Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 18-04-2024.pdf
Tekst van het document
De suggestie wordt gewekt dat op het moment dat je de markt zou ordenen er vrijelijk gebruikt zal worden en daarvoor worden bewijzen aangehaald uit het heden waarbij de handel crimineel is en we zien dat het vrijelijk en overal gebruikt wordt, ook op plekken waar veel repressiever wordt opgetreden. De vragen van het lid Nadif zijn beantwoord en de vragen van het lid Abdi zijn beantwoord in de beantwoording van het CDA. De burgemeester verwacht niet dat het voeren van deze discussie een grotere aantrekkingskracht heeft op gebruikers. Ze gelooft ook helemaal niet dat marktordening betekent dat het makkelijker beschikbaar is. Ze hoopt
31
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
wel dat het niet meer de gewetenloze criminelen zijn die het marktmonopolie hebben want dat vindt ze toch wel de slechtst denkbare situatie. In Portugal is drugsgebruik vanaf 2001 gedecriminaliseerd maar er hebben onvoldoende maatregelen plaatsgevonden om te ontmoedigen en de markt te ordenen. Alle stappen die je zou moeten zetten om het op een veilige, geleidelijke en begaanbare manier te doen zijn in Portugal onvoldoende gezet. Overigens doet Portugal iets waarvan ze denkt dat het in internationale coalities moet gebeuren en dat betekent dus dat ze nu niet zelf stappen zet omdat ze ook gebonden is aan nationale en internationale wetgeving. Ze wil een discussie op gang brengen over marktordening om de marktmonopolies van zware gewetenloze criminelen te kunnen doorbreken en de enorme belasting die het betekent voor de politie en het justitieel apparaat te kunnen verminderen. Op de vraag van mevrouw Kabamba, ze hoopt dat burgers van deze discussie veel hebben meegekregen omdat er heel veel aandacht voor was, ook op een positieve manier.
Het lid HAVELAAR heeft nog de vragen openstaan over de kwetsbare groepen, of de burgemeester de oproep die in alle kranten verscheen heeft afgestemd heeft met de stay away-campagne die door het ministerie van Veiligheid en Justitie uit het budget drugstoerisme tegengaan gefinancierd is en of de burgemeester zich bewust is dat haar oproep bijdraagt aan de ongewenste reputatie van Amsterdam als moreel vakantieparadijs. Burgemeester HALSEMA heeft ten aanzien van de bescherming van kwetsbare geantwoord dat bekend is dat in alle landen waar repressiever wordt opgetreden de positie van kwetsbaren kwetsbaarder is dan in Nederland en dan in Amsterdam. En bij elke stap die je zet in de verandering van het internationaal drugsbeleid verdienen kwetsbaren en de preventie van gezondheidsrisico's alle aandacht. De conferentie die ze heeft belegd en de oproepen die ze heeft gedaan zijn afgestemd met het college en waren dus ook afgestemd met de stay away-campagne en ze beschouwt het als een hele waardevolle stap in het versterken van de reputatie van Amsterdam als een buitengewoon kritische stad tegenover ongeremde en richtingloze repressie en ze denkt dat het heel verstandig is dat de stad Amsterdam die discussie voert. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerpen voldoende zijn behandeld. Op verzoek van het lid Havelaar worden ze geagendeerd voor de raadsvergadering van 29 en 30 mei.
De VOORZITTER schorst de vergadering van 16:48 tot 16:53 uur. Openbare Orde en Veiligheid 9. Kennisnemen van de raadsbrief Amsterdams Veiligheidsbeeld en de Regionale Veiligheidsrapportage 2023 Nr. VN2024-003993 18. Nazorg bij explosies Nr. VN2024-005265 Het lid ABDI wil graag aandacht besteden aan de voortdurende golf van explosies in de stad en bedankt alle betrokkenen bij het aanpakken, voorkomen en verzorgen van de bewoners. Ze benadrukt het belang van nazorg en heeft enkele aandachtspunten die zijn voortgekomen uit gesprekken met bewoners en signalen naar de PvdA-fractie. Hoewel ze begrijpt dat nazorg maatwerk is zijn er enkele zaken die verbeterd kunnen worden, zoals het bieden van informatie aan bewoners en het vergroten van de zichtbaarheid van de gemeente in getroffen buurten, bijvoorbeeld door het inzetten van buurtbussen. Ze vraagt vraagt het college en de burgemeester om te overwegen deze aanpak uit te breiden naar buurten waar frequente explosies plaatsvinden om bewoners aan te moedigen informatie te delen zonder angst voor repercussies uit het criminele circuit.
32
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
Daarnaast suggereert ze het gebruik van QR-codes of stickers bij dichtgetimmerde huizen zodat bewoners snel toegang hebben tot informatie zoals contactgegevens van de wijkagent en slachtofferhulp. Ze herinnert de aanwezigen aan het belang van het ontmoedigen van jongeren om betrokken te raken bij criminaliteit en vraagt naar de voortgang van een eerder besproken onlinecampagne om dit te bevorderen. Ze wil graag weten wanneer deze campagne wordt verwacht en verzoekt de burgemeester om hier meer informatie over te verstrekken. Het lid KABAMBA vraagt of het mogelijk is om actief slachtofferhulp aan te bieden bij explosies en hierbij ook professionals te betrekken die ervaring hebben met het werken met jongeren en kinderen. Daarnaast wil ze weten of het haalbaar is voor woningcorporaties om bij te houden hoeveel panden beschadigd zijn door explosies en of deze informatie gedeeld kan worden met de gemeente voor meer transparantie. Het lid KHAN is benieuwd naar de resultaten van de inspanningen die worden geleverd in het kader van interventies en maatregelen, zoals beschreven in de veiligheidsrapportage. Hij stelt voor dat naast de inspanningen ook de resultaten worden gerapporteerd zodat kan worden beoordeeld in hoeverre aan de ambities zoals geformuleerd in het regionale veiligheidsplan wordt voldaan.
Hoewel hij begrijpt dat het momenteel te laat is vraagt hij om deze informatie in de toekomst beschikbaar te hebben. Daarnaast verwijst hij naar een recent CBS-rapport over discriminatie en etnisch profileren door de politie. Ondanks de inspanningen die zijn geleverd, blijven de cijfers onaanvaardbaar hoog. Hij wil van de burgemeester weten of er nieuwe acties worden ondernomen of dat de huidige inzet zal worden geïntensiveerd om dit probleem aan te pakken. Het lid VELDHUYZEN heeft enkele vragen over het handelingskader na geweld van buitenaf dat is gericht op nazorg bij explosies. Hij wijst erop dat hij de laatste versie van dit document heeft gezien op 12 oktober van vorig jaar en vraagt of er sindsdien nieuwe ontwikkelingen zijn geweest die hebben geleid tot aanpassingen in het handelingskader. Indien dit het geval is verzoekt hij de burgemeester om de laatste versie van het handelingskader toe te sturen. Daarnaast merkt hij op dat het sociaal werk niet expliciet wordt genoemd in het handelingskader en vraagt hij zich af of dit een bewuste keuze is. Hij wil weten wat de rol van het sociaal werk is bij de nazorg en verzoekt, indien van toepassing, deze rol expliciet op te nemen in het handelingskader.
Het lid NADIF wil de aandacht vestigen op het onderwerp veiligheid en zorg, met name in het licht van recente bezuinigingen op jeugdzorg en zorg zoals vermeld in de Voorjaarsnota. Ze maakt zich zorgen over de toenemende druk op de zorg en de groeiende wachtlijsten, wat kan leiden tot gevaarlijke situaties en extra druk op de politie, veiligheidsdiensten en de gemeente Amsterdam. Ze wijst op de mogelijke invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg die ouders kan weerhouden om hulp te vragen voor hun kinderen, wat tot nog meer gevaarlijke situaties kan leiden. Ze benadrukt dat de verschraling van de zorg grote impact zal hebben op de stad en de sociale cohesie en roept op tot meer debat hierover in de raad. Ze pleit voor meer aandacht voor onbegrepen gedrag in de openbare ruimte en huiselijk geweld, aangezien ze een toename ziet en vreest dat deze problemen zullen verergeren door bezuinigingen. Verder wil ze op een later moment met de commissie Zorg bespreken hoe de oplopende wachtlijsten het veiligheidsbeeld van Amsterdam zullen beïnvloeden en hoe de samenwerking tussen de politie en de GGD versterkt kan worden. Ze ziet mogelijkheden om deze samenwerking te verbeteren. Burgemeester HALSEMA erkent dat het veiligheidsbeeld zorgwekkend is, of op z’n minst gemengd.
Er is een aanzienlijke toename van explosies en hoewel dit probleem niet specifiek is voor Amsterdam maakt dat het niet minder ernstig. Aan de andere kant neemt het aantal schietincidenten aanzienlijk af, wat relatief goed nieuws is. Ook gaat het over het
33
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
algemeen goed met jongeren waarbij de criminaliteit eerder afneemt dan toeneemt. Er is wel een zeer kwetsbare groep in Amsterdam waar het minder goed mee gaat en waarover de commissieleden ook opmerkingen maken. De buurtbus wordt ingezet als er onrust is na een explosie en waarbij maatwerk wordt geleverd afhankelijk van de situatie. Wijkagenten, zorgprofessionals en anderen zijn ook aanwezig in de buurt. De buurtbus wordt momenteel vooral ingezet in Zuidoost en Nieuw-West. In tegenstelling tot wat het lid Abdi stelde blijkt dat mensen het juist moeilijk vinden om de buurtbus te benaderen omdat dat ook een vorm van coming out is waarbij je dus zichtbaar maakt dat je zorgen hebt over de explosies. Naast de buurtbus worden ook andere methoden gebruikt, zoals bewonersavonden en het verspreiden van informatie via brieven en flyers. Slachtofferhulp heeft specifiek een flyer over explosies gemaakt die wordt uitgereikt aan bewoners na een explosie. De burgemeester staat open voor suggesties over hoe QR-codes kunnen worden gebruikt, maar ziet momenteel geen directe toegevoegde waarde. De campagne gericht op jongeren en hun ouders wordt naar verwachting eind mei gelanceerd. De bedoeling is om gericht campagne te voeren en deze snel te verspreiden.
Het lid ABDI benadrukt dat ze het als volksvertegenwoordiger belangrijk vindt om signalen die zij ontvangt in de commissie naar voren te brengen. Sommige bewoners voelen zich onveilig en hebben behoefte aan contact met de gemeente maar hebben dit niet gehad. Voor hen is het belangrijk dat de overheid zichtbaar is en dat ze weten dat er iemand is waar ze terecht kunnen. De buurtbus heeft niet alleen als functie informatie te verstrekken maar vooral om de overheid zichtbaar te maken. Er zijn verschillen in hoe het handelingskader wordt gebruikt en niet iedereen heeft kennis over bijvoorbeeld de gebiedsmakelaar of de wijkagent. Het lid Abdi zoekt naar manieren om de zichtbaarheid te verbeteren in buurten waar vaker problemen zijn en waar mensen mogelijk niet bereid zijn om met de overheid of politie te praten. Flyers belanden vaak ongelezen in dozen onderaan galerijflats dus ze zoekt naar manieren om de mensen te bereiken die misschien niet goed weten waar ze hulp kunnen vinden terwijl ze er wel behoefte aan hebben. Ze benadrukt nogmaals het belang van het verbeteren van de zichtbaarheid en toegankelijkheid van overheidsdiensten voor mensen die hier behoefte aan hebben maar moeite hebben om hun weg te vinden. Burgemeester HALSEMA begrijpt de frustratie over het aanhoudende probleem van explosies in de stad. Ze wijst erop dat de nazorg na eerdere debatten verder is verbeterd.
Ze staat open voor goede voorstellen maar twijfelt of het gebruik van QR-codes de oplossing zou zijn voor mensen die mogelijk al moeite hebben met het lezen van flyers. Ze benadrukt dat er al maatregelen zijn genomen om nazorg te bieden. Als ze in Noord gaat kijken waar een toename van explosies is geweest dan zijn de wijkagent, slachtofferzorg en woningcorporaties altijd aanwezig om ondersteuning te bieden. Ze staat open voor suggesties voor verdere verbeteringen maar weet ik niet zo goed op welke stappen het lid Abdi doelt. Het lid ABDI merkt bij zichzelf ook irritatie. Ze heeft het gevoel dat dingen worden aangekaart en dan wordt er gezegd, kijk wat we allemaal hebben. Maar als ze bij mensen langsgaat en die zeggen het is niet goed genoeg en ze hebben niemand gesproken, dan doet de gemeente het gewoon niet goed genoeg, daar komt het op neer. Ze heeft geen behoefte aan een opsomming van wat de gemeente allemaal doen. Het is niet goed genoeg. Dat is haar belangrijkste boodschap en ze komt met ideeën en suggesties. Burgemeester HALSEMA realiseert zich dat het gaat over een belangrijk onderwerp dat mensen heel erg diep raakt en bang maakt. Ze wil niet de indruk wekken dat ze het goed genoeg doen want ze deelt de frustratie en de gemeente ambieert juist wel iedereen te bereiken.
Ze is in de veronderstelling dat ze dat al zo goed mogelijk doen op dit moment, maar als er signalen zijn waar dat niet lukt dan wil ze daar ook zelf achteraangaan.
34
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
Volgende week praat ze met de woningcorporaties. De ene woningcorporatie is alerter, er sneller bij en doet meer dan de andere. De burgemeester stelt voor rustig nog een gesprek te voeren over waar die signalen vandaan komen en waar het dan om gaat, want mensen die slachtoffer hiervan worden zijn vaak al kwetsbaar en moeten alle hulp krijgen die er nodig is. Daarmee hoopt ze dat ze voor nu voldoende heeft beantwoord en de campagne komt er dus aan. Slachtofferzorg is altijd aanwezig en wordt ook aangeboden aan de slachtoffers van explosies. Of mensen daar gebruik van maken is een tweede. De burgemeester adviseert het wel altijd omdat het ook PTSS-achtige verschijnselen met zich mee kan brengen en mensen heel bang kunnen zijn, soms nog weken later en ook als ze in eerste instantie dachten dat het wel meeviel. Het lid Khan vroeg om het beter laten zien van de inspanningen. Wanneer hij daarmee doelt op het hele veiligheidsbeeld is het goed om te realiseren dat er voortgangsrapportages zijn op onderdelen van het beleid. De voortgangsrapportages op de activiteiten van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg en de programma's die verbonden zijn aan Preventie met Gezag worden al voorgelegd aan de commissie. Een algeheel overzicht is vooral extra werk maar het kan misschien nog eens onder elkaar gezet worden.
Het is wel ontzettend lastig om te laten zien wat precies de resultaten zijn omdat je nooit weet wat het niveau van criminaliteit was geweest zonder je inspanningen of wat het effect is van je inspanningen op het niveau van criminaliteit. De burgemeester stelt voor om de voortgang van het beleid aan de commissie te laten zien en ze probeert daarvan een overzicht te geven. Het lid KABAMBA had begrepen dat het basisslachtofferhulp was met een flyer erbij en dat in bepaalde gevallen het specifieker wordt aangeboden. Ze had het over jongeren en kinderen, dat dat niet altijd standaard actief wordt aangeboden en haar vraag is of dat bij iedere explosie actief aangeboden kan worden. Burgemeester HALSEMA zal nagaan of dat mogelijk is. De heer Khan stelde een vraag over discriminatie en de burgemeester vindt dat een groot probleem in Amsterdam, ongeacht of het om antisemitisme of moslimhaat gaat of de agressie die de lhbtiq-gemeenschap over zich heen krijgt. Het gaat gewoon niet goed genoeg en er is te veel intolerantie in Amsterdam en er wordt ook op een verwerpelijke manier uiting aan gegeven.
Wethouder Meliani komt met een aanvalsplan tegen moslimdiscriminatie en de burgmeester zelf is met de staf van OOV en Diversiteit aan het bekijken of de keten van preventie tot en met de afhandeling door het Openbaar Ministerie voldoende is en ook daarover zal ze de commissie binnenkort nog eens berichten. Discriminatie en racisme zijn lastige delicten zijn omdat de dader zich niet kenbaar maakt en vaak allang gevlogen is. Daarnaast is er nog altijd het probleem met de aangiftebereidheid van veel mensen, zowel bij Joodse als bij islamitische inwoners. De burgemeester doet nog eens de oproep om wel aangifte te doen, want ook als je geen dader hebt of je denkt dat het niet tot vervolging zal leiden, het helpt wel om zogenaamde hotspots te detecteren en meldingen kunnen ook behulpzaam zijn om bijvoorbeeld in beeld te krijgen om wat voor groepen het gaat en of er georganiseerde groepen zijn. Dus dat is van groot belang. Het lid KHAN verduidelijkt dat zijn vraag ging over discriminatie in het kader van etnisch profileren door de politie. Welke inzet is er bij de politie gezien de cijfers van het CBS van vorige week dat het nog steeds onacceptabel hoog is. Burgemeester HALSEMA heeft zelf het gevoel dat Amsterdam hierin een heel vooruitstrevende positie inneemt.
In het politiekorps is er duidelijkheid over dat etnisch profileren op geen enkele manier wordt geaccepteerd en er is een handelingsperspectief voor alle agenten en daar wordt ook op gecontroleerd. Precieze cijfers heeft ze niet op dit moment maar ze kan wel vragen aan de politie om een update te geven over hoe het staat met de voortgang rond etnisch profileren.
35
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
Ten aanzien van de afwezigheid van sociaal werk legt de burgemeester uit dat in het veiligheidsbeeld alleen de domeinen worden beschreven die vallen onder de verantwoordelijkheid van de driehoek. Dat wil niet zeggen dat er geen dwarsverbanden zijn. Met name het Actiecentrum Veiligheid en Zorg bewerkstelligt de samenhang met sociaal werk en jeugd- en jongerenwerk en in de wijken wordt heel nauw samengewerkt tussen jeugd- en jongerenwerk en sociaal werk. De vraag van het lid Nadif heeft zij zelf al beantwoord door hem te stellen. Drastische bezuinigingen op de jeugdzorg, op zorg in het algemeen en zorg aan kwetsbare mensen kunnen zich vroeg of laat vertalen in misdaad en ook bijvoorbeeld in onbegrepen gedrag op straat met risico's voor andere inwoners en voor professionals die ermee te maken krijgen. Dus preventie van misdaad impliceert vooral dat er in een vroeg stadium de juiste zorg is voor mensen die dat nodig hebben en de burgemeester maakt zich daar met de commissie zorgen over. Het lid VELDHUYZEN herhaalt zijn vraag of het mogelijk is of het handelingskader na geweld van buitenaf als het is aangepast naar de commissie gestuurd kan worden omdat hij begrijpt dat het een dynamisch document is. Burgemeester HALSEMA zal ervoor zorgen dat de commissie daar een update van krijgt.
Het lid VELDHUYZEN is toch benieuwd naar welke rol het sociaal werk exact speelt bij de nazorg en wellicht dat de burgemeester daar nu niet gelijk antwoord op kan geven maar het zou wel goed zijn om dat expliciet mee te nemen in dat handelingskader. Burgemeester HALSEMA zegt toe dat het wordt opgenomen. Het lid NADIF vindt het fijn om te horen van het college dat zij deze zorgen delen. Tegelijkertijd weet ze dat je nu al kunt voorspellen dat de druk op het Actiecentrum Veiligheid en Zorg, op de GGD, op zorg, op jeugdzorg, op de woningcorporaties, op de masterplannen en de Aanpak Noord enorm zullen toenemen als deze bezuinigingen doorgaan. Ze is op zoek naar hoe er vroegtijdig ingegrepen kan worden en hoe de gemeenteraad daarop kan handelen. Als ze weten dat dit eraan komt, hoe kunnen ze dan daarop acteren? Want als deze bezuinigingen doorgaan, dan heeft Amsterdam een probleem. Burgemeester HALSEMA wil met haar collega’s Moorman, Mbarki en Scholtes overleggen hoe de discussie over jeugdzorg versterkt kan worden door daarbij aan te geven wat mogelijke effecten van bezuinigingen zouden kunnen zijn op het niveau van misdaad en onbegrepen gedrag in onze stad. Met het lid Abdi zou de burgemeester graag op korte termijn een gesprek hebben om wat uitgebreider met haar te kunnen praten over nazorg aan bewoners bij explosies.
De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 10. Proef online gebiedsverbod Nr. VN2024-003992 Het lid HOFLAND ziet dat de minister van Justitie weinig doet om online escalatie die vaak plaatsvindt voorafgaand aan een heftig geweldsincident te voorkomen. Door dit niet onder te brengen bij bijvoorbeeld ATKM (Autoriteit Online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal) die snel dingen offline kan halen helpt de minister niet om de stad veiliger te maken Hij begrijpt dat de burgemeester zich verantwoordelijk voelt en een experiment is begonnen en hij zou graag willen weten of er een rechtszaak over het experiment komt en of er dan duidelijk wordt of het juridisch mogelijk is.
36
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
Hij vraagt of het doel bereikt is en of de persoon datgene wat verboden was niet meer gedaan heeft. En er was ook sprake van een afweging van subsidiariteit en proportionaliteit, dus of er gekeken was of een noodbevel, noodverordening of andere instrumenten ingezet hadden kunnen worden voordat overgegaan werd tot het experiment. Het lid IJMKER sluit zich aan bij de bijdrage van het lid Hofland. Het is een vrij vergaande maatregelen en tegelijkertijd begrijpt ze heel goed dat de burgemeester op zoek is naar extra maatregelen. Ook zij is benieuwd of de rechtszaak al geweest. De andere belangrijke vraag van het lid Hofland was of het doel is bereikt. Om de proportionaliteit goed te kunnen beoordelen is het belangrijk om te weten welke impact het heeft gehad als dit gebiedsverbod niet was opgelegd, maar dat is moeilijk om aan te tonen omdat er is geen scenario is waarin het gebiedsverbod niet is opgelegd. De vraag is hoe dat in de toekomst wordt vastgelegd wanneer er een principebesluit genomen moet worden over de wenselijkheid van de maatregel. Het is prima om het te proberen maar dan moet op een gegeven moment bepaald worden of het doel is bereikt en hoe het zich verhoudt tot de nadelen en de zorgen die er zijn over deze maatregel. Ze is benieuwd hoe de burgemeester dit gaat beoordelen in het vervolg van het proces.
Het lid ABDI wil weten hoe het ermee staat omdat het voor de eerste keer is toegepast. Ze is ook benieuwd naar het gesprek met het rijk want de reden waarom deze stap wordt genomen is dat het rijk haar taak niet oppakt als wetgever om het goed en ordentelijk te regelen. De vraag is of het rijk überhaupt bezig is om dit beter te verankeren in wetgeving. Het lid KHAN vindt het inzetten van een online gebiedsverbod een onmisbaar instrument in deze tijden waar heel veel intimidatie en bedreigingen online plaatsvinden. Hij heeft al eerder zijn steun hierover uitgesproken en is benieuwd in het kader van andere problemen waar dit handig voor zou kunnen zijn. Hij denkt dan specifiek aan seksuele uitbuiting online en als het gaat om sextortion zou een online gebiedsverbod van meerwaarde kunnen zijn om in te zetten tegen de daders. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het online gebiedsverbod op dit moment bij de rechter ligt en ze verwacht over uiterlijk twee weken een voorlopig oordeel in het kader van een voorlopige voorziening. Ze begrijpt de huiver bij een aantal commissieleden heel goed en vindt dat ook terecht. Daarom zijn ze bij een eerdere proef in Utrecht behoorlijk terughoudend geweest omdat ze vinden dat het niet zomaar ingezet zou kunnen worden voor opruiing die mogelijk later tot onlusten zouden kunnen leiden.
Er moet een rechtstreekse relatie zijn tussen de online uiting en geweld op straat. Het is experimenteel, en nu zal moeten blijken of het bij de rechter standhoudt en daarmee ook effectief is. De betrokkene is het bevel gegeven om een specifiek bericht van social media te verwijderen en verwijderd te houden en daarnaast om de komende drie maanden na te laten berichten te plaatsen op de twee genoemde mediaplatforms. De politie handhaaft dit besluit en over de handhaving zijn afspraken gemaakt. Vanwege de effectiviteit van de handhaving kan ze die precieze afspraken nu niet bekendmaken. De politie heeft wel aangegeven dat de betrokkene het besluit heeft overtreden. Betrokkene is door de politie als verdachte gehoord en de zaak zal worden ingezonden naar het Openbaar Ministerie. De proportionaliteit zal door de rechter beoordeeld moeten worden. Het college is niet van plan om hier een hele grote en uitgebreide nieuwe bevoegdheid aan toe te voegen maar zij zien wel echt dat daar waar een online geweldsoproep wordt gedaan die direct vertaald kan worden naar een incident op straat, dat zij dan iets nodig hebben wat er op dit moment niet is. Het lid IJMKER vraagt hoe de effectiviteit aangetoond kan worden. Het is namelijk lastig om te beargumenteren wat er wel was gebeurd als je het niet had gedaan.
37
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
Burgemeester HALSEMA antwoordt dat wanneer je zo'n nieuwe repressieve bevoegdheid introduceert preventie een doel kan zijn. Een ander doel is bestraffing. Dus als de rechter toestaat om de bevoegdheid te gebruiken en een veroordeling kan plaatsvinden, dan zou je kunnen zeggen dat het effectief is. Maar ze kan niet zeggen dat met het online gebiedsverbod misdaad de wereld uit is. Ten aanzien van de vraag van het lid Abdi over de staat van het nationale debat hierover, de minister heeft het teruggelegd bij de gemeentes en op zichzelf vindt de burgemeester dat niet verwonderlijk. Het komt veel vaker voor dat eerst aan gemeentes wordt vraagt om jurisprudentie te ontwikkelen waarbij de wetgever pas in een later stadium daarop ingrijpt en kijkt of er een wettelijke bevoegdheid is. Op zichzelf vindt ze het ook logisch om eerst het oordeel van de rechter af te wachten en dan opnieuw met het kabinet in overleg te treden. Bij de eerste introductie van het online gebiedsverbod is het voorbeeld gebruikt van sextortion, maar ook daar geld dat je een direct verband moet kunnen leggen tussen online en offline geweld en dat is in dit geval vaak ingewikkeld. Het heeft bijna twee jaar geduurd voordat ze een casus meenden te hebben gevonden die mogelijk de toets bij de rechter kan doorstaan.
Maar ook bij sextortion wordt dus gezocht naar casussen die voor de rechter gebracht zouden kunnen worden. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 17. Recente betogingen bij Nationaal Holocaustmuseum en debatcentrum De Balie Nr. VN2024-005235 Het lid VAN SCHIJNDEL is van mening dat het een kwestie van zelfrespect is dat de gemeenteraad lessen trekt uit wat er misging en dus ook stilstaat bij het door de burgemeester met een stalen gezicht zeggen dat zij op basis der wet niet anders kon dan zij deed. Dat is een onjuiste voorstelling van zaken en dat is een schending van haar inlichtingenplicht richting de raad. De twee punten die hij het meest interessant vindt zijn het sight and sound-criterium dat veel te ruim wordt toegepast met als gevolg gevaarlijke situaties en de rivaliserende groepen betogers. Hij vindt dat in de toekomst die rivaliserende groepen ver weg van elkaar moeten blijven zodat ze niet slaags raken. Hij zou dit onderwerp willen agenderen. Het lid KHAN merkt op dat deze vragen al zijn gesteld in de vorige commissie. Hij had op zijn minst verwacht dat er nieuwe vragen zou komen als er iets wordt geagendeerd wat eerder is besproken. Hij vraagt waarom heeft het lid Van Schijndel niet naar het vorige debat heeft gekeken waar hij de antwoorden kan vinden op de vragen die nu weer worden gesteld.
Het lid VAN SCHIJNDEL vond dat geen goed debat en de burgemeester kon er heel makkelijk mee wegkomen. Burgemeester HALSEMA vraagt zich af of ze nog moet antwoorden als het al geagendeerd is. Ze heeft met belangstelling het stuk van de advocaat gelezen en moet zeggen dat er wel een aantal slordige aannames in zitten en dat ze het stuk niet in alle opzichten even deugdelijk vindt. Ze had van de heer Van Schijndel verwacht dat op het moment dat hij zo'n stuk inbrengt hij het zelf ook kritisch beoordeelt. De advocaat stelt bijvoorbeeld dat het niet te beoordelen valt dat er geen sprake zou zijn geweest van een vreedzame demonstratie en stelt daarbij dat de omstandigheid dat er antisemitische uitingen zijn gepleegd zou kunnen betekenen dat de demonstratie niet vreedzaam is. Die omstandigheid is helemaal niet vastgesteld. Het Openbaar Ministerie doet daar op dit moment onderzoek naar op basis van één aangifte, dus er wordt vooruitgelopen op een omstandigheid die niet is vastgesteld.
38
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 18 april 2024
De burgemeester kan op alle argumenten nog ingaan en wat betreft de sight and sound-discussie, daarover wordt nogmaals bevestigd wat ze al heeft gezegd. Het advies wordt afgesloten met de opmerking dat de burgemeester zou hebben gezegd dat de Wom geen handvaten aanreikt om te handelen en dat ze daarmee niet zou hebben voldaan aan haar informatieplicht. Dat is een boude stelling die het lid Van Schijndel niet waar kan maken. Ze heeft in een raadsbesluit uitgebreid toegelicht dat er op het bewuste moment op de Plantage Middenlaan volgens de driehoek onvoldoende sprake was van wanordelijkheden om in te grijpen, los nog van het vraagstuk van proportionaliteit en het risico op escalatie. Het lid VAN SCHIJNDEL trekt het agenderen niet in. Hij is van mening dat de burgemeester over het sight-and-sound moet meegeven hoe ze daarmee om zou kunnen gaan. Het punt van het uit elkaar houden van rivaliserende groepen vindt hij wezenlijk en dat heeft ook te maken met de sight-and-sound en is van groot belang om wanordelijkheden in de toekomst te vermijden. Op de Plantage Middenlaan was wel degelijk sprake van wanordelijkheid en het had veel erger kunnen aflopen. Dat was dus een gevaarlijke situatie en daar moet de raad goed naar kijken vanwege demonstraties in de toekomst.
Burgemeester HALSEMA uit haar ongenoegen over de aannames van het lid Van Schijndel die een oordeel velt over politieagenten die ter plekke een inschatting maken van de wanordelijkheden terwijl hij zelf niet bij de gebeurtenissen aanwezig was. Ze vindt het behoorlijk onverantwoord wat hij zegt want het was niet gevaarlijk. Het lid Van Schijndel wil steeds min of meer theoretische discussies met haar voeren zonder dat hij voldoende geïnformeerd is over de situatie waarover hij oordeelt. Daarbij doet hij vergaande uitspraken over de verantwoordelijkheid van het gezag en dat is niet acceptabel. Wat betreft sight-and-sound, in het advies staat een hele verhandeling over het juridisch kader en dan wordt er vervolgens voor gekozen om bij de invulling van het sight and sound-principe te verwijzen naar de jurisprudentie van lagere rechters in Nederland die zich hebben gebogen over de demonstraties bij de abortusklinieken. Alle wetenschappers zijn het erover eens dat die jurisprudentie verre van eenduidig is en dat leidt er ook toe dat wij juist bij de abortusklinieken niet in staat zijn om demonstranten verder weg te zetten. Tot slot merkt de burgemeester op dat de Europese jurisprudentie niet zomaar terzijde kan worden geschoven, ook niet door adviseur van het lid Van Schijndel.
De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en door het lid Van Schijndel is geagendeerd voor bespreking in de gemeenteraad. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 17:45 uur.
39