Conceptverslag Raadscommissie Ruimtelijke Ordening 12-04-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 12 april 2023

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 12 april 2023 van 13.30 tot 16.20 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 24 mei 2023

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Boomsma (CDA), Ernsting (GL), Von Gerhardt (VVD), Hylkema (VVD), Keesman (PvdA), Konings (Volt), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GroenLinks), Taşliyurt (D66), De Vos (PvdD) en Wehkamp (D66) Afwezige commissieleden: Alberts (SP), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Bloemberg-Issa (PvdD), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Kabamba (Lijst Kabamba), Konings (Volt), Van Schijndel (FvD) en Schmit (D66) Overige aanwezigen: de heer Brunsting, de heer Dutilh (commissieassistent), de heer Jansen, de heer Koel, de heer Savenije en de heer Scholtes

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering RO. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER bedankt de ambtenaren voor het organiseren van het werkbezoek aan de Sluisbuurt. Dat was heel succesvol en informatief. Er wordt gewerkt aan een werkbezoek aan Weesp in het kader van de Omgevingsvisie. Meer informatie volgt in de dagmail. Er is een datum geprikt voor een werkbezoek aan Haven-Stad: 2 juni. Nadere informatie volgt via de dagmail. c. Vaststellen agenda Punt 3 en punt 6 worden gehamerd. Punt 5 wordt behandeld in een besloten vergadering. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 22 maart 2023 Het verslag van de openbare RO-vergadering 22 maart 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

Termijnagenda, per portefeuille Het lid BOOMSMA wijst op motie nr. 1335, het versnellen van het proces voor het verlenen van bouwvergunningen. Hij hoort graag hoe het daarmee staat. Een aantal toezeggingen over de Halvemaansteeg staat nog open rond de handhavingsarrangementen en de beleidsstrategie. Hij wil nu toch echt antwoord krijgen op zijn vraag wat er precies is onderzocht voor de warmtelevering aan nieuwbouwwijk door Albe Marle. Wethouder VAN DANTZIG moet de moties even nagaan. Over het derde punt heeft de wethouder de vorige keer al aangegeven dat het nodige is onderzocht. Er is geen apart onderzoek gedaan, maar het is wel meegenomen. Hij had begrepen dat er nog concrete vragen zouden komen. Hij kan de afwegingen op schrift stellen. Het komt terug op de termijnagenda op 24 mei. Het lid TAŞLIYURT vraagt of de termijnagenda kan worden opgeschoond. Wethouder VAN DANTZIG zegt toe dat hij hier echt werk van maakt. Anders komt hij met een veegbrief met een uitleg van waar het mis gaat. f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Wehkamp wordt tkn-stuk 3 geagendeerd; op verzoek van het lid Boomsma wordt tkn-stuk 8 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer KOEL is ondernemer en werkgever van circa 40 mensen in café De Ceuvel en hotel Asile Flottant. Het succes daarvan is helder.

Na de sanering van het gebied wordt er een tender uitgeschreven, hopelijk in 2027, maar dan bestaan beide gelegenheden niet meer. 40 personeelsleden en zes schepen kunnen niet zo maar ergens worden opgeslagen en dan na jaren weer gaan meetenderen. Hij stelt voor de tender nu in 2023 uit te schrijven. Hij zou de tender kunnen winnen en dat betekent dat er een toekomst is en dat er naar een tijdelijke oplossing kan worden gezocht. Als hij verliest, is dat ook duidelijk. Die duidelijkheid is er nu niet. Desgevraagd licht hij toe dat het bedrijf op de een of andere manier in leven kan worden gehouden als hij de tender wint. Iedereen in Noord is fan van De Ceuvel. Bij punt 4: De heer BRUNSTING spreekt in namens Getir B.V. en namens de honderden medewerkers in Amsterdam. Er staat veel op het spel. Getir opende in mei 2021 haar eerste store in Nederland aan de Overtoom. Er ging best wel wat mis dat eerste jaar. Daarop volgde een harde stop waarop Getir hard heeft gewerkt aan verbeteringen. Zo is er met de sector een gedragscode afgesproken om overlast te voorkomen. Het aantal leveringen is met 70% verminderd. Er worden bestelbusjes gebruikt in plaats van grote vrachtwagens. Bezorgers krijgen de beste verkeersveiligheidstraining van Nederland – zelf ontwikkeld samen met Veilig Verkeer Nederland. Alle stores in gemengde gebieden

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

zijn getransformeerd naar artstores. Hoewel de overlast is opgelost, blijft de weerstand tegen deze sector groot. De kritiek is ongrijpbaar. In Amsterdam maken ruim 200.000 mensen gebruik van de diensten van Getir. Dat betekent ruim 1 miljoen bestellingen. Er is behoefte aan deze dienst. Getir is er ook voor de stad. Het is geen platform; medewerkers beschikken over volwaardige arbeidscontracten. Veel medewerkers hebben een zekere afstand tot de arbeidsmarkt. Bezorging vindt plaats op schone e-bikes en e-scooters. Lokale kunstenaars kunnen gebruikmaken van de gratis expositieruimte in de artstores. Er wordt bij lokale ondernemers ingekocht. Toch worden er nu speciale regels ingesteld voor dit soort bedrijven. Hij roept de raad op Getir eerlijk te behandelen en geen verschil te maken tussen vergelijkbare bedrijven. Sta de stores toe in gemengde woonwerkgebieden. In de Weesperstraat zijn er geen buren en op de Overtoom zijn er helemaal geen klachten. Desgevraagd weet dat het paraplubestemmingsplan in theorie locaties biedt in de gemengde woonwerkgebieden, maar in de praktijk betekent het dat er niemand naast of boven mag wonen en dat er geen ingang mag zijn voor iemand die ergens anders woont. Die plekken bestaan niet in Amsterdam. Dat betekent dan toch een verhuizing naar een industriegebied.

Als het om het leveren van alcohol gaat, heeft Getir haar eigen proces kritisch onder de loep genomen. Dat betekent nu dat onder de 25 jaar altijd de ID wordt gecontroleerd. Het personeel wordt daar op getraind en ter controle worden er mysteryshoppes ingezet. Getir zet zich in voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Er wordt samengewerkt met To good to go om het weggooien van eten tegen te gaan. De locaties in de gemengde gebieden doen daaraan mee. Ook kijkt Getir of ze kinderen op kansarme scholen in Amsterdam kan helpen door er ’s ochtends boodschappen heen te brengen. Dat zit nog in de ideefase. Getir heeft op dit moment 28 darkstores en in 2021 zijn er 250 supermarkten. Het gaat dus om een klein aandeel in het totale supermarktlandschap. De locaties op drukke plekken zorgen er juist voor dat er in een straal van een km kan worden bezorgd. Dit model werkt niet vanaf een industrieterrein of vanaf het Westelijk Havengebied. De 600 medewerkers krijgen een uurloon volgens de cao. Lange afstanden afleggen zet dit model onder druk. Getir staat altijd open voor de gemeente en ieder ander die met Getir wil praten over problemen. Er zijn omgevingsmanagers aangesteld die contact houden met de buurt. Rond de stores worden bijvoorbeeld buurtbijeenkomsten georganiseerd. Alle structurele problemen zijn hierdoor opgelost, niet alleen in Amsterdam, maar ook in andere steden.

In Utrecht zijn de regels streng, maar er is wel een constructieve dialoog met de gemeente. Hetzelfde geldt voor Amstelveen. Het aantal locaties is uiteindelijk toch heel beperkt. Het loont niet om vanaf een afgelegen terrein op en neer te gaan fietsen. Dat maakt de kosten per uur echt te hoog. De huidige locaties zijn in de buurt van de klanten. Dat is onderzocht en juist daarom zitten de stores daar. De heer JANSEN is actief wijkbewoner van de Staatsliedenbuurt en zit hier namens de wijkbewoners die naast en boven de recent gesloten vestiging aan het Van Limburg Stirumplein. Deze bedrijfsvorm is gebaat bij snelheid van de bezorging. De bezorgers rijden tegenwoordig allemaal met snelle fatbikes. Dat leidt tot verkeersovertredingen, tot rijden over de stoep, tot door rood licht rijden en tot scheldpartijen. Het is goed dat het gemeentebestuur daar paal en perk aan stelt. Toch is er in het bestemmingsplan een bevoegdheid tot afwijken opgenomen. Verwezen wordt naar het afwegingskader – maar dat is hier nu niet aan de orde. Dat levert weinig zekerheid voor de burger op. In het plan wordt niet gedefinieerd wat een goede ruimtelijke ordening is. Dat maakt bezwaarmaken zo goed als onmogelijk. Tot slot zou er een precedent in dit bestemmingsplan zitten, namelijk een vestiging van een flitsbezorger aan de Admiraal de Ruyterweg.

Hij constateer dat er dus heel veel mogelijkheden zijn voor Getir en Flink om op zoek te gaan naar panden waar de gemeente vestiging eigenlijk niet kan weigeren. Hij roept de raad op een voorbeeld te nemen aan Parijs waar alle darkstores nu verboden zijn. Desgevraagd geeft de heer Jansen aan dat mensen zich erg veel zorgen maken.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

Ze zijn blij dat Flink nu dicht is op het Van Limburg Stirumplein, maar vrezen de opening van een store aan de Admiraal de Ruyerweg. De heer SCHOLTES woont naast Getir. Nog deze ochtend werd hij bijna aangereden door een fietser van Getir op de stoep, pal voor zijn voordeur. De weg werd geblokkeerd door een vrachtwagen. Bij nader inzien bleek dat om dezelfde chauffeur te gaan aan wie hij van de zomer had gevraagd zijn dieselmotor uit te zetten tijdens het laden en lossen. Daarop volgde een bedreiging. Winkelen in zo’n artstore is heel omslachtig: daarvoor moeten klanten eerst een account aanmaken. Het gebrom van de honderd koelkasten hoort hij ’s ochtend gelijk bij het wakker worden. Dat aan de orde stellen is kennelijk not done: hij werd geadviseerd dan maar ergens anders te gaan wonen. De buren boven Getir hebben de hele dag last van geschreeuw, slaande deuren en lawaai van karren. Er is geen management aanwezig dat daarvoor de verantwoordelijkheid kan nemen. Soms gaan er zwervers ’s nachts het pand in omdat men is vergeten het pand af te sluiten. Hij heeft tal van meldingen gedaan bij Handhaving. Getir heeft aangegeven de vestiging aan de Jacob van Campenstraat koste wat het kost te behouden. Hopelijk kan de raad dat voorkomen. Desgevraagd geeft hij aan dat de overlast er nog steeds onverminderd is. Soms zijn er nu elektrische vrachtwagens.

Die geven geen stank, maar wel veel herrie. Het lijkt hem heel goed als Amsterdam die stores nergens meer in woonwijken mogen zitten. Bij agendapunt 7: De heer SAVENIJE verzoekt de commissie de spijtoptantenregeling te laten corrigeren. De informatievoorziening liet tijdens de oorspronkelijke regeling te wensen over. Dat heeft het college willen rechtzetten. Erfpachters die de aanvraag niet vóór de deadline van 8 januari 2020 hadden ingediend, kregen daarmee de kans alsnog over te stappen onder gunstige voorwaarden. De afbakening van de doelgroep is echter onzorgvuldig en onrechtvaardig: dat betreft namelijk de groep die de woning kocht tussen 2020-01-08 en het moment waarop het college de spijtoptantenregeling vaststelde. Zij kunnen geen gebruik maken van de spijtoptantenregeling. Deze 9.000 eigenaren bezitten straks een woning met uiterst ongunstige erfpachtvoorwaarden. Dat doet er toe. Zijn eigen woning had niet de beste erfpachtvoorwaarden. Dit gold voor veel woningen. Zijn erfpachtvoorwaarden waren relatief gunstig. Hij maakte zich aanvankelijk weinig zorgen totdat de spijtoptantenregeling werd vastgesteld. Die heeft ernstige marktverstoring tot gevolg. Zijn woning maakt binnenkort deel uit van een klein groepje woningen met de minst gunstige erfpachtvoorwaarden van Amsterdam. De regeling leidt op deze manier tot financiële schade bij deze 9.000 woningeigenaren.

Daar komt nog bij dat deze woningen op de top van de markt zijn gekocht. Er ontbreekt een onderbouwing voor het uitsluiten van deze 9.000 eigenaren. 63.000 huishoudens kampen met de nadelige gevolgen van het niet-tijdig overstappen, waarschijnlijk doordat de informatievoorziening destijds onvoldoende was. Toch biedt het college aan 54.000 van hen de kans om dit te herstellen. De 9.000 zouden niet in aanmerking komen “omdat ze wisten wat ze kochten”. Wat deze mensen niet konden weten, was dat het college een jaar later een spijtoptantenregeling zou optuigen die hun erfpachtwaarde plotseling tot de minst aantrekkelijke van heel Amsterdam zou maken. De ACM zou de afbakening hebben voorgesteld, maar de ACM stelt van niet. Hij roept de raad op deze regeling te controleren en te corrigeren. Desgevraagd licht de heer Savenije toe dat de afbakening van de doelgroep nauwelijks wordt onderbouwd. Dat gebeurt wel in de nota van beantwoording nadat er zienswijzen zijn ingediend. Dan wordt verwezen naar een advies van de ACM, “een voorstel van de ACM”. Dat heeft hem verbaasd. De ACM benadrukte geen advies te hebben gegeven. Wel is er een brief gestuurd, maar daarin staat niets over de afbakening van de doelgroep voor de herstelregeling. Bij het aankopen van zijn woning leek het op dat moment een verstandige aankoop met de situatie en de kennis van toen.

Het werd pas zorgelijk op het moment van de spijtoptantenregeling. In de inspraak heeft hij hierop gewezen, in het vertrouwen dat de gemeente zit zou oplossen. Hij heeft het probleem bij de wethouder onder de aandacht

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

gebracht. De politiek assistent gaf aan het probleem te begrijpen, maar een medewerker van de afdeling Erfpacht wilde niet verder kijken. De heer Savenije weet wel dat er jaarlijks woningen bij komen, waardoor het aantal woningen met ongunstige erfpachtvoorwaarden toeneemt. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid MANGAL leest verschillende berichten rond de Lutkemeerpolder dat de gemeente de aanbevelingen van onder meer het Waterschap in de wind slaat. Hij is benieuwd naar de huidige status van dit stukje vruchtbare grond van Amsterdam. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat de status nog dezelfde is als drie weken geleden Het lid KONINGS las in Het Parool dat er in Weesp allemaal huizen worden gebouwd zonder dat er voorzieningen bij worden gebouwd. Ze is benieuwd wat hiervan wordt geleerd en hoe de gemeente dit in de toekomst kan voorkomen. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat Weesp in 2012 Weespersluis heeft verkocht aan de GEM voor een programma met vrijesectorvilla’s. Die afspraken zijn hard en de grond is niet van de gemeente. Bij de aansluiting van Weesp bij Amsterdam is gekeken of er bij dit project wat meer voorzieningen konden komen zoals de standaard is van Amsterdam. Eerst volgde er een herziening om meer betaalbare woningen in het plan op te nemen.

Gesprekken zijn gaande met de GEM om meer ruimte te geven aan een bestemmingsplan voor 600 woningen over een kavel voor maatschappelijke voorzieningen. Dat heeft voor ophef in Weesp gezorgd, omdat er ook betaald parkeren moest komen. Over die adviesvraag lopen de gesprekken nog. Herstel van het plan is op die locatie eigenlijk niet mogelijk zonder meer ruimte aan de ontwikkelmaatschappij toe te staan. Tot nu toe ligt er een negatief advies van de bestuurscommissie Weesp: geen extra woningen en dus ook geen extra scholen of kinderdagverblijven. Ruimtelijke Ordening 3 Vaststellen bestemmingsplan 12e herziening Landelijk Noord (VN2023-007352) Dit punt is gehamerd. 4 Vaststellen paraplubestemmingsplan Darkstores (VN2023-007817) Het lid WEHKAMP ziet dat de vestiging van darkstores in woonwijken voor overlast in de buurt zorgt. Amsterdammers ervaren niet alleen overlast, maar winkels en horeca vestigen zich ook graag minder in de buurt. Actie is vereist. Nu ligt het paraplubestemmingsplan voor. Dat moet voor de hele stad duidelijk maken waar darkstores zich wel kunnen vestigen. Ze is blij met dit goede en genuanceerde voorstel dat de overlast tegengaat en niet meer dan nodig reguleert. De leefbaarheid verdient immers bescherming.

Er blijft in het paraplubestemmingsplan ruimte voor dit soort stores op plekken waar ze geen overlast veroorzaken aan het woon- en leefklimaat, dus aan de randen van de stad. Vestiging is in de woonbuurten in principe niet mogelijk, maar flitsbezorgbedrijven kunnen een verzoek indienen om in gemengde buurten toch een

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

darkstore mogelijk te maken. De gemeente beoordeelt dan of vestiging daar niet botst met goede ruimtelijke ordening. De voorwaarden waaronder vestiging mogelijk kan zijn, zijn helder. Zo is er een flitsbezorgbedrijf gekomen aan de Amstelveenseweg. Desgevraagd legt ze uit dat in het paraplubestemmingsplan staat waar het plan geldt. Aan de randen van de stad en op industriegebieden kan het. Volt kijkt graag waar het kan wel. In de bijlage staan heldere criteria waar vestiging wel mogelijk is. Die criteria vindt D66 juist. Het lid BOOMSMA beaamt dat de vestiging van darkstores tot zeer grote overlast heeft geleid en dat regulering dus noodzakelijk is. De voedselmarkt wordt sterk gedomineerd door een aantal grote, internationale voedselketens. Dat heeft ook nadelen, dus enige concurrentie lijkt hem wel goed. Dat vergt dat de regulering beperkt is. De vraag ligt voor of dit paraplubestemmingsplan de optimale balans biedt. Het is belangrijk oneerlijke concurrentie te voorkomen. Grote supermarkten bezorgen wel aan huis in de woonwijken. Hij vreest dat deze vorm van reguleren geen stand houdt bij de rechter. Het zou ook anders kunnen, bijvoorbeeld door een fietsparkeerverbod op de stoep het een verbod op vrachtwagens in een straat. Stores kunnen een omgevingsvergunning aanvragen om in afwijking van het bestemmingsplan alsnog een vergunning te krijgen.

Dat wordt getoetst aan impact op de woonkwaliteit. Het is wel belangrijk mensen van te voren zo veel mogelijk duidelijkheid te bieden. Het lid VAN RENSSEN ziet deze voordracht als een belangrijke stap om de stad veilig en leefbaar te houden. GroenLinks zet al vanaf de zomer 2021 in op het beperken van dit soort distributiebedrijven en wel om de verkeersveiligheid, de veiligheid van de bewoners, goed gebruik van de schaarse openbare ruimte en aantasting van het leefklimaat. De gemeente investeert veel geld en tijd om de openbare ruimte schoon en leefbaar te houden met meer groen, meer verblijfsruimte en meer toegankelijkheid. Flitsbezorging kan prima op industrieterreinen. Dan kan bezorging binnen een uur plaatsvinden. Veel bezorgdiensten leveren binnen 24 uur. Als deze bedrijven dat ook doen, zou er geen enkel probleem zijn. Dat is pas eerlijke concurrentie. Nu gebruiken flitsbezorgers de openbare ruimte voor het stallen van fietsen en voor distributie. Dat zorgt voor overlast. Er wordt te hard, op stoepen en in de verkeerde richting gefietst. De insprekers geven een helder beeld van de constante overlast door deze stores. GroenLinks zou graag een stap verder gaan. Stadsdelen zijn aan zet, maar dat moet dan wel worden geëerbiedigd. In Nieuwwest gebeurt dat nu niet. Blijkbaar is het stadsdeel niet doorslaggevend. De openheid van de norm lijkt het grootste probleem te vormen.

De Overtoom is bijvoorbeeld geen gemengd gebied. Dat is geen plek voor een darkstore, ongeacht wat de vrolijke ondernemer hier meldt. Het zou een beleidsregel van de raad moeten zijn en niet van het college. De beleidsregels bevatten geen concrete, objectieve normen en dat is in strijd met de rechtszekerheid. Die normen moeten worden ingevuld en gaan over aantasting van het woon- en leefklimaat, van de openbare ruimte en de andere panden, maar in die beleidsregels staat geen enkele concrete norm. Waarom geen decibellen, vierkante meters , waarom geen gebieden aanwijzen? Dat biedt duidelijkheid en dat geeft de stadsdelen houvast. Desgevraagd geeft ze aan dat GroenLinks dit bestemmingsplan best wel graag wil. Elke stap is er een voorwaarts, maar de raad kan nog zijn rol pakken voor de raadsbehandeling. Voor supermarkten voert de gemeente volumebeleid. Dat zou voor dit soort distributiecentra ook moeten. Het onderzoek naar verkeersveiligheid heeft vooralsnog niets opgeleverd. Er zou geen reden zijn om extra regels op grond van de APV te stellen. GroenLinks meent dat regels er ook zijn om gedrag te normeren. De overheid moet die regels dus stellen voor de verkeersveiligheid – en dan voor alle bezorgdiensten. Handhaving kan een probleem vormen. De definitie van darkstores zou kunnen worden aangepast om nieuwe concepten aan te pakken zoals darkkitchens.

Ze verzoekt het college bij het stedelijk horecabeleid te kijken of er algemene regels kunnen komen voor bezorging. GroenLinks zou graag de zes adressen waar het nu is toegestaan, van de kaart schrappen – en ze helemaal niet moeten toestaan in woongebieden, ook niet in Zuidoost. Ze roept de raad op heldere regels te stellen om de

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

kwetsbare leefbaarheid en veiligheid te beschermen.

Het lid MANGAL is niet blij met al die flitsbezorgers, maar ze kwamen wel op in een tijd dat boodschappen doen moeilijk was. De dienst wordt nog veelvuldig gebruikt. Flitsbezorgers moeten zich aanpassen aan de regels om de overlast tot een minimum te beperken. Ondernemers moeten wel een redelijke termijn krijgen om aan die regels te voldoen. Nieuwe locaties vinden is echt lastig in Amsterdam. Hij denkt aan een overgangsperiode van anderhalf tot twee jaar. Deze bezorgdiensten zijn er nu eenmaal en zorgen voor honderden banen. Ook maaltijdbezorgers genereren overlast en die worden niet gesloten. Hier lijkt sprake te zijn van een dubbele maatstaf. Dat vergt een toelichting. Het lid HYLKEMA meent dat enige concurrentie wel wenselijk is voor de grote supermarkten. Flitsbezorgers vormen een mooie, nieuwe uitdaging, maar regulering is wel noodzakelijk. Ze zorgen immers voor te veel overlast in woonwijken. In industriegebieden en in gemengde gebieden moet het wel gewoon kunnen. Dat vereist wel heldere criteria. Desgevraagd geeft hij aan dat die darkstores meer verkeersbewegingen zouden veroorzaken, maar dat wordt nergens gestaafd. Het is wel onlogisch dat supermarkten zo veel meer mogen. Het plan nee, tenzij wordt hiermee eigenlijk een plan van nee, nee, nee. Ondernemers verdienen duidelijkheid.

De heer Hylkema roept het college op concreet duidelijk te maken waar wel darkstores mogelijk zijn in die gemengde gebieden. Het lid KONINGS meent dat er bij nieuwe ontwikkelingen nieuwe regels horen. Ze heeft meer feitelijke informatie nodig. Volgens Getir is het aantal meldingen van overlast sterk afgenomen. Dat zou ze graag in cijfers bevestigd zien. De Voltcollega’s in Rotterdam en Utrecht gaven aan dat de problemen daar praktisch zijn opgelost. D66 roept de wethouder op met die wethouders in gesprek te gaan. Het lid MINDERHOUD las dat de aanrijdtijden voor ambulances zijn toegenomen, maar de aanrijdtijden voor een pak stroopwafels zijn verkort. Hij kent de overlastsituaties. Maar er is wel vraag naar deze diensten en darkstores proberen hun bedrijfsvoering te verbeteren: fietsen binnen parkeren en lokale kunst aan de muur in plaats van afgeplakte ramen. Toch is regulering nodig want er is alsnog sprake van overlast. Hij is benieuwd of er verschillen zijn in bestemmingsplannen waar of waar niet een darkstore mag verschijnen. Bij de ene darkstore valt het overlastgevende geluid weg door andere omgevingsgeluiden, waardoor die overlast verwaarloosbaar zou zijn. Elders is een opeenstapeling van overlast juist een reden om geen darkstore toe te laten. Hier lijkt sprake te zijn van tegenstrijdige criteria.

De overheid moet heldere criteria opstellen op basis waarvan wordt getoetst. Wethouder VAN DANTZIG benadrukt dat het bij darkstores wel om een andere logistieke uitdaging gaat als bij het aan huis bezorgen van een pizza of sushi. Een complete supermarkt mag ook bezorgen aan huis. Op sommige locaties wordt een grote supermarkt geweigerd juist vanwege de ruimtelijke ordening. Er is wel degelijk geadverteerd met de slogan “boodschappen binnen tien minuten bezorgen”. Boodschappen binnen tien minuten bezorgd krijgen, is geen levensbehoefte, een fijn leefklimaat wel. Amsterdam wil graag voor elke innovatieve vorm ruimte maken, maar wel op haar voorwaarden. Het gaat in dit bestemmingsplan om een totaalverbod met een afwijkingsbevoegdheid. Die bevoegdheid is heel lokaal. De stadsdelen maken de afweging op basis van het kader dat het college heeft vastgesteld. Ruimte is schaars in Amsterdam. Waar nu een darkstore zit, kan ook een apotheek zitten of welke andere detailhandel dan ook. Lokale bedrijvigheid is belangrijk, maar darkstores voldoen daar niet aan. Het college kiest voor goede ruimtelijke ordening. Het lid HYLKEMA vreest dat het totale willekeur oplevert als elk stadsdeel dit op zijn eigen manier kan invullen. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat een stadsdeel het wel moet toetsen aan de

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

beleidsregels. Het stadsdeel weegt de lokale situatie. Als het bijvoorbeeld om geluidsaccumulatie gaat, dan is het verkeersgeluid bij de locatie rond de VU dermate hoog, dat het andere geluid daarin wegvalt. Dat is echt de lokale situatie. Hadden daar andere overlastgevende situaties gezeten, dan was er wellicht lokaal een andere afweging gemaakt. Dat betekent dus dat een stadsdeel de beleidsregels lokaal interpreteert. Het lid MINDERHOUD begrijpt dat de uitkomst per geval anders kan zijn door die individuele afweging maar een zelfde soort situatie moet toch leiden tot eenzelfde soort uitkomst. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat exact vergelijkbare locaties met exact vergelijkbare profielen tot eenzelfde uitkomst zou moeten leiden. Maar dat komt eigenlijk nooit voor. Natuurlijk wil het college dat dit totaalverbod met een afwijkingsbevoegdheid juridisch houdbaar is om alle lokale karakteristieken toch te kunnen meewegen. De wethouder geeft aan de burgemeester de vraag rond het brede bezorgingsbeleid door. Dat hoort bij het horecabeleid. Er werd zorg geuit over de werknemers. Gezien de huidige arbeidsmarkt zullen die waarschijnlijk niet werkloos aan de kant komen zitten. Zorgvuldigheid is natuurlijk wel op z’n plaats. Het beleid is niet heel plotseling gekomen. Een overgangstijd voor aanpassing klinkt redelijk.

De wethouder zorgt voor een overzicht van overlastmeldingen waarom Volt vroeg. De klachten zijn wel afgenomen, maar deze ingreep is nodig omwille van een goede ruimtelijke ordening. De darkstore aan de Pieter Callandlaan past binnen het huidige bestemmingsplan dat is vastgesteld door de raad. Daar kan het DB geen maatwerk meer op plegen. De zes adressen moeten binnen alle beleidsregels worden vergund. Ze worden daarom opgenomen in het bestemmingsplan. Op de vraag waarom de gebieden niet op een kaart staan, verduidelijkt de wethouder dat in artikel 2.3 vijf darkstores worden genoemd die een positieve bestemming krijgen. Omdat er geen nieuwe bestemming is belegd, is het niet mogelijk de verbeelding te herzien en aan te vullen. Een paraplubestemming introduceert slechts een gebruiksgebod en de bestaande bestemmingen blijven onveranderd. Het plan is daarmee zeker niet minder bindend. De darkkitchens moeten echt bij het horecabeleid worden uitgewerkt. De wethouder is niet van plan een paraplubestemmingsplan darkkitchens op te nemen. Hij wil wel nadenken wat hij nu eigenlijk vindt van al die bezorgingen vanuit horecalocaties. Dat is eigenlijk ook een nieuwe tendens. Tweede termijn: Het lid HYLKEMA is nog op zoek naar een concretisering van het begrip darkstores. Daar zou nu ook een pakketbezorging onder kunnen vallen.

Dan gaat het om de verschillen in de hoeveelheid bezorgingen en in de aankleding. Wethouder VAN DANTZIG wijst op de beschrijving bij 1.3 in het bestemmingsplan: een vorm van bedrijfsvoering die in hoofdzaak is gericht op de verkoop en bezorging binnen zeer korte termijn (flitsbezorging van online aangeboden producten) en overwegend dagelijkse goederen vanuit een (opslag)ruimte al dan niet met een uitstraling ter verkoop, al dan niet met een afhaalloket of afhaalbalie en al dan niet toegankelijk voor winkelend publiek. Bezorging van op locatie bereide maaltijden valt hier niet onder. Het lid HYLKEMA vindt dat nog altijd niet concreet genoeg. Hij vreest dat hiermee bedrijven op veel grotere schaal kunnen worden geblokkeerd. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat alle bedrijven die niet in hoofdzaak zijn gericht op de verkoop en bezorging op zeer korte termijn etc. hieronder vallen. Hij deelt de zorg van het lid Hylkema niet. Thuisbezorgd.nl regelt bezorgers voor een inrichting die maaltijden bereidt om die te bezorgen. Die zijn dus uitgesloten. Tenzij ze zich in een pand

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

zouden vestigen en daarmee een darkstore worden. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt gaat naar de raad voor een lange bespreking. 5 Geheim (VN2023-007786) Dit punt wordt in een besloten deel besproken. Grond en Ontwikkeling 6 Instemmen met het toepassen van de Wet voorkeursrecht gemeenten op de locatie Hoogte Kadijk 401 te Amsterdam (VN2023-009050) Dit punt is gehamerd. 7 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief waarin wordt gereageerd op de voorstellen inzake de Spijtoptantenregeling (VN2023-009608) Het lid VON GERHARDT ziet dat de spijtoptantenregeling toch weer zorgt voor nieuwe spijtoptanten. Dat is onwenselijk en dat moet worden opgelost. Iedereen moet de kans krijgen om van die regeling gebruik te maken en dan is het hierna klaar. Het gaat nu ‘slechts’ om 9.000 mensen waarbij het moet worden rechtgetrokken. Kennelijk heeft de wethouder moeite met de motie die verzoekt om mensen per aangetekende brief te informeren. Het gaat echter om een beperkte groep, dus dat is echt te doen. Het lid KONINGS vindt transparantie van groot belang. Ze heeft de inspreker van vandaag eerder gesproken. Die ligt er wakker van dat zijn huis als gevolg van de spijtoptantenregeling straks moeilijker verkoopbaar is geworden en dat hij wellicht straks een restschuld overhoudt.

De gemeente stelt dat de mensen die na 8 januari 2020 een huis kochten, wisten waar ze aan begonnen. Dat geldt niet voor de mensen in die tussenfase. Er zou immers nooit een spijtoptantenregeling komen – maar die kwam er wel. 98% van alle woningeigenaren kan gebruikmaken van die gunstige regeling en slechts 2% niet. Dat is onverteerbaar. De gemeente argumenteert dat de regeling aansluit bij het advies van de ACM. De ACM maant de gemeente echter alleen tot een oplossing te komen en niet de mededingingswet te overtreden. De gemeente stelt dat de mogelijkheid om gebruik te maken van die gunstige spijtoptantenregeling is verbonden aan een persoon en niet aan de grond of de woning. Daar gaat het mis. Hopelijk brengt het lid Boomsma zijn motie hierover alsnog in stemming. Het lid ERNSTING constateert dat het lid Konings nu een voorbeeld aandraagt van een persoonlijk erfpachtcontract. Als zo iemand verhuist en het erfpachtcontract overdraagt aan de andere bewoners, is diegene de persoonlijke erfpachter. Het lid KONINGS stelt dat het geen persoonsgebonden regeling is, maar voor de combinatie van een persoon en woning geldt. Als iemand bijvoorbeeld op 12 april 2022 in de woning woont, mag die wel gebruikmaken van de regeling, maar niet als die niet in de woning woont. Dat is rechtsongelijkheid.

Het is heel onlogisch om de regeling persoonsgebonden te maken, want de waarde van de grond is ook niet persoonsgebonden evenals de BSQ en de jaarlijkse erfpachtcanon. Juridisch gezien rammelt dit alles. Ze roept op dit nu eindelijk eens op een fatsoenlijke manier af te sluiten door de regeling te verbinden aan de grond of de woning. Het lid BOOMSMA vindt zo’n aangetekende brief heel belangrijk want mensen

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

zijn helemaal niet bedacht op de grote financiële impact. Misschien kunnen die enveloppen ook nog een signaalkleur krijgen. De overheid moet echt meer haar best doen omdat die erfpacht echt tonnen hoger kan uitvallen. Hij meent dat het informeren per aangetekende brief in dit geval zelfs verplicht is. Anders is de fatale termijn juridisch niet houdbaar. Het is goed dat de spijtoptantenregeling er is, maar het valt niet uit te leggen dat een specifieke groep hiervan uitgesloten blijft. Die regeling is er omdat de informatie onduidelijk was. Dat geldt voor zowel verkopers als kopers. Hij roept op de mensen gelijk te behandelen en ze tegemoet te komen. Hij dient zijn motie zeker in. Het lid ERNSTING ziet dat het een ingewikkeld gebeuren is. De huidige erfpachthouders is op enig moment een aanbod gedaan en dat is verruimd. Dat brengt dan weer nieuwe grensgevallen met zich mee. Ook hij heeft met de inspreker gesproken en begrijpt dat het heel pijnlijk is. Het punt is dat de vorige eigenaar niet is ingegaan op de overstap en bij de verkoop waren verkoper en koper zich hiervan bewust. Eeuwigdurende erfpacht is een overdracht van de economische waarde van de grond van de gemeenschap naar een privaat persoon. Daar zit ook een rechtvaardigheid in aan de huidige gemeenschap die dan nog eigenaar is van die grond.

Het lid VAN GERHARDT benadrukt dat deze koper niet wist dat er ooit een spijtoptantenregeling zou komen. Het vorige college bleef immers volhouden dat er nooit een regeling zou komen. De marktomstandigheden zijn dus wel degelijk veranderd en dat hadden mensen niet kunnen weten. Het lid ERNSTING weet dat de VVD altijd heeft ingezet op zo’n spijtoptantenregeling. Politieke meningen kunnen veranderen. De vraag is echter of de verkleining van de groep van 63.000 naar 9.000 een dusdanig verstorend markteffect heeft dat iemand onevenredig wordt benadeeld. Dat is volgens hem niet zo. Er worden namelijk permanent nieuw gebouwde woningen aan dat bestand toegevoegd en woningen die in hernieuwde erfpacht worden uitgegeven met de grondwaarde van 2020 of nog later. Hij hoort graag van de wethouder hoe hij die marktsituatie ziet voor de eventuele benadeling. Het lid Ernsting ziet die niet. Hij hoopt dat daarmee een deel van de angst van de inspreker kan worden weggenomen. Wethouder VAN DANTZIG constateert dat het college en een deel van de raad het hierover niet eens zijn. Hij heeft steeds uitgelegd dat de spijtoptantenregeling op basis van de uitvoerbaarheid is opgesteld. Helder was dat er altijd een groep zou zijn voor wie deze spijtoptantenregeling niet geldt. Natuurlijk is dat zuur voor de inspreker. Mede daarom wordt er een korting van 10% doorgevoerd.

Het gaat overigens niet alleen om deze 9.000 mensen, maar ook om mensen met een pand met een gemengde bestemming die onder de coulanceregeling vielen en niet meededen, en het gaat om mensen in woningen die wat later zijn gebouwd waardoor ze niet konden meedoen. Het college heeft geoordeeld dat er voor een bepaalde groep veel te zeggen viel voor zo’n spijtoptantenregeling. De ACM heeft de gemeente daar ook op gewezen. Na de verkiezingen kwam er een andere setting. Zo gaat dat in de politiek. Het is lastig om op die veranderde marktomstandigheden in te gaan maar het klopt dat er permanent woningen worden toegevoegd. Bij de overstap wordt er pas aan het einde van de overstap vastgeklikt. Het lid VON GERHARDT hoopt dat de wethouder bereid is onderzoek te doen naar de marktverstorende werking. Als dan blijkt dat het voor deze 9.000 mensen marktverstorend werkt, wil hij wellicht toch terugkomen op zijn beslissing en ze toch toe te voegen aan de spijtoptantenregeling. Het is geen raadsbesluit, maar een collegebesluit geweest om deze groep uit te sluiten. Wethouder VAN DANTZIG gaat hier niet in mee. Hij is niet bereid tot een beleidswijziging. Hij heeft herhaaldelijk toegelicht waarom hiervoor is gekozen. Het is belangrijk een duidelijk en betrouwbaar bestuur te vormen.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

Voorstellen over de kleur van een envelop neemt de wethouder zeker niet mee. Een huiseigenaar dient zijn post van de gemeente gewoon te openen. Zo veel post krijgen mensen niet meer. Huiseigenaren hebben vastgoed en moeten zorgen dat ze op de hoogte blijven. Het college weet dat het opstellen en printen van een aangetekende brief circa 15 minuten duurt. Daar komen de gemiddelde personeelskosten nog bij. Versturen volgens Post.NL bedragen 9,25. Voor 110.400 brieven versturen komt dat uit op circa 2,5 miljoen euro. Dat is echt heel veel, vooral als dat weinig toevoegt of oplost. Daar is de wethouder niet toe bereid. Het is altijd zuur als mensen buiten een regeling vallen, maar aan iedere regeling zitten grenzen. Het is echt niet zo dat dat onbetamelijk is. Een huis is geen rechtspersoon, dus de erfpacht kan strikt juridisch gezien alleen aan een persoon worden verbonden – net als overigens het eigendom van een woning. Het lid BOOMSMA wil dit punt graag bespreken in de volgende raad omdat het al eerder is aangehouden. Het lid VON GERHARDT ziet dat het einde van de spijtoptantenregeling in zicht is en hij wil nog graag twee moties indienen. Graag behandeling dus in de komende raad. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Na inventarisatie volgt dat er een verzoek naar het presidium zal gaan voor spoedige agendering in de raad.

8 Kennisnemen van de aanpak van zettingen in de Sluisbuurt en uitvoeringskosten van project Dijkversterking, Zeeburgereiland (VN2023-009609)

de

De VOORZITTER wijst erop dat er als bijlage geheime stukken zijn toegevoegd die alleen in het besloten deel kunnen worden besproken. Het lid TAŞLIYURT heeft bij zijn bezoek aan de Sluisbuurt een indrukwekkend project met onder andere 5.500 nieuwe woningen gezien, een hoge school en nog een aantal voorzieningen. Helaas heeft daar bodemdaling plaatsgevonden. Dat wordt nu aangepakt en dat voorkomt mogelijk in de toekomst hogere kosten en overlast voor de wijk. Er heeft geen laboratoriumonderzoek plaatsgevonden. Hij wil weten waarom niet, of het risico zich ook elders voordoet, of er voldoende maatregelen zijn getroffen om dit voor toekomstige projecten te voorkomen en of deze problematiek zich ook niet voordoet in de Sportheldenbuurt. Het lid DE VOS is geschokt door de situatie. Het is toch zeer ernstig dat mensen een huis kopen waarbij de bodem onder hen vandaan zakt. De maakbaarheid van de wereld lijkt hiermee toch aan zijn grens te raken. Desgevraagd meent hij dat dit wel degelijk effect zal hebben voor de bewoners. De eerste jaar worden er namelijk geen straten aangelegd. Mensen moeten wellicht via planken hun woningen bereiken. Hij is wel benieuwd naar de bandbreedte van alle vertragingen. Waardevolle ecosystemen worden vernietigd en achteraf moet iedereen constateren toch te roekeloos te zijn geweest – met alle nadelige gevolgen van dien.

Hij is benieuwd hoe lang de inwoners hiervan hinder zullen ondervinden. Waar moeten bewoners hun fiets of hun auto parkeren? Hij is ook benieuwd hoe het zit met de aansprakelijkheid voor de kosten die nu worden gemaakt. De grondwerkzaamheden hebben al veel geld gekost. Draait de gemeente nu voor de kosten op of de aannemers die de werkzaamheden hebben uitgevoerd? Ook hoort hij graag meer over de kosten van de ophoogwerkzaamheden, de kosten voor de nutsbedrijven en mogelijke schadeclaims van bijvoorbeeld winkels voor wie de klandizie lastig wordt. Wethouder VAN DANTZIG wil proberen zo veel mogelijk in openbaarheid te

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 12 april 2023

RO

beantwoorden maar op de aansprakelijkheid kan hij niet ingaan. De kosten voor de openbare ruimte en dus ook onder de grond zullen door de gemeente moeten worden gedragen. Heel pijnlijk. Het is een hele dure fout. Het is een complexe set van factoren die hiertoe hebben geleid. Bij de Sportheldenbuurt speelt dit niet. De Sluisbuurt is een wijk in aanbouw. In Amsterdam geldt de regel “straatje klaar, huisje klaar” en die regel wordt nu gebroken. Het is een autoluwe wijk, maar er moeten natuurlijk wel maatregelen worden getroffen. De wethouder kan niet aangeven hoe lang de werkzaamheden gaan duren. Uiteraard is de inzet op zo kort mogelijk. Ook tijdelijke oplossingen zijn over het algemeen goed acceptabel. De VOORZITTER concludeert dat dit punt bij het besloten deel van de vergadering wordt gevoegd. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn bijdrage en sluit de vergadering om 16.20 uur.

12