Conceptverslag Raadscommissie Ruimtelijke Ordening 10-01-2024.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 10 januari 2024 van 13.30 tot 16.40 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 7 februari 2024

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Emmerik (PvdD), Ernsting (GL), Von Gerhardt (VVD), Keesman (PvdA), Konings (Volt), Lelkes (JA21), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GroenLinks), Van Schijndel (FvD), Staartjes (VVD), De Vos (PvdD) en Wehkamp (D66) Afwezige commissieleden: Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Bloemberg-Issa (PvdD), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Hylkema (VVD), Kabamba (Lijst Kabamba), Mangal (DENK), Schmit (D66) en Taşliyurt (D66) Overige aanwezigen: de heer Blok, de heer Dutilh (commissieassistent), de heer Kneepkens, de heer Van der Putten en mevrouw Snoeker

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze eerste openbare raadscommissievergadering RO van 2024. Er is een quorum. b. Mededelingen Dit jaar vinden de vergaderingen niet meer plaats in een driewekelijkse cyclus maar in een vierwekelijkse. Dat levert op dat technische sessies, expertmeetings en werkbezoeken in die vergadervrije weken kunnen plaatsvinden. In de eerste ‘roostervrije’ week vindt een technische sessie plaats op 31 januari over Novex RMA. Graag aanmelden bij de griffier. Op 12 december vond een expertmeeting plaats over het behoud van authentiek ondernemerschap in Amsterdam. Het is mogelijk de sessie terug te kijken. Het lid MINDERHOUD kijkt met veel voldoening terug op deze interessante sessie waar veel goede inzichten naar voren kwamen. Dank voor alle inbreng. Hij gaat aan de slag met de conclusies en houdt de commissie op de hoogte. De VOORZITTER komt op de eerdere vraag om de vele te behandelen bestemmingsplannen zo veel mogelijk te spreiden met een maximum van vijf per vergadering. Dit blijkt echter lang niet altijd mogelijk vanwege de wettelijke verplichting om bestemmingsplannen binnen twaalf weken na afloop van de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan te behandelen. Vaststelling na die termijn betekent dat de voorbereidingsbescherming vervalt.

Ambtelijk wordt nu voorgesteld bij de voordrachten een uitgebreidere toelichting te geven en ook de zwaarte van het bestemmingsplan helder te

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

maken. Bij veel bestemmingsplannen die voor de Omgevingswet in procedure zijn gebracht, gaat het om technische reparaties of partiële herzieningen waarbij bespreking veelal niet nodig zal blijken. Het lid VAN RENSSEN had dit verzoek gedaan omdat het aantal bestemmingsplannen sterk fluctueert per vergadering. Ze meent dat het echt wel mogelijk moet zijn om binnen de dertienwekentermijn vijf plannen per vergadering te halen. Het lid LOCHTENBERG ziet dat er een raadsinformatiebrief is gestuurd Overzicht vrijgeven bestemmingsplannen. Hij is benieuwd of alle bestemmingsplannen toch als tknstuk naar de raad blijven komen en door raadsleden moeten worden gepiept. De VOORZITTER stelt dat de laatste vraag meer inhoudelijk-procesmatig is en dat de griffie die wellicht kan afhandelen. Graag de vraag per mail nogmaals stellen. De opmerking van het lid Van Renssen wordt doorgegeven. Het lid WEHKAMP deelt mee voortaan de portefeuille Onderwijs te doen. Ze wordt vervangen door het lid Aslami. c. Vaststellen agenda De punten 6 en 7 worden gevoegd behandeld. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 6 december 2023 Het verslag van de openbare RO-vergadering 6 december 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f.

Tkn-lijst Op verzoek van het lid VAN RENSSEN worden tkn-stuk 4 en 5 geagendeerd; op verzoek van het lid LOCHTENBERG worden tkn-stuk 5 en 7 geagendeerd; op verzoek van het lid MINDERHOUD wordt tkn-stuk 6 geagendeerd; op verzoek van het lid STAARTJES worden tkn-stuk 5 en 11 geagendeerd; op verzoek van het lid LELKES wordt tkn-stuk 9 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer KNEEPKENS spreekt in over erfpachters die in de knel komen door de uitwerking van het Amsterdams erfpachtbeleid en specifiek de AB2016. Hij ziet de gemeente Amsterdam als de meest rücksichtsloze grondbaas. Drie jaar lang heeft hij getracht gehoor te krijgen bij de gemeente, maar dat heeft alleen tot onmacht, frustratie en

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

rusteloze nachten geleid. Zes jaar geleden stroomde hij van een huurwoning door naar een koopwoning. Uiteindelijk kwam hij terecht bij een zelfbouwproject in de vorm van het CPO. Met tien huishoudens zijn samen tien appartementen gerealiseerd in het Amstelbestkwartier. Dit kavel werd uitgegeven in AB2016 met eeuwigdurende erfpacht. Hij ging ervanuit dat de gemeente een betrouwbare contractpartner was. De grondwaarde van de kavel waarop maximaal 1300 m2 mocht worden gebouwd, bedroeg 3 miljoen euro, bepaald via de residuele grondwaardebepaling, een onevenredig hoog bedrag. De erfpacht op de appartementen van 100 m 2 kon in 2018 worden afgekocht voor 270.000 euro, inmiddels 280.000 euro. Dat is niet meer op te brengen boven op de stichtingskosten. Geen bank wil dit financieren. Noodgedwongen is gekozen voor de jaarlijkse erfpachtcanon. Dat begon met 6.500 euro per jaar, inmiddels is dat 7.700 euro per jaar. De afgelopen 6 jaar heeft iedereen 41.000 euro betaald zonder enig perspectief. Hij heeft een perfecte plek gecreëerd maar wordt nu langzaam maar zeker door de erfpacht weggedreven. Er zit zo veel willekeur en onzekerheid in de huidige vorm dat hij die als onrechtmatig beschouwt. Daarvoor vraagt hij aandacht. Desgevraagd geeft de heer Kneepkens aan dat gematigd indexeren in ieder geval meer duidelijkheid zou geven.

Bureau Erfpacht en Grondzaken reageren altijd met de woorden dat het heel vervelend is, maar dat dit nu eenmaal het beleid is. Volgens de Ombudsman betreft het hier een privaatrechtelijke overeenkomst met de gemeente. Hij kan daar bestuursrechtelijk geen rol bij spelen. De canon wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de inflatiecorrectie. Dat was het afgelopen jaar 4% en het jaar daarvoor 8,5%. De heer VAN DER PUTTEN spreekt in namens de Bond van Volkstuinders over het beleid van de gemeente. Twee jaar geleden werd er een belangrijk besluit genomen over de toekomst van de volkstuinen. De gemeente heeft daaraan geen opvolging gegeven voor de tuinen en dat heeft ernstige consequenties voor de tuinders. Alles stagneert: de plannen voor een betere toegankelijkheid maar ook voor de modernisering van de tuinparken. Twee jaar geleden was al duidelijk dat de gemeente te weinig middelen had gereserveerd voor de inzet van menskracht. Een adequate projectleider ontbreekt nog altijd. Door inzet van vrijwilligers zijn toch belangrijke stappen gezet voor de uitwerking van de plannen voor beheer, onderhoud, communicatie, toegankelijkheid et cetera. Anderhalf jaar geleden liep allerlei besluitvorming vast. Op allerlei manieren is geprobeerd beweging te brengen in het proces. Betaling van onderhoudsgeld kwam pas los onder dreiging van een kort geding.

Hij verzoekt de commissie van het gemeentebestuur te verlangen dat op zeer korte termijn gesprekken worden hervat op basis van de stand van zaken oktober 2022. Desgevraagd legt de heer Van der Putten uit dat hij aanvankelijk verwachtte dat per 1 juli 2022 de huurcontracten zouden zijn gesloten. Daar was de planning op gericht. Die huurcontracten zijn nog altijd niet tot stand gekomen. Het gaat er echt om dat die tuinparken weer goed toegankelijk zijn en dat vergt inzet van de gemeente. Dat ligt stil. Dat zorgt er ook voor dat het moeilijker wordt de vrijwilligers te motiveren De heer BLOK spreekt in namens VNO NCW MRA over de aanpak herhuisvesting bedrijven in transformatiegebieden en monitor bedrijfsruimte 2023 en dan de ruimtelijke aspecten daarvan. VNO NCW MRA wil zijn zorg uiten over de beschikbare bedrijfsruimte in de gemeente en hoe weinig belang er wordt gehecht aan ruimte voor de economie. Een aantrekkelijke stad heeft net alleen voldoende betaalbare woonruimte nodig maar ook gevarieerde en betaalbare werkruimte. De huidige inzet op de vorming van transformatiegebieden, bedrijventerreinen die worden getransformeerd tot een multifunctionele locatie of monofunctionele woonwijk zet ondernemers onder druk. De marktomstandigheden zouden moeilijk zijn, maar de echte oorzaak ligt in de stedelijke transformatie en het gebrek aan werkruimte in de regio.

Hij vreest dat dit geen tijdelijk probleem is. Bedrijven zullen vertrekken omdat er geen ruimte te vinden is. De toenemende ruimtedruk door woningen verdringt verschillende activiteiten in de stad. Hij bepleit de huidige ruimte voor bedrijven te behouden en waar mogelijk het aanbod in de stad te vergroten. Hij wijst op de belangrijke bijdrage aan werkgelegenheid op de locaties, vooral ook voor praktisch geschoolden. Hij hoopt dat de raad kennisneemt van zijn zorgen en die

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

meeweegt bij de beoordeling van de aanpak herhuisvesting bedrijven in transformategebieden. Desgevraagd licht hij toe dat overal in de MRA bedrijfsruimte onder druk staat. Het lukt bedrijven niet te verhuizen in de regio. In de transformatiegebieden worden inderdaad wat lichtere milieunormen gehanteerd, maar dat is niet zozeer het probleem. Het gaat echt om de afname van ruimtereservering. Bij agendapunt 7: Mevrouw SNOEKER begrijpt dat Amsterdam stapsgewijs gaat werken aan een gezonde bodem, dat Amsterdam de ambities uit de Omgevingsvisie wil waarmaken, dat ze wil voldoen aan de Europese richtlijnen en aan het Nationaal programma Water- en Bodemsturend. De bodem wordt erkend als natuurlijk kapitaal waar cruciale bodemfuncties optimaal worden beschermd en behouden blijven voor de toekomstige generatie. Daartoe wordt een bodemgezondheidsindex ontwikkeld als instrument bij ruimtelijke ordening. Allemaal prima. Bij de definitie van een gezonde bodem is het niet helder of de kwaliteit van de bodem of het gewenste gebruiksdoel het uitgangspunt is. De mate van bodemgezondheid is altijd afhankelijk van de lokale eisen, verbonden aan de definitie van het gewenste bodemgebruiksdoel. Kennelijk hanteert Amsterdam een eigen definitie van een gezonde bodem. Zo kan het niet anders dan dat de bodem van de Lutkemeer wordt bestemd als landbouwgrond.

Een gezonde bodem nastreven, de kwaliteit van de leefomgeving verhogen, gezonde bodem voor toekomstige generaties willen bewaren, dat alles valt niet te rijmen met de Lutkemeerpolder volbouwen met distributiecentra. Als de bodem de basis is, moet deze nota over. Ze houdt zich al een jaar bezig met deze polder. De gemeente Amsterdam laat allerlei nota’s regenen over gezonde bodem, omgevingsvisie, groenvisie en wat dies meer zij. Amsterdam wil circulair, duurzaam, leefbaar en klimaatbestendig zijn. Ze roept de gemeente op met een frisse blik naar de Lutkemeerpolder te kijken. Desgevraagd begrijpt ze niet dat de gemeente vasthoudt aan plannen van tien jaar geleden, wat de gemeente tegenhoudt en hoe de financiën in elkaar steken. Ze is nog altijd bezig om een joint fact finding voor elkaar te krijgen. Ze zou eerst willen kijken naar de kwaliteit van de bodem en pas daarna bepalen wat daarmee gebeurt. Het uitgangspunt van de gemeente is haar niet helder. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdragen. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid VAN RENSSEN vindt de tuinparken van groot belang. Daarbij gaat het om groenvoorziening, biodiversiteit en sociale cohesie. De gemeente dient als eigenaar van de grond goede zorg te dragen voor die grond temeer omdat tuiders laten zien hoe beheer van groen goed in handen kan zijn van bewoners.

Deze zomer heeft ze schriftelijke vragen gesteld, maar die zijn nog niet beantwoord. In 2021 zijn afspraken gemaakt met onder andere de Bond voor Volkstuinders om nieuwe huurovereenkomsten te maken en om de huren te verhogen. Daar stonden plannen van aanpak tegenover openbaarmaking van de volkstuinen. Ze is benieuwd naar de stand van zaken van deze afspraken. Hopelijk komt dit voor de zomer in orde. Wethouder VAN DANTZIG beaamt dat dit dossier veel te lang blijft liggen. Een tijd lang was er sprake van dat het dossier zou overgaan naar Gemeentelijk Vastgoed. Uiteindelijk is net voor het kerstreces geconstateerd dat daarvoor nog wel wat werk moet worden verzet. De wethouder voelt zich bestuurlijk verantwoordelijkheid en wil nauw

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

samenwerken met wethouder Groot Wassink en de verschillende stadsdelen. Er komt op zeer korte termijn een gemeentelijk coördinator om het raadsbesluit ten uitvoer te brengen. Hij zal trachten een realistisch tijdspad op te stellen waarover hij de raad zal informeren. Ruimtelijke Ordening 3 Vaststellen van het bestemmingsplan Meidoornweg (VN2023-023929) De heer LOCHTENBERG ziet dat de sportvoorziening bovengronds wordt aangelegd bij de school. Hij is benieuwd of de wethouder mogelijkheden ziet om die ondergronds aan te leggen waarmee er meer ruimte blijft voor de Hoofdgroenstructuur. Hij is benieuwd of de wethouder nog heeft kunnen kijken naar verdere verdichting door toevoeging van een extra bouwlaag, juist omdat hier zo veel ruimte is voor bezonning. Wethouder VAN DANTZIG licht toe dat dit project met stevige participatie is opgezet. Er nu weer een laag aan toevoegen zou geen recht doen aan die participatie. Een sportvoorziening ondergronds is onwaarschijnlijk duur. Qua beheer zal dat ook niet optimaal zijn. De TAC heeft in het vooroverleg aangegeven hiermee uit de voeten te kunnen. De wethouder gaat ervanuit dat het definitieve TACadvies positief zal zijn. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt wordt gehamerd in de raad.

4 Uiten van wensen en bedenkingen over het 4e concept, versie 24 oktober van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NOVEX-NZKG) (VN2023-024422) Het lid VAN RENSSEN stelt dat het stuk deels bestuurlijk al is vastgesteld op 19 december vorig jaar. Ze is benieuwd wat er gebeurt met de conceptzienswijze van de gemeente Amsterdam nadat de raad haar wensen en bedenkingen daarbij heeft kunnen geven. Het gaat uiteindelijk om een gebied dat valt onder de Nationale Omgevingsvisie waarbij het rijk, de provincie en het waterschap belangrijke partners zijn. Er zijn veel verschillende ruimtevragers waaronder de enorme vraag naar duurzame energie, maar ook de ruimte voor waterberging en klimaatadaptatie. Het stuk besteedt op een goede manier aandacht aan landschap en water. De gemeente Amsterdam vraagt in haar zienswijze terecht aandacht voor duurzame energiebronnen en het opwekken van duurzame energie. GroenLinks onderstreept daarvoor blijvend aandacht te vragen. De netcongestie speelt nu in Amsterdam maar die heeft consequenties voor de hele regio en voor het hele land. Ze dringt er bij de wethouder op aan bij alle partners aandacht te vragen voor ruimte maken voor duurzame energie-opwek en daarbij rekening te houden met de RES 2.0. Ruimte in het Noordzeekanaalgebied voor woningen en voor een verbeterde leefomgeving vergt bijvoorbeeld ook medewerking van Tata Steel.

Er moet namelijk ruimte komen voor een energiehaven. Vergunningverlening en wetgeving voor grote bedrijven moeten worden aangescherpt, zo weinig als nodig. Bedrijven zouden minder milieugebruiksruimte moeten innemen als dat niet noodzakelijk is. Dat blijft er ook ruimte voor natuur, recreatie en wonen. Ze hoopt dat de gemeente er bij de Omgevingsdienst en bij de provincie op wil aandringen om dat mee te nemen bij het nieuwe omgevingsveiligheidsbeleid van Westpoort. Voor woningbouw verwijst ze naar het nationaal programma Nieuw-West en voor Zaandam-Oost. Ze zou daar ook bij Noord naar willen verwijzen, want juist daar is het verbeteren van de leefomgeving rond de haven van groot belang. Ze roept alle partners op de handen ineen te slaan om een goed stedelijk klimaat en veilige woonwijken mogelijk te maken.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

Het lid ALBERTS heeft uit de technische bijeenkomst begrepen dat op het Tataterrein een grote plek wordt ingetekend voor de waterstofeconomie. Dat zou helpen bij het omzetten van het vervuilende deel van Tata Steel. Het lid VAN RENSSEN weet dat het een van de afspraken was dat Tata verduurzaamt en meer ruimte maakt, ook omdat er straks minder kolenopslag is. Die waterstofhub gaat deel uitmaken van de energiehaven. Amsterdam kan daar alleen maar op wachten en zij zou dat proces juist graag willen versnellen. Het lid LOCHTENBERG onderschrijft de woorden over de energiehaven en hoe dat proces kan worden versneld. In 2020 werd al het eerste convenant getekend met de Port of Amsterdam. Pas in 2023 is de eerste subsidie voor onderzoek daarnaar vrijgegeven. Het lijkt alsof alles drie jaar stilgelegen heeft. Hij hoort graag welke mogelijkheden de wethouder ziet om dit te versnellen. Het lid LELKES ziet dat er een immense opgave ligt voor het Noordzeekanaalgebied om de haven, industriegebieden, stedelijke ontwikkeling, landschap en watersystemen in een beperkte ruimte te ontwikkelen. Belangrijk daarbij is de transitie naar groene brandstof, met name waterstof.

In de conceptbrief leest hij dat de gemeente Amsterdam zich kan vinden in de voorgenomen koers om op termijn de reservering voor de havenuitbreiding in de Houtrakpolder los te laten waarbij compensatie moet worden gevonden in de realisatie van de energiehaven. Daaraan is een viertal voorwaarden verbonden, namelijk voldoende nautische ruimte in de haven en voldoende fysieke ruimte in de industriegebieden, voldoende milieuruimte, met name risicoruimte, voor energie en de circulaire transitie, voldoende ruimte voor inpassing van de energietransitie en noodzakelijke transformatoren ingepast in het landschap waarbij versterking van het landschap wordt gerealiseerd. De plusambitie is een realistische ontwikkeling voor een later moment. JA21 hoort graag waarom de gemeente alleen refereert aan de compensatie in de energiehaven en niet aan de overige punten. Ze lijkt nu uit te gaan van een te rooskleurig beeld. Het zijn allemaal voorwaarden voor het loslaten van de reservering in de Houtrakpolder. JA21 vindt het loslaten van de risicoruimte zorgelijk. Hij is benieuwd naar het effect van de risicoruimte waarin wordt aangegeven wat er wel of niet mogelijk is in de nabijheid van de functies als het gaat om de ontwikkeling van HavenStad. De fysieke ruimte in dit gebied is heel beperkt. Misschien kan er niet aan alle vier de voorwaarden worden voldaan.

Hij wil horen wat dit betekent voor Amsterdam en of er al concrete plannen zijn die ervanuit gaan dat de reservering wordt losgelaten. Het lid STAARTJES onderschrijft de zorgen van JA21. Vanmorgen heeft hij schriftelijke vragen gesteld. Voor nu focust hij op besluitpunt e van de raadsvoordracht. Hij kan zich vinden in de koers om de reservering voor havenuitbreiding in de Houtrakpolder los te laten ten gunste van waterberging en natuur en in de keuze voor ruimte in de energiehaven in IJmuiden. De VVD verbaast zich over dit besluitpunt, want de havenuitbreiding is van groot belang voor zowel de bedrijvigheid van de haven als voor woningbouw. Het gevaar bestaat dat de energiehaven in IJmuiden onvoldoende ruimte zal bieden. Hij krijgt dan ook graag toegelicht op welke argumenten het college tot dit besluitpunt is gekomen. Minister Harbers opperde een andere oplossing: én een waterberging én het havenbekken. Desgevraagd geeft het lid Staartjes aan de wens van de gemeente Haarlemmermeer zeker mee te wegen, maar hij zit hier namens de gemeenteraad van Amsterdam. De VVD houdt graag vast aan de reservering of aan de optie van de minister. Mevrouw WEHKAMP wijst op de woningbouwopgave van het rijk en de MRA voor Amsterdam. Het grootste deel daarvan zal plaatsvinden in HavenStad. De overige delen van Amsterdam-Noord worden gerekend tot het Noordzeekanaalgebied.

D66 wil elke mogelijkheid om woningbouw te versnellen, aangrijpen. De transformatie van de haven is een goede kans. Ze hoort graag of deze visie die mogelijkheid om te versnellen biedt.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

D66 vindt de transformatie naar een niet-fossiele haven en naar een circulaire economie van belang. Ze wil weten of de wethouder nog mogelijkheden ziet om dit proces te versnellen. Het is goed ruimte te maken voor klimaatadaptatie, maar daarover is in de brief nauwelijks iets toegevoegd. Dat ziet ze wel graag gebeuren. Het lid MINDERHOUD kan zich in grote lijnen prima vinden in de zienswijze van Amsterdam. Er zijn echter veel stakeholders, dus hij is benieuwd of de wethouder met hen heeft gesproken en of er overeenstemming is. Hij ziet graag dat de wethouder in het vervolg waarborgt dat er voldoende draagvlak is voor de visie van Amsterdam. Wethouder VAN DANTZIG constateert dat de rijksoverheid zich bekommert om de ruimtelijke ordening in dit havengebied. Hier zijn de plannen heel concreet. Veel partijen zitten aan tafel. Het gaat om beslissingen tot 2050. Er is heel veel overleg geweest. In deze zienswijze staan geen zaken waarover anderen zich zullen verbazen. De punten in de zienswijze onderstrepen het belang ervan, maar niet iedereen is het overal over eens. Amsterdam gaat niet over Tata Steel en kan ook de energiehaven niet versnellen. Daarvoor worden maatwerkafspraken gemaakt. Bij iedere discussie over uitbreiding van de haven blijft de Houtrakpolder voor veel gespreksstof zorgen omdat praktisch iedere gemeente en ook het rijk daarover een andere mening hebben.

Amsterdam gaat er niet over; het is aan de gemeente Haarlemmermeer. Die gemeente vindt het onacceptabel dat de Houtrakpolder deel van de haven wordt. De minister heeft erop aangedrongen dat er ruimte blijft om er mogelijk havenactiviteiten te ontwikkelen. Amsterdam zit er relatief neutraal in. Die zet in op de urgentie waterberging en netcongestie. Voor de uitbreiding van de haven is het gebied op dit moment niet nodig. Dat geldt ook voor de milieucontouren. Daarbij geldt: van zoveel als kan naar zo weinig als nodig. Het lid VAN RENSSEN meent dat ze in het kader van een evenwichtige toedeling van functies en locaties en een gezond woon- en leefklimaat van de bestuurlijke partners zoals de provincie toch mag verwachten dat belang te beschermen en daarin een heroverweging te maken. Wethouder VAN DANTZIG steunt de tendens. HavenStad kan ook niet met de huidige milieucontouren worden gebouwd. Het gaat erom dat het in de toekomst wel mogelijk moet zijn. Grofweg is het zo dat alles ten oosten van de ring onderdeel vorm van de stad en alles ten westen van de ring onderdeel is van de haven. GroenLinks gaf eerder aan bij de bespreking van de ontwikkelstrategie een pas op de plaats te willen maken bij de transformatie van bedrijventerreinen. Bedrijvigheid is uiteraard van belang. In de kwestie rond de Houtrakpolder steunt hij de inzet van de minister.

De energiehaven is voor Amsterdam het belangrijkst. Amsterdam past bescheidenheid. Er is geen doorslaggevend Amsterdams belang om er stevig op in te zetten. Het lid STAARTJES leest dat het college de koers steunt die staat opgenomen in het ontwikkelperspectief. De wethouder ziet geen doorslaggevend belang, maar Amsterdam heeft wel degelijk zware belangen namelijk HavenStad en het havenbedrijf. Dat zou hij graat expliciet benoemd zien in de zienswijze. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de Houtrakpolder niet nodig is voor HavenStad. De minister houdt de optie open dat daar ooit nog een havenbekken komt. Dat is opgenomen. Verder staat Amsterdam daar neutraal in. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een middellange bespreking. Grond en Ontwikkeling 5

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

Vaststellen van de investeringsnota De Venser in stadsdeel Zuidoost en het beschikbaar stellen van krediet (VN2023-025932) Het lid EMMERIK moet constateren dat een prachtige groene oase midden in de Bijlmer met dit plan wordt getransformeerd in een stenen walhalla. Het bebouwde oppervlak wordt twee keer zo groot; de groennorm wordt niet gehaald en verhaald op ontwikkelaars en een flink aantal bomen wordt gekapt. De PvdD heeft ernstige bedenkingen bij de voorgestelde oplossingen. Het toevoegen van openbare binnentuinen en groene daken vormt een interessant idee, maar het gaat vooral om snippergroen in dit plangebied en voornamelijk nog daarbuiten. Dit plan geeft weinig vertrouwen. Hij krijgt graag de garantie dat de groennorm wordt gehaald en dan niet middels vrijblijvend groen van binnentuinen en daken. In plaats van snippergroen ziet de PvdD graag een aaneengesloten stuk groen. Het lid VON GERHARDT is blij met een locatie om veel woningen toe te voegen. Het is helaas wel weer een negatief plan. De gemeente moet wel gewoon een keer geld gaan verdienen. Bij investeringsbesluiten met een negatief saldo zou de raad inzichtelijk worden gemaakt wat de financiële effecten zijn als er wordt afgeweken of wordt vastgehouden aan 40%-40%-20%. Hij wil weten waarom die effecten ontbreken.

Het lid ERNSTING kent dat verhaal van de VVD wel dat de gemeente aan grond en woningen vooral geld moet verdienen in plaats van dat ze betaalbare huizen moet bouwen. Het lid VON GERHARDT is eenvoudig benieuwd naar de financiële onderbouwing. Er ligt nu eenmaal een aangenomen motie nr. 372.22. Hij wil in staat zijn een heel bewuste keuze te maken. Overigens meent hij dat de verhouding 40%-40%-20% in deze wijk niet nodig is. Het is een ontwikkelbuurt waar al ontzettend veel sociale huur is en de VVD is voorstander van een gemengde stad. Hij zou hier liever meer middenwoningen zien. Het lid ERNSTING ziet dat de VVD alleen aan het woonprogramma wil sleutelen. Hier zijn ook plannen aangenomen om te kijken naar parkeerkelders en naar de kwaliteit van woningen. Hij is benieuwd of de VVD daar ook naar wil kijken. Het lid VON GERHARDT verzekert dat de VVD al langer pleit voor het schrappen van al die bovenwettelijke klimaat- of natuureisen. Die heeft het college nu afgeschaft. Hij is altijd bereid naar alles te kijken, ook naar inpandige parkeergarages. In Zuidoost hebben veel mensen hun auto gewoon nodig. Mensen moeten wel op hun werk kunnen komen. Er ligt hier een metrostation, maar niet elk bedrijf ligt naast een metrohalte. Het lid MINDERHOUD hoort de VVD nu suggereren dat meer inzet op middenhuur ervoor kan zorgen dat het project rendabeler zou zijn.

Juist bij meer inzet op middenhuur blijkt het veelal lastiger te zijn om een project rond te rekenen. De PvdA is blij met de huidige verdeling en is absoluut voorstander van veel middenhuur. De lijsten voor sociale huur zijn onwijs lang. Het is dus belangrijk om ook hier te blijven bouwen aan voldoende sociale huurwoningen. Er wordt hier wel degelijk middenhuur toegevoegd. Het lid VON GERHARDT wil die financiële onderbouwing zien zodat hij kan beoordelen of deze verdeling de beste is. Er is meer middenhuur nodig omdat blijkt dat juist in dat middenhuursegment de grootste tekorten bestaan. Dat blijkt uit ieder onderzoek. Dat zorgt bovendien voor doorstroming. Het lid MINDERHOUD is heel tevreden met het plan. Er wordt hier verdicht en er komen middenhuurwoningen en meer sociale huurwoningen bij. In het zorgcentrum is ruimte gereserveerd voor kleinschalige maatschappelijke activiteiten en daarbij worden een supermarkt en een kapper genoemd. Dat is niet zijn idee van een maatschappelijke activiteit. Hij is benieuwd hoe het aantal vierkante meters op dit moment door middel van de recreatiekamer op de locatie zich verhoudt tot het aantal vierkante meters dat uiteindelijk

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

beschikbaar komt voor een marktcontraire of niet-commerciële maatschappelijke voorziening. Op dit moment woont er een aantal mensen en het aantal vierkante meters is daarop ingesteld. De vraag is of het aantal meters meegroeit met het aantal bewoners en of er wordt geanticipeerd op de nieuwe referentienormen. Het lid LOCHTENBERG wijst op de initiatiefgroep van 160 Hindoestaanse ouderen die een gezamenlijke woonvorm zoeken. Het overleg met de woningstichting is afgeketst. Deze groep komt alsnog graag met de woonstichting in gesprek. Uitbreiding van de standplaatsen voor woonwagenbewoners wordt als onwenselijk beschouwd. Ook het stadsdeel is daar geen voorstander van. Het lid MINDERHOUD verbaast zich over het punt van de woonwagens. Er zijn moties ingediend om te kijken naar toevoeging aan de huidige plekken voor woonwagenbewoners. Het lid LOCHTENBERG komt hier op terug. Het lid ERNSTING vindt het een mooi plan: verdichting, goed bereikbaar met het OV, op een plek die nu nog tamelijk afgesloten is maar hiermee onderdeel wordt van het stedelijk weefsel. Daarbij is het belangrijk dat de plinten actief worden ingevuld. Hij sluit zich aan bij de vragen van het lid Minderhoud over de hoeveelheid vierkante meters voor maatschappelijke voorzieningen. Hij is ook blij met de vergroening van de omringende straten. Aandacht is nodig voor het energiesysteem.

GroenLinks zet graag in op de meest duurzame en kijkt uit naar de uitwerking. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat hier echt wat goeds gebeurt voor Zuidoost. Het gebied is fantastisch bereikbaar. Er is echt veel meer van te maken dan er nu is. De gemeente investeert enorm in Zuidoost middels het masterplan. Ook via stedenbouw kan de wereld daar beter worden gemaakt. Het is niet om geld te verdienen. De wethouder is zeer bereid een technische sessie te organiseren maar nog meer toevoegen zal niet veel opleveren. Woningcorporaties investeren fors en hij zou de samenwerkingsafspraken niet op de helling willen zetten. Ook in de omgeving wordt fors geïnvesteerd. De groennorm wordt gehaald, zij het dan niet in dit specifieke bouwgebied maar wel daaromheen. Dat gebeurt vaker zo. Hij zal het kaartje met de raad delen. De maatschappelijke voorzieningen worden nog voor een deel verder uitgewerkt. De voorzieningen zijn er en blijven er. De financiële onderbouwing zit erin, maar die is geheim. Afwijken van de verhouding 40%-40%-20%, meer toevoegen leidt niet tot substantieel meer inkomsten. De wethouder zorgt ervoor dat zijn politiek assistent morgen contact opneemt met het lid Von Gerhardt om precies te achterhalen waarnaar die op zoek is. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte bespreking.

6 Kennisnemen van de resultaten van aanvullend bodemonderzoek naar dioxines rondom de Volgermeerpolder in Amsterdam Noord (VN2023-026392) gevoegd met 7 Kennisnemen van de Koersnota Gezonde Bodem (VN2023-026390) Het lid EMMERIK leest dat de gemeente de stappen onderschrijft voor een gezonde bodem in de toekomst. Het is mooi dat de gemeente het belang van een gezonde bodem inziet, maar dat maakt het onbegrijpelijk dat een van de beste bodems in Amsterdam in de Lutkemeer moet plaatsmaken voor bebouwing. Hij ziet graag dat deze unieke plek met de meest vruchtbare grond van Amsterdam wordt beschermd, niet wordt bebouwd, wel wordt gekoesterd. Op veel plekken in Nederland blijkt PFAS in de grond te zitten, onder meer in

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

het Amsterdamse Bos. In de jaren 70 was de Vogelmeerpolder de gifbelt van Europa. Daar hebben verschillende bedrijven jarenlang chemisch afval gedumpt waaronder agent orange. Recent is daar dioxine aangetroffen. Het RIVM heeft een modelberekening gemaakt om na te gaan of het eten van vlees of het drinken van melk van koeien uit het gebied schadelijk is. Om zeker te weten of het echt veilig is, acht het RIVM metingen in grasmonsters nodig. Het lid Emmerik wil van de wethouder horen of de gezonde bodem van de Lutkemeer kan worden beschermd. Die is namelijk zeer belangrijk, ook voor toekomstige generaties. Hij ziet graag dat er vervolgonderzoeken plaatsvinden naar dioxine in de Vogelmeerpolder. Het lid VAN RENSSEN geeft complimenten voor het actieplan bodem. Het is goed dat dit er nu is. Wel hoort ze graag hoe dit zich verhoudt tot het recent vastgestelde beleidskader bodem. Mogelijk komen er regels voor het omgevingsplan en daarbij is ze benieuwd naar de afwegingen die worden gemaakt. Over bodemdaling staat niets opgenomen. Waterregulatie wordt als een van de functies van de bodem gezien, maar bij te veel bodemdaling kan dat snel misgaan. Begin januari stonden in Noord namelijk veel tuinen blank.

Ze is benieuwd welke maatregelen de gemeente treft om de schade door bodemdaling tegen te gaan, eventueel met particuliere partijen, en welke acties met de provincie inmiddels zijn uitgevoerd. Het lid ALBERTS begrijpt dat het rijk benadrukt dat water en bodem sturend zijn. Een bodemgezondheidsindex ontwikkelen is prima, maar die wordt ‘gestuurd’ ingestoken. Het is echter zo dat eerst naar de bodem moet worden gekeken en pas daarna naar het gebruik. Niet andersom. Over de definitie van een gezonde bodem stelde de inspreekster al vragen. Het sleutelwoord daarbij is bodemgebruiksdoel. Ze is benieuwd hoeveel economie er in bodemgebruiksdoel zit. Bij de uitwerking van het actieplan zal per initiatief worden aangegeven wat de afwegingen en dilemma’s zijn en welke extra kosten er gemoeid zijn met het realiseren van een gezonde bodem. Hier wordt toch weer van het geld uitgegaan terwijl ‘water en bodem sturend zijn’. Daarom moet er gewoon geld voor komen. De mogelijkheden en kwaliteit van stedelijk groen (waaronder stadslandbouw) zijn afhankelijk van de gezondheid van de bodem, leest ze. Dat biedt alle mogelijkheden om de Lutkemeer niet te bebouwen. Als de gemeente bodemkwaliteit op een te beperkte manier blijft benaderen, mist er een essentieel element voor het toekomstbestendig maken van de stad. Ze is benieuwd wat dat betekent voor festivals en de natuurgebieden.

Festivals hebben namelijk wel degelijk effect op de bodem en de natuur en toekomstbestendig betekent nu niet kapot maken. Ze oppert bepaalde elementen te schrappen om water en bodem daadwerkelijk sturend te laten zijn. Het lid KEESMAN vindt het mooi dat er aanvullend onderzoek naar dioxine is uitgevoerd. Hoogstwaarschijnlijk wordt de concentratie nu niet veroorzaakt door de oude vuilstort in de Vogelmeerpolder, maar is het afkomstig van vuilverbranding. Hij hoopt dat de wethouder kan garanderen dat de huidige vuilverbranding niet meer bijdraagt aan dioxinedepositie in en rond de Vogelmeerpolder. De risico’s van dioxine in de voedselketen zijn ingeschat aan de hand van overdrachtsmodellen. Hij zou liever het dioxinegehalte in het vlees en de melk bij het vee in de Vogelmeerpolder rechtstreeks willen meten. Hij hoort graag hoe het college in de toekomst de ruimtelijke verspreiding van die dioxinedepositie op het grondgebied van Amsterdam gaat monitoren. Dat kan ruimtelijk of in de tijd worden gevarieerd. Hij is benieuwd naar de keuze die de gemeente daarin maakt. De koersnota Gezonde bodem roept wel wat vragen op. Amsterdam lijkt met dit bodembeleid voorop te willen lopen in Nederland. De gemeente wil zelf een bodemgezondheidsindex opstellen. Dat lijkt niet zo heel efficiënt. Krijgt Amsterdam hiervoor betaald? Hij pleit voor meer samenwerking op dit gebied.

Het toekomstige effect van die bodemgezondheidsindex op de gebiedsontwikkeling in Amsterdam is nog onbekend. Dat roept nu al vragen op over de Lutkemeerpolder. Naast of voorafgaand aan de integrale

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

benadering lijkt het verstandig ook te focussen op urgent en laaghangend fruit als waterberging en bodemdaling. Daar zou hij het actieplan voorlopig op willen richten. Het lid VAN SCHIJNDEL stelt dat er stedelijk bodembeheer moet zijn. Er is heel veel regen gevallen en veel kelders lijden onder doorsijpelend water. Kennelijk is het grondwaterpeil gestegen. Het lijkt hem een verantwoordelijkheid van de stedelijke overheid om ervoor te zorgen dat er voldoende afwatering is. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de bodem onderdeel is van ruimtelijke ordening. Een van de facetten daarbij is hoe de gemeente omgaat met de bodemcomponent in haar keuzes. Niet altijd is het soort bodem leidend. Het is wel een onderdeel van de afwegingen. De dioxinevervuiling wordt gemonitord, ook de depositie in de lucht bij afvalverbranding. Dat gebeurt in principe aan de bron, maar hier ook. Als er allemaal nieuwe criteria voor gezonde bodem komen, brengt dat wellicht allerlei kosten met zich mee. Amsterdam heeft een goed functionerend bodemveiligheidsbeleid. Verontreiniging is zeker niet in alle gevallen verontrustend. De gemeente richt zich primair op plekken waar de kans bestaat dat mensen de grond in hun mond stoppen. Het is ook zaak te zorgen dat vervuiling niet doorsijpelt in het grondwater. De verspreiding van dioxine in de Vogelmeerpolder is aanvullend onderzocht.

De depositie is niet Vogelmeerpolder-specifiek. De standpunten van het college aangaande de Vogelmeerpolder zijn bekend. Festivalorganisaties kijken goed of het veilig kan en niet op extreem kwetsbare plekken. Maar festivals hebben natuurlijk wel een ondergrond nodig. Het lid ALBERTS benadrukt dat de bodem lijdt onder festivals. Dat betekent dat het effect heeft op het bodemleven. Het effect op de bovengrondse natuur is concreet en zichtbaar en onder de grond is dat op termijn schadelijk. Als er geen rekening wordt gehouden met het bodemleven, is het woord toekomstbestendig niet valide. Wethouder VAN DANTZIG denkt daar anders over. Gebruik van de bodem heeft uiteraard effect op de bodem. Bodemdaling is een breed probleem. In Noord staan natuurlijk wel huizen op die lage bodem. Dat maakt het lastig om dat probleem op te lossen. In principe moeten kelders waterdicht zijn, maar de waterpeilstijging is evident. Bij het graven van kelderbakken hanteert de gemeente een belangwekkend bestemmingsplan over grondwaterneutrale kelders. Bewoners moeten wel zorgen dat hun kelderbak waterdicht is. Desgevraagd verduidelijkt dat er op dit moment dioxineonderzoek is gedaan. Het wordt verder gemonitord. Is er aanleiding om in te grijpen, dan gebeurt dat. Deze koersnota heeft niet tot een wijziging van het collegestandpunt geleid als het gaat om de Lutkemeer.

Zo’n index is een instrument dat kan worden gebruikt. De gemeente zit bij het rijk aan tafel en brengt het nu voor verstedelijk gebied in kaart. Uiteindelijk is het iets wat het rijk moet doen. Op de overige vragen van het lid Keesman komt de wethouder schriftelijk terug. De VOORZITTER concludeert dat hiermee beide punten voldoende zijn besproken. 8 Kennisnemen van het vastgestelde Ontwerp Openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid (VN2023-026391) Het lid VAN RENSSEN kan zich inhoudelijk op veel punten vinden in het ontwerp voor een plangebied met veel duurzaam groen, duurzaam qua energie, waterbestendig, autoluw en fietsvriendelijk. Het moet een age friendly openbare ruimte worden. Het gebied wordt opgehoogd zodat bodemdaling geen probleem meer vormt. De groennorm wordt niet volledig behaald. Ze oppert het dijkpark naar voren te trekken in de fasering. Het staat nu als optie genoemd.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

Het lid DE VOS wijst erop dat in de Nota van beantwoording wordt gerefereerd aan de realisatie van groen buiten het plangebied maar wel in de directe omgeving. Daarmee wordt de groennorm alsnog gehaald. Het lid VAN RENSSEN heeft dat wel gezien. Het Westerpark ligt dichtbij. Ze hoort graag of dat dijkpark naar voren kan worden gehaald qua planning. Er loopt een heel proces met ‘stad maken’ in het kader van een integraal raamwerk HavenStad. De vraag is hoe dit proces zich verhoudt tot dat raamwerk. Het lid WEHKAMP is blij met het plan. Er komen minstens 4.500 woningen met maatschappelijke voorzieningen en bedrijfsruimten. Het participatietraject is goed verlopen. Bij het maken van het huidige ontwerp voor de openbare ruimte hebben verschillende gebruikers, geïnteresseerden en organisaties meegedacht. Er komt nog een verdiepend gesprek met de belangenorganisaties die meekijken en adviseren op het gebied van toegankelijkheid. D66 wordt daarvan graag op de hoogte gehouden. Ze hoort nog graag meer over de mogelijkheden voor sport in dit plan. In het gebied zijn veel mbo-scholen. De betrokkenheid van jongeren in dit stadsdeel is laag. Bij de gebiedsontwikkeling is ruimte om kunst toe te voegen in de openbare ruimte om bijvoorbeeld een standbeeld voor mbo-vakmanschap te laten realiseren door onder andere een prijsvraag voor mbo-studenten uit te schrijven voor lokale makers.

Dan kan een kunstwerk een blijvende plek krijgen bij de definitieve inrichting van de openbare ruimte. Ze ziet dat voorstel - aangenomen door het stadsdeel – niet terug in de raadsbrief en het ontwerpplan. Het lid DE VOS is enthousiast over dit plan. Er komen veel bomen bij en waar mogelijk worden bomen herplant. Straatklinkers worden hergebruikt. Er komt veel ruimte voor voetgangers en fietsers en er komt meer verblijfsruimte in het groen. Dit is een voorbeeld van een woonwijk in de toekomst. Dit laat de voordelen van een autoluwe stad zien. De groennorm wordt in dit gebied wel gehaald zij het inclusief compensatie buiten de strikte grenzen van Sloterdijk-Zuid I. Graag ontvangt hij daarvan een kaartje. Eigenlijk zou hij dat graag altijd zien bijgevoegd. Als het hier allemaal zo mooi wordt, ziet hij geen noodzaak om de groennorm te gaan herijken zoals nu het plan is. Zorg is er nog wel voor de dreigende doorsnijding van het Westerpark en het volkstuinenpark door een fietspad of tram- of busbaan. Groen versnipperen is altijd een slecht idee. Hij hoort graag meer over deze verbinding door het park. Wethouder VAN DANTZIG legt uit dat de groennorm hier deels buiten het project moet worden gehaald. Hij zal inderdaad een kaartje nasturen. Hij zal ambtelijk organiseren dat er altijd of zo veel mogelijk een kaartje wordt bijgeleverd.

Het is altijd goed eens in de zoveel tijd zaken te herijken, dus ook de groennorm. Dat gebeurt ook met de sportnorm. Er ligt hier nu niet echt groen; het is nu een bedrijventerrein. Met het advies van de TAC kan worden geprobeerd ervoor te zorgen dat het groen in den brede beter wordt. Juist met zo’n TACadvies wordt het groen vaak beter. Financiën zijn voor een groot deel leidend als het gaat om de bouw van woningen en daarna de aanleg van het groen. Start van de bouw is nodig om de grex te openen waarmee vervolgens een deel van het groen kan worden aangelegd. Het advies van het stadsdeel voor het kunstwerk is niet geheel overgenomen en er komt ook geen aparte prijsvraag voor mbo-studenten. Alles gebeurt onder begeleiding van de Kunstcommissie. De motie wordt meegegeven aan de commissie om te kijken hoe die link met het mbo kan worden gemaakt. Hij zal de raad op de hoogte houden van het gesprek met de bewoners. Dit is een eigenstandig traject. Toegankelijkheid is inderdaad essentieel. Dat kan nu plaatsvinden volgens de huidige standaarden. Sport wordt meegenomen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 9 Stedenbouwkundig Plan Fokkemast/Parlevinker (VN2023-026393)

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

Het lid MINDERHOUD meldt dat het stadsdeel een onderzoek adviseert voor een waterberging onder de ondergrondse parkeergarage. Hij is benieuwd of dit wordt meegenomen en ook of de gymzaal pas wordt gesloopt als de nieuwe gereed is. In het Parlevinkerpark komt de buurtkamer. De vraag is wie de nieuwe huurder wordt en wat de rol van Verdedig Noord daarin is. Een ander aandachtspunt is de capaciteit van de Vier Windstreken. Er zijn al extra kinderen die komen voor de Zeven Zeeën en hij is benieuwd of hiermee rekening wordt gehouden. Het lid WEHKAMP is benieuwd of de gymzaal ook toegankelijk wordt voor mensen buiten de school. Zij heeft gehoord dat dit afhankelijk was van hoe het gebouw zou worden gebouwd en of er enige verbondenheid met de school zou zijn. Ze pleit voor een openbare gymzaal. Sportfaciliteiten zijn hard nodig in de stad. Wethouder VAN DANTZIG benadrukt nog eens dat technische vragen die voor 11.00 uur maandagochtend worden gesteld, een beter antwoord opleveren dan vragen ter plekke. De waterberging wordt meegenomen in het vergunningstraject. Bij de gymzaal is het de bedoeling dat er ruim gesport kan worden. De buurtkamer is voor lokale partijen. Verdedig Noord krijgt een plek in de Rietwijk. Er wordt nu een haalbaarheidsonderzoek gedaan voor de Vier Windstreken en daarbij wordt de capaciteit van de Zeven Zeeën meegenomen.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Grond en Ontwikkeling 10 Reikwijdte van de erfpachtgeschillencommissie

geschillenbeslechting

door

de

in

te

stellen

Het lid VAN SCHIJNDEL wil graag proactief meegeven hoe de geschillencommissie eruit zou kunnen zien. Die commissie kan eraan bijdragen dat zaken worden rechtgetrokken. Professor Van der Veen kwam met een kort maar heel instructief advies: erfpacht is natuurlijk burgerlijk recht, dus die erfpachtgeschillencommissie zal dat burgerlijk recht gewoon moeten toepassen en dat kunnen toetsen. Dat is wezenlijk voor vertrouwensherstel in de relatie burger/erfpachter-stedelijke overheid. Mensen aan de onderkant van de samenleving hebben vaak veel te maken met de overheid. In de toeslagenaffaire hebben ze immens grote schade geleden. In Amsterdam zijn het de huizenbezitters die onredelijke aanbiedingen voor afkoop van de erfpacht krijgen. Hij verwijst naar de uitspraak van professor Van der Veen in het WPNR en een uitspraak van de afdeling Bestuursrechtspraak over de narekenbaarheid en of bergingen en dergelijke objectgegevens moeten worden aangemerkt als persoonsgegevens. Over dat punt zou de erfpachtgeschillencommissie zich kunnen buigen. Het lid Van Schijndel deelt de conclusie dat het hele burgerlijk recht van toepassing is en dat daaraan moet worden getoetst. Hij oppert te splitsen in een laagdrempelige adviesfunctie voor eenvoudige zaken zodat de commissie zich daarover niet hoeft te buigen.

De samenstelling van de commissie kan op z’n minst bestaan uit een oud-rechter of een civiele rechter en een taxateur. De commissie kan beslissen bij wijze van een bindend advies. De vraag is ook nog wat de hoogte van een griffierecht zou kunnen zijn. Het lid KONINGS is blij dat de geschillencommissie er nu aan zit te komen. Wellicht kan de wethouder aangeven wat het tijdspad is en wat de taken van zo’n commissie zijn. Er is nu absoluut behoefte aan een geschillencommissie. Misschien kan de wethouder nog reflecteren op de brief van de professor die bij de stukken zat. Het lid LOCHTENBERG weet dat de gemeente in 2015 in het implementatieplan Vernieuwing erfpachtstelsel al had bedacht dat er een geschillencommissie zou moeten komen. In 2021 heeft Berenschot dat nog eens bevestigd. In 2022 is dat per amendement

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

vastgelegd. De consumentenbescherming schiet nog altijd tekort. Hij krijgt nu echt graag een definitieve datum voor die geschillencommissie. Het voorstel van professor Van der Veen geeft de goede kaders weer. Er dient ruimte te zijn om het burgerlijk recht toe te passen. Daartoe behoort ook het consumentenrecht. Het privaatrechtelijk overheidshandelen moet worden getoetst aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Geen nieuw rechtskader dus, maar aansluiten bij wat er al is. Het voorstel van de professor sluit goed aan op het onderzoeksrapport van Berenschot en bij het amendement-De Jager en bij hoe de ACM destijds overleg heeft gevoerd met de gemeente over de spijtoptantenregeling. In 2022 heeft de Nationale Hypotheekgarantie criteria voor de erfpacht opgesteld. Die zijn tot stand gekomen met de bankensector, met het ministerie en met de AFM. Daarin zitten specifieke criteria om erfpacht te beoordelen. Hij hoort graag of de wethouder kan instemmen met zowel de kaders die Van der Veen schetst als met de NHG-criteria bij het uitwerken van de geschillencommissie. Wethouder VAN DANTZIG verwijst voor een groot aantal antwoorden op de zojuist gestelde vragen van het lid Van Schijndel naar de raadsinformatiebrief. De gemeente handelt volgens de wet.

De vergelijking met de toeslagenaffaire gaat volledig mank en doet geen recht aan alle ambtenaren die hieraan volledig oprecht werken. Het is een prima advies, maar er is nog een aantal discussiepunten. Die neemt de wethouder mee. Het college van Amsterdam bepaalt het beleid. Daar laat het zich op adviseren en vervolgens neemt het een beslissing. In het coalitieakkoord staat dat er een onderzoek komt of er een erfpachtgeschillencommissie komt en niet dat die er komt. Het wachten is nu op een arrest van het Hof dat op 13 februari 2024 zal volgen. Er moet ook nog een definitieve vaststelling van de Handreiking erfpacht van het ministerie van Binnenlandse Zaken komen – naar verwachting in Q1 2024. Dat wordt gewogen en dan volgt er een voorstel of al dan niet een geschillencommissie in te stellen. Het lid LOCHTENBERG heeft mogen meedenken met het handelingskader voor de gemeente. Dat zou deze zomer worden gepresenteerd. Het wordt echter steeds maar uitgesteld. Hij vraagt de wethouder niet te wachten op dit handelingskader. Amsterdam moet de consumentenbescherming zelf regelen. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de consumentenbescherming in Amsterdam goed geregeld is. Hij staat open voor de handreiking van het ministerie van BZK en daar wil hij op wachten. Het lid LOCHTENBERG stelt dat er qua consumentenbescherming nog veel te verbeteren is.

In de NHG-criteria wordt ook gesteld een erfpachtbijsluiter te maken. Dat is een soort ondergrens qua informatievoorziening bij financiële instrumenten. Hij roept de wethouder op druk te zetten bij het ministerie en anders dient de gemeente zelf haar verantwoordelijkheid te nemen. Wethouder VAN DANTZIG is het daarmee niet eens. Hij sluit af met het bedanken van het lid Ernsting voor al zijn werk, tien jaar lang, voor de ruimtelijke ordening in de stad. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Het lid Van Schijndel piept dit punt naar de raad. Sluiting Het lid ERNSTING bedankt iedereen voor de prettige gesprekken en ook voor het bespreken van de meningsverschillen. De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn bijdrage, in het bijzonder de leden Wehkamp en Ernsting voor hun inzet. Ze sluit de vergadering ruim voor 17.00 uur.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept Raadscommissieverslag, 10 januari 2024

RO

15