Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 14-12-2023

Raadscommissie Algemene Zaken 18 januari 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 14 december 20236.590 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 14 december 2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 14 december 2023 van 13.30 tot 15.50 uur Donderdag 18 januari 2024 Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Bakker (PvdD), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Nijssen (VVD), Noordzij (PvdA) en Van Schijndel (Forum voor Democratie) Afwezige commissieleden: Bentoumya (GroenLinks), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Lust (D66), Rooderkerk (D66) en Wijnants (VVD) Overige aanwezigen: de heer Bijma (Club Raum), de heer Vreeken (We connect you) Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom op deze raadscommissievergadering AZ. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van het lid Wijnants. Hij wordt vervangen door het lid Nijssen. De VOORZITTER bedankt graag de organisatoren van het werkbezoek op maandag 4 december aan het Expertisecentrum Aanpak Discriminatie bij de politie. Dank ook aan het lid Lust daarvoor.

In het nieuwe jaar staan twee bijeenkomsten gepland: woensdag 31 januari een gesprek van 16.00 tot 18.00 uur tussen sekswerkers en raadsleden in het kader van de plannen voor een erotisch centrum. Om 19.00 uur volgt dan een expertmeeting over de top-600. Graag aanmelden bij de griffier. Burgemeester HALSEMA brengt de commissie graag op de hoogte van een subsidietraject voor het referendum Hoofdgroenstructuur. De aanvraagtermijn voor het indienen van een subsidieaanvraag is inmiddels gesloten. Er zijn 13 aanvragen ingediend die nu inhoudelijk worden beoordeeld. Voldoen ze aan de regels, dan wordt binnen het beschikbare budget gebleven. Op 18 januari zal de burgemeester verslag doen van de beoordeling van de aanvragen. Er zijn 6 aanvragen voor een campagne tegen, 6 aanvragen voor een neutrale campagne en bij 1 aanvraag moet dit nog worden vastgesteld. c. Vaststellen agenda De punten 4 en 5 worden gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare raadscommissie AZ van 23 november 2023

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

Het verslag van de openbare raadscommissie AZ van 23 november 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda f. Tkn-stukken Op verzoek van het lid KHAN wordt tkn-stuk 3 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer VREEKEN heeft de gemeente gevraagd de casus Rupino Griffioen voor zijn dood op te lossen, maar dat is niet gebeurd, noch is de heer De Lange als expert ingeschakeld. Hopelijk kan de raad dit recht zetten. Zelf is de heer Vreeken bezig met Tim Wagemakers van Het Parool om hieraan aandacht te besteden. De heer Wagemakers is nu al 20 jaar bezig met de erfpacht. Dit is nog erger dan de toeslagenaffaire. Amsterdam is de stad met de meeste armoede in Nederland en dat is ongekend treurig. Al lang geeft de heer Vreeken aan dat het goed zou zijn voor de stad om de Olympische Spelen naar Amsterdam te halen. Hij vreest dat de Spelen anders naar een land gaan dat veel minder democratisch is. Met de opbrengsten zou de stad veel kunnen investeren in duurzaamheid. De heer BIJMA is mede-eigenaar van Club Raum. Hij is nu anderhalf jaar bezig met het openen van deze queernachtclub. Elf weken geleden hoorde hij dat het verlenen van de exploitatievergunning niet voor de opening gaat lukken. De deuren blijven gesloten; het wachten is nog altijd op de vereiste omgevingsvergunning.

Het Amsterdams Havenbedrijf heeft een bezwaar ingediend en is niet van plan dit in te trekken. De zorgen gaan over geluid. Deze nachtclub die alleen in het weekend open is wanneer de meeste industrie in het gebied stilligt, zou misschien te veel geluidsruimte innemen. De club blijft echter binnen de normen van de geluidskavel. Toch moet hij gaan isoleren in een gebied zonder omwonenden maar met heel veel andere nachtclubs. Dit is onbegrijpelijk. Het gaat nota bene om een tijdelijke club. De heer Bijma voelt zich gevangen in de stroeve verhouding tussen het stadsdeel, stadhuis, de haven en de provincie. De centrale stad steunt zijn initiatief, maar het ambtelijk apparaat werkt tegen. De heer Bijma heeft zich flexibel opgesteld en aan alle verzoeken en extra eisen voldaan, heeft meegedacht en is zo bereidwillig geweest om zelfs het geluid in te perken. Er zijn beloftes gedaan. Er is nog altijd geen tijdlijn. De evenementenvergunning werd heel plotseling afgewezen. Intussen bloedt Club Raum financieel dood. In Den Haag wordt gewerkt aan een kabinet met partijen die het niet op hebben met de rechten van queeren transmensen. Het belang van een veilige plek voor deze gemeenschap groeit met de dag. Waar is de Amsterdamse lef in het stadhuis? Het is aan de raad om dit initiatief waar te maken.

Hij roept de raad op hem te steunen en na te gaan of Club Raum open kan gaan of een deadline te noemen. Als in februari Club Raum nog niet open kan, is het voorgoed te laat. Desgevraagd legt hij uit dat de exploitatievergunning er alleen komt wanneer de omgevingsvergunning is afgegeven. Die loopt vast op geluidsruimte. De gemeente heeft een maatwerkvoorstel gedaan waarop de provincie een zienswijze heeft ingediend. Sinds

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

april is al in gesprek over deze club. Eerder liepen er gesprekken met wethouder Meliani. De omgevingsvergunning is bij rechtswege verleend door een fout bij het stadsdeel. Binnen het ambtelijk apparaat van Nieuw-West is weinig motivatie om de club daadwerkelijk te helpen. Pas vanaf september loopt het gesprek met de wethouder RO. Op basis van een politieadvies is een evenementenvergunning aangevraagd. Dat had met de externe veiligheid te maken. Er lijken nu niet veel gevaren te zijn. Provinciale Staten zijn langsgeweest. Er lijkt specifiek steun vanuit de provincie te zijn. De heer Bijma nodigt de commissie graag uit om eens langs te komen. De VOORZITTER meldt dat er een videoboodschap beschikbaar is over Club Raum van mevrouw Hendricks, te bekijken via het raadsinformatiesysteem op de vergaderagenda. Hij bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid MOESKOPS meldt dat op de hoek op de Wallen plotseling een onmogelijk strookje van 50 cm breed aan struikelbobbels ligt, blijkbaar bedoeld om straatdealers een oncomfortabele plek op straat te bieden. In de cie. MOW is meermaals gesproken over ‘vijandige architectuur’ en de gevolgen daarvan. Dat leidt namelijk eerder tot agressief en onrustig gedrag op straat in plaats van dat het wat oplost. Amsterdam zou dat niet doen, maar blijkbaar toch wel op de Wallen.

Dit vereist volgens haar een principiële discussie. Burgemeester HALSEMA legt uit dat het om boltegels gaat. Ze begrijpt dat het vervelend is, maar de raad heeft erg aangedrongen op maatregelen tegen straatdealers en dit is een van die innovatieve maatregelen. De proef is voorgelegd aan het toetsteam Openbare ruimte en mobiliteit die daarmee heeft ingestemd. De boltegels zijn tijdelijk geplaatst op een heel beruchte hangplek voor straatdealers. Binnenkort worden ze weer verwijderd en komt er in de Bethaniënstraat cameratoezicht. Dan wordt ook bekeken hoe het verder moet met die zogenaamde boltegels. Als er maatregelen worden genomen om straatdealen terug te dringen – waaronder het definitief invoeren van boltegels - worden die voorgelegd aan de commissie AZ. Het lid BAKKER oppert in plaats van die boltegels een boom te planten, een geveltuintje aan te leggen of een mooie klimop. Burgemeester HALSEMA gaat alleen over de maatregelen die straatdealers ontmoedigen. Een boom functioneert eerder als een service dan als een ontmoediging. Het lid VAN BERKEL meldt dat Extinction Rebellion op 30 december op de A10 gaat zitten omdat ze iets wil van ING die daar voordien was gevestigd. Mogelijk wordt de weg afgesloten. Voor zover hem bekend is er geen recht om op die plek te demonstreren. De burgemeester kan de demonstratie daar verbieden en hij hoopt dat zij de demonstranten zal weren.

Dat vergt ook minder politiecapaciteit. Hij is benieuwd of dat verzoek tot afsluiting van de A10 al is gedaan en of die afsluiting daadwerkelijk gaat gebeuren. Als dat allemaal kan en mag, zou hij graag de dag ervoor met een grote sliert auto’s door het Vondelpark willen gaan rijden om te demonstreren tegen het 30 km/ubeleid van dit college. Hij verwacht dat er dan ook geen voetgangers of fietsers in het park zijn. Hij hoort graag waar hij deze demonstratie kan aanmelden. Burgemeester HALSEMA is bekend met het plan van Extinction Rebellion. Het heeft een enorm effect op de stad en de veiligheid. Het zal de stad verregaand ontregelen. Zorg is er voor de patiënten van het VU-ziekenhuis, voor andere weggebruikers en voor de demonstranten zelf. Medewerkers van de driehoek praten met Extinction Rebellion, er

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

is contact met het VU-ziekenhuis en er is contact met ING. Vooral het ziekenhuis moet altijd goed en snel te bereiken zijn voor patiënten en personeel. De politiecapaciteit staat overal onder hele hoge druk, ook op 30 december. De mogelijkheden voor bijstand zijn dan ook beperkt. De gemeente is zich zeer bewust van het gevaar van precedentwerking, ze is zich grondig aan het voorbereiden, maar ze wil nergens op vooruitlopen. Het is geen demonstratielocatie, maar in principe is het demonstreren vrij. De Wom kent wel een aantal gronden op basis waarvan maatregelen kunnen worden getroffen. Vooralsnog hoopt de burgemeester dat het overleg het plan in goede banen kan leiden. Extinction Rebellion dient zich te realiseren dat het hoofdkantoor van ING zich al heel lang niet meer hier bevindt. Er is dus geen rechtstreekse relatie tussen de demonstratie en het doel. Overigens is met auto’s door het Vondelpark rijden niet geoorloofd. Het lid HAVELAAR kan zich eigenlijk niet voorstellen dat ER zich niet net zo veel zorgen maakt over de veiligheid rond het VU-Medisch centrum. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat er ambtelijk contact is met Extinction Rebellion. ER heeft een traditie van disruptieve demonstraties die bedoeld zijn om te ontregelen. De vraag is hoever men daarin wil gaan. Om die vraag gaat het.

Uiteraard is de mogelijkheid om de demonstratie te verbieden, overgebracht, maar dat betekent niet dat de demonstratie niet plaatsvindt. Het gaat er nu vooral om dat de stad niet ontregeld raakt en dat het ziekenhuis goed toegankelijk blijft. Het lid BROERSEN weet dat het dreigingsniveau voor terreur in Nederland is gestegen mede door de situatie in Gaza en de aanslagen in Parijs en Brussel. De coördinator antidiscriminatie waarschuwt te stoppen met het wantrouwen van specifieke groepen. Die oproep steunt Volt van harte. Ze is benieuwd wat de Amsterdammers gaan merken van dat gestegen dreigingsniveau en wat de gemeente kan doen om de polarisatie tegen te gaan. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het algemeen dreigingsniveau in Nederland is gestegen van niveau 3, aanzienlijk, naar niveau 4, substantieel. Dat is zeker zorgelijk, maar dat leidt niet tot specifieke maatregelen. De burgemeester bespreekt de zorg ook met de Joodse gemeenschap. Er worden geen maatregelen getroffen tegen specifieke groepen of gemeenschappen. Het gaat om externe dreiging van georganiseerde groepen die internationaal actief zijn. Er is al enige tijd een toename zichtbaar van discriminatie en van incidenten die verschillende groepen in de stad raken. De joodse inwoners hebben last van incidenten en van spanning. Diezelfde signalen komen ook van Amsterdamse moslims.

De gemeente heeft het draaiboek Vrede waarmee geprobeerd wordt mensen zo dichtbij mogelijk te houden en zo veel mogelijk met mensen te praten. Jongeren en wijkagenten proberen zo polarisatie geen kans te geven. De burgemeester organiseert een groot aantal bijeenkomsten in de ambtswoning en wethouder Meliani heeft een aantal gesprekken in voorbereiding. Dat gaat allemaal over samen leven, vreedzaam leven en over polarisatie in de stad. Het lid HOFLAND begrijpt dat de kans op een aanslag reëel is. Maastricht neemt extra maatregelen vanwege kerstbezoekers. De Rai zal rondom het winterparadijs extra maatregelen nemen. Hij is benieuwd of Amsterdam ook extra maatregelen treft in verband met het kersttoerisme. Voorts wil hij weten of mensen net als in Rotterdam, iets verdachts kunnen melden bij een informatiepunt, het meldpunt cybercrime. Burgemeester HALSEMA kan niet verder ingaan op de maatregelen. De Amsterdamse driehoek is hier buitengewoon alert op. Van zichtbare maatregelen wordt de raad op de hoogte gesteld. Als deel van de aanpak radicalisering heeft Amsterdam wel degelijk een meldpunt waar mensen iets kunnen melden. Dat is heel goed vindbaar op de site van de gemeente Amsterdam.

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

Het lid HOFLAND weet dat signalen zich niet aan de stadsgrenzen houden. De burgemeester heeft het nu over een Amsterdams meldpunt. Hij ziet graag dat ook het landelijke meldpunt goed bekend gemaakt wordt via Amsterdamse kanalen. Burgemeester HALSEMA stelt dat het landelijk meldpunt cybercrime toch iets anders is dan een meldpunt voor een vermoeden van terreur. Ze zal nagaan hoe het in Rotterdam is geregeld om daar lering uit te trekken. Het lid VAN SCHIJNDEL leest in het eindejaarsinterview met de burgemeester in Het Parool dat veel moslims worden geconfronteerd met een gevoel van tweederangs burgerschap, gesymboliseerd in Palestijnen. Dat deelt hij niet. De centrale leerstelling van de islam is de gemeenschap van gelovigen, dus een wereldomspannende verbondenheid met medegelovigen. Dat lijkt hem de aanleiding van de pijn. Burgemeester HALSEMA deelt deze analyse niet. Het lid NOORDZIJ brengt het incident op de Regulier dwarsstraat met een drag Queen naar voren. Dat is niet alleen diep triest, maar het staat ook symbool voor de verharding van haat naar de lhbtiq+-gemeenschap en het gevoel van onveiligheid. De Regulier dwarsstraat staat juist bekend om de vrijheid van de gemeenschap. Dat maakt het extra pijnlijk. De VVD heeft hierover schriftelijke vragen gesteld, maar één ding vraagt om directe actie.

De gemeenschap heeft behoefte om in contact te komen met de gemeente en op de hoogte te worden gehouden van het onderzoek. Hopelijk wordt de ondernemersvereniging geïnformeerd als er nieuwe, openbare informatie komt. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het om een akelig incident ging. Vanavond gaat de op bezoek bij de beide drags. Over het politieonderzoek kan ze tussentijds geen uitspraken doen. De gemeente en de politie gaan het huidige cameratoezicht daar optimaliseren. Zichtbaarheid van de politie in de straat heeft prioriteit. Roze-in-blauw en de wijkagent zijn bezig een afspraak te maken met de ondernemers van de BIZ om te spreken over de inzet van de politie en de veiligheid van de lhbtiq+-gemeenschap. Het lid KHAN wijst op de eerdere bespreking van een artikel in Het Parool waarin een oud-politiemedewerker melding heeft gedaan van een misstand. De burgemeester zou terugkomen met een brief omdat ze eerst nog in gesprek zou gaan met de organisatie. Hij is benieuwd welke rol de burgemeester voor zichzelf ziet als er sprake is van een misstand binnen de politieorganisatie. Burgemeester HALSEMA heeft zich beziggehouden met deze casus. Ze verkeert in de veronderstelling dat er een brief naar de raad is gestuurd. In principe valt het personeelsbeleid van de politie onder de Nationale politie. Bij zuiver personele zaken heeft zij geen bevoegdheid.

Als het gaat om grote maatschappelijke misstanden zou dat anders kunnen zijn. Wanneer ze precies bevoegdheid heeft om op te treden en wanneer niet, kan ze eens op schrift zetten. In het algemeen gaan zaken in goed overleg en krijgt de burgemeester alle medewerking. Mochten er racistische incidenten zijn, dan is het niet meer een zuivere werknemer/werkgeveraangelegenheid maar dan raakt het de geloofwaardigheid van de politie in de stad. Het lid NADIF heeft zojuist gesproken met mensen die zich bezighouden met onbegrepen gedrag. Veelal is dat gekoppeld aan een verslavingsproblematiek. Voor spoedeisende psychiatrische hulp zijn bedden beschikbaar, maar ze zijn niet per se bedoeld voor gevallen waarbij sprake is van onbegrepen gedrag, gekoppeld aan verslaving. Uiteindelijk belanden deze mensen vaak in de cel. Ze verzoekt het college uit te zoeken of er wel of niet bedden beschikbaar zijn. Burgemeester HALSEMA wordt hiermee enigszins overvraagd. Ze zoekt dit uit.

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

Het lid NADIF ziet dat het traject voor Club Raum alsmaar voortduurt. Dat wordt heel ingewikkeld voor de mensen achter Club Raum. De raad vindt het heel belangrijk hiermee aan de slag te gaan. Ze ziet graag dat het college samen met het stadsdeel en de provincie kijkt welke mogelijkheden er zijn om bijvoorbeeld te experimenteren op een regelluwe locatie. Burgemeester HALSEMA is blij met de vraag want met pijn in het hart hoorde ze het relaas van de eigenaar van Club Raum aan. De queercommunity moet in Amsterdam een veilige plek hebben. Het is ook van belang voor de toekomst van de nachtcultuur dat er voldoende variatie is. Er komen hier veel verschillende partijen en belangen samen waardoor de gemeente enigszins is overvallen in het besluitvormingsproces. 30 november zijn er afspraken gemaakt tussen de wethouders en de initiatiefnemers waar het proces nu staat en welke stappen nog moeten worden gezet. Of een experiment ook behoorde tot de mogelijkheden, kan de burgemeester niet aangeven. Dat verzoek leidt ze door. Het lid MOESKOPS verzoekt de burgemeester haar gewicht in de strijd te gooien om het proces vlot te trekken dan wel een zetje in de goede richting te geven. Burgemeester HALSEMA is erbij betrokken, spreekt met de wethouders en zal doen wat mogelijk is.

Juist bij een club waarvan de gemeente het belangrijk vindt dat die er langdurig komt, is het belangrijk dat die een stevig juridisch fundament heeft en steunt op correcte vergunningverlening. Waar mogelijk zal ze een zetje geven, uiteraard met inachtneming van wet- en regelgeving. Het lid VAN SCHIJNDEL weet dat de gemeente het bevoegd gezag is bij een omgevingsvergunning. Hij hoorde dat de ambtelijke organisatie is stadsdeel Nieuw-West moeilijk is gaan doen. Hij ziet graag dat de burgemeester daar eens naar kijkt. Er moet immers vertrouwensherstel komen in de relatie burger-stedelijke overheid. Als het zo is dat de ambtelijke organisatie in Nieuw-West zich zo moeilijk opstelt, is dat een teken dat die organisatie moet worden gesensibiliseerd. Het is absurd dat het Havenbedrijf bezwaar indient tegen de geluidsbelasting in dat gebied. Burgemeester HALSEMA heeft begrepen dat het om de totale geluidsbelasting in het hele gebied gaat. Wat Club Raum zou opsouperen aan geluidsbelasting, heeft effect op de bedrijven daar. Het is zeker niet zo dat dit een probleem zou zijn van ambtelijke onwil. Het gaat echt om problemen inzake de vergunningverlening. Het lid BAKKER complimenteert de burgemeester voor het organiseren van een groot feest op de A10 ter ere van het 750-jarig bestaan van Amsterdam. Onderdeel van de programmering is ook dat Amsterdam 750 extra bomen gaat planten.

Goed nieuws, want het lijkt wel heel sterk op het eerdere initiatiefvoorstel van de PvdD om 750 extra bomen te planten. Het wachten is nog altijd op de bestuurlijke reactie. Burgemeester HALSEMA beschouwt het als een gênante situatie. Bij de verdere uitwerking van dit onderdeel van het plan Amsterdam 750 zal ze vermelden dat dit een initiatief is van de PvdD. Het gaat om een initiatief waarvoor bedrijven en burgers kunnen doneren. Hoe mooi zou het zijn als het aantal kan worden verdubbeld! Het lid ABDI wijst op het eerdere gesprek over de politiecapaciteit. De burgemeester gaf toen aan graag eens verder door te spreken over de lusten en lasten van sommige partijen en zaken die juist wel of juist niet bij de politie horen te liggen. Burgemeester HALSEMA herinnert zich dat de aanleiding voor de opmerking toen het visiestuk was dat de Nationale politie aan het opstellen is over de rol en de positie van de politie. Dat stuk is nog niet gepubliceerd. Als dit stuk toegankelijk is, komt het met een oplegger naar de raad en dat is het moment daarover het gesprek te voeren.

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

Financiën 3 De Najaarsnota 2023 (VN2023-025215) Het lid NIJSSEN ziet dat er bij de lasten bij programmaonderdeel OOV 2.8.2 toezicht en handhaving 2,1 miljoen euro over blijft. Dat heeft vooral te maken met niet vervulde vacatures. De arbeidsmarktuitdaging is groot en de gemeente concurreert met veel andere organisatie om mensen als handhavers aan te nemen, maar dit is wel een heel groot bedrag. Eerder diende de VVD een motie in, een soort masterplan, om de werving en selectie van handhavers te versterken en te versnellen. Hij krijgt graag een update van die motie. De burgemeester heeft eerder dit jaar een actieplan gepresenteerd met het streefgetal van 1.500 handhavers. Er moet dus nog wel wat gebeuren. Hij is benieuwd of al die acties voldoende zijn om tot dat aantal van 1.500 te komen. Burgemeester HALSEMA betreurt het zeer dat de vacatures niet worden vervuld. De gemeente neemt daartoe een groot aantal maatregelen, ook in navolging van de VVDmotie, waaronder het project hybride leerweg waarin de gemeente samen met het ROC Amsterdam 15 handhavingsstudenten twee dagen per week volgt op het ROC. Daar worden ook praktijklessen bij gegeven. Een ander project heet ‘employer branding’ waarin Amsterdam als goede en interessante werkgever voor het voetlicht wordt gebracht. Er is ook een promotieteam. De burgemeester laat alle maatregelen op papier zetten.

Dat komt begin volgende week naar de raad. Daarin neemt ze mee welke toename van het aantal handhavers realistisch is. Ze vreest dat het er geen 1.500 gaan worden. In het nationale programma Leefbare en veilige wijken hebben de burgemeesters met elkaar afgesproken de BAC-garanties naast Rotterdam ook in andere steden te willen introduceren. Dat volgt op initiatieven die de gemeente al neemt. Ze gaat na of dat nog mogelijkheden biedt om extra handhavers te creëren. Dan doelt ze op de baangarantie wanneer een student de opleiding volgt. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt gaat naar de raad. Raadsaangelegenheden 4 Vaststellen van het per kwartaal te ontvangen voorschot op de vergoeding aan de fracties in de stadsdeelcommissies en het stadsgebied Weesp voor 2024 (VN2023024590) Dit punt wordt gehamerd. 5 Vaststellen van het voorschot op de fractieondersteuning voor 2024 (VN2023024582) Dit punt wordt gehamerd. Openbare Orde en Veiligheid 6 Raadsinformatiebrief over explosies (VN2023-026192 Het lid NIJSSEN vindt het mooi hoe een en ander op een rijtje in de brief staat vermeld. De toename van de explosies is niet met een maatregel aan te pakken. Mooi dat

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

de social mediacampagne nu is gestart om de jongeren op de gevaren te wijzen bij het plaatsen van explosieven. Een groot deel van de verdachten is minderjarig, zelfs eentje van 13 jaar. Hij is benieuwd of deze jongeren in beeld zijn of wat de gemeente doet om ze in beeld te krijgen. Wat is bijvoorbeeld de rol van de school en de jongerenwerkers daarbij? Uitbuiting speelt hierbij mogelijk een rol en misschien worden jongeren hiertoe gedwongen. De vraag is wat de gemeente daartegen kan doen en of deze jongeren weten tot wie ze zich bij de gemeente kunnen wenden. Verder is er niet alleen een toename van explosies, maar de handel van illegaal vuurwerk vindt veelal plaats via social media. Het college is in gesprek met social mediabedrijven over seksuele intimidatie en online seksueel geweld. Hij hecht eraan dat in datzelfde gesprek die toename van explosieven en illegaal vuurwerk wordt meegenomen. Tot slot oppert hij een inleveractie voor illegaal vuurwerk te houden. Het lid ABDI ziet dat de brief ingaat op alle eerder in de commissie gestelde vragen. Dank aan de heer Holla, politiechef, en aan alle agenten die zich dag in dag uit inzetten om de Amsterdammers veilig te houden. De brief bevestigt haar zorg namelijk dat het merendeel van de verdachten wel heel erg jong is. Het OM gaat over tot vervolging van minderjarigen.

Als een minderjarige crimineel gedrag vertoont, is alleen die leeftijd al een signaal om te kijken of er uitbuiting speelt. De politie denkt op basis van signalen dat er in verschillende gevallen sprake is van uitbuiting. Voor de daders is het levensgevaarlijk om een verklaring af te leggen. Er is veel minder bewijslast nodig dan bij volwassen verdachten. Het non-punishmentbeginsel, een belangrijk gegeven in het recht, maakt het mogelijk om minderjarige uitvoerders als slachtoffer te zien en ze niet te bestraffen voor het gedrag dat ze mogelijk onder dwang hebben begaan. Het OM heeft dat vorig jaar nul keer toegepast. Hier zit echt een blinde vlek en er moet echt worden bekeken of deze jonge daders hiertoe worden aangezet. Een vervolging kleeft namelijk iemands hele leven aan hem. Het lid Abdi vindt het belangrijk de jongeren te helpen en ervoor te zorgen dat de echte criminelen worden gepakt. Criminele uitbuiting moet echt serieus worden opgepakt. Ze onderschrijft de campagne. Illegale vuurwerkhandel vindt voornamelijk plaats via platforms. Die platforms moeten echt hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Daar moet de gemeente ze op aanspreken. Gezien de tekorten aan digitale specialisten bij de politie, zou de gemeente ze hierin moeten ondersteunen.

Bij haar bezoek aan de wijk waar de explosie had plaatsgevonden, gaven mensen aan het zeer te hebben gewaardeerd dat de burgemeester kwam om te luistern. Dank daarvoor. Ook het handelingskader Nazorg is prima. Ze is benieuwd of de gemeente proactief de buurten langs kan gaan om zorg te blijven verlenen aan de mensen. Het lid NADIF is blij dat de openbare ruimte zo snel naar normaal is teruggebracht zodat mensen niet eindeloos met de explosie worden geconfronteerd. Vorig jaar heeft de raad een expertsessie gehad over afpersing onder jongeren. Er lijkt hier geen sprake van een overkoepelend conflict waaraan de explosies te linken zijn. Wel wordt het steeds laagdrempeliger om explosies of zwaar vuurwerk te gebruiken. Het inzetten van vuurwerk en explosies lijkt steeds verder te normaliseren en dat is zorgelijk. Ze ziet wel degelijk een trend in de inzet van dit geweldsmiddel. De groep wordt kleiner, maar ook steeds jonger en de geweldsdelicten worden steeds ernstiger. De vraag rijst hoe deze specifieke groep beter kan worden bereikt. Ervaringsdeskundigheid kan daarbij helpen. Ze krijgt graag een reactie van de burgemeester hierop. Desgevraagd geeft het lid Nadif aan het geen goed idee te vinden om voor de jongeren ouder dan 14 jaar niet meer het jongerenstrafrecht te hanteren. Deze kinderen kunnen de impact van hun daden niet begrijpen en de gevolgen niet overzien.

Daarbij hebben ze hulp nodig vanuit hun familie, vanuit de politie, vanuit de zorg. Daar wil GroenLinks op inzetten. Het lid HOFLAND onderschrijft grotendeels de punten van de leden Abdi en Nadif. Als hij de brief leest, gaat het onder het kopje criminele uitbuiting om de vraag of je de

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

mensen kunt vervolgen of niet. Er is vaak onvoldoende bewijslast. Dat is opgeschreven vanuit de verdachte als middelpunt. Hij zou graag de minderjarigen centraal stellen die verdachte zijn van een explosie, maar die tegelijkertijd slachtoffer zijn van uitbuiting. Dan geldt niet meer de bewijslast van criminele uitbuiting voordat er actie wordt ondernomen. Dat kan zelfs de veronderstelling betekenen: een minderjarige doet iets extreems, hier moeten wel andere krachten spelen. Met de blik dat hier wel eens iets heel anders aan de hand kan zijn, wordt dan naar de verdachte gekeken. Dat lijkt hem menselijk naar het kind toe en dat zal de kans op recidive verminderen. Het gebeurt vast al wel, maar er ligt nog geen nadruk op. Het lid BROERSEN kijkt uit naar de social mediacampagne. Op dit moment zijn jongerenwerkers vaak aan het werk op plekken waar veel overlast is van zwaar vuurwerk. Ze is benieuwd of ze ook betrokken zijn bij het online opsporen van de verkoop. De politie zit er dicht bovenop, maar jongerenwerkers hebben misschien een ander beeld van wat er online speelt. Misschien kunnen die wel eerder zien op welke manier dat vuurwerk wordt verkocht. Dan moet er ook wel een mogelijkheid zijn om het te melden als ze iets online zien. Het lid KABAMBA spreekt haar zorg uit over de zeer jonge daders: kinderen waar wel een verhaal achter zit.

Ze hoort graag of er verbanden worden gelegd met het pedagogische klimaat waarin deze kinderen hebben gezeten, bijvoorbeeld verwaarlozing, en dat dit wordt gekoppeld aan het jongerenwerk. Misschien kan dat in de communicatie naar burgers ook worden meegenomen. Er moet een betere context komen van wat er speelt bij deze jongeren. Heel goed dat die social mediacampagne wordt opgepakt. Misschien kan er worden samengewerkt met de mensen van de eerdere campagne ‘Je bent een rund als je met vuurwerk stunt.’ Misschien kunnen ook jongeren via social media worden ingezet. Die weten vaak de illegale verkoop te vinden waar dat voor volwassenen misschien moeilijker is. Het lid HAVELAAR ziet dat er geen specifieke hotspots in Amsterdam zijn. De brief gaat over toezeggingen, maar ook hij is nieuwsgierig naar de analyse van de oorzaken. Misschien is Amsterdam zelf wel een hotspot in vergelijking met andere gemeenten of in Europees verband. Hij krijgt graag een reflectie van de burgemeester over de oorzaken. Daar wordt namelijk heel verschillend over gedacht. De analyse bepaalt natuurlijk de maatregelen. Hij hoort het graag als de burgemeester nog iets nodig heeft van de raad om het probleem verder aan te pakken. Het lid VAN SCHIJNDEL begrijpt dat de gemeente Amsterdam 400 extra politiemedewerkers nodig heeft. De brief daarover heeft de minister op formele gronden ter zijde gelegd.

Hij hoort graag wat de stand van zaken van die brief is. Burgemeester HALSEMA deelt met de commissie de ernst van het probleem, de wijdverspreidheid ervan wat het moeilijk maakt oorzaken te achterhalen. Motieven liggen soms in de privésfeer, soms in de georganiseerde drugsmisdaad. Dat maakt het uiterst ingewikkeld om iets over de oorzaken aan te geven. Het is geen Amsterdams probleem, maar een landelijk probleem. Rotterdam kampte het afgelopen jaar met nog meer explosies. De toename is terug te zien in een groot aantal steden. Als jongeren worden benaderd door criminelen, kunnen ze naar de politie stappen. Er bestaat ook een mogelijkheid om anoniem te melden via de criminele inlichtingenlijn en via Meld Misdaad Anoniem. Er zijn campagnes geweest om hieraan meer bekendheid te geven. Ook jongerenwerkers hebben voorlichting gehad. Via social media is er in Holendrecht een gerichte campagne geweest over MMA. Met professionals van jongerenorganisaties verspreid over de stad is hierover gesproken om de kennis over Meld Misdaad Anoniem te verspreiden. Veel vragen gingen over uitbuiting. Dat is buitengewoon zorgelijk als er een verdienmodel van professionele criminelen achter zit die kwetsbare jongeren aanzetten

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

tot het plaatsen van explosieven. Het zijn de jongeren die het risico lopen gewond te raken en opgepakt te worden. De burgemeester zal de verkoop van illegaal vuurwerk onder de aandacht brengen van social media platforms. Het klopt dat die gesprekken aanvankelijk over seksueel geweld gingen en over drillrap met oproepen tot geweld. Afgesproken werd daarop alerter te zijn en de gemeente sneller in te seinen. De burgemeester zal ook dat illegale vuurwerk en de explosieven aan de orde stellen. Er komt nog een algemeen vuurwerkverbod en de burgemeester roept met name de VVD-fractie op haar invloed aan te wenden in Den Haag en daarnaast de landelijke opsporingsdiensten meer aandacht te laten geven aan explosieven en illegale wapenhandel. Cobra’s komen veelal uit Italië en het kan helpen als nationale en Europese instanties daarop meer invloed gaan uitoefenen. Inleveracties vormen een jaarlijks terugkerende vraag. Dat gaat niet gebeuren omdat de effectiviteit en opbrengst niet opwegen tegen de arbeidsinzet en andere kosten van het organiseren ervan. Het veilig innemen, opslaan en afvoeren komt voor rekening van de gemeente. Slechts een heel beperkt aantal partijen kan dat uitvoeren. De burgemeester zal de dankwoorden doorgeleiden naar de gemeenteambtenaren, de politie en Justitie. De burgemeester heeft vorige week de Millingenhof bezocht naar aanleiding van de explosie daar.

Het is echt heel shockerend om het verwoestende effect van zo’n explosie te zien. Verschillende woningen zijn onbewoonbaar geworden. Het was een wonder dat hier geen doden zijn gevallen. Het OM gaat over vervolging als het gaat om criminele uitbuiting. De burgemeester zal de wens an de raad nadrukkelijk onder de aandacht van het OM brengen. Als er sterke verdenking is van criminele uitbuiting kan het slachtofferschap van de daders worden benadrukt. Ook dat geeft ze door aan het OM. Er is dan inderdaad geen verklaring nodig. Dat brengt ze ook over aan het OM. Het doel is natuurlijk preventie: voorkomen dat jongeren in aanraking komen met criminelen en met explosief materiaal. Jongeren moeten worden geholpen in een andere atmosfeer terecht te komen, naar school te gaan en de verbinding aan te gaan met hun sociale omgeving met een heel ander perspectief. Dat is echt beter dan het jeugdstrafrecht opzij te zetten. Zwaardere straffen hebben nog nooit geleid tot vermindering van criminaliteit. Vergelding lijkt hier zeker niet effectief. Er is een social mediacampagne in voorbereiding die aansluit op de leefwereld van jongeren om hen te doordringen van de gevaren en de straffen die erop kunnen volgen. Gesprekken vinden plaats met politie en jongerenwerk en jongeren zelf. Rond het voorjaar van 2024 gaat de campagne van start.

De gemeente beschikt over fantastische campagnemakers, maar de burgemeester zal de eerder genoemde campagne nog eens onder de aandacht brengen. Er is zeker aandacht voor kinderen en jongeren. Als ze toch in deze situatie terechtkomen, is er al heel veel eerder misgegaan. Dat heeft vaak met verwaarlozing en onverschilligheid te maken of met alleenstaande ouders die het soms wel zien, maar het geld ook goed kunnen gebruiken. Dat is natuurlijk nooit een excuus. Het is absoluut niet zo dat er sprake is van normalisering van explosies. Het is echt een ernstig probleem. 2% van de jongeren komt in aanraking met geweld en criminaliteit. Daarvan heeft een heel beperkt aantal bemoeienis met explosies. De maatschappelijke schade is echter gigantisch, net als het effect ervan op de levens van die jongeren. In de jeugdcultuur lijkt het steeds laagdrempeliger om tot geweld over te gaan en dat wordt onvoldoende gecorrigeerd op social mediaplatforms. Over het algemeen gaat het goed met de jongeren in Amsterdam maar dit blijft een uitzonderlijk fenomeen. Net als wethouder Mbarki in het artikel in het NRC gisteren benadrukt de burgemeester het belang van uitbreiding van het jongerenwerk en vergroting van de effectiviteit ervan, zeker in de wijken met veel kwetsbare jongeren. Dat sluit aan bij het goed bekijken of de beschikbare middelen voor jeugd en veiligheid effectief genoeg worden ingezet.

In het programma Weerbare Stad wordt een groot aantal maatregelen getroffen waaronder uitbreiding van het netwerk van credible messengers. Dat zijn jongeren met veelal een achtergrond in de wijken zelf of in de misdaad, die teruggaan in de wijken om de netwerken te leren kennen, soms te ontmantelen. Er staat een gesprek met de credible messengers voor deze commissie gepland. Ook in de masterplannen zit een groot aantal maatregelen gericht op kwetsbare jongeren. Het beleid rond

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

schoolveiligheid wordt daarin ook meegenomen en dat laat goede resultaten zien. Daar komen verschillende domeinen in samen. Op dit moment is het college druk doende met een onderzoek om alle geldstromen te beeld te krijgen. Verschillende beleidsdomeinen zetten namelijk in op jongeren, maar ook stadsdelen waarbij diverse welzijnsorganisaties of andere zijn aangesloten. Als de uitkomst leidt tot een herijking van beleid, komt dat vanzelfsprekend naar de raad. De mogelijkheid om jongerenwerkers in te zetten bij de opsporing van geweldsvoorbereiding op social media is er niet. Dat is bij wet verboden. Politie en Justitie mogen bij aanwijzingen en verdenkingen opsporingsactiviteiten ontplooien op social media, anderen niet. Eerder is de gemeente hiervoor al eens voor de rechter gedaagd. Jongerenwerkers leggen contact en kunnen en mogen de jongeren helpen, maar op social media mogen ze dat niet. Het digitale domein is gesloten. Natuurlijk moet privacy van jongeren worden beschermd, maar het mag eigenlijk niet zo zijn dat de regelgeving de vrijheid van grote, internationale bedrijven helpt en de gemeente niet. Het lid Havelaar informeerde naar de oorzaken. Die hebben te maken met het businessmodel van criminelen en met de uitzichtloze positie van heel kwetsbare jongeren, soms met verstandelijke beperkingen. De politieschaarste in de stad is en blijft een enorm probleem.

Zelfs als alle vacatures zijn vervuld, is er een tekort. Er is eveneens een tekort in recherchecapaciteit. Dat is ook te wijten aan het rekenmodel dat landelijk wordt gehanteerd. Dat stamt uit 2009 en houdt onvoldoende rekening met de aantallen bezoekers en grotestadsproblematiek. Daarover gaat het gesprek wel. Ook andere gemeenten stellen – terechte – eisen omdat er bijvoorbeeld geen noodhulp meer is maar men wel kampt met te lange aanrijdtijden. De schaarste wordt herverdeeld. Daarbovenop zitten ook nog die onvervulde vacatures. Tweede termijn: Het lid VAN SCHIJNDEL weet dat er bij de eerdere AIVD-kwestie qua analysecapaciteit om de opdrachtgevers van de jongeren op te sporen geen tekorten spelen. Het gezag van de burgemeester over de politie moet helder zijn om bijvoorbeeld een taakstelling van een derde minder explosies volgend jaar daarbij passend te laten zijn. Burgemeester HALSEMA legt uit dat er ook behoefte is aan recherchecapaciteit. Het klopt dat er geen behoefte is aan een AIVD’ers die die plekken innemen. Dat is de opvatting van de politie. De burgemeester heeft inderdaad samen met het OM het gezag over de politie, maar de eisen moeten wel realistisch zijn. De politie moet die kunnen waarmaken. Het lid ABDI uit haar zorg over de begeleiding bij een locatie voor Beschermd Wonen. Sommige jongeren eindigen dan toch weer in de criminaliteit.

Een deel valt onder de burgemeester, een deel onder wethouder Groot Wassink, een deel bij wethouder Scholtes. Ze bespreekt graag een keer in de raad hoe de gemeente omgaat met die jongeren in Beschermd Wonen, want het is uitermate zorgwekkend. Burgemeester HALSEMA kent deze problemen. Ook in de jeugdzorg kampt men met tekorten, met wachtlijsten, met een gebrek aan opvangplaatsen. Het lijkt inderdaad een goed idee om dat een keer uitgebreider te bespreken. Ze bekijkt even hoe. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng, ziet iedereen graag terug op de commissievergadering op 18 januari en sluit de vergadering om 15.50 uur.

Concept Raadscommissieverslag, 14 december 2023

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13652149/1