Conceptverslag Raadscommissie Ruimtelijke Ordening 14-06-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 14 juni 2023 van 13.30 tot 17.00 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 5 juli 2023

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: de heer Willems, mevrouw Nieuwenhuis Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Bilgin (FvD), Bloemberg-Issa (PvdD), Boomsma (CDA), Ernsting (GL), Von Gerhardt (VVD), Hylkema (VVD), Keesman (PvdA), Konings (Volt), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GroenLinks), Taşliyurt (D66), De Vos (PvdD) en Wehkamp (D66) Afwezige commissieleden: Van Berkel (JA21), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Kabamba (Lijst Kabamba), Van Schijndel (FvD) en Schmit (D66) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieassistent), de heer Schrijver, mevrouw Stricker en de heer De Wildt 1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering RO. Er is een quorum. b. Mededelingen Het lid TAŞLIYURT meldt dat het werkbezoek aan HavenStad heeft plaatsgevonden op 2 juni. Het werd goed bezocht. De VOORZITTER vraagt aandacht voor het werkbezoek aan Weesp in het kader van de Omgevingsvisie op vrijdag 30 juni. Het programma volgt binnenkort; aanmelden is al wel mogelijk. Vanaf 15.00 uur start de bijeenkomst op het stadhuis van Weesp voor een presentatie van de kernwaarden van Weesp en Driemond.

De Omgevingsvisie Weesp is in totaliteit opgegaan in de Omgevingsvisie Amsterdam. Dan volgt een fietstocht die wordt afgesloten bij Wispe, bij de brouwerij in de kerk. Iedereen is van harte welkom. Wethouder VAN DANTZIG komt op zijn toezegging bij het woningplan in de raad, hoe het college voornemens was om te gaan met het actieplan Gezinsvriendelijke stad, een belangrijk onderwerp. Hij zal als coördinator de commissie per memo informeren over de eerste bijeenkomst. c. Vaststellen agenda Punt 7 – geheim – wordt gehamerd. De punten 3 en 4 worden gevoegd behandeld. De agenda wordt vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

d. Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 24 mei 2023 Het verslag van de openbare RO-vergadering 24 mei 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Keesman wordt tkn-stuk 1 geagendeerd; op verzoek van het lid Boomsma wordt tkn-stuk 4 geagendeerd; op verzoek van het lid De Vos wordt tkn-stuk 6 geagendeerd; Op verzoek van het lid WEHKAMP wordt tkn-stuk 5 geagendeerd zodra de zienswijzen beschikbaar zijn. Het lid KEESMAN zou het een goed idee vinden na het reces een technische sessie over de hoogbouw te organiseren. De wethouder komt met een datumvoorstel. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Bij agendapunt 5: Mevrouw STRICKER spreekt in namens de Vrienden van de Sloterplas over het budget van 96 miljoen euro voor de bouw van de Nieuwe Meervaart, zo’n 25 miljoen lager dan oorspronkelijk aangegeven. De Vrienden zijn tegen bouwen in de Sloterplas, ongeacht welk gebouw. Ze begrijpt echt niet wat er mis is met het huidige gebouw. Vergroten of verhogen van het gebouw is ook op de huidige plek mogelijk. 2700 bewoners hebben de petitie tegen de bouw ondertekend.

Nieuw-West kan dat budget best anders gebruiken: voor de uitvoering van een kunstroute aan de boulevard van de noordzijde en de terugkeer van het succesvolle Sloterplasfestivals. Tal van problemen zijn met meer geld op te lossen: meer handhaving, meer groen op de boulevard, zeker nu alles rondom het Osdorpplein wordt volgebouwd met hoogbouw. Ze roept de raad op zich in te zetten voor het beletten van de plannen voor de Nieuwe Meervaart, het beschermd stadsgezicht daadwerkelijk te beschermen en de 96 miljoen euro anders te besteden. De Sloterplas is géén bouwgrond. Desgevraagd geeft mevrouw Stricker aan van de voormalig stedenbouwkundige gehoord te hebben dat het aanvankelijke bedrag sowieso al te krap was voor de plannen. De Meervaart is uiteraard belangrijk voor Nieuw-West. Bij agendapunt 8: De heer SCHRIJVER spreekt namens een aantal betrokken Amsterdammers die bewoners juridisch helpen de VTH-organisatie te bestrijden. Deze diensten zitten weggestopt in de stadsdelen; ze geven heel veel vergunningen af en organiseren alleen

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

als het ze uitkomt toezicht en handhaving. De vraag is wie er bestuurlijk verantwoordelijk is voor de VTH-organisatie. Bewoners ervaren veel problemen door deze diensten. Veel bevoegdheden zijn gemandateerd aan ambtenaren, waarmee er een geheel eigen bestuurscultuur is ontwikkeld. Die cultuur bevoordeelt stelselmatig projectontwikkelaars maar werkt desastreus uit voor bewoners en andere belanghebbenden. Wethouder Van Dantzig is de coördinerend wethouder VTH en de burgemeester is uiteraard aanspreekbaar op de juridische kwaliteitstoetsing in deze sector. De heer Schrijver constateert dat er een grote kloof bestaat tussen de mooie teksten en de bestuurlijke juridische kernwaarden van dit college. Hij verwijst naar het raadsadres bij de stukken: dat maakt de misstanden wel duidelijk. Zo kon een stadsdeelvoorzitter de vergunning voor een festival in het broedseizoen niet weigeren, omdat de landelijke wet dat niet verbiedt – maar de plaatselijke beleidsregel in het locatieprofiel wél. Zo worden de geldbeluste aanvragers gefaciliteerd. Hij roept de raad op de jarenlange verwaarloosde VTH-organisatie eens goed aan te pakken. Desgevraagd verduidelijkt de heer Schrijver dat men zich bewust moet zijn van de noodzaak dat hier echt iets moet gebeuren. Dat vergt een bestuurlijke uitrusting daarvoor.

Nu wordt vaak aangegeven dat een aanvraag niet kan worden geweigerd: een zogenaamde gebonden beschikking. Dat begrip bestaat officieel helemaal niet. Een beschikking dient altijd te worden getoetst aan bijzondere omstandigheden en proportionaliteit. Dit sluit helemaal niet aan bij de juridische vernieuwing die twee jaar geleden werd ingezet. Het gaat om de toepassing van de regels, de menselijke maat en de realiteit van de situatie. Bij agendapunt 11: De heer DE WILDT spreekt in op persoonlijke titel. Hij dankt de wethouder voor diens reactie op zijn onderzoek naar de praktijk van het afkopen van erfpacht de afgelopen 30 jaar. Dat is een lastige praktijk met ingewikkelde formules, waarbij Grond en Ontwikkeling de formules nooit heeft onderbouwd. De conclusie luidt dat de berekening van de afkoopsommen is strijd is met de algemene bepalingen omdat niet de contante waarde wordt berekend die geldt voor de te betalen canons. Hierdoor hebben veel erfpachters in de periode 2000-heden te hoge afkoopsommen betaald. In 2017 is wel een verbetering doorgevoerd. De afkoopsommen zijn niet volgens de algemene bepalingen berekend en daarmee onrechtmatig. De verdediging van de huidige afkoopconstructie is uiterst merkwaardig: de oude praktijk moet worden gecontinueerd, want een faire behandeling van nieuwe afkopers zou niet fair zijn ten opzichte van de behandeling in de jaren daarvoor.

Het is absoluut noodzakelijk dat er op enig moment een herstel komt van onterecht door de overheid in rekening gebrachte bedragen. Hij adviseert de raad de Rekenkamer een onafhankelijke berekening te laten maken, zeker omdat de wethouder in zijn brief in feite aangeeft dat de afkoopsommen te hoog waren en zijn. Desgevraagd geeft de heer De Wildt nog aan dat de huidige afkoopinstructie een berekening laat zien waarbij 100% van de grondwaarde moet worden betaald als afkoopsom. Maar als het gaat over de netto contante waarde over een jaar of vijftig, varieert dat afhankelijk van de hoogte van de canonpercentages van 50% - 70% van de grondwaarde. De gemeente rekent daar 100% voor. Dat gebeurt nog altijd – ook na de herziening in 2017. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid VAN RENSSEN brengt in herinnering dat er een voedselbos zou komen

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

op Zeeburgereiland. Dat zou worden meegenomen bij de ontwikkeling van het oostpunt van Zeeburgereiland in 2022. Ze is benieuwd naar de status. Wethouder VAN DANTZIG zoekt uit hoe het met dat voedselbos staat. Financiën 3 Vaststellen van het Jaarverslag 2022 (VN2023-012679) gevoegd met 4 Reactie op het Accountantsverslag 2022 Gemeente Amsterdam (VN2023013845) Toelichting van de rapporteurs van de methode Duisenberg: Het lid BLOEMBERG-ISSA heeft samen met het lid Belkasmi en onderzoekers van de Policy Research Corporation de methode Duisenberg bekeken die de gemeente toepast bij de Jaarrekening en de Begroting. Gisteravond vond hierover een besloten bijeenkomst plaats. Vanuit de commissie RO is gekozen voor de context ruimtelijke kwaliteit in de ruimtelijke ordening. Daarin kwam de referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen aan de orde. Gefocust is op groen en sport. Bekeken is de informatie hierover, de ontwikkelingen het afgelopen jaar, de doelen, de activiteiten en de kosten om een oordeel te vellen over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het beleid. Dat heeft geleid tot conclusies en aanbevelingen. De doeltreffendheid blijkt echter moeilijk te beoordelen. De rapporteurs concluderen dat de gemeente vooral achterom en weinig vooruitkijkt.

Er wordt gewerkt aan beleidsdocumenten, visiedocumenten en agenda’s terwijl beloofde evaluaties niet worden uitgevoerd en monitors vertraagd worden uitgewerkt. De gemeente beschikt over veel informatie maar data wordt onvoldoende inzichtelijk gecombineerd. Dat leidt tot de aanbeveling om de in de Omgevingsvisie geformuleerde cyclus van beleidsontwikkeling, doorwerking, uitvoering en terugkoppeling te volgen, net als het slim combineren van beschikbare data. Dat geldt voor de ontwikkelingen op het gehele grondgebied van de gemeente. Doelstellingen en indicatoren zijn met name outputgericht en minder outcomegericht. In het Jaarverslag is bijvoorbeeld wel een indicator van enkele principebesluiten maar dat is minder gericht op de inhoud. Doelen waarop primair wordt gestuurd, dienen te worden opgenomen in de doelenboom. Bij het programma voor Ruimtelijke Ordening dienen meer outcomegerichte kpi’s te zijn; die dekken de lading van het volledige programma immers beter. Er is geen evaluatie uitgevoerd naar de referentienormen uit 2018. Er is geen integraal inzicht voor sport en groen als het gaat om de vraag of de normen al dan niet zijn gerealiseerd. De aanbeveling is dus bij het aanbieden van de geactualiseerde normen een evaluatie toe te voegen van wat wel of niet goed werkte in de 2018-versie.

Dan kan de raad bij investeringsbesluiten of nota’s beschikken over een integraal overzicht van sport en groen zodat de effecten van het al dan niet verwezenlijken van voorzieningen kunnen worden meegenomen. De verantwoordelijkheid voor het borgen van de ruimtelijke kwaliteit is niet expliciet toegewezen. Die ligt deels bij beleidsteams en bij de commissie Ruimtelijke kwaliteit, bij planners en projectteams. Handhaving of monitoring vindt niet plaats als het gaat om de maatschappelijke referentienormen. Daarom doen de rapporteurs de aanbeveling binnen de organisatie verantwoordelijkheid te beleggen en verantwoording op te stellen, hetzij centraal, hetzij decentraal. De financiële cijfers zijn voor raadsleden niet inzichtelijk. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen programma- en apparaatlasten. Soms is de terminologie verwarrend. Daarom de aanbeveling: maak bij de Begroting en de Jaarrekening duidelijk onderscheid naar apparaatlasten direct, apparaatlasten indirect, inhuur en overige lasten.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

De systematiek met de dekking van de uren is op dit moment moeilijk navolgbaar. Veel meer dan de directe personeelslasten worden gedekt via doorrekening van andere directies. De nettolasten in de begroting houden daardoor weinig verband met de praktijk. Maak dus de financiën minder complex en beter navolgbaar voor de raadsleden. Reactie van de wethouder: Wethouder VAN DANTZIG ziet voorzieningen zoals sport steeds belangrijker worden in de verdichtende stad. De normen waren echter nooit bedoeld als absolute normen. Per plek en per ruimtelijke inpassing wordt heel goed gekeken wat er realiseerbaar is. Er zit uiteraard een groot verschil tussen de oude binnenstad en de tuinsteden. De rapporteurs stellen dat zaken aan de voorkant veel beter inzichtelijk moeten zijn. Dan kan de wethouder beamen. Er worden inmiddels verschillende monitors opgesteld. Het Jaarverslag 2022 laat misschien niet alle kosten helemaal goed toebedeeld zien, maar de portefeuille Ruimtelijke Ordening is dan ook complex. De aanbevelingen worden allemaal meegenomen en dat zal het Jaarverslag volgend jaar toch weer een stukje beter maken. Inhoudelijke behandeling: Het lid KEESMAN vond de exercitie gisteravond buitengewoon nuttig. In dit geval lag de focus op het groen en de sportaccommodaties, maar het gaat vooral om de manier waarop het bestuur te werk gaat in Amsterdam.

Het is niet altijd helder in welke fase een proces zich bevindt, dus dat maakt bijsturen erg lastig. Zaken zouden meer outcomegericht moeten zijn. Het meten van doelen aan de hand van wat er uit de corrigerende acties komt, schiet eigenlijk te kort. De groennorm wordt herijkt, maar dan moet helder zijn waar de gemeente in dat opzicht nu staat. Dat geldt ook voor de sportaccommodaties. Ook de balans met andere ruimtelijke vraagstukken moet in het oog worden gehouden. Het is dus goed dat er een positiemeting komt. Het lid VAN RENSSEN ziet dat er veel zaken zijn uitgevoerd, maar toch ook een aantal niet. Er zijn namelijk lagere lasten bij het programma Duurzaamheid en Milieubeheer. Soms zijn subsidies niet aangevraagd. Ze hoort graag hoe de raad kan verbeteren dat alles wat wordt begroot, daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Voor de implementatie van de Omgevingswet is in 2022 minder – of zelfs niets? - besteed. Ze ziet graag dat die middelen in 2023 worden ingezet. Ze bedankt de rapporteurs voor hun werk. Mooi dat de raad nu weer aan de hand van twee referentienormen inzicht heeft gekregen op welke manieren er aan de raad wordt gerapporteerd. De aanbeveling dat de commissie Ruimtelijke kwaliteit nog een rol kan spelen, vindt ze lastig. Deze commissie komt voort uit de Welstands- en Monumentencommissie en lijkt niet de aangewezen commissie om dit probleem op te lossen.

Ze denkt eerder aan een referentienormencommissie of een monitor referentienormen. Groen en sport zijn belangrijk in de stad. De normen stammen uit 2018. Het is goed die te monitoren en/of te verbeteren. Desgevraagd legt ze uit dat de TAC zich buigt over de Hoofdgroenstructuur en die zit al behoorlijk vol met al het werk dat dit met zich meebrengt. In de Omgevingsvisie wordt een interstedelijk programma aangekondigd. Dat moet op alle onderdelen gezamenlijk monitoren hoe al die onderdelen van de ruimtelijke kwaliteit ervoor staan. Ze is benieuwd hoe het met dat interstedelijk programma staat. In de uitvoeringsagenda wordt gekeken naar de normen op buurtniveau. Ze hoort graag of dat ook kan worden meegenomen in de evaluatie van de monitor van die normen. De evaluatie en de monitor ontvangt ze graag voorafgaand aan een nieuw besluit over de normen. Tot slot deelt ze de aanbeveling over de apparaatslasten niet helemaal met de rapporteurs. Wel is het weinig inzichtelijk waar de apparaatslasten heen gaan en waar dat allemaal terecht komt. Wellicht kan de wethouder daar schriftelijk op ingaan waarbij hij de werking van het VEF meeneemt. Het lid WEHKAMP ziet dat het aantal inwoners sterk groeit. De druk op de

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

woningmarkt blijft hoog, dus ook de noodzaak om te werken aan voldoende en betaalbare woningen, werkgelegenheid én voorzieningen. Ze leest over het risico van onvoldoende capaciteit door de hoge druk op de woningmarkt en bestuurlijke ambities. Prioritering zou helpen de capaciteit en de behoefte op elkaar af te stemmen en door de capaciteitsvraag en werving binnen Ruimte en Duurzaamheid centraal aan te sturen. Goed gebruikmaken van daken geeft meer ruimte voor zonnepanelen, groen, waterberging of sport en zelfs voor extra woningen. Hiervoor is een plan van aanpak geschreven, waarbij de vervolgstappen nog ontbreken. De dakenambities moeten worden vertaald naar regelgeving. Ze wijst op het aangenomen amendement om dit verder uit te werken. Ze hoort graag hoe het nu staat met het opstellen van het dakenplan en het budget hiervoor. In Amsterdam is de ruimte heel beperkt. In het Jaarverslag wordt gesproken over Expeditie Vrije Ruimte die maatschappelijke en culturele initiatieven ondersteunt. Hopelijk kan de wethouder de raad informeren over de activiteiten van deze instelling. Het Jaarverslag noemt ook de Internationale Conferentie Envisioning Free Space. Ze hoort graag welke lessen uit deze conferentie zijn getrokken. Het lid DE VOS vindt het heel belangrijk te blijven bouwen aan een complete stad met voorzieningen op alle niveaus dicht bij de mensen.

Fijn dat de wethouder de eerste conclusie onderschrijft dat de raad beter in staat moet zijn om te controleren hoe het staat met de normen. Hij krijgt graag schriftelijk te zien hoe het college daaraan vorm gaat geven. De verantwoordelijkheid voor de sportvoorzieningen zouden onder verantwoordelijkheid van de wethouder Sport vallen, maar de ruimtelijke reserveringen daarvoor vallen toch onder de verantwoordelijkheid van deze wethouder. Die rolverdeling krijgt hij graag nader toegelicht. Het lid KONINGS is blij met het heldere rapport van de rapporteurs. Helder is dat raadsleden over onvoldoende informatie beschikken. Ze onderschrijft de opmerkingen van de andere fracties daarover en wil graag horen hoe het nu met die normen staat. Misschien kan er een tabel komen, dus geen rapport van 100 pagina’s of een monitor, maar een tabel met vierkante meters sportveld in bijvoorbeeld de Bijlmer en dan per persoon/huishouden om dat te kunnen vergelijken met andere stadsdelen, buurten of windrichting. Desgevraagd verduidelijkt ze nu helemaal geen beeld te hebben van de verschillende voorzieningen. Misschien is er een norm per stadsdeel mogelijk waardoor er bij nieuwe projecten kan worden bekeken of er toch niet iets bij moet. Zelfs bij nieuwe woningen zijn de verschillen heel groot. Het is een zoektocht naar goede kpi’s.

De ijsberggrafiek gisteravond liet zien dat er ook in het Jaarverslag heel veel cijfers ontbreken. Sommige zaken worden aan de stadsdelen doorgefactureerd. Ze begreep van de wethouder zojuist dat de raad in het volgende jaarverslag meer inzicht krijgt in wat er precies wordt verdiend of uitgegeven. Het lid BOOMSMA onderschrijft de vraag aan de wethouder om schriftelijk terug te komen op de apparaatslasten en welke zaken aan de ontwikkelaars worden doorberekend. Bij het beheer erfpachtstelsel leest hij dat er bijna 3 miljoen euro lagere lasten zijn, maar ook hogere lasten door lage declarabiliteit door interne verbetertrajecten, 5 miljoen euro. Beide krijgt hij graag nader toegelicht. Wethouder VAN DANTZIG zal de vragen die hij nu mondeling niet beantwoord, schriftelijk aan de commissie beantwoorden, waaronder in ieder geval de vragen over de Omgevingswet, de apparaatlasten en het dakenplan – dat laatste is wel in uitvoering. In z’n algemeenheid wijst de wethouder erop dat de stad eeuwenlang is gegroeid. Er liggen nu referentienormen en dat veroorzaakt een disbalans tussen de nieuwe stad en de oude stad. Op Maps.amsterdam.nl zijn praktisch alle antwoorden op de gestelde vragen terug te vinden.

De wethouder wil voorkomen dat de ambtelijke organisatie een vraagbaak wordt, maar als de raad echt informatie nodig heeft om stukken te beoordelen, kunnen die vragen uiteraard gewoon worden gesteld. In 2018 is afgesproken een monitoringsystematiek op te stellen. Dat gaat nog gebeuren. Dit komt op de termijnagenda. Die monitoring gaat over de nieuwe stad.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

De nieuwe referentienormen zouden eigenlijk al dit jaar in de Begroting moeten worden opgenomen. Het college zorgt er waar mogelijk voor, de raad te laten weten hoe zaken ervoor staan. Dat is een toezegging. De vraag over het loket Vrije Ruimte is heel terecht. De zoektocht is er wel, maar het gebrek aan vrije ruimte eveneens. Een aantal zaken heeft tot een match geleid, bijvoorbeeld het jongerencollectief in Riekerhaven. Mogelijkheden worden onderzocht voor initiatieven in de Tuinen van West. Daar wordt samengewerkt met de stadsloods. Gebiedsontwikkeling gaat niet vanzelf. Ruimte vrijmaken om vrije ruimte te creëren – het is heel lastig. Er komt na de zomer een plan naar de raad. Het blijft ingewikkeld met name omdat het een experimentele vorm is. Als het om de verschillende verantwoordelijkheden gaat, bestuurt het college weliswaar als één orgaan, maar de eerste verantwoordelijkheden zijn wel opgeknipt. De portefeuillehouders maken huisvestingsplannen voor sport, groenvisies of anders en daarna probeert de wethouder Ruimtelijke Ordening die wensen ruimtelijk in te passen. Er is altijd te weinig ruimte, dus er wordt projectspecifiek en gebiedsspecifiek gekeken om zoveel mogelijk wensen in te passen. Het is altijd een kwestie van kijken wat er kan. Ook op de vraag van Volt komt de wethouder schriftelijk terug – ruim op tijd voor de raad.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee deze punten voldoende zijn besproken en doorgaan naar de raad van 28 juni. 5 Voorjaarsnota 2023 (VN2023-013883) De Voorjaarsnota 2023 wordt voor de eerste termijn besproken. Moties die uiterlijk 22 juni zijn ingediend, krijgen een schriftelijk preadvies. Dat wordt 3 juli gepubliceerd en in de commissie van 5 juli kan dat worden besproken. Het indienen gaat via het gebruikelijke mailadres. De tweede termijn vindt plaats in de commissie van 5 juli. Dan en ook tijdens de raad kunnen nog moties en amendementen worden ingediend. Die krijgen een mondeling preadvies. De Voorjaarsnota wordt vastgesteld in de raad van 19 en 20 juli. Het lid HYLKEMA stelt dat het in de buurten op orde moet zijn. De focus moet niet alleen zijn gericht op zoveel mogelijk huizen, maar juist op fijne straten met voldoende groen, sport, werk en voorzieningen. Prettig wonen is niet afhankelijk van dure prestigeprojecten zoals een OBA Next of een theater in de Sloterplas. Prettig wonen betekent wonen in een huis dat bij je past. Desgevraagd geeft hij aan dat ook goed openbaar vervoer daarbij hoort, net als zorg en jeugdzorg in de buurt. Ook dat zijn mooie investeringen in de buurt.

Het klopt dat sommige stadsdelen die voorzieningen niet hebben of dat bijvoorbeeld oude theaters niet zijn toegerust op het nieuwe, sterk gegroeide formaat van nieuwere stadsdelen, maar die voorzieningen hoeven niet op een prestigieuze manier te worden gerealiseerd. De focus op prettig wonen, voor studenten, voor ouderen, ziet hij niet terug in de Voorjaarsnota. Ook niet de focus op huizen waar klusjesmannen kunnen wonen met een auto die ze nu eenmaal echt nodig hebben. In HavenStad wordt er van alles gedaan om de verhouding 40%-40%-20% re realiseren, maar dat levert heel kleine woningen op. Daar wordt bovendien gesjoemeld met de sportnorm. Desgevraagd legt hij uit dat er heel veel offers worden gebracht – piepkleine huizen worden gebouwd – om het aantal sociale woningen te behalen. Daar kunnen helemaal geen gezinnen wonen. Er zijn huizen nodig waar mensen hun hele leven in kunnen wonen. Hij roept de wethouder op minder te focussen op prestigeprojecten en dat geld in de dagelijkse basis te steken, in de lokale cultuur, de lokale ruimten voor cafés en recreatie, in lokaal groen. Het lid VAN RENSSEN vindt het woord sjoemelen hier echt niet oké. Dat heeft niets te maken met het bouwen van een complete stad. Sjoemelen is iets in de marge doen wat eigenlijk onrechtmatig is. Hier wordt de schaarste eerlijk verdeeld.

Ook de VVD was eerder groot voorstander van multifunctioneel gebruik van gronden, waaronder daken

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

en met de smart mobility hup waarbij sport wordt gecombineerd met parkeren. Ze roept het lid Hylkema op het woord ‘sjoemelen’ terug te nemen. Het lid HYLKEMA neemt het woord ‘sjoemelen’ zeker niet terug. De sportnorm hoort zichtbaar te zijn in de wijken en dat geldt niet voor een sportaccommodatie boven op een dak. De ruimte in de wijk moet niet worden opgevuld met andere dingen als sport of groen. Als ruimte niet wordt benut voor een parkeerplaats, kan daar een fijnere straat worden gemaakt met meer groen. Het gaat erom de ruimte in de straat niet ‘af te pakken’ van de rest van de wijk. Het lid VAN RENSSEN constateert dat de VVD het eens is met de investeringen in de sporthallen Zuid en met de investeringen in de Jaap Edenbaan en het Flevoparkbad. Alleen de OBA Next roept vraagtekens op. Het lid HYLKEMA kijkt naar alle investeringen en zet overal vraagtekens bij. Het moeten immers om goede bijdragen gaan. Het lid MINDERHOUD hoort dat de markt het nu niet toelaat dat er sociale woningen worden gebouwd. De VVD vindt wel dat cafés en voorzieningen in de buurt horen. Bruine cafés worden echter allemaal door de markt de buurt uit geprijsd. Er is dus minder markt nodig. Hij hoort graag of de VVD dat ook vindt. Het lid HYLKEMA stelt dat de raad in nieuwe wijken van alles en nog wat kan voorschrijven, waaronder ruimte voor cafés. Dat beperkt de markt wel degelijk.

Een bestemming horeca laat de precieze invulling helemaal vrij. Het lid BILGIN hoort dat de VVD grote sociale woningen wil bouwen voor gezinnen. Dat is een prachtig idee. Woningen van 40 m2 zijn geen gezinswoningen. Wellicht kan het geld dat wordt bespaard bij de Nieuwe Meervaart worden ingezet om die woningen mogelijk te maken. Of wordt dat geld in het Vereveningsfonds opgespaard voor de Noord/Zuidlijn? Het lid HYLKEMA vindt het ’t belangrijkst geld te investeren in ‘de basis op orde.’ Mensen worden blij van een mooie straat en een eigen, fijne buurt. De VVD stelt niet dat er grote sociale huurwoningen moeten worden gebouwd, maar wel goede woningen voor gezinnen. Het lid MINDERHOUD is op hoofdlijnen heel positief over de rapportage. De PvdA denkt dat er goede beslissingen worden genomen om door te gaan met het bouwen van een complete stad met voldoende plek voor iedereen. Daar horen voldoende voorzieningen van hoge kwaliteit bij op de plekken waar die het meest nodig zijn. Het is goed dat de structurele uitname uit het vereveningsfonds wordt teruggedraaid zodat de gemeente zich echt kan toeleggen op de opgave voor woningbouw. Het lid DE VOS wijst op het initiatiefvoorstel van het lid Bloemberg-Issa voor een stad over duizend jaar: een koele groene stad. Daarom stelt hij voor ter ere van het 750jarig jubileum 7500 bomen, dus 750 groene airco’s, in de stad te bouwen.

Amsterdammers kunnen meedenken in een participatietraject waar die jubileumbosjes kunnen komen. Hij is benieuwd naar de reactie van de wethouder. Desgevraagd geeft hij aan dat inheemse bomen altijd een goed voorstel vormen. Dit plan ziet hij als een extra opgave voor de stad, dus boven op de herplantopgave of bestaande plannen voor de aanleg van bomen. Dan de motie over de Lutkemeerpolder. Het budget voor zowel de Nieuwe Meervaart in de Sloterplas – die de PvdD graag open wil houden – komt redelijk overeen met de door het college berekende kosten om af te zien van ontwikkeling van het bedrijventerrein in de Lutkemeerpolder. Voedselpark Amsterdam kan 10 miljoen euro bijdragen. De andere 88 miljoen euro kan worden gedekt uit die Nieuwe Meervaartgelden. Wat er nog rest, kan worden aangewend voor de verduurzaming en modernisering van de

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

huidige Meervaart. Tot slot wijst hij op het belang van de klimaatbestendigheid van de stad. Dat is iets van de lange duur. Hij zou de mogelijkheden willen onderzoeken om omgevingsplannen een klimaatlabel toe te kennen. Er zitten allerlei elementen in zo’n plan en dat maakt het moeilijk in een oogopslag te bepalen wat een nieuw plan gaat doen voor de klimaatbestendigheid van dat bepaalde gebied. Het energielabel voor huizen is opgebouwd uit o.a. de spouw, isolatie, dubbele beglazing, de warmtebron et cetera en in die sfeer zou hij zo’n label willen ontwikkelen voor omgevingsplannen. Dat maakt het eenvoudiger daarop te sturen. Daarvoor heeft de PvdD een motie. Het lid VAN RENSSEN hoort dat allerlei mooie projecten worden gefinancierd en waarvoor in de Voorjaarsnota geld wordt vrijgemaakt. Een daarvan is heel belangrijk voor de verbondenheid van de stad en voor de ontsluiting is een fietsbrug. Daarvoor is nu 100 miljoen euro gereserveerd. Ze roept de commissie op ook over de brug te komen. Desgevraagd voegt ze nog toe dat het rijk en de vervoerregio daaraan een bijdrage zouden kunnen leveren. Het is goed dat de uitname uit het VEF is teruggedraaid. Dat is goed nieuws voor de ontwikkeling van de stad. Het lid MANGAL heeft al meermaals aangekaart hoe de gemeente Amsterdammers gewoon Amsterdammers kan laten blijven.

Voor sociale, maatschappelijke en religieuze instellingen is steeds vaker geen plek in de buurt. Niet alleen bewoners zijn belangrijk voor de sociale cohesie. Genoemde instellingen maar ook buurtwinkels, kleine herstelbedrijven en zelfs kleine garages spelen een belangrijke rol in de buurtgemeenschap. Het verdwijnen daarvan leidt tot verschraling van de sociale cohesie en het werkt gentrificatie in de hand. Hij is benieuwd hoe de wethouder Amsterdamse instellingen in Amsterdam denkt te houden. Hij wil weten waar in de Voorjaarsnota staat dat er voldoende plek is voor gebedshuizen in Zuidoost, West, NieuwWest, Noord en Zuid en ook voor kleine ondernemers die al jaren hun bedrijf in Amsterdam hebben. Er zijn nog steeds veel religieuze Amsterdammers dus hij wil weten hoe dit college rekening houdt met hun behoeften. De ontsluiting van het Science Park is een probleem dat zich al 21 jaar voortsleept. Dat wordt nu weer doorgeschoven en dat is onbegrijpelijk. De Middenweg en de wethouder Frankeweg wachten al 21 jaar op verlichting van de verkeersdrukte. Wel is er een file vanaf de Cruquiusweg naar het centrum en verlichting van de verkeersdrukte op een brug op de Weesperstraat. Hij roept het college op de gelofte van 21 jaar geleden gestand te doen in ruil voor het accepteren van de verbreding van de A10. Huurprijzen leveren sportverenigingen grote problemen op.

Er moet iets voor deze verenigingen gebeuren. Er kan geen Champions League komen ter ere van 750 jaar Amsterdam en ook geen voetbaltoernooi wanneer er geen sportclubs meer bestaan die de jeugd faciliteren. Hij is benieuwd wat de wethouder voor deze clubs kan doen. Tot slot de OBA Next en de Nieuwe Meervaart. Het is goed dat die OBA Next in Zuidoost komt, maar dan ook graag in de K-buurt. Bij de Meervaart kan geld worden bespaard als die aan de oever wordt gebouwd en niet in het water. Desgevraagd beaamt hij toe dat er in de Omgevingsvisie wordt gesproken van een meerkernige stad. In de ArenAbuurt is echter veel winkelend publiek en publiek voor de ArenA. De OBA Next past daarom veel beter in een kinderrijke buurt zoals de K-buurt. Het lid BOOMSMA wil graag weten wat het belangrijkste is wat de raad kan doen om dit jaar en volgend jaar voldoende woningen te bouwen. Het lid BILGIN hoorde de inspreker ideeën aangeven wat er met het geld kan worden gedaan wanneer de Nieuwe Meervaart niet wordt gebouwd. De PvdD bepleitte dat geld in de Lutkemeerpolder te steken. Dat kan hij van harte ondersteunen. Als het vereveningsfonds niet wordt leeggehaald voor de Noord/Zuidlijn kunnen van dat geld sociale huurwoningen worden gebouwd in zowel HavenStad als in het Schinkelkwartier. Hopelijk komen er wat projecten met grotere woningen.

Als het om de Lutkemeerpolder gaat, kunnen mensen aan de formerende partijen

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

in Noord-Holland een brief te sturen. Dat heeft hij gedaan. Hopelijk mondt dat uit in een reactie vanuit de provincie. Bij de Nieuwe Meervaart zouden naar verluidt de kosten uit de pan rijzen. Risicovol is bouwen in een plas zeker. Over dat risico hoort hij graag meer, net als over het bedrag dat nu zelfs naar beneden is bijgesteld. De stadsdeelcommissie ziet geen heil in een wandelboulevard bij de Nieuwe Meervaart, juist omdat het zo’n drukke weg is. Er wordt veel werk gemaakt van verdichting en van nieuwe wijken. Er wordt rekening gehouden met toekomstige ov-projecten. Dat is heel mooi. De toekomst van de Oost/Westlijn is echter nog heel ongewis. De Cornelis Lelylaan zou een soort stadsstraat moeten worden, maar daar kan ook ruimte worden gelaten voor een Oost/Westlijn deels bovengronds. Er wordt nu in Osdorp veel verdicht zonder na te denken waar het ov straks kan rijden. Osdorp is een kern en dat is straks wel de enige kern zonder metro. Wethouder VAN DANTZIG benadrukt dat hij niet de wethouder Sport, niet de wethouder Kunst en Cultuur en ook niet de wethouder Verkeer en Vervoer is. Voor portefeuillespecifieke vragen verwijst hij naar zijn collega’s. De motie van de PvdD ziet hij met interesse tegemoet. In Amsterdam moet ruimte zijn voor allerhande maatschappelijke voorzieningen, dus ook voor gebedshuizen.

In de richting van het lid Boomsma geeft hij aan dat hij alles wat binnen zijn mogelijkheden ligt, zal doen. Het helpt dat er meer ruimte is in het vereveningsfonds. Het helpt ook her en der te herprioriteren. Voorstellen voor afwijkingen komen heel snel langs de raad om iedere vorm van vertraging te voorkomen. Met het rijk wordt gekeken hoe een start-bouwsubsidie kan worden binnengehaald. Het woningbouwplan is gemaakt in aanloop naar een hele slechte bouwtijd. Dat geldt voor zowel 2023 als 2024. De wethouder wil niet alleen naar beleidswijzigingen kijken maar ook naar kleine initiatieven. Er komt meer inzet op flexwoningen en op optopping bij de corporaties. Met de stadsdelen gaat hij het gesprek aan over bijvoorbeeld niet in gebruik zijnde winkelpanden. Dat is wel een bevoegdheid van de stadsdelen. Uiteindelijk kunnen die plekken ook worden gebruikt voor maatschappelijke voorzieningen. Het is dus echt een zoektocht. Binnenkort gaat de wethouder een breed gesprek aan over de grondprijzen; met de mensen die Zeeburgereiland hebben gerealiseerd spreekt hij over hoe het in de vorige crisis is gegaan en of daar nog lessen uit te trekken zijn. Aan de inzet zal het niet liggen; aan de rente wel. Dat is hoe het is. In de richting van de VVD geeft hij aan dat er met geen woord wordt gerept over de problemen in Zuid, maar wel in Osdorp.

Daarbij wordt een theater weggezet als een prestigeproject. Dat doet absoluut geen recht aan de stad Amsterdam. Dan wordt er ook nog de term sjoemelen gebruikt. De heer Hylkema doet Nieuw-West geen recht, maar ook de Amsterdamse VVD niet. HavenStad is nog niet eens gebouwd, dus dat sjoemelen slaat nergens op. De ontsluiting van het Science Park ligt echt bij de wethouder Verkeer en Vervoer. Qua ruimtelijke ordeningsbegrippen is het Science Park bereikbaar. Als de heer Mangal zijn vragen schriftelijk aanlevert, zorgt de wethouder voor beantwoording. De VOORZITTER constateert dat hiermee de eerste termijn ten einde is gekomen. Ruimtelijke Ordening 6 Kennisnemen van de financiële jaarstukken van de recreatieschappen Groengebied Amstelland, Spaarnwoude Park en Twiske-Waterland, en instemmen met het indienen van op deze financiële jaarstukken van de drie recreatieschappen (VN2023012727) Het lid DE VOS pleit ervoor de participantenbijdrage te verhogen om het tekort als gevolg van het wegvallen van festivals op te vangen. Hij bespreekt dit punt graag kort in de raadsvergadering.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

Het lid HYLKEMA ziet de zienswijze over ’t Twiske graag scherper. Het gaat nu alleen over de kosten, niet over de inkomsten. Wethouder VAN DANTZIG heeft eerder aangegeven het heel ingewikkeld te vinden dat er bij een gemeenschappelijke regeling door een participant eenzijdig een beleidswijziging wordt opgelegd. Mensen hebben evenementen nodig en die passen goed in ’t Twiske. Het staat de raad uiteraard vrij er een financiële lijn in te brengen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte bespreking. 7 Geheim Dit punt is gehamerd. 8 Jaarverslag en beleidsevaluatie VTH Bouw en Gebruik 2021 (VN2023-013986) Het lid VAN RENSSEN stelt dat handhaving en toezicht in dienst moeten staan van de doelen van de gemeente. De gemeente moet het algemeen belang dienen en kwetsbare waarden zoals openbare ruimte, luchtkwaliteit, een vrije stoep, nachtrust en gezondheid beschermen. Dit plan gaat niet alleen over bouwen maar ook over horeca en de openbare ruimte. In 2023 komt er nog een VTH-beleidsplan, dus ze hoort graag wanneer precies. De evaluatie gaat over 2021 en komt dus laat naar de raad. Ze wil weten wat er gaat gebeuren met de onrechtmatige uitbouwen. Er is behoefte aan een strategie om systematisch strijdig gebruik in kaart te brengen.

Is die er al? Hoe wordt de gemeentelijke inzet per onderdeel bepaald, per prioriteit en per stadsdeel? De vraag is ook wie die inzet bepaalt en controleert. Tot slot hoort ze graag hoe de samenwerking tussen andere diensten is. Het lid KONINGS ondersteunt de ambitie van het college om voor iedere gekapte boom een nieuwe boom terug te planten en om de stad rigoureus te vergroenen. Het gaat echter niet altijd goed met de herplantverplichting. Ze is benieuwd wat er met die signalen wordt gedaan. Het lid MINDERHOUD focust op de handhaving van de uitgegeven vergunningen. Daarin moet de gemeente naast de bewoners staan. Dat gaat niet altijd goed, met name niet wanneer het gaat over de publieke ruimte. De horeca neemt soms grote delen van de stoep in. Hij hoort graag welke prioriteiten de gemeente stelt. Het lid ALBERTS ziet een mooi jaarverslag, maar dat is niet de praktijk. Bij de omgevingsvergunningaanvragen lijkt de aanvrager standaard ter wille te worden gestaan. De vraag is welke mogelijkheden de gemeente kan bedenken om naar meer te kijken dan alleen de vergunningaanvraag per perceel. Een perceel is immers onderdeel van een geheel waarbij rekening moet worden gehouden met de omwonenden. Omwonenden moeten nu deskundigen inhuren om aan te tonen dat een aanvraag niet kan, bijvoorbeeld een architect of een bodemkundige. Dat is de omgekeerde wereld.

Dat moet bij de aanvrager worden neergelegd. Grote aanbouwen zorgen voor omgevingseffecten: er komen immers meer mensen wonen in dat gebied. Dat moet vooraf goed worden geregeld, bijvoorbeeld door te zeggen dat het gewoon niet kan. Het raadsadres spreekt boekdelen en laat veel ellende zien. Het lid TAŞLIYURT is blij het Jaarverslag VTH nu te bespreken. Het waren wel coronajaren en dat is wellicht de verklaring dat sommige zaken goed gaan, maar soms ook minder goed. Hij kijkt uit naar het nieuwe VTH-beleid en het Jaarverslag 2022. Het college is verantwoordelijk voor het uitvoeringsprogramma waarbij de taken grotendeels aan de stadsdelen zijn gemandateerd. Hij is benieuwd hoe de prioritering

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

plaatsvindt en hoeveel ruimte de stadsdelen hierin hebben. De cijfers in het Jaarverslag worden op stadsniveau gepresenteerd. Hopelijk kan dat in het vervolg ook op stadsdeelniveau. Dat geeft een beter inzicht. Hij is benieuwd naar het effect van de Omgevingswet op het uitvoeringsprogramma VTH Bouw en Gebruik. Het lid BOOMSMA verzoekt de wethouder op elk voorbeeld in het raadsadres te reageren. Hij is benieuwd hoe de wethouder significant, stapsgewijs en navolgbaar verbetering gaat boeken en de raad daarover informeert. In het Jaarverslag ziet hij dat de bouwwoede tot vernieling en onherstelbare beschadiging van monumentale waarde leidt. Dat vergt meer handhaving, dus ook meer capaciteit. Het lid DE VOS leest dat er trendmatig uitbouwen worden ontdekt die niet vergunningsvrij blijken te zijn. Dan moet er een vergunningaanvraag worden gedaan. Er zijn geen cijfers van aantallen aanvragen en ook niet van toekenningen. Dat wekt de schijn dat het allemaal zo gelaten wordt en dat mensen niet worden afgestraft. Graag opheldering. Wethouder VAN DANTZIG maakt zich op bepaalde onderdelen ook wel zorgen. Handhaver zijn in Amsterdam is zo’n beetje de meest complexe baan. Hier zijn de verantwoordelijkheden ook nog eens gemandateerd aan de stadsdelen, maar uiteindelijk is de coördinerend wethouder - hijzelf - verantwoordelijk voor de bouw- en gebruikfase.

De wethouder komt met een overzicht wie waarvoor verantwoordelijk is, ook bij de stadsdelen. In het decentrale stelsel hebben stadsdelen juist op dit punt de ultieme verantwoordelijkheid. Beleid wordt hier gemaakt en in die hypercomplexe context proberen de mensen van VTH dat zo goed mogelijk uit te voeren. De woorden van het lid Alberts neemt de wethouder zich ter harte. Soms is een casus verkeerd, maar dat betekent niet dat de vergunningverlening niet goed is. Als een aanvraag aan de vereisten voldoet, moet die worden vergund. De gemeente moet zeker aan de kant van de bewoners staan, maar ze heeft daartoe niet altijd de juridische mogelijkheden. Stadsdelen voeren in veel gevallen de kaders uit die de gemeente heeft bedacht. Die zullen niet altijd perfect zijn. De wethouder zegt een brief toe over de Van Eeghenstraat. Hij verwacht niet dat alles juridisch standhoudt, maar hij wil het zeker proberen. Als er nog vragen zijn over het raadsadres kan het weer worden geagendeerd. Het beleidsplan komt in Q3 2023. Onrechtmatige uitbouwen, kapvergunningen en illegale sloop blijft allemaal heel vervelend. Niet alles is nu eenmaal zichtbaar in die binnentuinen. De aanpak gebeurt nu gebiedsgewijs maar niet alles zal zichtbaar worden of op te lossen zijn. Het college stelt de prioritering vast op basis van de prioriteiten die de stadsdelen aanleveren. Die doen veelal een voorzet.

Een deel van het budget kunnen ze naar eigen inzicht invullen; een deel ook naar wat er historisch wordt aangevraagd. Met de SP is de wethouder het eens als het om de denkrichting gaat. Over de uitwerking moet de wethouder goed nadenken. Het lid ALBERTS heeft aangegeven dat er kennelijk met de aanvrager wordt meegedacht. Er wordt niet van tevoren gevraagd of de aanvrager al contact heeft gehad met de buren. Dat zou al een stap in de goede richting zijn. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat het op dit moment geen wettelijk kader is. Misschien ontstaat er bij de Omgevingswet wat meer ruimte voor. Het is een dilemma. Voor een aanvrager is het echt prettig om vooroverleg aan te vragen. Als een aanvraag voldoet aan de kaders, moet de gemeente het vergunnen. Hij gaat in kaart brengen wat er juridisch mogelijk is. Bij die herplantplicht hoort ook het opsturen van een foto. Het lid VAN RENSSEN legt uit dat het om motie-Van Pijpen, nr. 174 over omkering van de bewijslast nog niet is beantwoord. Als er een foto moet worden opgestuurd, ziet GroenLinks dat graag verwerkt in het VTA-beleidsplan 2023.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

Wethouder VAN DANTZIG verkeerde in de veronderstelling dat die motie beantwoord was. Hij zegt het bij dezen toe: de herplantplicht houdt ook in dat de herplantplichtige een foto moet opsturen van de bomen die geplant zijn. Zo wordt het in het nieuwe beleidsplan opgenomen. De Omgevingswet is aanstaande en de gemeente probeert uiteraard zo veel mogelijk daarvan over te nemen. Er worden diverse nieuwe instrumenten geïntroduceerd met effect op de vergunningverlening. De cijfers op stadsdeelniveau worden bij het Jaarverslag 2023 meegenomen. Het is een terechte vraag. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Het raadsadres wordt nog beantwoord en in Q3 volgt het VTH-beleid. 9 Kennisnemen van de verleende omgevingsvergunning voor het realiseren van een nieuwbouwcomplex met appartementenhotel van 55 kamers, detailhandel en horeca op de locatie Jan Pieter Heijestraat 66 in Amsterdam (VN2023-013988) Het lid VAN RENSSEN ziet dat er na bijna tien jaar juridisch getouwtrek nu toch 55 longstayappartementen komen “omdat de internationale, culturele en creatieve kennisnetwerker Oudwest nu eenmaal leuk vindt”, terwijl iedereen hier woningen wil. Zo heeft ook de raad zich uitgesproken met een amendement op het bestemmingsplan en door de vorige vergunning te weigeren. Nu is de vergunning alsnog verleend.

De Raad van State heeft bij zijn uitspraak ruimte gelaten voor een eigen afweging van de gemeente. Vanwege de groenvisie, de binnentuinen, de Omgevingsvisie, vanwege de mobiliteit of vanwege ‘Toerisme in balans’ had de gemeente die vergunning kunnen weigeren. Het lid ALBERTS weet dat er creatief is meegedacht en wat aanpassing is gedaan in de vergunningaanvraag en dat ‘moet’ de gemeente het vergunnen. De hele raad ging ervanuit dat het niet door zou gaan, inclusief de vorige wethouder. Dit is buitengewoon frustrerend. Wethouder VAN DANTZIG begrijpt de frustratie wel. Dit besluit is nog onder de rechter. Dat maakt het ingewikkeld om er nadere inhoudelijke mededelingen over te doen. Er moet nog een definitieve uitspraak komen omdat ook de omwonenden bezwaar hebben gemaakt. De gemeenteraad is op verschillende momenten geïnformeerd en uiteindelijk is het ook in de stadsdeelcommissie behandeld. Er is steeds gekeken of dit niet vergunbaar was, maar er moet wel een keer een besluit worden genomen dat standhoudt bij de Raad van State. Er is extern juridisch advies ingewonnen. De wethouder zal de raad schriftelijk informeren over de hele loop van dit proces. Het lid ALBERTS wijst op alle omgevingsfactoren. In haar ogen was die eerdere weigering terecht. Als het nog onder de rechter is en niet is afgerond, zou zij die omgevingsfactoren graag aangevoerd zien worden.

Wethouder VAN DANTZIG heeft de plicht om ook bij zo’n langlopend dossier een besluit te nemen. Hij verwacht dat dit het besluit is dat stand zal houden. Het lid VAN RENSSEN heeft een punt van orde. Zij zou dit punt graag willen aanhouden en in de volgende vergadering een tweede termijn hebben. Het is een heel complexe zaak. Er ligt nog een weigering van de tweede fase van de bouwvergunning en die is ook nog onder de rechter. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat het zou helpen als iedereen goed op de hoogte is van de kern van het debat. Hij kan met een voorbereidende notitie komen. De RvS heeft een uitspraak gedaan; dat leidt tot een nieuw besluit en dat besluit ligt nu weer

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

bij de RvS. Het ligt ingewikkeld om daarover in openbaarheid te debatteren. Hij stelt voor dat de raadsleden de vragen technisch stellen. Die kunnen worden beantwoord. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voor nu voldoende is besproken. Dit punt komt met de bijbehorende stukken terug op de volgende vergadering. Grond en Ontwikkeling 10 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afdoening van de toezeggingen in de raadscommissie RO van 17 maart 2023 over de maatschappelijke opgave in transformatieprojecten en huisartsenpraktijk H-buurt en oplossing Zuidelijke Wandelweg (VN2023-01398 Het lid BOOMSMA wijst op de kernvraag: hoe zorgt de gemeente ervoor dat er bij alle nieuwbouw en transities toch voldoende ruimte is voor maatschappelijke organisaties? De tientallen migrantenkerken staan zwaar onder druk, waaronder de Hbuurt. Veel informatie ontbreekt nog. De vergrote toename is wel duidelijk. De gemeente zou bij tenders meer moeten sturen en ontwikkelaars verleiden. Te denken valt in sommige gevallen aan een terugkeerrecht. Een initiatiefvoorstel is in voorbereiding. Het lid MINDERHOUD weet dat er al vaak aandacht is gevraagd voor voldoende maatschappelijke organisaties in buurten waar nu zo veel woningen uit de grond worden gestampt. De gemeente heeft geen scherp beeld van wat de vraag precies behelst.

De afdelingen binnen de gemeente en de stadsdelen werken onvoldoende samen om die vraag op de juiste afdelingen te laten landen. Daar ligt wellicht een deel van de oplossing. Hij zou graag samen met de ontwikkelaars een positieve incentive willen ontwikkelen om er wel voor te zorgen dat er ruimte blijft in de buurten voor die maatschappelijke organisaties. Die voorzieningen zijn uiterst belangrijk voor met name kwetsbare bewoners. Dat gaat om huisartsenpraktijken, maar ook om buurtorganisaties. Hij nodigt collega’s van harte uit daarover mee te denken. Het lid WEHKAMP onderschrijft het belang van maatschappelijke organisaties, juist nu die ruimte zo schaars is. De stadsloods helpt de organisaties naar betaalbare ruimte. In de visie 2022 zijn ideeën opgenomen om dit te verbeteren. Zo is er meer inzicht nodig in het huidige vastgoedaanbod en toekomstig aanbod van ruimtelijke ontwikkeling door bijvoorbeeld publiek-private samenwerking en door meer gemeentelijke informatie met elkaar af te stemmen. Hopelijk ziet de wethouder daarvoor mogelijkheden. De vraag naar ruimte komt stadsbreed binnen, maar er is geen centraal systeem waar die vraag wordt verwerkt. Misschien kan de wethouder kijken naar een mogelijkheid om te komen tot zo’n centraal systeem. Ook D66 maakt zich zorgen over de kinderopvang. Dat zijn maatschappelijke voorzieningen maar ze moeten commerciële ruimten gebruiken.

Voor huisartsen speelt hetzelfde. Het aantal kinderopvanglocaties groeit met buurten mee. Ze hoort graag hoe dat in de loop der tijd gaat. Hoe wordt er gestuurd op de referentienorm als gebieden ontwikkelen? Heeft de gemeente überhaupt wel een goed overzicht van de locaties van die kinderdagverblijven juist omdat ze in commerciële ruimtes zitten en juist omdat er zo’n groot tekort is? Welke ruimte is er voor een kinderdagverblijf als er een maatschappelijke bestemming op een locatie rust? Er zijn kinderopvangorganisaties zonder winstoogmerk. Ze is benieuwd hoe de gemeente daarmee omgaat. Het lid MANGAL wijst op zijn bijdrage bij het vorige agendapunt. Wethouder VAN DANTZIG beseft heel goed dat een stad zonder ruimte voor maatschappelijk initiatief geen wenselijke stad is. Het gaat hier om andere beleidsterreinen. Een gebedshuis is strikt genomen een verenigingsinitiatief en een kinderopvang is een bedrijf. De Wet markt en overheid verordonneert dat de gemeente niet zomaar allerlei taken mag subsidiëren. Het is dus belangrijk per maatschappelijke

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

voorziening apart beleid te voeren. Dat zorgt wel voor die versnippering. Het college herkent de problematiek. In gebiedsontwikkelingen wordt wel degelijk rekening gehouden met referentienormen. Als het om maatschappelijke initiatieven gaat, is er de regeling met subsidies waarbij geld kan worden aangevraagd voor projecten die bijdragen aan maatschappelijke thema’s. Er is ook nog stadsverzorgende bedrijvigheid. Het lid MINDERHOUD wil de stad blijven doorontwikkelen, maar begrijpt dat het af en toe uit handen worden gegeven aan de markt. Dat betekent voor verschillende typen voorzieningen dat er verschillende regels gelden. Het gaat er echter om rekening te houden met dergelijke voorzieningen bij de ontwikkeling van de buurten en bij de transformatie. Juist dan zijn die afspraken met ontwikkelaars en investeerders belangrijk. Natuurlijk vergt dat goed te kijken hoe dit binnen de juridische kaders van de verschillende typen maatschappelijke organisaties georganiseerd kan worden. Fundamenteel gaat het erom heldere afspraken te maken over het toevoegen van die voorzieningen, de ruimte daarvoor. Wethouder VAN DANTZIG wilde aangeven hoe ingewikkeld het is. Natuurlijk is de gemeente aan de stad verplicht voor voldoende ruimte voor deze instellingen te zorgen. Bij transformatiegebieden is het helemaal ingewikkeld doordat de gemeente niet de grondeigenaar is.

Dat maakt het lastig voor bedrijven. De gemeente legt daar wel een hoog percentage betaalbare woningen op en dat betekent dat meer ruimte in de commerciële plint om niet-marktconforme huren af te dwingen heel beperkt is. Er kan ook voor worden gekozen een deel van het betaalbare woningprogramma in te ruilen voor betaalbare niet-commerciële ruimte. In transformatiegebieden moet de businesscase wel rond te rekenen zijn. Ruimten voor mensen die samen willen komen voor bijvoorbeeld religieuze bijeenkomsten, kosten alleen maar geld. Hij ziet het initiatiefvoorstel graag tegemoet. Toch zou hij liever eerst dit onderwerp in de vorm van een discussienota met de raad bespreken. Dan kan het college goed bekijken wat het kan doen op al die verschillende beleidslijnen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voor nu voldoende is besproken. Wordt vervolgd – op enig moment. 11 Kennisnemen van beantwoording van het raadsadres inzake de afkoopsommen voor erfpacht (VN2023-013985) Het lid BOOMSMA vraagt zich af in hoeverre de afkoopinstructie schuurt met de algemene bepalingen. De wethouder ontkent dat niet. Het gaat om de contant gemaakte canon en niet om de volledige grondprijs. Dat betekent dat de gemeente de afgelopen twintig jaar te veel heeft geïncasseerd. De vraag is hoe de gemeente hiermee moet omgaan.

Het kan niet zo zijn dat de gemeente elke vijftig jaar de gehele grondprijs kan eisen. Hij wil graag weten of dit juridisch is getoetst en welke risico’s de gemeente hier loopt. Wethouder VAN DANTZIG onderschrijft de conclusie dat het huidige afkoopbeleid een verbetering is ten opzichte van het oude beleid. Er is dan ook een herziening doorgevoerd. Hij ziet die rapporten dan ook als ondersteuning van de door de gemeente gekozen beleidsrichting. Hij deelt de conclusie niet dat de afkoopsommen in het verleden te hoog waren. Er is dus ook geen reden om erfpachters daarvoor te compenseren. De erfpachter heeft het verzoek gedaan tot afkoop. Dat was gebaseerd op bestuurlijk vastgesteld beleid, openbaar voor iedereen. Zeker na 2000 ging het om een vrijblijvend aanbod van de gemeente om tegen een bepaald bedrag af te kopen. In 2017 is er nieuw beleid gemaakt voor de afkoopberekening. Er is geen reden dat beleid nu te wijzigen. Het lid BOOMSMA meent dat die afkoopinstructie, het artikel dat het de minimale grondprijs moet zijn, in strijd is met de algemene bepalingen.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 14 juni 2023

RO

Wethouder VAN DANTZIG herkent dat niet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voor nu voldoende is besproken. Op verzoek van het lid Boomsma wordt dit punt geagendeerd voor de raad van 19 juli voor een korte behandeling. 12 Kennisnemen van de Raadsinformatiebrief - afdoening toezegging Wethouder over stand van zaken Food Center Amsterdam (FCA) (VN2023-013987 Het lid VON GERHARDT ziet een gebied dat al lange tijd op de planning staat om ontwikkeld te worden. Het is een transformatiegebied waarbij de bedrijven zouden verhuizen en waar 1.700 woningen zouden komen. Op dit moment gebeurt er nog niet veel. Er lijkt een impasse te ontstaan omdat de ondernemers verplaatst moeten worden. Er worden gesprekken gevoerd, maar tussen de ontwikkelaar en de ondernemers is ruzie ontstaan waardoor het proces vastloopt. Hij oppert als gemeente toch meer op te treden in deze situatie. Met de ontwikkelaar is een overeenkomst gesloten. Die zou hij graag in zien, zo nodig in beslotenheid. Hij vraagt zich af of er met de ontwikkelaar geen afspraken zijn gemaakt over termijnen waaraan de gemeente de ontwikkelaar kan houden. Het lid BOOMSMA ziet vaker dat het bedrijfsleven het onderspit delft in de stad als het gaat om woningbouw. Die woningen moeten er zeker komen, maar de gemeente moet ook oog hebben voor die bedrijven.

Eerst moeten die bedrijven worden verplaatst en pas daarna kan de woningbouw van start gaan. Dat mag niet te zeer worden vertraagd. De wethouder dient de ontwikkelaar op zijn plicht te wijzen. Die is immers de verplichting aangegaan om te zorgen voor herlocatie van die bedrijven. Ook hij wil graag inzicht in de afspraken krijgen. Hij is benieuwd welke zorgplicht de wethouder ziet om te bewaken dat de herstructurering van het food center goed verloopt. Hij hoort graag of de ontwikkelaar überhaupt op koers ligt. De brief van de wethouder van gisteren was gericht aan twee ondernemers. Het lid Boomsma ziet graag ook de voorgaande correspondentie. Een escalatiemodus helpt het proces zeker niet. Daar hoort hij ook graag meer over. Er moet echt een productief overleg komen. Wethouder VAN DANTZIG is veel op deze plek geweest. Er zitten veel horecabevoorradingsbedrijven. Die kent de wethouder goed. Hij ziet zeker een toekomst voor deze bedrijven samen met de woonwijk. De concessie aan de marktpartij, het consortium, heeft de raad in het verleden zelf besloten. Eerder is gesproken om dit aan de markt over te laten, maar zo’n vrijwillige herstructurering zorgt niet per se voor een wenselijk tempo in de woningbouw. Nu het contract met Marktkwartier openbreken of bijstellen lijkt hem onverstandig. Dat leidt zeker niet tot versnelling van de woningbouw.

Dat zou bovendien serieus geld gaan kosten. De wethouder zegt een evaluatie toe van deze werkwijze. De huidige manier van gebiedsontwikkeling is echt beter en leidt sneller tot resultaat. De impasse is al eerder ontstaan. De wethouder heeft eerst de ondernemers gesproken en daarna de ontwikkelaars. Vervolgens heeft de wethouder geconstateerd dat het in feite onmogelijk is tot een compromis te komen. De gemeente heeft hier geen rol in; voert wel eens per half jaar een bestuurlijk overleg. Partijen moeten er zelf uitkomen. Niemand heeft er belang bij dit te vertragen. Er zit weinig beweging in het proces. De mediationclausule wordt nu ingeroepen. Eerdere pogingen van de gemeente hebben niet tot beweging geleid. Dat leidde wel tot heel onaangenaam bedrag in de richting van de mensen die voor de gemeente werken. Als het proces is genormaliseerd, staat de gemeente zeker open voor contact. De vereniging Herstructurering, de ondernemers, moeten eruit komen met het consortium Marktkwartier. De rol van de gemeente bestaat uit het proces publiekrechtelijk mogelijk maken en zeker niet die van scheidsrechter. Volgens hem zitten er geen weeffouten in het proces, ook geen onoverkomenlijkheden. Het lid VON GERHARDT wil de afspraken graag inzien. Desnoods kan het