Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 23-01-2025

Hij vraagt de burgemeester hoe een bredere groep bedrijven bij dit initiatief betrokken kan worden. Hij denkt daarbij specifiek aan jonge ondernemers met een sterke maatschappelijke verantwoordelijkheid en internationale bedrijven. Daarnaast wil hij weten of organisaties zoals VNO-NCW, ORAM en MKB Nederland betrokken zijn bij de oprichting van het Nieuw Amsterdams Verbond. Tot slot vraagt hij of de burgemeester het met hem eens is dat het gemeentebestuur een positieve houding zou moeten aannemen ten aanzien van publiekprivate samenwerking en hoe zij de rol van de gemeenteraad hierin ziet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER vindt de governancestructuur het belangrijkste aspect van het Nieuw Amsterdams Verbond, met name de vraag wie bepaalt waar het geld naartoe gaat. GroenLinks verwelkomt iedereen die geld wil doneren maar benadrukt dat het cruciaal is wie de besteding ervan bepaalt. Volgens haar is filantropie inherent ondemocratisch. Belastingheffing is de meest democratische manier om geld van grote bedrijven te innen omdat daarvan de overheid of de gemeenteraad beslist over de besteding in plaats van private partijen. Het lid SCHMIT merkt op dat filantropie democratisch is omdat iedereen vrij is om te besluiten bij te dragen aan de stad.

Het lid IJMKER vindt filantropie niet democratisch omdat iemand die meer geld heeft meer keuzes kan maken over waar dat geld heen gaat en dat het dus niet uit een algemeen belang beargumenteerd wordt maar uit eigenbelang. Het lid SCHMIT ziet het als een vrij besluit om iets te doen voor de stad. Hij vraagt GroenLinks om dat niet weg te zetten maar te omarmen. Het lid IJMKER antwoordt dat ze bedrijven niet wegzet maar juist probeert een goede governancestructuur te organiseren en te benoemen. Volgens haar draait democratie niet om vrijheid maar om macht en de vraag wie bepaalt. Wanneer iemand als Bill Gates besluit iets te doen met het enorme vermogen dat hij heeft verdiend en waarbij hij mogelijk ook veel belasting heeft ontweken wordt niet door een democratisch gekozen orgaan bepaald waar dat geld naartoe gaat.

35

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept-Raadscommissieverslag, 23 januari 2025

Ze vraagt of de raad nog betrokken wordt bij de uitkomsten van de verkenning van de vervolgfase en is benieuwd of het gaat om een eenmalig initiatief of dat er een structureel fonds wordt opgezet voor de lange termijn. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het op geen enkel moment de intentie is geweest dat de gemeente elementaire taken van de stad zou uitbesteden aan het bedrijfsleven of dat er subsidies zouden worden overgeheveld naar bedrijven. De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid voor het tegengaan van armoede, het verdelen van de welvaart in de stad waar mogelijk en het ongelijk investeren uiterst serieus. Er zijn nauwelijks andere plekken in Nederland waar zo zwaar wordt geïnvesteerd in welvaart en welzijn als in Amsterdam. Daar verandert niets aan en er is geen sprake van een overheveling naar de private sfeer. Ze zou het Nieuw Amsterdams Verbond dan ook geen publiek-private samenwerking willen noemen omdat dat verkeerde associaties oproept met het neoliberalisme uit de jaren negentig. Het gaat om ondernemers die al investeren in de stad op terreinen die niet tot de basisvoorzieningen behoren, zoals studiezalen, een supermarkt waar inwoners gratis kunnen winkelen en zonnepanelen op maatschappelijk vastgoed.

Dit sluit aan bij een lange traditie van Amsterdamse ondernemers die bijdragen aan de stad, bovenop de publieke investeringen van de gemeente. Het lid KROM wijst erop dat in de verkenning letterlijk staat dat het gaat om het voorkomen van onleefbare wijken en het redden van 7.500 kinderen uit de armoede. Ze vindt het niet passend dat bedrijven hiermee goede sier maken en vraagt de burgemeester kritisch te kijken naar de samenwerking met dergelijke partijen en de bijbehorende risico’s. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze begrijpt dat veel ondernemers gekwetst zijn door de manier waarop er in de gemeenteraad met regelmaat wordt gesproken over hun betrokkenheid bij het maatschappelijk leven in Amsterdam. De Amsterdamse overheid investeert veel in het tegengaan van armoede en het verbeteren van de onderwijskwaliteit. Dit gebeurt bovenop de rijksmiddelen maar de middelen zijn niet onuitputtelijk. Het bestuur waarschuwt daarvoor en is bezorgd of zij de sociale problemen in de stad en de schaal van de publieke voorzieningen kan bijbenen. Het is goed dat bedrijven bereid zijn om de winsten niet alleen uit te keren in dividenden voor hun eigen mensen maar dat ze ook investeren in mensen in de stad. Ze is daar heel blij mee en vindt dat bedrijven deze vorm van wantrouwen niet verdienen.

Het bestuur is verantwoordelijk voor de basisvoorzieningen en zal niet achteroverleunen, maar als anderen willen helpen dan is dat welkom. Het lid KROM vindt toch dat de echte oplossing is dat de landelijke overheid meer belastingen regelt zodat de sociale voorzieningen op peil blijven. Ze vindt het problematisch dat ING betrokken wordt bij de initiatieven in de stad terwijl zij geld verdienen op plekken en manieren die niet kies zijn. Het is jammer dat de burgemeester voorbijgaat aan die kant van de zaak. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat zij niet gaat over belastingen. Ze heeft niets tegen filantropie zolang de verzorgingsstaat er niet afhankelijk van is. Ze is blij met bedrijven die investeren in sociale verhoudingen. Het lid KROM herhaalt dat het haar gaat om de governance en dat de gemeente zich niet laat verleiden om mee te werken aan marketingtruckjes door bijvoorbeeld 7.500 kinderen uit de armoede te halen. Ze vindt het jammer dat de burgemeester daar niet inhoudelijk op in wil gaan.

36

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept-Raadscommissieverslag, 23 januari 2025

Burgemeester HALSEMA antwoordt dat men blij zou moeten zijn wanneer een groep bedrijven de doelstelling formuleert om meer kinderen uit armoede te halen in Amsterdam en bereid is daar geld voor te geven. De governance is gescheiden en op orde. De gemeente heeft haar eigen verantwoordelijkheid om de armoede in de stad zoveel mogelijk tegen te gaan. De structuur van contacten met het bedrijfsleven is gefragmenteerd en met het Nieuw Amsterdams Verbond wordt getracht de gemeente beter te organiseren zodat bedrijven beter weten met wie ze in contact staan bij de gemeente en tegelijkertijd bedrijven op de hoogte te stellen van projecten waarvan de gemeente weet dat ze solide zijn. Wanneer er geld bij elkaar wordt gelegd en de schaal groter is dan heeft het een groter effect. Het college wil het bedrijfsleven met een open vizier en enthousiast tegemoet treden omdat het van mening is dat de maatschappelijke betrokkenheid in het bedrijfsleven behandeld moet worden met vertrouwen. Ze verwacht een samenwerking waarbij iedereen zijn eigen verantwoordelijkheden kent en de stadsverantwoordelijkheid voor het verminderen van armoede en het investeren in een grotere mate van rechtvaardigheid in de stad. Het lid IJMKER vraagt of het een incidenteel of structureel initiatief is.

Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze verwacht dat het Nieuw Amsterdams Verbond over honderd jaar niet alleen lokaal maar ook nationaal en internationaal een instituut zal zijn met daaraan verbonden een fonds dat zo sterk is dat niet alleen projecten worden gefinancierd maar ook echt belangrijke investeringen kunnen worden gedaan in de stad op de lange termijn. Het lid IJMKER geeft aan dat het niet is dat ze geen geld wil van bedrijven. Het gaat om wie de lijst van initiatieven bepaalt en daar is ze nog niet heel erg gerust op. Burgemeester HALSEMA antwoordt de gemeente de regie houdt. Met het Nieuw Amsterdams Verbond worden de vele private geldstromen gestructureerd door ze beter te ordenen, te kanaliseren, te stimuleren en te waarderen. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Het lid Krom geeft aan dat zij dit onderwerp in de raad van 5 en 6 maart 2025 inhoudelijk wil behandelen. De voorzitter verwacht op grond van de discussie een middellange behandeling. De VOORZITTER sluit de vergadering om 18:31 uur.

37