt, is deels al groen. Het lid TAŞLIYURT constateert dat dit traject al ruim acht jaar loopt. Hopelijk wordt er nu snel gebouwd. De ruimtelijke kwaliteitsslag is mooi. Ook hij dacht dat er meer groen terugkwam. Het is goed dat er woningen komen voor starters en ouderen, goed voor de doorstroming. Hopelijk komen er de volgende keer meer middeldure huurwoningen. Wel jammer dat er minder woningen terugkomen dan aanvankelijk gedacht. Die vijf bouwlagen zijn tot stand gekomen in samenspraak met de bewoners, maar ook omdat er volgens de Omgevingsvisie Weesp niet hoger mag worden gebouwd. Hij is benieuwd naar de reactie van de wethouder op deze vijf bouwlagen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

Het lid STAARTJES ziet een bijzondere en relatief unieke situatie: de raad moet nu een plan vaststellen dat door een andere gemeente is voorbereid. Helder is dat het participatieproces moeizaam is verlopen. In de Nota van beantwoording staat de opmerkelijke zin dat de meningen kunnen verschillen over hoe de participatie is ervaren door omwonenden en Ymere. Hij wil weten hoe het college van Amsterdam dit participatieproces beoordeelt en of het die participatie anders zou hebben vormgegeven. Het lid KEESMAN was erbij. Dit is een proces van acht jaar geweest. Dat is nooit de bedoeling geweest maar zo is het wel gelopen. Aan het begin is de suggestie gewekt dat er laagbouw zou komen. Dat heeft het hele proces vanaf het begin op het verkeerde been gezet. Het was helemaal niet realistisch dat er geen hoogbouw zou komen. Er ligt nu een voorstel voor twee torens achter de AH en een toren op de AH. Dat ziet er eigenlijk best goed uit – zeker in vergelijking met wat er stond. Er komen wel minder sociale woningen dan er waren: 127 worden er nu 66. Dat betreurt de PvdA ook. Het project is altijd deel geweest van een grotere inspanning in hetzelfde gebied waar in totaal meer sociale huurwoningen terugkwamen. Ymere heeft zich bereid getoond hier huisvesting mogelijk te maken voor mensen met autisme. Daarvoor wordt een verdieping ingeruimd. Dat is wel een heel mooi aspect.

Het participatietraject is zeker niet altijd optimaal verlopen en dat heeft ook te maken met de eerder gewekte verwachtingen. Toch is het aanvaardbaar om hier en nu tot dit besluit te komen. Hij heeft niet het idee dat er groen verdwijnt. Het wordt juist mooier. Het lid MANGAL is benieuwd wat het lid Keesman als fractievoorzitter van de PvdA heeft gedaan om mensen die een woning zoeken aan het participeren te krijgen. Het lid KEESMAN wijst erop dat hij met heel veel mensen uit Weesp contact heeft. Het gaat hier om kansen voor de jeugd in Weesp om daar te blijven wonen. Er is niet specifiek ingezet bepaalde mensen concreet aan tafel te krijgen. Het lid MANGAL leest dat de voorwaardelijke verplichting ten aanzien van het realiseren van 158 parkeerplaatsen kan worden uitgebreid met 6 parkeerplaatsen. Dat kan alleen als er 30 middeldure appartementen worden gewijzigd naar dure appartementen. Dat vergt een toelichting. 40%-40%-20% wordt bij dit project niet behaald. Hij wil weten waarom niet. Wethouder VAN DANTZIG vindt het ongemakkelijk nu te reageren op de participatie in een gemeente die is opgegaan in Amsterdam. Het zou hier nu anders gaan doordat Amsterdam een gestandaardiseerde participatieverordening kent. Ook die levert niet in alle situatie alleen maar positieve ervaringen op. Belangentegenstellingen tussen direct wonenden en woningzoekenden zijn er altijd en overal.

Het is aan de raad om die belangenafweging te maken. De eerdere flat werd gesloopt uit veiligheidsoverwegingen. Het gat tussen sloop en nieuwbouw is hier inderdaad veel te groot. Het was aanvankelijk een plan met zes woonlagen en daar is toch een woonlaag afgehaald. Het worden nu twee woontorens. Ook voor parkeernormen hanteert Amsterdam een standaardisatie. Het lid MANGAL ziet dat parkeernormen kunnen worden opgerekt als het om dure woningen gaat. Daarmee verandert het oppervlak niet. Dat gaat over de prijs. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat er verschillen in de verordening staan, afhankelijk van in welk segment er wordt gebouwd. Zo heeft de gemeenteraad dat vastgesteld. Het lid STAARTJES begrijpt wel dat het ongemakkelijk is voor de wethouder om in te gaan op het participatieproces, maar de wethouder is nu verantwoordelijk en de raad is eindverantwoordelijk. De inspreker heeft aangegeven dat het proces niet deugde. Hij wil horen wat de wethouder daarvan vindt.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

Wethouder VAN DANTZIG meent dat de reactie in de nota van beantwoording is meegenomen. Het heeft allemaal lang geduurd maar er is een voor alle partijen acceptabel plan uitgekomen. Participatie betekent niet dat iedereen tevreden is. Het klopt dat er kwaliteitsgroen wordt toegevoegd. De Omgevingsvisie van Weesp verzet zich tegen een hogere bouw dan vijf bouwlagen. Daar wil de wethouder niet aan tornen. Op sommige locaties is het mogelijk het aantal woningen te maximeren, bijvoorbeeld rond het stationsgebied. Binnenkort komt het nieuwe hoogbouwbeleid Amsterdam naar de raad. Tweede termijn: Het lid KEESMAN markeert nog eens wat hij aan het participatieproces niet optimaal vond: dat de woningzoekenden niet aan tafel zaten. De Omgevingsvisie is overigens pas aangenomen nadat dit plan met vijf bouwlagen er al lag. Die vijf bouwlagen vormden de uitkomst van een participatief proces tussen Ymere en de omwonenden. Rond het station komen inderdaad hoogteaccenten. Het lid MANGAL zou deze raadsvoordracht willen bespreken in MOW. Hij wil dan weten of die duurdere woningen meer, minder of van gelijk oppervlak zijn. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat de vrijesectorwoningen groter worden. Dat is de inzet. De parkeerplaatsen zijn onderdeel van de parkeerverordening. Als het programma wijzigt, moet er ook iets gebeuren met het aantal parkeerplaatsen.

Het lid ERNSTING beaamt dat de parkeernormen in MOW thuishoren, maar de parkeernormen an sich worden binnen het domein van de ruimtelijke ordening besproken. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt wordt in de raad gehamerd. 6 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief tijdelijke besluitvormingsproces voor afwijkingsverzoeken Hoofdgroenstructuur (VN2023-019543) Het lid EMMERIK brengt het volgende in herinnering. De wethouder heeft aangegeven dat het college zich onthoudt van een standpunt inzake afwijkingsverzoeken van de Hoofdgroenstructuur zolang het referendum rond de Hoodgroenstructuur speelt. Deze werkwijze zou echter juridisch niet geoorloofd zijn. Hij is benieuwd naar wat er exact wordt veranderd en welke gevolgen dit heeft. Worden afwijkingsverzoeken die on hold stonden, nu weer voorgelegd aan de raad – bijvoorbeeld de sportvelden in het Diemerpark? Wellicht kan de wethouder ingaan op de juridische bezwaren. Het lid VAN RENSSEN weet dat de gemeente inmiddels een andere werkwijze hanteert. Ze hecht eraan op te merken dat het primair aan de raad is om een dergelijke andere agendering toe te staan. De commissie RO moet wel het overzicht op die afwijkingen kunnen houden en dient daartoe te worden uitgenodigd bij de besprekingen in andere commissies. Of andersom: de vakwethouder komt in de commissie RO.

Ze is benieuwd of het om een tijdelijk voorstel gaat tot de uitslag van het referendum er ligt en de raad daarover heeft besloten. Het lid KONINGS vindt de voorgestelde werkwijze goed werkbaar. Ruimtelijke ordening vergt altijd maatwerk. Bij iedere potentiële afwijking van de Hoofdgroenstructuur moet de raad alle belangen afwegen. Uitzonderingen moeten altijd mogelijk blijven. Het lid ALBERTS had begrepen dat de gemeente zich zou houden aan het vigerende beleidskader. Daarop waren afwijkingen al mogelijk. De vraag is dus wat er volgens deze brief nu anders is. In de brief staat het om projecten gaat met een groot maatschappelijk belang en dat vertraging onwenselijk is. Maatschappelijk belang is een

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

rekbaar begrip dus dat vergt een heldere omschrijving. Afwijkingen worden besproken met de verantwoordelijke vakwethouder in de betreffende raadscommissie waarbij de commissie RO wordt uitgenodigd. Dat kan tot problemen leiden. Andersom zou inderdaad het overzicht ten goede komen. Ze wil per geval naar de Hoofdgroenstructuur kijken vanuit het vigerende beleid en dan pas het maatschappelijk belang beoordelen. Tot aan de vaststelling van het nieuwe beleidskader geldt deze werkwijze, maar de vraag rijst wanneer dat nieuwe kader wordt ingevoerd. Ze is benieuwd om hoeveel projecten het zou gaan die van groot maatschappelijk belang zijn. Zijn die er überhaupt wel? Wethouder VAN DANTZIG heeft hier echt mee geworsteld. Het nieuwe beleidskader is aangehouden tot de uitslag van het referendum en dus valt het college terug op het vigerende beleidskader Hoofdgroenstructuur. Die omvat inderdaad een afwijkingsmogelijkheid. Het college was voornemens mogelijke afwijkingsverzoeken open ter besluitvorming voor te leggen. Dat is wettelijk onmogelijk want het college bereidt namelijk de besluitvorming door de gemeenteraad voor. De wethouder zou het liefst helemaal geen afwijkingsverzoeken in behandeling nemen, maar sommige projecten zijn van een dermate groot maatschappelijk belang dat de gemeente daarvoor niet het nieuwe beleidskader kan afwachten.

De werkwijze om nu vanuit de wethouders de afwijkingsverzoeken aan de raad voor te leggen, inclusief de commissie RO, zorgt voor overzicht. De werkwijze geldt totdat er nieuw beleid is ingevoerd. Ook dat is een raadsbevoegdheid. De TAC weet dat ze zo terughoudend mogelijk moet zijn tijdens de tijdelijke werkwijze. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit PvdD piept dit punt naar de raad voor een korte bespreking. 7 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over monitoring en actualisatie van de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (VN2023-019541) Het lid VAN RENSSEN benadrukt het belang van de uitvoeringsagenda van de Omgevingsvisie Amsterdam 2050. Dat gaat over hoe er een complete, inclusieve en sociale stad wordt gebouwd. Vorig jaar werd gevraagd om een tweejarige actualisatie. Dat ging zowel over de Omgevingsvisie als de uitvoeringsagenda. Die laatste is in januari 2022 vastgesteld, maar het lijkt alsof de gemeente niet helemaal op schema ligt met het beleid. Ze denkt bijvoorbeeld aan het handelingsperspectief Sport in de groeiende stad. Graag ontvangt ze voor februari 2024 een actualisatie van de uitvoeringsagenda. Ze is benieuwd of de Omgevingsvisie wordt geactualiseerd aan de hand van de klimaatscenario’s – waarom ook per motie is verzocht. Het lid STAARTJES vindt actualiseren nu echt nog te vroeg.

Voorgesteld wordt de actualisatie te laten plaatsvinden rond 2025 met behandeling in 2026 in de raad. Het is een zwaar document en daarbij hoort het maatschappelijk debat. Het eerdere debat tijdens de coronaperiode kwam niet zo goed van de grond. Veel belangengroepen communiceerden via zienswijzen. Daarom stelt hij voor nu toe te werken naar een goede actualisering van de Omgevingsvisie met een maatschappelijk debat in alle denkbare vormen. Dat proces kan dan wat eerder worden gestart. Het lid MINDERHOUD hoort graag hoe de integratie van de Omgevingsvisies van Weesp en Amsterdam gaat plaatsvinden. Voorts ziet hij graag dat de huidige uitvoeringsagenda een update krijgt met betrekking van de huidige stand van zaken en de planning. Dan kan de raad toezicht houden op wat er gaande is en wat er gaat komen. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat die integratie digitaal gaat verlopen – dus zonder grote rode boeken. Voor een nieuwe Hoofdgroenstructuur is het wachten op het referendum. De gemeente is bezig met de actualisatie van de maatschappelijke voorzieningen. Hij zorgt

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

dat de opmerking over het handelingsperspectief Sport in de groeiende stad bij de juiste wethouder terechtkomt. Zaken die nog ontbreken in de uitvoeringsagenda krijgen een plek in de omgevingsstrategie. Er komt geen nieuwe omgevingsstrategie maar wel een tussenstap naar de Stad van de toekomst. Dat komt binnenkort naar de raad. Op de ontwikkelstrategie vindt veel participatie plaats. Dat kan ook worden georganiseerd voor de zaken die worden geactualiseerd. Hij komt te zijner tijd met een briefje naar de commissie. De monitor die later dit jaar naar de raad komt, bevat data over klimaatadaptatie. De ontwikkelstrategie houdt daar ook rekening mee. Waternet is er nauw bij betrokken. Het zal zeker nuttig blijken de Omgevingsvisie in 2025 te actualiseren. Er komt een briefje met de stand van zaken van de onderdelen in de uitvoeringsagenda. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 8 College akkoord over herontwikkeling van de voormalige Fordlocatie aan de Amsteldijk 216 (VN2023-019542) Het lid DE VOS wijst op de gebiedsvisie voor het Martin Luther Kingpark uit begin 2021. Daarin worden de twee groengebieden aan weerszijde van de toegangsweg tot de A2 aaneengesmeed tot een ruim toegankelijk park. Dat is een mooi toekomstbeeld, maar zover is het nog niet. Een schoolgebouw staat de verdere ontwikkeling van het park in de weg.

Die school is onlosmakelijk verbonden met de fordlocatie die op de nominatie staat om opnieuw ontwikkeld te worden. Een grondruil is geopperd waardoor meer ruimte ontstaat voor het oostelijk en westelijk deel van het park om aaneen te smelten. De PvdD vindt dit een goed idee. Omdat de tijdelijke school nu weer vijf jaar wordt toegestaan, is het logisch om de huidige fordlocatie ook ongemoeid te laten. Vertrekt de school in 2028, dan kan de grondruil alsnog worden uitgevoerd. Hij is benieuwd naar de reactie van de wethouder. De gebiedsvisie Martin Luther Kingpark is op het perceel van toepassing. Het is een bevoegdheid van het college om hieraan invulling te geven. De herontwikkeling is in de geest van de gebiedsvisie. Daar valt iets op af te dingen, want in de gebiedsvisie wordt nadrukkelijk gesproken over de mogelijkheid van de genoemde grondruil en de voordelen hiervan. Op pagina 55 wordt gesproken over grote winst door het verbinden van de bestaande parksnippers. De kwaliteit wordt verhoogd door herschikking van de functies. Een afwijkingsprocedure dient te worden doorlopen, een bevoegdheid van stadsdeel Zuid. Die procedure is noodzakelijk ten behoeve van de bouwhoogte en het toevoegen van voorzieningen aan het gebouw in het park. De PvdD vindt dit te grote afwijkingen voor een afwijkingsprocedure via het stadsdeel.

Ze acht het nodig dat een herziening van het bestemmingsplan wordt voorgelegd aan de raad. Overigens valt hem op dat het groen stelselmatig wordt achtergesteld in de belangenafweging. Het lid VAN RENSSEN onderschrijft de bijdrage van de PvdD. Het gaat om een aantrekkelijke entree van het park. De gebiedsvisie kan als een uitwerking van de groenvisie worden gezien. Ze zet er vraagtekens bij of dat met een buitenplanse afwijking kan worden afgedaan door het stadsdeel. Het gaat hier om een particulier initiatief dat deels effect heeft op het gemeentelijk en particulier groen. Wethouder VAN DANTZIG weet dat de discussie rondom de voormalige fordlocatie al zo’n twintig jaar loopt. Er is nauw samengewerkt tussen het DB en de wethouders RO. Naar verwachting komt er uiteindelijk een ontwikkelplan dat zowel het park als de locatie versterkt. Het gaat om een particuliere eigenaar en het lijkt de wethouder niet redelijk dit initiatief nu weer vijf jaar te verdagen. Het is echt een stadsdeelproject. Dit plan is zo opgesteld dat het buiten de Hoofdgroenstructuur valt en daarom wordt de raad geen afwijkingsverzoek voorgelegd. Het versterkt het park.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 27 september 2023

RO

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De PvdD piept dit punt naar de raad. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn bijdrage en sluit de vergadering om 16.05 uur.

13

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13290729/1