Conceptverslag Raadscommissie Ruimtelijke Ordening 22-03-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 22 maart 2023 van 13.30 tot 16.00 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 12 april 2023

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Boomsma (CDA), Ernsting (GL), Von Gerhardt (VVD), Hylkema (VVD) Keesman (PvdA), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GroenLinks), Taşliyurt (D66), De Vos (PvdD) en Wehkamp (D66) Afwezige commissieleden: Bloemberg-Issa (PvdD), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Kabamba (Lijst Kabamba), Konings (Volt), Van Schijndel (FvD) en Schmit (D66) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieassistent), mevrouw Grant, de heer Haffmans, de heer Mensink, mevrouw Soekhoe-Mahesh en de heer Verhoeven

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering RO. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van het lid Konings. De VOORZITTER herinnert de commissie aan het werkbezoek aan het Sluiseiland op 31 maart van 15.30 tot 17.15 uur. Er zijn nog geen aanmeldingen binnengekomen. De dagmail bevat meer informatie. Het lid VAN RENSSEN wijst op de bijeenkomst op 4 april ’s avonds van het Platform Wooncorporaties Amsterdam voor raadsleden. Alle raadsleden worden daarvoor uitgenodigd. c. Vaststellen agenda Punt 8 wordt verschoven naar een later te bepalen moment. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 22 februari 2023

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

Het verslag van de openbare RO-vergadering 22 februari 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille De griffie zegt toe dat de termijnagenda binnenkort weer wordt geactualiseerd. f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid VON GERHARD worden de tkn-stukken 5 en 8 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw SOEKHOE-MAHESH spreekt in over huisartsenpraktijk Khushi in Zuidoost. Zij heeft als huisarts de eed afgelegd om te zorgen voor zieken, gezondheid te bevorderen en lijden te verlichten. 77% van de huisartsen geeft op dit moment aan nadelen te ervaren van de huidige huisvesting. Daaronder zijn veel huisartsenpraktijken in Amsterdam die kampen met een gebrek aan ruimte waardoor ze geen nieuwe patiënten kunnen aannemen of extra huisartsen kunnen aantrekken. Er is een groot gebrek aan geschikte panden; er is geen bouwgrond en de huur- en koopprijzen zijn torenhoog. Dat geldt ook voor panden met een maatschappelijke bestemming. Corporaties vragen eveneens commerciële – onbetaalbare – prijzen. Misschien is het voor grotere organisaties makkelijker. Ze heeft bewust gekozen voor een praktijk in een achterstandswijk om mensen gelijke kansen te bieden en gezondheidsverschillen aan te pakken.

Haar huidige praktijk is gehuisvest in een woning in een Bijlmerflat en is niet meer van deze tijd. Het pand is niet volgens de LHV-norm gebouwd. Zo is bijvoorbeeld het laboratoriumdeel te ver verwijderd van de assistente, is er geen ruimte voor opleidingsmogelijkheden of voor meer assistenten en bovendien is het niet duurzaam. De praktijkruimte zou een healing environment moeten zijn. Ze kan ook geen patiënten meer opnemen en ze zou breder willen kijken naar de gezondheidsmogelijkheden. Het klopt niet om een huisarts als commerciële partij te zien, want de huisarts heeft een belangrijke maatschappelijke zorgfunctie in een tijd dat langer thuiswonen een belangrijk thema is. De marktwerking moet uit de huisartsenzorg. Passende huisvesting vormt een belangrijke voorwaarde voor de praktijk. Mevrouw GRANT spreekt in namens SKIN en SKIN Amsterdam, een platform van internationale christelijke gemeenschappen in Nederland. Eerder was zij bij de vergadering van de commissie SED. MCTC is een stichting die ruimte huurt van de gemeente in de H-buurt in Zuidoost. Daarmee doet ze al 17 jaar lang goed werk voor de bewoners, gericht op de bestrijding van armoede en eenzaamheid. Bij de herontwikkelingsplannen van de H-buurt is echter geen rekening gehouden met de stichting en in de huidige plannen is er geen plek meer.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

Ze verzoekt de gemeenteraad in de ruimtelijke ordening meer rekening te houden met de huisvestingsbehoeften van gemeenschappen die willen samenkomen voor maatschappelijke en spirituele activiteiten. MCTC is een voorbeeld van zo’n gemeenschap. Amsterdam heeft door haar tolerantie veel mensen van buiten getrokken die de stad mede groot hebben gemaakt. De maatschappelijke inzet van deze gemeenschappen bespaart de overheid miljoenen euro’s per jaar. Het is dus in het algemeen belang dat er plek is voor deze organisaties. 25% van de christelijke migrantengemeenschappen verwacht de komende 5 jaar andere huisvesting te moeten zoeken en dat betekent in Amsterdam 50 organisaties. Er zijn simpelweg onvoldoende kerken in de stad om al deze gemeenschappen te huisvesten. De achterban groeit terwijl door herbestemming het aantal kerkgebouwen afneemt. Maatschappelijk vastgoed is veelal niet beschikbaar en de commerciële tarieven zijn onbetaalbaar. Het delen van ruimte met andere kerkgenootschappen is een optie die al volop wordt benut maar er is nu echt onvoldoende ruimte om de huidige schaarste en groei op te vangen. De probleemanalyse en mogelijke oplossingen staan op papier en die zal ze delen met de raad. Bij agendapunt 3: De heer MENSINK spreekt in namens G.T. van der Bijl B.V. over het molenterrein en molen De Otter.

Hij heeft geconstateerd dat er in het vast te stellen bestemmingsplan enkele omissies zijn ingeslopen die hij eerder al bij het behandelend stadsdeel heeft aangegeven. De toegezegde aanpassing is echter niet doorgevoerd. Daarbij gaat het om verschillende rechten die voortvloeien uit het bestemmingsplan 2010. Dat betreft de bestemming bedrijf met een ondergeschikte detailhandel tot maximaal 200 m2. Dat staat in het nieuwe plan voor slechts 100 m2. Hij verzoekt de commissie dit aan te passen. Volgens de huidige bestemming bedrijf is het mogelijk kantoren te huisvesten op het molenterrein, voor de functie handelsbemiddeling zijnde kantoren. In het nieuwe plan is dit gedegradeerd tot “ondersteunend.” In 2021 was nog wel voorzien in de bestemming kantoren. Hopelijk herstelt de commissie dit. Als derde staat er bij de bestemming van het molenterrein specifieke gebruiksregels 10.3.2. Dat is onjuist. Die functies zijn toegestaan mits ze aan de gestelde parkeernorm voldoen. Gesuggereerd wordt dat de bestemming bedrijf valt onder het parkeerbeleid van het nieuwe bestemmingsplan, maar het valt onder het parkeerregime van het huidige bestemmingsplan 2010. Dat is een vigerend recht. Dit kan worden hersteld door de titel van het artikel 3b te veranderen in 3c.

Tussen het ontwerpbestemmingsplan en het vast te stellen bestemmingsplan zijn namelijk verschillende regels toegevoegd of weggehaald. Ze worden ook niet in de nota van beantwoording genoemd. De heer VERHOEVEN spreekt in als molenconsulent namens de NoordHollandse Molenfederatie. Het bestemmingsplan Westerpark-Zuid heeft voor molen De Otter geen molenbeschermingszone of molenbiotoop opgenomen. Daarover zijn zienswijzen ingediend. Binnen een molenbiotoop mag geen beplanting of nieuwbouw worden aangebracht. Dat is een incorrecte weergave, want de molenbiotoop is een beschermingszone waarbij extra regels gelden voor ruimtelijke ontwikkeling. Er zijn wel degelijk ontwikkelingen mogelijk. Hoewel er sprake is van een conserverend plan, zijn er nog steeds afwijkingsbevoegdheden. Door geen molenbiotoop op te nemen kunnen de belangen van de molen afwijken van het bestemmingsplan. Dat past binnen de jurisprudentie die er is. Een molenbiotoop beschermt een molen, maar dat hoeft de planologische invulling van andere plannen niet in de weg te staan. Wel moet er dan altijd een belangenafweging worden gemaakt. Het mag niet zo zijn dat de windvang onevenredig wordt belemmerd, ook niet door de bestemmingsplan groen waardoor men bomen “tot in de hemel” kan planten die de volledige wind wegnemen.

Op de groenstrook aan de overzijde van het water is nu een redelijke beplanting aanwezig, maar daar zou men ook bijvoorbeeld sequoia’s kunnen planten. Geen goed idee. Bij agendapunt 10: De heer HAFFMANS spreekt in op persoonlijke titel over grootverbruikers. Energie is schaars en vreemd genoeg betalen grootverbruikers lage prijzen. Amsterdam

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

wil een andere aansluitregeling, een prioriteitsregeling voor nieuwe gebruikers. Amsterdam zou eerst die prijzen voor grootverbruikers moeten aanpakken om hen te stimuleren meer te besparen. Dat geldt ook voor de bestaande gebruikers. Dat levert meer mogelijkheden op voor nieuwe aansluitingen. Amsterdam zou een voorbeeldfunctie moeten nemen. Er zijn nog diverse dienstverleningen die nog helemaal geen label hebben. Desgevraagd geeft hij aan dat die grootverbruikersaangelegenheid in Den Haag wordt geregeld, maar de omvang van de grootverbruikers kan Amsterdam zelf regelen. Via de Milieuwet kan Amsterdam kijken wat de normen zijn en welke mogelijkheden er zijn om grootverbruikers terug te dringen. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor zijn bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid KEESMAN memoreert dat het aanstaande vrijdag een jaar geleden is dat Weesp en Amsterdam fuseerden. In beide gemeenten was de Omgevingsvisie 2050 al vastgesteld. De PvdA vindt het geen goed plan om de Omgevingsvisie van Weesp vast te nieten aan die van Amsterdam, maar men dient zelf kennis te nemen van de ruimtelijke wensen en uitdagingen van Weesp. Dat kan leiden tot een integraal beeld van de “gehele” stad Amsterdam.

Hij ziet graag dat er in samenspraak met de bestuurscommissie Weesp wordt toegewerkt aan een addendum aan de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 met daarin de gebiedsspecifieke opgaven van stadsgebied Weesp en dat dit wordt toegevoegd aan hoofdstuk 8. Misschien kan het college de ruimtelijke reserveringen van stadsgebied Weesp toevoegen aan hoofdstuk 10. Wellicht wil het college de Omgevingsvisie Weesp actief bekendmaken bij de leden van de raadscommissie RO en andere beleidsmakers door ze een hardcopy van deze visie ter hand te stellen en door het organiseren van een excursie naar stadsgebied Weesp inclusief presentatie van de visie en een rondtocht langs de ruimtelijke uitdagingen en kansen. Misschien wil het college ook de informatievoorziening over de Omgevingsvisie Weesp richting de Amsterdammers op korte termijn gelijk te trekken met die over de Omgevingsvisie Amsterdam door een complete set hardcopy’s te verstrekken aan geïnteresseerden en die toe te voegen aan de website. Wethouder VAN DANTZIG is zeker bereid tot een addendum. De wijze waarop vergt wel een goed gesprek. Een samenvatting van de Omgevingsvisie Weesp kan worden toegevoegd als addendum aan de Omgevingsvisie Amsterdam. De ruimtelijke reserveringen in de Amsterdamse Omgevingsvisie zijn een ‘halffabricaat’ en moeten nog verder worden ingevuld. Daar neemt hij Weesp graag in mee.

Hardcopy’s kunnen worden verstrekt – hoewel Amsterdam probeert een papierloze gemeente te zijn. Als de Omgevingsvisie bekend wordt gemaakt, dan hoort Weesp daar ook bij. Die kan dus worden aangevraagd. De informatievoorziening wordt gelijkgetrokken – ook digitaal. Er volgt op korte termijn een inventarisatie. De VOORZITTER constateert dat de commissie voldoende belangstelling heeft voor een tocht door Weesp. Het lid BOOMSMA hoort graag over het Food Center waar 1700 woningen kunnen worden gebouwd wanneer de voedselbedrijven van zuid naar noord verhuizen. Er zouden echter allerlei knelpunten zijn ontstaan die tot vertraging zouden kunnen leiden. Wethouder VAN DANTZIG heeft vanochtend in de commissie Woningbouw en Volkshuisvesting een brief toegezegd. Deze gebiedsontwikkeling loopt al vanaf 2012. Er

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

is een consortium dat er met de ondernemers uit moet komen en de gemeente maakt dat alleen ruimtelijk mogelijk. Hij zit regelmatig aan tafel voor bestuurlijk overleg opdat partijen eruit komen. Hij zal aangeven waar precies de verantwoordelijkheden van de gemeente liggen en hoe hij die invult. Het lid BOOMSMA informeert naar de verhuizing van ICL van de Coenhaven naar het HESterrein. Dit schept nieuwe mogelijkheden voor HavenStad, maar het zou niet goed gaan. Daarover hoort hij graag meer. Wethouder VAN DANTZIG is optimistisch. De handtekeningen zijn gezet en het gaat er nu om de zaak te effectueren. De economische omstandigheden spelen daarbij een rol. Hij komt hier schriftelijk op terug. Het lid VAN RENSSEN wijst op de darkstore op het Van Limburg Stirumplein van Flink. Die zit daar zeer tegen de wens van de buurt. Destijds lag er zelfs een petitie om de komst te verhinderen. De avondmarkt verderop wordt nu in zijn voortbestaan bedreigd. In december deed de rechter uitspraak dat de darkstore dicht moest, maar dat is nog altijd niet gebeurd. Het lijkt nu alsof de handhaving afhangt van de vraag of er een nieuwe locatie is. Wethouder VAN DANTZIG licht toe dat de gemeente nu eenmaal een handhavingstraject moet aflopen. Dat kent bepaalde stappen: last onder dwangsom, besluit, voornemen tot invorderingbesluit en een invorderingsbesluit.

De eerste last onder dwangsom is opgelegd en de gemeente is bezig met de tweede. Flink heeft aangegeven de locatie te gaan sluiten. Er is een oplossing gevonden en dat betekent dat de winkel eerder sluit dan dat het hele handhavingstraject is doorlopen. Het lid ALBERTS weet dat huisartsen van zorgverzekeraars een bepaalde vergoeding per patiënt ontvangen en daarmee is het voor hen onmogelijk commercieel vastgoed te huren. Die marktgedachte in de zorg is absurd. Het zijn immers maatschappelijke instellingen. De gemeente mag geen maatschappelijk vastgoed aan huisartsen toewijzen, maar aan de Zuidelijke Wandelweg is eerder toch een mogelijkheid gevonden. Ze hoopt dat een dergelijke oplossing voor meer praktijken in de stad mogelijk is. Het huisvestingsprobleem speelt stadsbreed. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat wethouder Moorman over dergelijke voorzieningen gaat. Huisartsen vormen wel degelijk een maatschappelijke instelling en ze passen ook in een maatschappelijk bestemmingsplan. Daarvoor zijn lagere grondprijzen. Hij komt hier schriftelijk op terug en neemt de lokale situatie van deze huisartsenpraktijk daarin mee. Het is absoluut een uitdaging die breed speelt. Het lid VON GERHARDT heeft samen met het CDA deze week schriftelijke vragen ingediend over het invullen van maatschappelijke opgaven in nieuwbouwplannen en transformatiegebieden. Wellicht kan de brief t.z.t.

gecombineerd worden behandeld met de beantwoording van de schriftelijke vragen. Wethouder VAN DANTZIG vindt een huisarts met een actuele casus net wat dringender dan breed beleid. Voor een bespreking zou wethouder Moorman dan de commissie moeten bijwonen. Hij heeft de oproep goed gehoord. Het lid VON GERHARDT heeft de planvoorraad voor 2023 bekeken. Die is wat beperkt. Met name bij de middeldure huurwoningen is nog vaak geen investeringsbesluit genomen. Wellicht kan de wethouder aangeven wanneer dat komt en of er nog manieren zijn om middeldure huurwoningen van andere jaren meer naar voren te trekken. Wethouder VAN DANTZIG zegt een brief toe over welk deel van de planvorming nog een besluit moet worden genomen. Komend jaar ziet er niet erg rooskleurig aan. Hij zet alles op alles om institutionele beleggers over de streep te trekken. Hij maakt zich

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

minder zorgen over de investeringsbesluiten dan over de investeerders. Zaken naar voren halen levert niet meer investeerders op. Ruimtelijke Ordening 3 Vaststellen bestemmingsplan Westerpark Zuid, (VN2023-005159) Het lid DE VOS ziet een mooi bestemmingsplan Westerpark Zuid, een van de meest versteende gebieden in Nederland. Hij is blij met de maatregelen om verharding, uitbouwing in tuinen en daktoegangsopbouw te beperken. Het plan biedt een mooie kans om verdere vergroening in deze wijk naar een hoger plan te tillen. Het lid VAN RENSSEN ziet inmiddels een vierde bestemmingsplan waarin die belangrijke beperkingen aan uitdijende uitbouw in de bestaande stad zijn opgenomen. Dank daarvoor aan het DB van het stadsdeel en aan alle bewoners. Het moet gaan over een belangenafweging tussen klimaatadaptatie, gezondheid en leefbaarheid. Het daklandschap kan nu meer worden gebruikt voor de energietransitie en voor waterberging. De kelders onder hoofdgebouwen zijn beperkt. Binnentuinen worden beschermd. Allemaal mooi, maar er is nog steeds wel wat ruimte voor bestaande parkeergarages en voor bebouwing. Voor verharding van tuinen kan straks wel een vergunning worden verleend. Daarover hoort ze graag meer. Het is immers van belang dat het stadsdeel bouwplannen ook moet kunnen weigeren.

Het lid HYLKEMA ziet een conserverend plan waar geen nieuwe horeca of sportscholen worden toegestaan, maar vlak daarnaast is wel een heel groot bouwtraject gaande. Veel nieuwe bewoners zorgen voor meer druk op de bestaande voorzieningen in de wijk. Hij hoort graag of daarover wel voldoende is nagedacht. Over de inspraak rond de molen heeft hij gehoord dat kort geleden de Hoge Raad nog een bestemmingsplan heeft afgewezen omdat de molenbiotoop niet in orde was. De gemeente redeneert dat zo’n biotoop niet nodig is en dat de huidige regels voldoende beschermen. Hij is bang dat dit toch geen stand zal houden. Het stadsdeel heeft een paar jaar geleden sterk ingezet op het behoud van die molen, dus die bescherming moet gewoon op orde zijn. Wethouder VAN DANTZIG benadrukt dat de wethouder dit plan van essentieel belang vindt. De urgentie is groot om ervoor te zorgen dat verandering in de stad begint. Het moet een plek zijn waar mensen fijn kunnen leven en dat vergt dat meer groen noodzakelijk is. De stad ontwikkelt zich. Hij komt schriftelijk terug op hoe de vergunningsverlening verloopt en welke kaders die omvat, net als het bevoegd gezag. In principe moeten de voorzieningen voor de nieuwe bewoners binnen zo’n bouwproject vallen. Er is in deze buurt geen schaarste aan sportscholen. Met de komst van de Omgevingswet is iedereen wat wendbaarder.

De wethouder is nauw betrokken bij de molens, veelal monumenten. De molenbiotoop bleek inhoudsloos door de bebouwing die er al stond en de maximaal toegestane bouwhoogtes. Hij heeft goed gehoord wat er nu is gezegd. Hij kent de uitspraak van de Raad van State ook. Hij komt schriftelijk terug op de afweging om geen biotoop op te nemen. In zijn brief neemt hij ook mee hoe het zit met die vergunningen, of die altijd moeten worden verleend als ze binnen de regels passen of dat het stadsdeel zelf een afweging kan maken. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en voor een korte behandeling naar de raad van 5 april gaat. 4 Instemmen met het niet indienen van zienswijzen op de kadernota’s 2024 van de recreatieschappen Groengebied Amstelland, Spaarnwoude en Twiske-Waterland,

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

(VN2023-004313) Het lid DE VOS begrijpt dat het college de raad nu vraagt niet in te stemmen met het indienen van zienswijzen op de kadernota’s omdat daarin geen verhogingen van de participantenbijdragen zijn opgenomen. Dat vindt de Partij voor de Dieren een eenzijdige benadering en daar wil ze de ontwikkelingen rond het Twiske bij betrekken. De gemeente Landsmeer heeft recent bekendgemaakt een verbod in te voeren op festivals in het Twiske, althans, het deel dat binnen de gemeente Landsmeer ligt. De Partij voor de Dieren ziet graag dat die lijn wordt doorgetrokken naar het overige deel van het Twiske om de dieren en de natuur de rust en de ruimte te geven die ze nodig hebben. Het uitsluiten van festivals is weliswaar een financiële tegenvaller, maar natuur is schaars en onbetaalbaar. Het is vreemd dat het natuurgebied zichzelf moet financieren door middel van grootschalige evenementen en hij is het er niet mee eens dat Amsterdam geen zienswijze gaat indienen. Hij hoort graag van de wethouder of die ook vindt dat festivals niet thuishoren in Natura2000-gebieden; of hij bereid is bij te dragen aan een verhoging van de participatiebijdrage om de gederfde inkomsten te compenseren en of hij bereid is alsnog een zienswijze richting het Twiske te sturen met het pleidooi geen festivals te organiseren in het gehele natuurgebied.

Het lid HYLKEMA begrijpt dat het niet meer toestaan van festivals gevolgen heeft voor de recreatie in het gebied. Veel Amsterdammers genieten immers van die festivals. Het heeft ook financiële gevolgen. Het lijkt de VVD verstandig in een vroeg stadium wel een zienswijze in te dienen in plaats van wachten op de echte begroting. Desgevraagd geeft het lid Hylkema aan te weten dat het Twiske nog een eigen vermogen heeft van 5 miljoen euro en dat het wegvallen van festivals 80.000 euro kost. Dat is ten opzichte van het budget misschien een klein bedrag, maar het gaat ook om het recreatiegenot van Amsterdammers. Wethouder VAN DANTZIG benadrukt dat recreëren zich inderdaad ook kan uiten in dansen met de armen in de lucht. Anderen vinden een stiltewandeling fantastisch. Voor iedereen biedt Amsterdam een plekje. Hier heeft de gemeente Landsmeer eenzijdig een standpunt ingenomen. Dat voelt ongemakkelijk en Amsterdam is het daarmee niet eens. De gemeente Landsmeer zit ook in de gemeenschappelijke regeling. Het college kiest er vooralsnog voor geen zienswijze in te dienen. De discussie loopt nog. Meer partijen vinden dat festivals ook bij dit recreatiegebied horen. Het geeft geen pas om als partij eenzijdig besluiten te nemen wanneer zo’n partij in een gemeenschappelijke regeling zit. Het lid DE VOS benadrukt dat dit wel een heel bijzondere categorie groen betreft: een Natura2000-gebied.

Daar wil de Partij voor de Dieren in ieder geval echt een rode lijn trekken. Wethouder VAN DANTZIG onderschrijft dat niet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en voor een korte bespreking naar de raad gaat. Grond en Ontwikkeling 5 Kennisnemen het beleid Grondprijsbepaling voor nieuwe erfpachtrechten 2023, (VN2023-007097) Het lid BOOMSMA heeft de beantwoording van zijn technische vragen nog niet helemaal kunnen bestuderen. Onduidelijk was waarom er geen extern advies is ingewonnen over de vaststelling van de bouwkosten. Voorheen gebeurde dat wel. Zo’n extern advies is belangrijk. Een adviesgroep is zeker nuttig. De adviesgroep benadrukte het belang van het vaststellen van grondprijzen. De gemeente biedt sterk uiteenlopende

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

bedragen aan ontwikkelaars. Dat kan ook leiden tot vertraging. Meer transparantie zou de woningontwikkelmarkt ten goede kunnen komen. Hij zou alles willen doen om vertraging te voorkomen. Dat “de gemeente kijkt in hoeverre transparantie kan worden vergroot” is dan wel wat mager. Hij wil dan weten hoe de gemeente dat gaat doen, of daarvoor een termijn is en wanneer de raad daarvan resultaten kan verwachten. Het lid VON GERHARDT onderschrijft de vragen van het CDA. Het advies geeft aan dat de marktontwikkelingen op dit moment dermate snel gaan, dat die zeker invloed hebben op de grondprijsbepaling. De huizenprijzen dalen nu. Hij is benieuwd welke invloed deze grondprijsbepaling gaat hebben op de verkoopbaarheid van woningen in de toekomst. Misschien zou het beleid door deze snelle ontwikkelingen wat vaker moeten worden bijgesteld. Er ligt nu een mooi advies, maar het is het lid Von Gerhardt nog onvoldoende duidelijk wat er nu is overgenomen van de adviezen. Wethouder VAN DANTZIG licht toe dat één expert niet beschikbaar was, maar de andere expert van de beoordelingscommissie heeft wel gereflecteerd op de bouwkosten. Het college meent dat er dus genoeg is gedaan. Hij zegt toe bij een volgende actualisatie duidelijker aan te geven wat de mogelijkheden zijn.

De manier waarop de gemeente de actuele marktwaarde en bouwkostenadviezen inwint en hoe dat extern wordt gevalideerd met een beoordelingscommissie, beschouwt het college voldoende geverifieerd. De residuele methode kan natuurlijk verschillend worden geduid. Die is complex, maar als er vragen over zijn, gaat het college het gesprek aan en wordt alles toegelicht. Ontwikkelaars willen altijd liever dat grondprijzen lager zijn. Dat is begrijpelijk. De gemeente kan de markt niet voorspellen. De afgelopen tijd zijn de prijzen gestegen waardoor de grondprijzen later ook omhoog gingen. Nu de economie omdraait, is het de vraag of die marktwaarde van de grondprijs nog klopt. Het college heeft de maatregel genomen om de afsprakenbrief met mate te indexeren. Dan is er nog de ambitiebonus en de transformatiebonus. Daarmee kan de grondprijs ook wat naar beneden. De prijs zal eerder in het proces leidend worden gemaakt om de actuele tenderprijzen beter uit de markt te halen. Dat wordt goed gemonitord. Het college is bevoegd op basis van dit gestandaardiseerde model andere afwegingen te maken – maar dat moet uiteraard wel uitlegbaar zijn. De wethouder stelt voor bij de volgende herijking de beoordelingscommissie te vragen een kort advies uit te brengen. Het lid BOOMSMA vindt de residuele methode voor nieuwe gevallen helemaal niet zo vreemd.

Voor bestaande gevallen maakt hij er wel bezwaar tegen. Het gaat hier echter om een extern advies en niet om een ontwikkelaar. Meer transparantie kan echt vertraging voorkomen. Hij hoort graag welke stappen het college nog gaat zetten om die transparantie te bieden. Wethouder VAN DANTZIG komt hier schriftelijk op terug. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 6 Kennisnemen van het beleid Grondprijsbepaling voor bestaande erfpachtrechten 2023, (VN2023-007098) Het lid BOOMSMA hoort graag of mensen nu hun BSQ’s kunnen narekenen en of de BSQ’s voor 2023 met de nieuwe methode zijn berekend. Hij zou graag een lijst zien met BSQ’s 2023 oude stijl en eentje nieuwe stijl. Dat maakt vergelijken mogelijk. De verschillenanalyse beperkt zich namelijk tot een stedelijk gemiddelde. Die gaat niet in op verschuivingen op het niveau van woningtype en buurten. De methodiek om de herbouwkosten te bepalen is op een aantal fundamentele punten aangepast. Dat roept wel de vraag op in hoeverre de BSQ’s voor herbouwkosten in het verleden dan klopten. Het gemeenteblad met de nieuwe cijfers bevat een aantal fouten en verkeerde getallen die tot absurde uitkomsten leiden. Buurten en wijken worden

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

door elkaar gehaald en ook dat maakt nogal wat uit in de nieuwe methodiek. Hij hoort graag of en hoe dat wordt gecorrigeerd. Bij het vaststellen van de bouwkosten zijn meer types gebruikt om de curves te bepalen. Bij het toegevoegde punt 9 staan gigantische woningen van 1200m2 tot 1400m2. Die worden voor elk stadsdeel opnieuw gebruikt, maar die bestaan waarschijnlijk helemaal niet voor al die verschillende gebieden. Dat vergt een toelichting – net als de kwaliteitstoeslag. Ook daarin zitten enorme verschillen. Wethouder VAN DANTZIG deelt mee dat het uitgebreide grondwaardenrapport nu is geregeld. Als een huizenbezitter dat wil inzien, kan hij zich melden. De vragen zijn complex. Wellicht kan het lid Boomsma zijn vragen op papier zetten en dan kan de precieze beantwoording volgen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Ruimtelijke Ordening 7 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening v/d toezegging over de gevolgen van de Porthos-uitspraak voor woningbouw in Amsterdam en de vragen in de vergadering van de commissie RO van 16 november 2022 over bestemmingsplan Centrumeiland blok 3 en 16, Nr. VN2023-007096 Bijlagen 3 en 4 zijn toegevoegd op 21 maart en worden betrokken bij de bespreking van dit agendapunt. Het lid VAN RENSSEN is blij dat niet heel veel bouwprojecten in Amsterdam onder druk staan vanwege de stikstofuitspraak.

In dit geval is het voor de bouw heel goed dat er niet zo veel Natura2000-gebieden rechtstreeks rondom Amsterdam liggen. GroenLinks vindt wel dat alle sectoren moeten bijdragen aan vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, dus ook de bouwsector. Elektrificatie van bouwmaterieel zorgt ook voor CO2-reductie – heel belangrijk in het kader van Amsterdam Klimaatneutraal in 2050 en in het kader van de ambities Amsterdam Circulair. Gelukkig heeft het college een plan van aanpak voor schone, mobiele werktuigen. Amsterdam heeft meer ambitie dan landelijk het geval is. Het beschikbaar maken van stroompunten en laadpalen juicht GroenLinks van harte toe. Ze leest dat zich zo’n 40 marktpartijen hebben gemeld om actief met het college deel te nemen aan het zo uitstootvrij mogelijk maken van de bouw. Dat gebeurt met bijeenkomsten en consultaties, dus ze hoort graag hoe het daarmee gaat. Amsterdam wil koploper zijn als het gaat om het werken met uitstootvrij materieel. Misschien kan de wethouder een voorbeeld geven van een aantal van dit soort nieuwe projecten – naast Strandeiland. Het lid MANGAL is benieuwd hoe in de voortoets wordt gemeten of er geen nadelige effecten zijn voor Natura2000-gebieden. In een andere brief wordt namelijk gesproken over een calculator die nog moet worden aangepast. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat dit via een zogenaamde aeriusberekening wordt gedaan.

Gisteren is er nog een uitspraak gekomen van de voorzieningenrechter in Den Haag. Het model staat en wordt getoetst. Amsterdam gebruikt die. Rond Amsterdam zijn inderdaad praktisch geen Natura2000-gebieden. De wethouder zal navraag doen naar de projecten. In de hele bouwsector wordt geprobeerd het gebruik van fossiele brandstof en de uitstoot maar beneden te brengen. Dit wordt geregeld in het programma Luchtkwaliteit – en dat ligt bij collega Van der Horst. De beperkende factor is innovatie. Daar valt echt nog winst te behalen. Het is een voordeel dat er in Amsterdam zo veel wordt gebouwd, dat het voor ontwikkelaars de moeite waard is om hun uitstootvrije materieel in te zetten in Amsterdam. Hij denkt nog even na over meer concrete voorbeelden en komt daarop terug.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

Het lid MANGAL leest over de aeriuscalculator dat “indien gedurende de beroepsprocedure een nieuwe versie van aerius beschikbaar komt, kan met een aanvullende berekening worden aangetoond dat eerdere conclusies over de natuurgevolgen niet wijzigen.” Hij begrijpt niet dat dit zo stellig wordt neergeschreven. Wethouder VAN DANTZIG volgt de landelijke wetgeving. Dit wordt opgedragen door de toezichthouder. Alle andere berekeningen worden uitgevoerd. Het stikstofdossier is sterk in beweging. Als wijzigingen noodzakelijk zijn, moeten zaken opnieuw worden ingeregeld. Zoals het nu gebeurt, is het conform hoe het moet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 8 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief van motie 168 d.d. 17 februari 2022 van de raadsleden Boomsma en Ernsting en voormalige raadsleden Van Lammeren en Van Soest inzake inventariseer kansen voor en stuur op nieuwe ligplaatsen Dit punt wordt doorgeschoven naar een volgende vergadering. 9 Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging uit de commissievergadering van 29 juni 2022 om nadere informatie te verstrekken over agendapunt ‘Vaststellen bestemmingsplan Draka Terrein Hamerkwartier’, (VN2023007099) Het lid BOOMSMA ziet opnieuw een plan waar heel veel woningen vertraging dreigen op te lopen. Hij roept de wethouder op hier een compromis te zoeken.

Eerder is een onderzoek naar restwarmte toegezegd. Albe Marle wil graag vervoer over water organiseren. Daar liggen ook kansen. Het is belangrijk dat de Raad van State eerder nader onderzoek heeft geboden. Dat is nu gebeurd. Royal Has Koning meent dat de groepsrisico’s worden overschreden. Hij hoort graag hoe de wethouder dat beoordeelt en wat de gevolgen zijn. Wethouder VAN DANTZIG heeft destijds gezegd dat het onderzocht is en dat het college tot deze afweging is gekomen. Zijn deur staat open voor Albe Marle om te kijken waar partijen zich kunnen vinden. Het plan van woningbouw is daarbij leidend. Deze zomer heeft de wethouder echt geprobeerd tot een vergelijk te komen, maar daar is nog geen voortgang geboekt. Hij blijft optimistisch en gaat graag het gesprek aan. Het lid VON GERHARDT herinnert zich dat dat onderzoek naar de commissie zou komen. Wethouder VAN DANTZIG wil op papier zetten hoe het college tot deze afweging is gekomen. Hij meent dat dit eerder al naar de raad is gekomen, maar dat kan nogmaals. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Ruimtelijke Ordening 10 Klimaat- en netcongestie veroorzaakt door vestigingsbeleid datacenters, Nr. VN2023-008490 Het lid DE VOS benadrukt dat de Partij voor de Dieren al jarenlang aandacht vraagt voor het buitensporige beslag van datacenters op de energievoorziening.

Ze nemen heel veel ruimte, energie en drinkwater in beslag en veroorzaken veel CO2-uitstoot en hitte. In de haven verrijst een datacenter dat net zo veel energie verbruikt als de hele stad Haarlem. Tot 2050 worden er datacenters bijgebouwd die samen net zo veel energie

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

gebruiken als 75% van het huidige Amsterdam. De Partij voor de Dieren ziet dan ook graag dat de gemeente de bouw van datacenters aan banden legt, maar Alliander zou een aansluitplicht hebben op basis van het principe ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt.’ Daar wil de wethouder nu vanaf. Maar vanaf 2019 gold er in Amsterdam een bouwstop voor datacenters en zonder toestemming van de gemeente kunnen datacenters dus ook niet in de rij bij Alliander aansluiten. De bouwstop werd in 2020 opgeheven. Het is hem niet helder waarom dit gebeurde en waarom die stop niet weer wordt heringevoerd. Alliander en Stedin waarschuwen voor elektriciteitsstoringen bij bewoners. Hij hoort graag of de wethouder bereid is weer een nieuwe datacenter-stop in te voeren. Het laatste beleid dateert van oktober 2019. Toegezegd was dat dit zou worden herijkt. Hij is benieuwd wanneer de raad het nieuwe beleid kan verwachten en wat de belangrijkste wijzigingen zullen zijn. Hij zou ook willen weten wie de top-100 van grootste stroomverbruikers van Amsterdam zijn. Het lid BILGIN vreest dat winkels, bedrijven en de industrie straks niet meer kunnen worden aangesloten op het stroomnet. Woningen lijken er nog tamelijk goed vanaf te komen, maar het probleem wordt almaar groter. Er is al een schreeuwend woningtekort en nu dreigt de situatie dat nieuwe woningen niet van stroom kunnen worden voorzien.

In de West-Zaanse wijk is men al overgegaan op een dieselaggregaat. Zelfs bestaande woningen kunnen te maken krijgen met stroomuitval. Toch worden er stroomnetkabels getrokken naar vruchtbare landbouwgronden in de Lutkemeerpolder naar energieslurpende bedrijven die er nooit hadden mogen komen. De wethouder wil bepalen wie wel en wie geen stroom krijgt. Het lid Bilgin concludeert dat de energietransitie keihard faalt. Andere keuzes zijn nodig. Alles wordt nu geëlektrificeerd terwijl het elektriciteitsnet daar nog helemaal niet op is berekend. Het nut van windturbines valt in het niet als er zulke mega datacenters worden gebouwd. De gemeente gaat zo haar klimaatdoelen niet halen. Het is tijd om te kijken naar een ander beleid en af te zien van onrealistische doelstellingen als aardgasvrij in 2040. Woningen en scholen moeten er gewoon komen. Het lid VAN RENSSEN begrijpt de vragen heel goed. Waarom zou Amsterdam haar schaarste energie gebruiken voor datacenters die wellicht niet direct hier in de stad nodig zijn? Toch is in 2020 het vestigingsbeleid datacenters door de raad vastgesteld. GroenLinks heeft toen met DENK een motie ingediend om te kijken naar de verduurzaming van datacenters en naar het waterverbruik. Ze hoort graag hoe Amsterdam daarop inzet. Steun voor het verzoek om vestiging van nieuwe datacenters in de stad zo veel mogelijk te beperken.

Ze roept op dat dit landelijk moet worden opgelost. Het lid VAN BERKEL somt op dat Nederland momenteel 184 datacenterfaciliteiten kent en dat het datavloeroppervlak in 2020 met 6% toenam tot 400.000m2. 74% daarvan bevindt zich in de MRA. JA21 erkent de fundamentele rol van datacenters in de maatschappij. Die kunnen effectiever en efficiënter werken op het gebied van energie dan wanneer ze zouden worden gespreid. Maar ze veroorzaken wel het congestieprobleem waardoor andere gebruikers zoals scholen, winkels en de industrie moeten wijken. De vraag is natuurlijk of dit wel de juiste koers is. Alliander kan het tempo van de duurzame energietransitie niet bijbenen. Er moeten dus keuzes worden gemaakt. Wethouder Pels wil kunnen prioriteren wie er recht heeft op het overvolle Amsterdamse stroomnetwerk. Hij hoort graag of de wethouder bekend is met toekomstige uitbreidingsprojecten van datacenters in de MRA, wat de omvang hiervan is, hoe het beleid eruit gaat zien, wie er prioriteit krijgt en of de wethouder Alliander kan helpen in de opgelopen congestie. Het lid MANGAL begrijpt dat het rijk nu gaat instappen in Alliander. Er zijn al forse investeringen gedaan om Alliander te versterken maar kennelijk is dat niet genoeg. De vraag is of het wel verstandig is datacenters eerst te gaan aansluiten. Vaak wordt verwezen naar afschakelen en daarin zou een bepaalde staffel zitten.

Dat geldt voor bestaande aansluitingen. De stad wordt flink verdicht en er komen veel woningen bij. Hij is benieuwd hoe die dan worden aangesloten en of die bij afschakeling wel voorrang krijgen

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 22 maart 2023

RO

om aangesloten te worden. Gasloos bouwen betekent elektrisch koken en ook dat geeft extra druk op het netwerk. Als mensen een windturbine in hun achtertuin krijgen, kan de gemeente dan garanderen dat die groene stroom niet naar de datacenters gaat maar naar de mensen die die windturbine moeten verdragen? Datacenters moeten ook vergroenen, maar dat kan niet betekenen dat alle groene energie naar die datacenters gaat. Tot slot is hij benieuwd hoe de hoeveelheid datacenters in Amsterdam zich verhoudt tot de vestiging in de rest van de provincie. Het lid ALBERTS ziet dat Amsterdam lijdt onder verdozing. Een deel daarvan zijn datacenters. Het rijk heeft de kop van Noord-Holland en Groningen aangewezen voor de hyper scales. Dat maakt een datacenter in het westelijk havengebied onbegrijpelijk. In de provincie volgt met de route van het rijk. Een deel van de centers hebben data uit het buitenland en die werken helemaal niet voor de Nederlandse markt. Daarop krijgt ze graag een reactie. Wethouder VAN DANTZIG kan een groot deel van de vragen niet beantwoorden. Veel hoort thuis bij collega Pels en de commissie Duurzaamheid. Herijking van het vestigingsklimaat is ook een grote wens van hem. Dat werkt het college nu uit. De raad kan ervan uitgaan dat het college geen verruiming zal voorstellen. In het voorbereidingsbesluit werden er geen datacenters toegelaten omdat er ander beleid kwam.

Dat beleid is nu geldend en als de raad dat wil wijzigen, moet dat wel goed onderbouwd gebeuren. Rond de zomer verwacht hij stappen te kunnen zetten in het beleidsproces om het in de Omgevingswet te kunnen inbedden. Zodra daarover wat te melden is, komt dat naar de raad. Datacenters gebruiken naast energie ook grond, lucht en water, allemaal aspecten die met ruimtelijke ordening te maken hebben. Natuurlijk zouden daar ook andere dingen kunnen komen. Er komen allerlei afwegingen bij kijken: de ruimtelijke component, de congestiecomponent en data veiligheid. Een afgewogen datacenterbeleid kan inderdaad bijdragen aan een meer duurzame samenleving. Maar alles kent een duurzaamheidsbeslag. Het beleidsstuk uit 2019, Amsterdam duurzaam digitaal, voor het vestigingsbeleid voor datacenters, kent de wethouder uiteraard. De toenmalige wethouder probeerde daarmee de vestiging meer in lijn te brengen met duurzaamheid. Een nieuwe titel zal meer recht doen aan de duurzaamheid. Het lid MANGAL oppert een ketenverantwoordelijke aan te stellen waar de raad met al zijn vragen naartoe kan. Verwijzen naar andere commissies is niet erg behulpzaam. Wethouder VAN DANTZIG beantwoordt graag vragen over datacenters, maar wethouder Pels gaat over de antwoorden over de energietransitie. Samen met de provincie en de MRA is Amsterdam een van de datacenterlocaties.

Bij de provincie heeft de wethouder al aangegeven dat Amsterdam het beleid gaat herzien. Het is niet zo dat Amsterdam opeens wordt geconfronteerd met de komst van een datacenter waartoe in de MRA is besloten. Amsterdam maakt haar eigen afwegingskader en kijkt wat daarbinnen past. Voor die hyper scales is echt geen plek. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn bijdrage en sluit de vergadering net voor 16.00 uur.

12