Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 14-09-2023.pdf

Raadscommissie Algemene Zaken 5 oktober 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 14 september 202311.097 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 14 juli 2023 van 13.30 tot 17.10 uur Donderdag 5 oktober 2023

Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Bakker (PvdD), Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Ernsting (GroenLinks), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Martens (VVD), Nadif (GroenLinks) en Rooderkerk (D66) Afwezige commissieleden: het lid Van Schijndel (FvD) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieondersteuner), de heer Griffioen (Zorgweetjes) en de heer Wallagh (Stichting N8BM Amsterdam)

Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.37 uur en heet iedereen welkom op deze raadscommissievergadering AZ. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van het lid Van Schijndel. De VOORZITTER deelt mee dat er om 14.15 uur circa 25 studenten van de UvA de commissievergadering komen bijwonen. Zij krijgen informatie over het bestuur van de stad. Per WhatsApp ontvangen de raadsleden elk uur een overzicht van de spreektijden. Daarvoor dienen raadsleden wel het telefoonnummer van de commissieondersteuning in hun telefoon op te slaan. Burgemeester HALSEMA meldt over het referendum hoofdgroenstructuur dat dit op 6 juni 2024 zal plaatsvinden. Voor de zomer heeft de raad een aantal besluiten genomen en een subsidieregeling vastgesteld. Om de raad op de hoogte te houden van het hele proces tot het referendum zal de burgemeester de raad via deze commissie Algemene Zaken op de hoogte houden van wat er rond dat referendum speelt. De termijn voor het aanvragen van subsidie start op 1 oktober en duurt tot eind november. Voor- en tegenstanders kunnen subsidie aanvragen voor het voeren van campagne. Dat is ook mogelijk voor neutrale activiteiten als een debatavond. De wethouder RO kan eveneens subsidie aanvragen. De afgelopen zomer heeft de burgemeester gesproken met sekswerkers over onder andere het erotisch centrum.

Zij willen graag met de commissie in gesprek. De gemeente helpt graag bij de voorbereiding hiervan en het leggen van contacten. De burgemeester kan kijken of het om een bredere vertegenwoordiging van de sekswerkers kan gaan. De vraag is wel of men dat wil.

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

De commissiegriffier zal in overleg met de commissie een geschikte datum zoeken. Daartoe ontvangen raadsleden een mail met het verzoek daarop binnen een week te reageren. Als vier fracties of meer toezeggen, vindt de sessie doorgang. Het lid MARTENS vraagt aandacht voor de verschillende explosies die hebben plaatsgevonden in de binnenstad. Misschien kan er een technische sessie komen waarin de burgemeester de raad informeert. Burgemeester HALSEMA is graag bereid een technische sessie te organiseren. Ze spreekt met de politie door in welke mate men operationele gegevens kan delen. Anders blijft het bij wat de raad al weet. Zo nodig vindt de sessie in beslotenheid plaats. De VOORZITTER constateert dat er voldoende belangstelling is. De commissiegriffier zal ook hiervoor een datum zoeken waarna de gebruikelijke procedure start. Het lid HOFLAND verzoekt agendapunt 25 van de raadsvergadering uit te stellen totdat er een brief ligt. Burgemeester HALSEMA meent dat dit punt niet hoeft op te schuiven. Ze begrijpt dat de behoefte om met de gemeenschappen zelf te praten, maar het actieplan is best laat gereedgekomen. Ze zou niet graag wachten. Er ligt een brief klaar die maandag of dinsdag naar de raad komt. c. Vaststellen agenda De agenda wordt vastgesteld. d.

Conceptverslagen van de openbare raadscommissie AZ van 13 juli 2023 Het verslag van de openbare raadscommissie AZ van 13 juli 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda Het lid ABDI leest naar aanleiding van de motie Stop het circuleren van gewelddadige foto’s en filmpjes op internet onder jongeren dat de afdoening in september volgt. Ze hoort graag wanneer ze de brief kan verwachten. Burgemeester HALSEMA zorgt dat dit zo snel mogelijk gebeurt. f. Tkn-stukken Op verzoek van het lid Nadif wordt tkn-stuk 2 geagendeerd; Op verzoek van het lid Abdi wordt tkn-stuk 5 geagendeerd; Op verzoek van het lid Boomsma wordt tkn-stuk 7 geagendeerd; Op verzoek van het lid Nanninga wordt tkn-stuk 8 geagendeerd. De toelichting heeft in de dagmail gestaan. De commissie gaat hiermee akkoord. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies -

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER meldt dat sinds kort inwoners of organisaties zich tot de commissie kunnen richten via een video-opname. De heer Van Dijk is de eerste die daarvan namens de straatartiesten Amsterdam gebruikt heeft gemaakt. De video is te zien via de website. Graag aandacht voor de inspraak van de heer Van Dijk. De heer WALLAGH spreekt in over de locatiebepaling van het erotisch centrum. Met veel raadsleden heeft hij al contact gehad over het plan vanuit de Stichting N8BM dat is opgesteld samen met het Prostitutie Informatiecentrum en de sekswerkers om een parallelpad aan te wijzen voor het erotisch centrum. Het belang van de sekswerkers en het belang van sekswerk in het centrum mag namelijk niet verloren gaan. Er zijn diverse consultatiesessies geweest over de vraag hoe zo’n gebied vorm kan worden gegeven. Dat heeft een drietal aanraders opgeleverd. Het opkopen van de ramen in het Wallengebied lijkt een wijs besluit omtrent het criminele geld dat er in sommige gevallen achter schuil gaat. Het niet heropenen daarna is een fout. De gemeente laat kansen liggen om in het gebied meer te doen aan crowd management en een betere spreiding van de bezoekers. Er zijn grote vragen over de veiligheid en positie van de sekswerkers in de huidige plannen voor het erotisch centrum.

Sekswerkers kiezen veelal bewust voor de Wallen waar ze als zzp’er onafhankelijk kunnen werken. De heer Wallagh heeft geen kant-en-klare oplossing. De stichting vraagt of er parallel aan of in plaats van de huidige locatie kan worden gekeken naar sekswerk in het centrum en dat er wordt ingezet om de ramen gidsend te laten werken. Toeristen worden over een groter gebied verspreid en ze worden aan de voordeur tegengehouden. Hij stuurt het plan toe en vraagt de raad met de stichting en de sekswerkers in gesprek te gaan. Desgevraagd bevestigt hij dat er ook met bewoners uit het Wallengebied is gesproken. Het St. Annagebied is van een sekswerkgebied naar een verlaten gebied gegaan. Dat leidt tot veel klachten rond de veiligheid. Daar zou dus juist een doorstart kunnen worden gemaakt. De hypercommercialisatie van het Wallengebied stoort veel bewoners. Die verwachten meer een oplossing in de vorm van een sfeervollere publieke ruimte. Veel punten van de buurt zijn in het plan verwerkt, vooral de wens om hierbij betrokken te worden. Door het sluiten van straten zijn alle bezoekers teruggedrongen naar de burgwallen en daar is de situatie op piekmomenten onhoudbaar. Een beetje leven op straat is juist fijn. Mensen zijn niet voor niets in dat gebied komen wonen. Belangrijke lessen uit alle gesprekken: de dialoog met de sekswerkers.

Sekswerkers die momenteel geen plek hebben, zien wel een oplossing in zo’n erotisch centrum. Thuiswerkers en escorts staan te popelen om een vergunde werkplek te krijgen. Toch is het belangrijk ook de tegenstem vanuit de sekswerkers serieus mee te nemen. Het lid ROODERKERK hoopt dat de burgemeester het plan van een reactie wil voorzien. De heer GRIFFIOEN spreekt in over de ambtseed. Raadsleden leggen de eed af bij aantreden. Hij laat een boekje zien waarin exact staat wat burgers van de raadsleden mogen verwachten. Veel Amsterdammers weten niet dat raadsleden onder ede werken met als hoofdlijn dienstbaar aan de burgers en wet. Het is een solidair contract, maar veel Amsterdammers ervaren het tegendeel. Bureau Integriteit stelt dat integriteit het vertrouwen in de overheid kan maken of breken. Toch ziet hij in het coalitieakkoord fundamentalistische zaken. Waar is het geweten van de raad? Wob- en Woo-verzoeken worden niet of sterk

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

vertraagd beantwoord. De gemeente betaalt liever dwangsommen dan een vonnis integraal uit te voeren. De ombudsman geeft aan dat het zinloos is. Hij kan niets met wat de raad goedkeurt, wat hij er ook van vindt. Met integriteit wordt een loopje genomen. De vraag is of de eed dan maar moet worden afgeschaft. Erfpacht ging van goed naar woeker. Hij kocht zijn huis in 1974. De huidige ontsporing kon niemand toen voorzien. Toch zegt de ambtenaar dat de heer Griffioen in 1974 de notaris niet goed genoeg heeft bevraagd. Dat gebeurt allemaal mondeling, want veel ambtenaren tonen geen moed en werken veilig anoniem. In zijn bijlage meldt hij de raad meer over de intimidaties die hij te verduren heeft. De wethouder erkent dat de heer Griffioen geen fouten heeft gemaakt, maar hij is toch medeschuldig – ook al kan ze dat niet aantonen. De heer Griffioen heeft zich als arts decennia laten leiden door de eed die hij destijds heeft afgelegd. Dat had als kinderarts bijzondere aspecten en dit hielp om de moeilijkste en juiste beslissingen te nemen. Dit moreel kompas ontbreekt bij de eed van de raadsleden. De eed moet blijven, maar wel anders. Het moet een solidair contract worden. Daarvoor is nodig dat elke vrijblijvendheid verdwijnt. Een extern, openbaar tuchtrecht is nodig. Openbare meldpunten van slechte en goede voorbeelden om te leren.

Hij roept de raad op dit boekje naar elke Amsterdammer te sturen. Toon elke reactie en voer een breed moreel beraad. Stel een dag van de ambtseed in. Desgevraagd legt de heer Griffioen uit dat een dag van de ambtseed aandacht zal genereren. Ieder raadslid kan bijvoorbeeld vertellen wat hij of zij dat jaar met die ambtseed heeft gedaan. Datzelfde geldt ook voor de ambtenaren. Die zijn het minst aanspreekbaar. Dat wegduiken moet niet meer kunnen. Een moreel kompas is iets waarover de raad met elkaar in beraad moet gaan. Helder moet zijn waar de ambtseed prioriteit krijgt. Hij krijgt graag een reactie van de burgemeester. Burgemeester HALSEMA is graag bereid de inbreng van de heer Griffioen nauwgezet te lezen en daar dan een schriftelijke reactie op te geven. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid ROODERKERK wijst op de misstanden bij een studentenvereniging. De leden van een herendispuut moesten tijdens hun introductiereis mensonterende en vrouwonvriendelijke opdrachten uitvoeren. Onacceptabel. Inmiddels hebben de onderwijsinstellingen maatregelen getroffen en geen geld meer ter beschikking gesteld. Op dergelijk gedrag moeten maatregelen volgen. Ze hoort graag van de burgemeester welke actie zij hierop heeft genomen en hoe ze denkt dit soort misstanden in de toekomst te voorkomen.

Ze wil ook weten of er mogelijk strafbare feiten zijn gepleegd. Voorts hoort ze graag hoe de gemeente toezicht houdt op de veiligheid en openbare orde bij studentenverenigingen en welke voorwaarden er worden gesteld aan het 100-jarig jubileumfeest. Tot slot hoort ze graag waar de burgemeester een grens trekt. Burgemeester HALSEMA bevestigt dat het hier om heel stuitende opdrachten ging. Gisteren heeft een gesprek plaatsgevonden met de bestuurders van L.A.N.X. Die waren ook helemaal ontdaan. Zij dachten juist dat er een zachter klimaat heerste dan bij het corps. Ze lijken zich heel erg bewust van de noodzaak om maatregelen te treffen. Het dispuut is geschorst. Er zijn strafmaatregelen genomen volgens het interne rechtssysteem. Andere

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

maatregelen worden voorbereid. Ze komen niet meer in aanmerking voor een vergoeding voor bestuurders. De burgemeester heeft helder gemaakt dat een intern rechtssysteem niet in de plaats treedt van het strafrecht. Van strafbaar gedrag moet altijd aangifte worden gedaan. Het bestuur dient zich daarvoor in te spannen. Op dit moment heeft de burgemeester geen duidelijke indicatie of er strafbare feiten zijn gepleegd. Er is immers geen aangifte gedaan. Een interne zwijgcultuur is onacceptabel. Dat is ook besproken. Afgesproken is dat het bestuur een volgende stap zet in de maatregelen die het wil treffen. Het corps wil hen daarbij helpen. Als dit zich herhaalt, zal de burgemeester stappen ondernemen. De gemeente onderhoudt geen financiële relatie met de verenigingen, anders dan de universiteiten. Wel kan de gemeente de alcoholvergunning intrekken en eventueel een gebouw sluiten. Dan moet het strafbare gedrag daar ter plaatse worden vastgesteld. Er komt meer handhaving. Bij het corps is geen wangedrag vastgesteld. Het 100-jarig jubileum van L.A.N.X. is hier nog niet bij betrokken. Dat is afhankelijk van de maatregelen die het bestuur treft. De gemeente kan harde maatregelen nemen, maar dan moet er sprake zijn van strafbaar gedrag op een redelijk grote schaal. Als het om brede nazorg gaat, dan is er regelmatig contact met de verenigingen.

De gemeente kan altijd helpen bij bijvoorbeeld het opstellen van striktere gedragscodes. Het bestuur weet de gemeente te vinden. Het lid BROERSEN is blij verrast dat de N8BM ook met een plan is gekomen. Het onderzoek naar de locaties loopt. Ze is benieuwd wat de burgemeester van het plan vindt en of ze in gesprek is met de N8BM. Burgemeester HALSEMA meldt dat de N8BM vorige week op bezoek was. Alle alternatieve plannen die worden ingediend, worden bekeken. Het erotisch centrum is een middel, geen doel op zich. Elk creatief alternatief wordt serieus beoordeeld. Algemene Zaken 3 Vaststellen van de propositie voor deelregio Amsterdam voor de nieuwe MRAagenda 2024 – 2028 (VN2023-018098) Het lid BAKKER ziet dat er de komende tijd een nieuwe politieke agenda wordt geschreven voor de samenwerking in de MRA. De regio bestaat uit twee provincies, de Vervoerregio en tientallen gemeenten. Die agenda wordt gebruikt om te lobbyen bij het rijk en bij Europa. Ze krijgt graag uitgelegd wie bepaalt wat er in de conceptagenda komt te staan. Diverse partijen leveren input. Wie zijn dat dan en is het niet ongepast om organisaties die niet via een democratisch proces tot stand zijn gekomen, wel de politieke lobbyagenda te laten beïnvloeden? Ze is ook benieuwd of de inbreng van Amsterdam zwaarder meeweegt gezien het inwoneraantal.

Het college legt nu een inbreng voor aan de raad die de burgemeester aan de MRA wil overbrengen. Amsterdam wil het principe van brede welvaart als leidraad terugzien in de agenda. Materiële rijkdom is niet de enige maatstaf voor een goed leven, maar het gaat ook om welzijn, een goede gezondheid, een duurzame en prettige leefomgeving en voldoende vrijheid en ruimte voor persoonlijke groei. Mooi dat Amsterdam ongelijk wil investeren om gelijke kansen te creëren. Ze wil graag horen hoe het college kijkt naar een aantal doelstellingen van de MRA: de MRA moet de meest innovatieve regio van Europa met de best opgeleide bevolking worden. Dat zou een kloof tussen de MRA en andere regio’s kunnen bewerkstelligen. Een ander doel van Amsterdam is dat de MRA het groenste industriegebied van Europa moet worden. De PvdD wil alle industrie in Europa en in de wereld schoon hebben. Zo’n doel wordt gauw behaald als de rest van Europa te weinig doet. De PvdD wil concreter zijn en stelt voor mee te geven dat alle activiteiten in de MRA uiterlijk 2030 in lijn zijn gebracht met het akkoord van Parijs. Daarvoor zijn flinke stappen

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

nodig. Ze dringt er ook op aan vanwege het belang van het klimaat, de leefkwaliteit en de gezondheid van alle inwoners de luchtvaart te laten krimpen. Ook ontbreekt nu nog een stevige verankering van de landbouwtransitie in de agenda. De landbouw dient te transformeren naar minder milieubelastende activiteiten. In de MRA staat een derde van het landoppervlak met 1000 veehouderijen in dienst van de landbouw. Dat moet echt op regionaal niveau worden aangepakt. Wellicht zijn hiervoor middelen van het rijk of van Europa te krijgen. Aandacht voor veenoxydatie, ook een regionaal probleem, ontbreekt. Hierdoor komt namelijk veel CO2 vrij. Bouwen op een circulaire manier is natuurlijk goed, maar daar ontbreken de woorden natuurinclusief en klimaatadaptief. Dit zou ook een regionale ambitie moeten zijn. Dan kunnen er wellicht middelen voor komen. Ze hoopt dit voorstel te kunnen versterken middels amendementen op de raad – dat is de raadsvergadering van 11 oktober. Burgemeester HALSEMA staat voor een dilemma. Zij is voorzitter van de MRA en verdedigt niet de Amsterdamse positie in de MRA. Dat doet wethouder Van Dantzig in het bestuur. Het gaat immers om politieke afwegingen en daarop behoort een volledig politiek debat plaats te vinden. Ze kan ervoor zorgen dat alles wat nu wordt aangedragen in het college aan wethouder Van Dantzig wordt voorgelegd.

Dan volgt er waarschijnlijk een schriftelijke reactie. De VOORZITTER ziet dat de commissie ermee akkoord gaat dat dit punt terugkomt op de volgende commissievergadering AZ waarbij wethouder Van Dantzig wordt uitgenodigd. De vragen van het lid Bakker komen schriftelijk naar het college, zodat daarop alvast een reactie kan komen. De PvdD stelt amendementen op en de griffie beoordeelt of een commissiebehandeling nog nodig is. Hij zou de bijdragen nu als een eerste termijn willen beschouwen. Het lid BOOMSMA stelt dat de MRA ongelofelijk belangrijk is. Veel opgaven waar Amsterdam voor staat, kan ze niet alleen. Amsterdam moet oprecht samenwerking zoeken en zich niet opstellen als arrogante hoofdstad. Uitbreiding van het fietsnetwerk wordt als belangrijke rol gezien waarbij het slechten van barrières als water- en snelwegen niet mag worden vermeden. Dat vergt een nadere toelichting. De ruimtelijke opgave is heel groot en het ruimtebeslag van de Amsterdamse haven in die duurzaamheidstransitie is groot. Verwezen wordt naar een bedrijventerreinenstrategie. Het zou juist het belang van het bedrijfsleven willen benadrukken en het lid Boomsma bepleit het Nieuw Amsterdams Verbond op te nemen in die strategie. Andere speerpunten ziet hij nergens terug, bijvoorbeeld het spreiden van toerisme of de strijd tegen ondermijning.

Het lid ERNSTING ziet grote opgaven en daarvoor is een gemeenschappelijke agenda een vereiste. Het nodigt nu wel uit tot het geven van een soort mini-algemene beschouwing en dat wil hij voorkomen. Het raakt veel onderwerpen die op diverse beleidsterreinen van toepassing zijn. De leidraad Brede welvaart begrijpt hij goed, maar dat begrip loopt het risico een paraplubegrip te worden waarvan de betekenis wat verloren gaat. Op zich staat er een prima definitie van het begrip, maar de rest van het stuk is wat algemener, wat diplomatieker. Het stuk gaat veel over groei en de arbeidsmarkt, maar dat moet wel binnen de planetaire grenzen, binnen de donuteconomie. Die begrippen ontbreken. De kopjes doen hem soms verwonderen. In de tekst onder het kopje best opgeleide bevolking gaat het bijvoorbeeld veel over duurzaamheid. De groenste industriegebieden, dat gaat over de haven. Ook de haven moet net als de rest van de stad, inbreien, dus meer industrie op hetzelfde gebied. Daar hoort een transitie bij, daar hoort elektra bij. Dat ontbreekt ook. De paragraaf over mobiliteit vindt hij heel mooi. Bruggen over water, over snelwegen, allemaal prima. Er moet wel ook aandacht zijn voor betaalbare woningen, zeker voor aandachtsgroepen als statushouders en daklozen. Dat is ook een regionale opgave.

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Als het gaat over de staat, overheidsbedrijven en kennisinstellingen, de triple helix, wordt er in verschillende consultaties al melding gemaakt van een quadruple helix namelijk ook met burgers. Die ontbreken in deze propositie nog. GroenLinks vraagt aandacht voor community wealth building waarbij het economische systeem wordt ingezet voor de lokale economieën, bijvoorbeeld door samen te werken bij de inkoop. Het lid MARTENS heeft het stuk met interesse gelezen. Ze wil er nu niet verder op ingaan, maar uit nog wel de zorg van de VVD dat het woord veiligheid er nul keer in voorkomt. Ook op dat gebied is samenwerking toch echt noodzakelijk. Het lid HEINHUIS is blij dat Brede welvaart als leidraad wordt genomen. Het is bijzonder dat een paar zinnen later alweer wordt gesproken over economische groei als belangrijk doel. Dat moet verder worden uitgewerkt om te voorkomen in de val te trappen van economische groei. Die gaat namelijk lang niet altijd gelijk op met Brede welvaart. Regionale samenwerking versterken is belangrijk, zeker als het gaat om het isolatieoffensief. Dat ziet ze graag uitgebreider terug. De regio is immers nodig met al haar menskracht. Daarbij is kennisdeling eveneens belangrijk. Ook andere plekken in de MRA staan voor deze grote opgave. Het lid ARBERTS wijst op de uitgebreide briefing deze week over het Noordzeekanaalgebied. Daar kwamen o.a.

de energietransitie, de opgave voor berging van water en de woningbouwopgave aan de orde. Een groot deel overlapt de MRA-prepositie. Er wordt nog weinig rekening gehouden van veranderingen in de industrie en landbouw. Zo wordt er bij de kunstmestfabriek ICL nog steeds nagedacht over verplaatsing terwijl de gedachte wint om juist geen kunstmest meer te gebruiken. Ze oppert te kijken welke fabrieken en bedrijven kunnen verdwijnen omdat ze in de toekomst niet meer nodig zijn. Burgemeester HALSEMA vindt de inbreng zeker boeiend en van belang vanuit het Amsterdams standpunt beredeneerd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voor vandaag voldoende is besproken en waarschijnlijk terugkomt voor een tweede termijn met wethouder Van Dantzig daarbij aanwezig. Openbare Orde en Veiligheid 4 Afhandelingsbrief motie inzake de mogelijkheid voor een bufferzone bij de abortuskliniek (VN2023-017730) Het lid ROODERKERK meldt dat vrouwen bij de abortuskliniek in de stad nog steeds worden geïntimideerd. Inmiddels zijn er wel afspraken over het afstand houden door demonstranten. Demonstratierecht is natuurlijk van belang, maar tegelijkertijd zou gekwetstheid en verontwaardiging bij derden geen reden zijn om een demonstratie te beperken of te verbieden. De termen gekwetstheid en verontwaardiging is niet wat vrouwen hier ervaren op het moment dat zij een abortuskliniek bezoeken.

Ze voelen zich geïntimideerd. Woorden doen ertoe. Onlangs zijn de klinieken een onderzoek gestart. De voorlopige resultaten zijn zorgelijk en zelfs schokkend. 92% van de vrouwen die een abortuskliniek bezoeken, vindt dat demonstreren bij de kliniek niet mogelijk zou moeten zijn. 50% van de vrouwen wil de afspraak bij de kliniek verzetten als ze van tevoren weten dat er demonstranten aanwezig zijn. De helft van de vrouwen geeft aan aangifte te willen doen wanneer ze zich bedreigd of geïntimideerd voelen. Als ze daarmee te maken hebben gehad, overweegt nog maar een derde dat. De aangiftebereidheid daalt. Kennelijk weegt een aangifte niet op tegen wat zij daarvoor terugkrijgen. Dat betekent dat er veel breder moet worden gekeken naar het gevoel dat vrouwen hebben wanneer zij een abortuskliniek betreden.

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Ze hoort graag of de burgemeester bereid is met andere burgemeesters afspraken te maken hoe om te gaan met die demonstranten. Er loopt nog een hoger beroep bij de Raad van State. Hopelijk wil de burgemeester de raad daarvan op de hoogte houden. Juist in Amsterdam wil ze graag voorop blijven lopen voor vrouwenrechten. Ze denkt aan uitbreiding van de bufferzone. Het gaat niet alleen om de aangiftes. Vrouwen gaan nu met buddy’s naar klinieken omdat ze zich zorgen maken over intimidatie. Het lid KABAMBA benadrukt dat de gevoelens van de vrouwen die de intimidatie meemaken, voorop moeten staan. Ze heeft begrepen dat het juridisch kwetsbaar is en dat de rechter vooral kijkt naar de gevallen waarbij sprake is van dusdanige wanordelijkheden dat zo’n bufferzone nodig is. Het is echter van groot belang te kijken hoe deze slachtoffers überhaupt tot een melding komen. Dat moet een rechter echt meenemen. Nu weet eigenlijk niemand hoe erg die intimidatie is. Het gaat om angst, om mensen in een uiterst kwetsbare situatie. Mensen worden achternagezeten, krijgen verwensingen naar hun hoofd. De vraag is hoe ze dat kunnen melden zodat een bufferzone ondanks de juridische kwetsbaarheid, in de nabije toekomst toch mogelijk wordt. Ze benadrukt dat haar lijf van de vrouw zelf is, ongeacht wat anderen daarvan vinden.

Burgemeester HALSEMA onderschrijft het grote belang voor vrouwen om in grote vrijheid, ongestoord, ongehinderd, niet-geïntimideerd een abortus te ondergaan. Die vrije keuze mag niemand in de weg staan. In de brief staat inderdaad dat gekwetstheid en verontwaardiging bij derden geen reden zijn om een demonstratie te beperken, laat staan te verbieden. Er staat echter ook: ‘Een demonstratie bij een abortuskliniek mag cliënten niet hinderen in hun recht om een medische behandeling te ondergaan of in hun privacy.’ Daar wordt dus echt een onderscheid gemaakt. Demonstranten zijn nooit vrij om mensen te intimideren. Dan kan er worden ingegrepen. Er is veelvuldig contact met burgemeesters in andere steden. Er is ook ambtelijk contact. Telkens wordt er gezocht naar het uiterste binnen de juridische grenzen. Dat betekent dat demonstranten op zicht- en hoorafstand staan, dus niet voor de deur. Mensen worden niet aangesproken. Er is geüniformeerd toezicht bij – vrijwel altijd. Wat de burgemeester absoluut niet wil, is teruggefloten worden door de rechter, want dan mogen mensen voor de deur gaan staan. Er is heel veel overleg met de kliniek zelf en voor elke demonstratie is er contact met de directeur. Incidenten worden onmiddellijk gemeld want die kunnen een grond vormen voor verdere beperkingen. Maar er zijn geen incidenten. Het zijn eerder de demonstranten die worden uitgescholden.

Een verdere bufferzone instellen is niet aan de orde. Dat is een te groot risico. Het lid ROODERERK begrijpt dat nu eerst het hoger beroep bij de Raad van State tegen de uitspraak in Haarlem moet worden afgewacht. Daar heeft de rechter een onbegrijpelijke uitspraak gedaan. Daarover wordt ze graag geïnformeerd. De enquête laat zien dat het feit dat die demonstranten daar staan, al heel veel gevoelens van onveiligheid teweegbrengen en dat zorgt er mede voor dat meldingen achterwege blijven. Burgemeester HALSEMA geeft nog aan dat het om een landelijk onderzoek gaat en niet om een Amsterdams onderzoek. In het contact met de directeur hoort ze geen verhalen terug van mensen die hun afspraak verschuiven op de dag van de demonstratie. Er mag geen enkele vorm van intimidatie zijn bij het ondergaan van een medische behandeling, maar er zijn geen gevallen van intimidatie bekend. De drie demonstranten spreken niemand aan, ze schreeuwen niet. Ze maken zeer beperkt gebruik van hun demonstratierecht. Ook dat verdient bescherming. De situatie in veel andere steden verschilt sterk van de situatie hier in Amsterdam. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 5

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Demonstratiebrief 2023 (VN2023-017731) Het lid NADIF vindt dit een goed middel om onderwerpen op het gebied van veiligheid meer te verdiepen in plaats van te wachten op een actualiteit of incident. In de uitgebreide beantwoording van het college worden de verschillende afwegingen helder geschetst. Ze benadrukt nog eens hoe belangrijk het recht op privacy is bij het ondergaan van een medische behandeling. Er wordt ook gekeken naar de privacy van demonstranten. Dat ligt complex met de verschillende middelen en technologieën. Misschien kan de burgemeester nog wat dieper ingaan op bijvoorbeeld het bewaren van gegevens van demonstranten. Bij de demonstratie in Den Haag werden mensen van tevoren opgezocht door de politie. Dat zou ze toch niet willen in Amsterdam. In het nieuws kwamen de meldingen bij Veilig Thuis aan de orde aangaande de demonstratie in Den Haag. De voorzitter van de Politiebond heeft aangegeven dat hij het totaal oneens was met Veilig Thuis. Veilig Thuis is een vorm van zorg die wordt ingezet bij hele zware gevallen zoals mishandeling of verwaarlozing. Het kan dus niet zo zijn dat de politie dit middel als intimidatie inzet bij demonstraties. Ze verzoekt het college in ieder geval met de driehoek in gesprek te gaan over de vraag hoe Amsterdam hiermee omgaat. De Wet openbare manifestatie (Wom) kent vrijheid van vergadering en betoging.

De wet kan regels stellen ter bescherming van de gezondheid in het belang van het verkeer en ter bestrijding van wanordelijkheden. In de APV leest ze dat bijvoorbeeld bij blokkades van wegen grondwettelijke bescherming niet aan de orde is. Demonstreren mag; blokkeren mag niet. Maar de wet kan regels stellen. Ze is benieuwd of daarin nog ruimte zit voor andere mogelijkheden. Gelukkig wil de driehoek het middel van verplaatsing in plaats van aanhouding blijven gebruiken. Er volgt nog een voorstel voor de termijn van kennisgeving. In Amsterdam zijn circa 30 demonstraties per week. Dat zorgt voor capaciteitsschaarste bij politie en handhaving. Aanmelden is echter niet verplicht. Dat maakt zo’n kennisgevingstermijn ingewikkeld en wellicht kan de burgemeester dat toelichten alvorens het plan naar de raad gaat. Het lid KHAN constateert dat uit de brief de ambitie spreekt om demonstraties zo veel mogelijk te faciliteren. Zo hoort het ook. Hij spreekt zijn waardering uit voor de politieinzet. Het vergt inderdaad heel veel capaciteit. Interessant om te lezen waren al die dilemma’s die worden ervaren. Koranverscheuringen en koranverbrandingen moeten verboden kunnen worden volgens het lid Khan. De vrijheid van demonstratie en meningsuiting is immers niet absoluut. Die moet worden afgewogen tegen andere mensenrechten volgens de uitspraak van het Europese Hof in 2019.

Religieuze gemeenschappen moeten kritiek accepteren, maar niet als het gaat om haat of religieuze intolerantie. Dan mag dat vrijheid worden beperkt. Kritiek mag niet aanzetten tot haat of intolerantie. Dat gebeurt nu wel met de koranvernielingen. De koran is het woord van god en dat doelbewust vernielen, is een duidelijke boodschap aan moslims: jullie heiligdommen zijn niet veilig. Zelfs rechtse regeringen van Zweden en Denemarken noemen koranverbrandingen islamofoob. Zo’n verbod is niet nodig want er ligt al een Europese uitspraak dat de vrijheid van meningsuiting kan worden ingeperkt wanneer die strijdig is met andere mensenrechten. Vorige maand werd weer duidelijk waarom zo’n verbod noodzakelijk is. In Den Haag werden de islamitische tegendemonstranten bij een koranvernieling emotioneel. Heel begrijpelijk. Het was de meest heftige demonstratie ooit. De heilige grens wordt te vaak en te hard overtreden. De moslimgemeenschap vraagt bescherming tegen islamofobe beledigingen en haat. Hij hoort graag van de burgemeester hoe zij ervoor gaat zorgen dat de religieuze vrede wordt bewaard en of zij bereidt is koranvernielingen te verbieden. Ook wil hij weten of de burgemeester het met hem eens is dat koranvernielingen aanzetten tot haat en moslims beledigen. Dit zal onvermijdelijk tot wanordelijkheden leiden. Het lid MARTENS hoort dat het oproepen tot geweld, intimidatie etc.

te allen tijde onacceptabel is. Het is echter lastig om te beoordelen wat een grens is. Zij ziet religie als een mening en dan wordt het heel complex om een grens te bepalen. Overigens ziet het lid

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Martens dit zo voor alle religieuze boeken. Het ene boek heeft voor de een veel meer waarde dan voor de ander. Het wordt een glijdende schaal als de Nederlandse overheid gaat bepalen welke boeken wel of niet verbrand mogen worden. Waar ligt die grens dan? Het lid KHAN legt uit waar de grens ligt. Het ging destijds om een Oostenrijkse politica die lezingen hield over de profeet die volgens haar een pedofiel zou zijn. De rechter zei dat deze politica het recht had om te zeggen wat ze wilde. Kindermisbruik is een legitiem onderwerp. Maar in een setting waarop iemand alleen maar uit is op het ten diepste beledigen van een groep, wordt een grens overschreden. Dat tast de vrijheid van godsdienst aan. Als twee mensenrechten met elkaar in botsing komen, moeten die tegen elkaar worden afgewogen. Dan gaat het enerzijds om het recht op vrijheid van meningsuiting en anderzijds het recht om een godsdienst te belijden. De grens ligt bij die inperking. Het lid MARTENS stelt dat het recht om niet gekwetst of beledigd te worden, geen grondrecht is. Zo’n subjectieve ervaring is niet te omvatten in een regel of een wet. Het is verschrikkelijk dat sommigen de intentie hebben om anderen keer op keer te beledigen. De lhbtiq+-gemeenschap loopt hier ook dagelijks tegenaan. Veel vrouwen ook. Maar dat blijft een subjectieve ervaring. Ze is benieuwd hoe het lid Khan zo’n regel zou willen formuleren.

Het lid KHAN verduidelijkt dat er al een wettelijk verbod op belediging ligt, artikel 173c. Beledigen is dus al strafbaar volgens het Nederlands recht. Een klimaat waarin moslims worden gedemoniseerd, gaat dat niet meer over vrijheid van meningsuiting. Het doel is niet meer een mening te uiten; het doel is een groep te demoniseren, weg te zetten en hun rechten in te perken. Hij hoopt dat de VVD ook opkomt voor de vrijheid van godsdienst. Het lid NADIF wijst op artikel 1 van de Grondwet. Als het gaat om discriminatie, bijvoorbeeld op basis van religie, is dit niet het punt waarover het gaat. In de brief gaat het over extreemrechtse uitingen. Op het moment dat een groep wordt gediscrimineerd op basis van afkomst, religie of wat dan ook, moeten daarop maatregelen zijn. Deze discussie hoort in die sfeer. Het lid KHAN beaamt dat het antidiscriminatiegebod ook een mensenrecht is. Hij spreekt nu over een andere mensenrecht: de vrijheid van godsdienst. Het lid ALBERTS meent dat daarin al is voorzien. De vrijheid van meningsuiting betekent dat men vooraf geen toestemming behoeft te vragen over een mening. Die wordt achteraf getoetst voor het recht, maar niet vooraf verboden. Het lid KHAN stelt dat er nu een andere discussie loopt, namelijk die over de uitspraak van het Europese hof in 2019. Het Europese recht heeft voorrang op het Nederlands recht.

Als die strijdig zijn, gaat het Europees recht voor. Dat zegt dat er geen hiërarchisering van mensenrechten is. Kijk dus naar beide mensenrechten: de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van religie. Door de uitspraak van het Europese hof kan Amsterdam zeggen: we staan het niet toe in Amsterdam. Het lid ABDI is benieuwd hoe het lid Khan tegen het optreden van de Amsterdamse politie aankijkt en waarom hij denkt dat er meer nodig is. En wat dan? Het lid KHAN denkt dat iedereen volgens de regelgeving heeft gehandeld. Hij ziet echter de trend waarbij de emoties steeds hoger oplopen: van vreedzame demonstraties naar emotionele reacties. Hij vreest dat dit uiteindelijk leidt tot wanordelijkheden. Het lid ABDI vond het een heel goede brief vanuit het college. Het was prettig te lezen over welke dilemma’s het college zich buigt. Gaat het om privacy en terughoudendheid rond het delen van persoonsgegevens, dan onderschrijft ze de bijdrage

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

van het lid Nadif. Ze zou nog willen weten welke gesprekken hebben plaatsgevonden binnen de eigen politie. Ook bij Veilig Thuis zijn personeelstekorten, dus het is wel belangrijk dat men zich daar kan focussen op de daadwerkelijke taak. Het lid BOOMSMA stelt dat het demonstratierecht bijkans heilig is, maar het is wel een enorm zware opdracht voor de politie en het OM om dat in Amsterdam in goede banen te leiden. Dat is echt niet gratis. De rechter verplicht de gemeente om de religieuze vrede te bewaren. Daarmee wordt het afhankelijk gemaakt van hoe mensen daarop reageren. Het dilemma is helder, maar de vraag is waar de grens ligt. Discriminatie is verboden, maar het bekritiseren van religie of ideologie is gewoon mogelijk. Personen beledigen is verboden. Als het lid Khan ziet dat de emoties zo hoog oplopen bij een koranvernieling, roep mensen dan op om dat te negeren. De strafbaarheid van gedrag tijdens een demonstratie moet in een enkel geval anders worden beoordeeld dan daarbuiten. Misschien kan de burgemeester dat toelichten. Het lijkt hem gerechtvaardigd om dat kennisgevingmoment iets uit te breiden. In Rotterdam is het 48 uur. Misschien is dat een goed idee voor bijvoorbeeld demonstraties op de Dam. De brief verwijst naar tien uitgangspunten. Als het om burgerlijke ongehoorzaamheid gaat, ligt het strafrecht niet voor de hand als respons.

Dat gaat alleen om het beëindigen van de situatie. Als het uitgangspunt van tevoren is dat er geen consequenties aan worden verbonden, dan is dat een verkeerd uitgangspunt. Onderdeel van burgerlijke ongehoorzaamheid is dat consequenties wel worden aanvaard. Misschien kan de burgemeester daarop ingaan. Het lid BROERSEN zoomt nog in op de privacy van demonstranten. Nietaangemelde demonstraties vindt Volt helemaal oké zolang ze vreedzaam zijn en er niet wordt opgeroepen tot haat, belediging of geweld. In geen enkel geval kan de politie persoonsgegevens raadplegen. Ook in Amsterdam zijn mensen van Extinction Rebellion ’s ochtends vroeg uit hun huizen gehaald voor een vreedzame demonstratie die nog niet eens was begonnen. De Amsterdamse driehoek zou terughoudend moeten omgaan met het raadplegen van persoonsgegevens. De vraag is wanneer dat echt nodig is en hoelang die gegevens in handen van de politie blijven. Het lid HOFLAND ziet dat de Amsterdamse politie heel goed omgaat met dat grote aantal demonstraties. Toch zijn er ook kritiekpunten. Als iemand nooit wordt gearresteerd maar de gegevens worden meer dan 50 keer opgevraagd of als familieleden worden opgezocht, is dat intimiderend en vormt dat een drempel om te gaan demonstreren. Dat wringt met het recht op betoging. Hij hoort graag hoe dat in Amsterdam zit. De uitgangspunten rond privacy staan goed in de brief.

De burgemeester was zelf ook kritisch op TOOI. Dat moest beter. Misschien kan de burgemeester een update geven van die verbeteringen. De meldingen bij Veilig Thuis bij de A12-demonstratie werden ook gesteund door de minister van Justitie. Dat vindt D66 absurd, kortzichtig en schadelijk. Hij hoopt dat de burgemeester te allen tijde gaat voorkomen dat dit in Amsterdam voorkomt. Het lid KABAMBA onderschrijft de betogen van het lid Nadif en het lid Hofland. Ze benadrukt hoe belangrijk het voor gezinnen is om te kunnen blijven demonstreren. Kinderen mogen zeker zien dat er maatregelen worden getroffen om het demonstratierecht te waarborgen. Burgemeester HALSEMA is blij met de steun voor de brief. Daarin wordt de demonstratievrijheid vooropgezet. De gehele driehoek acht het van groot belang dat het optreden van politie en OM onder leiding van de burgemeester altijd terughoudend en beheerst is. Het impliceert geen strafmaatregelen. Strafmaatregelen kunnen uiteenlopen van ’s ochtends mensen uit hun huis halen tot Veilig Thuis. Dat uit huis halen is in Amsterdam volgens de burgemeester niet gebeurd. Als dat wel is gebeurd, hoort ze dat graag snel.

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Het lid BROERSEN geeft aan dat er op 26 januari ’s ochtends vroeg drie mensen uit hun huis zijn gehaald in opdracht van het OM Den Haag. Burgemeester HALSEMA onderschrijft het recht op privacy in het kader van abortus helemaal, maar dat geldt ook het recht van privacy van demonstranten. Toch kan de politie het af en toe noodzakelijk vinden om gegevens op te vragen. Er zijn veel voorbeelden waarbij dankzij het opvragen van gegevens demonstranten konden worden beschermd tegen geweld. Informatie opvragen moet in de eerste plaats gaan om de bescherming van demonstranten en niet om demonstraties onmogelijk te maken. Met TOOI, het Team Openbare Orde Inlichtingen van de politie, is de afspraak gemaakt dat de burgemeester wordt gebeld als zich dilemma’s voordoen. Gezocht wordt naar een controlemechanisme dat minder ingewikkeld is en daarover komt een wat uitgebreidere brief volgende week. Veilige demonstraties kunnen niet zonder dat er informatie wordt ingewonnen. Veilig Thuis. Afgelopen week heeft de burgemeester navraag gedaan bij de politie. Men zegt het in een uitzonderlijk geval niet te kunnen uitsluiten. Daarbij werd de situatie geschetst van een moeder met een baby in een draagdoek die met stenen in haar handen op de politie afliep. Daar ligt een heel heldere grens. In het Verdrag voor de Rechten van het Kind is ook het demonstratierecht voor kinderen vastgelegd.

Dat wordt belangrijk gevonden omdat kinderen en jongeren geen stemrecht hebben. Ook zij mogen voor hun eigen belang opkomen. Gaat het om ouders die hun kinderen in gevaar brengen, dan moet de politie een afweging kunnen maken. Het lid Nadif kwam met een interessante casus over de Wom. In de APV is het een van de drie gronden op basis waarvan beperkingen aan een demonstratie kunnen worden opgelegd. In elke driehoek is ruimte om die beperkingen al dan niet te gebruiken. In Amsterdam worden blokkades ook wel eens ‘heel erg langzaam bewegende demonstraties’ genoemd. Dat geeft wat ruimte. Het alternatief is politieoptreden. Dat gebeurt het liefst zo min mogelijk en alleen als er op basis van gezondheid of veiligheid risico’s ontstaan, bijvoorbeeld bij problemen met de doorgang van nood- en hulpdiensten. Eerst kijkt de gemeente of er een alternatief is, een omleiding. Kan dat niet, dan wordt verplaatsing noodzakelijk. Bestuurlijk verplaatsen is net als bestuurlijk ophouden een lelijk instrument omdat de rechtsbescherming van demonstranten niet in werking treedt. Daar komt nog bij dat de politie kampt met enorme schaarste. Bestuurlijk verplaatsen had in het onderhavige geval te lang geduurd waardoor het vrijheidsontneming werd.

Rekening houdend met de beperkingen die de rechter stelt aan bestuurlijk verplaatsen, wil ze toch van het instrument gebruik kunnen maken vanwege de snelheid ervan en de lichte effecten. Mensen krijgen namelijk geen strafblad. Desgevraagd legt de burgemeester uit dat de gemeente hoger beroep heeft ingesteld, omdat ze het instrument van bestuurlijk verplaatsen wil blijven kunnen gebruiken en omdat ze duidelijkheid wil over de grenzen ervan. Veel leden verwezen naar het grote aantal demonstraties die elke week in Amsterdam plaatsvindt. Voor het overgrote deel geldt dat er geen politie aan te pas komt. Sommige demonstranten staan wekelijks op de Dam. Dan gaat alleen de wijkagent er even langs. Maar er zijn ook andersoortige demonstraties. De brief maakt daarin wel een onderscheid. In toenemende mate begint het optreden bij demonstraties meer de vorm aan te nemen van risicobeheersing. De burgemeester kan zich voorstellen daar met weer wat meer terughoudendheid naar te gaan kijken. Dat legt wel een grotere verantwoordelijkheid bij de organisatoren van de demonstraties en dat zorgt ervoor dat de voorwaarden strenger worden. De burgemeester geeft in de richting van het lid Khan aan oog te hebben voor de enorme gekrenktheid. Het past ongelovigen of andersdenkenden niet een oordeel te vellen over wat een ander gelooft.

Het moet gerespecteerd worden dat veel moslims diep gekwetst zijn door een koranvernieling. Helder is dat de emoties oplopen en dat daarbij gevaar ontstaat. De context begrijpt ze. Maar nu de wet. De grondrechten zijn van gelijk niveau en daarover gaat de uitspraak in Europa. Dat klopt. De vrijheid van godsdienst en de vrijheid van expressie zijn aan elkaar gelijk. De een staat niet boven de ander. Hier worden mensen niet beperkt in hun vrijheid van geloven, maar ze worden gekwetst door de manier waarop anderen daarmee omgaan. Dat is echt iets anders. De geloofsvrijheid is onaangetast. Als

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

er iets aan zou kunnen worden gedaan, bijvoorbeeld via groepsbelediging, kan dat nooit van tevoren worden opgelegd. Dat moet altijd door de officier of het OM worden vastgesteld. Daarop kan dan vervolging en veroordeling plaatsvinden. De burgemeester wil niets afdoen aan de gekwetstheid, maar ze ziet geen mogelijkheden dan het te laten passeren en vervolgens door het OM al dan niet te laten vaststellen of er sprake is van groepsbelediging. Een algeheel verbod van tevoren is niet mogelijk. De burgemeester is daarvan ook geen voorstander, want er is geen grondrecht geschaad. Het lid KHAN verschilt hierover van mening. Zo’n optreden leidt wel degelijk tot demonisering van moslims, kijkend naar het huidige politieke klimaat. De islamofobie is doorgeschoten volgens hem. Binnen die context leidt het wel degelijk tot inperking van de geloofsvrijheid van moslims. Hij stelt voor een juridisch advies in te winnen. Burgemeester HALSEMA constateert dat het vernielen van een koran wordt verbreed naar moslimhaat in het algemeen. Moslimhaat, intimidatie en discriminatie kunnen ertoe leiden dat mensen zich niet vrij voelen om hun geloof te belijden. Gaat het om zo’n incident, dan ziet ze daarin geen beperking van de godsdienstvrijheid. Voor een wetswijziging dient DENK zich tot de minister te wenden. Het CDA stelde nog een terechte vraag over strafbaarheid tijdens een demonstratie.

Het kan niet zo zijn dat strafbaar gedrag tijdens een demonstratie ertoe moet leiden dat mensen vrijuit gaan. Dat verdient opsporing, vervolging en veroordeling. Het gaat hier om de rechtstreekse relatie met burgerlijke ongehoorzaamheid. In de klassieke definitie stelt iemand zich dan ter beschikking van het gezag en pleegt hij geen verzet bij aanhouding. Er is een verschil of iemand uit idealisme de wet overtreedt of als crimineel. Dat kan worden gewogen in een strafzaak maar dat is niet van tevoren bekend. Ook in deze tijden is de burgemeester trots op de Amsterdamse vredeseenheden. Die staan nog altijd met hun rug naar de demonstranten en niet met hun gezicht – behalve als het heel vervelend wordt. Hun eerste taak is immers het beschermen van de demonstranten. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Het lid Khan piept dit onderwerp naar de raad van 11 oktober voor een korte behandeling. 6 Brandbrief AMHC Fit en SV Kadoelen betreffende de veiligheid van sportpark Kadoelen (VN2023-018094) Het lid MARTENS betreurt de situatie. Zij is zelf langs geweest op het sportpark. Het mag toch niet zo zijn dat dit sportpark in een ongure hoek wordt weggestopt. De ouders en de vereniging komen met een vijftal punten. Daarop hoort ze graag de reflectie van de burgemeester.

Het lid ABDI begrijpt dat er al lange tijd veel zorgen zijn over de veiligheid rondom het sportveld. Er zijn wel gesprekken geweest met het stadsdeel over een aanpak om de veiligheid te verbeteren. Na het schietincident leeft de sterke wens voor cameratoezicht. Dank voor de maatregelen die na het schietincident zijn getroffen. Er wordt meer gesurveilleerd en ze is benieuwd of dat wordt verlengd. Ze hoor graag wat er nog kan worden gedaan in het kader van nazorg. Voor het cameratoezicht is een verkenning gedaan. Ze begrijpt dat die wens leeft en hoort graag wat de verkenning heeft opgeleverd. Het lid BOOMSMA ziet dat het veiligheidsgevoel bij de sportverenigingen op dit park ernstig is geschonden door de schietpartij. Het staat al langer bekend als een plek waar criminelen bij elkaar komen. Jaren geleden is al gewezen op de vele roofovervallen daar. Hij zou alles op alles willen zetten om de veiligheid daar te herstellen. De vijf maatregelen lijken hem heel zinnig. Er is inmiddels aan de verlichting gewerkt en de locatie wordt meegenomen in reguliere rondes van de politie. Het lijkt hem goed die extra surveillance een tijd vol te houden en te zoeken naar een structurele oplossing.

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

Burgemeester HALSEMA vindt het buitengewoon vervelend voor ouders en kinderen dat zij zich hier niet veilig voelen. Er zijn maatregelen genomen. Zo is de verlichting op het Vikingpad verbeterd. Bouwmaterialen en bouwafval zijn opgeruimd. De bosschages zijn gesnoeid voor een betere zichtlijn. Na het dodelijke incident van 18 juli zijn extra maatregelen getroffen. Er is een grote lichtmast op het parkeerterrein geplaatst. Er is actie ondernomen om de meldingsbereidheid onder de leden van de sportvereniging te verhogen. In de avonduren wordt particulier toezicht ingezet. De politie neemt de locatie tijdelijk vaker mee in haar rondes. De TOR heeft een extra koppel vrijgemaakt om in ieder geval tot het einde van het jaar toezicht te houden in het sportpark. Een actie staat nog open: cameratoezicht. Dat gaat nooit om camera’s die live uitgekeken worden. Ze zijn vooral bedoeld voor opsporing en vervolging, maar ze kunnen bijdragen aan het subjectieve veiligheidsgevoel. Dat moet wel altijd proportioneel zijn. Er moeten altijd eerst lichtere maatregelen zijn genomen. Het probleem is dat er eigenlijk onvoldoende incidenten zijn geweest in de afgelopen periode om camera’s te rechtvaardigen. Deze zomer is besloten tot geen cameratoezicht.

De burgemeester zegt toe er nog eens grondig naar te kijken of er inmiddels niet meer informatie bij de politie bekend is om cameratoezicht in ieder geval tijdelijk te rechtvaardigen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Algemene Zaken 7 Plan van Aanpak Opkomstbevordering - luisteren en doen, juli 2023 Nr. VN2023018231 Het lid HEINHUIS is blij met dit plan van aanpak. Dat kan in werking treden juist nu de verkiezingen er sneller dan gedacht aankomen. Duidelijk is ervoor gekozen ongelijk te investeren voor gelijke kansen. Dat is nodig want de opkomst in bepaalde buurten is veel te laag. Dat betekent dat partijen zich extra moeten inzetten voor buurten waar mensen niet zijn gaan stemmen – ook om het vertrouwen terug te winnen. Veel mensen hebben helaas een negatief beeld van wat de gemeente doet, van wat de politiek doet. Dat is toch wel schrikken. Het is dan ook zaak extra in te zetten op het vergroten van de opkomst. Ze hoopt van harte dat de maatregelen die al kunnen worden ingezet, effect zullen hebben zowel bij de Tweede Kamerverkiezingen dit najaar als de Europese verkiezingen volgend jaar. Mooi dat het plan is bedacht in de buurten, met mensen. Zij weten immers het best waarom ze niet aan stemmen en wat kan helpen om dat wel te doen. Een onafhankelijke commissie zal de onderwerpen toetsen. Die moet politiek neutraal zijn.

De commissie bestaat vooral uit ambtenaren en wetenschappers, maar ze hoort graag dat daar wel ‘gewone’ mensen bij betrokken worden. Ook jongeren gaan te weinig stemmen. Daarom is het goed mbo’s nadrukkelijk te noemen. Ze kijkt uit naar de resultaten van die acties. Bij de vorige bespreking werd een aantal moties ingediend. Voor de motie inzake aandacht bij de werkgevers is het goed dat er nu gesprekken worden gevoerd. In de Tweede Kamer is een wet in de maak dat er straks kan worden gestemd gedurende drie dagen. Juist voor mensen met atypische werktijden is het toch van belang dat zij kunnen gaan stemmen. De motie om Amsterdammers uit te nodigen op de Stopera is bedoeld om mensen naar binnen te krijgen die niet vanzelf komen inspreken. Het idee is die mensen uit te nodigen bij de eerste aanzet tot uitwerking en dan niet alleen de jongeren, maar ook de brede groep volwassenen. Het lid BROERSEN is blij opnieuw te spreken over de opkomstbevordering. Goed dat er nu een plan ligt voor deze spoedverkiezing. Het vraagt blijvende aandacht en blijvende inspanning. Een aantal ideeën is nog weinig concreet. Misschien is dat omdat die plannen voor de lange termijn zijn bedoeld. Ze wil dan wel horen hoe lang die langetermijn

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

is. Hopelijk kunnen die plannen ook voor de komende verkiezingen worden meegenomen. Daarom graag een tijdlijn. Amsterdam is vast niet de enige gemeente die kijkt naar opkomstbevordering. Ze hoort graag met welke andere gemeenten contact is gezocht om lessen van elkaar te leren. De plannen die nu nog niet concreet zijn, worden verder ontwikkeld en getoetst met de doelgroep. Ze zou daar graag de JARA, de jongerenraad van Amsterdam, bij betrekken. Ze vertegenwoordigt namelijk een van de doelgroepen waarop dit plan zich richt. Ze memoreert het pittige debat van voor de zomer over de onafhankelijke toetsingscommissie. Ze onderschrijft de bijdrage hierover van de PvdA. Zo’n toetsingscommissie moet niet politiek zijn maar moet aansluiten bij de Amsterdammer. Ze komt bij de raadsbehandeling met een aantal voorstellen op het voorliggende plan om zaken meer concreet te maken. Het lid ERNSTING stelt dat iedereen moet kunnen participeren bij de uitoefening van het stemrecht. Dat betekent een zo hoog mogelijke opkomst in het algemeen, met name op die plekken en onder die groepen waar de opkomst significant lager is. Het is heel terecht dat er extra wordt ingezet om doelgroepen te bereiken die minder participeren in het basisrecht, het stemrecht. De interessante discussie dit voorjaar leest hij terug in het stuk.

Informele netwerken hebben een enorm bereik, met name daar waar de participatie laag is. Hij leest nog niet hoe die informele netwerken worden gezocht. Burgerschapsontwikkeling is een proces van lange adem. Daar ging ook een motie over. Politieke dialogen met politici in Nieuw-West, Zuidoost en Noord kunnen daaraan bijdragen. Hopelijk gaat de raad daar breed aan deelnemen. Mensen moeten weten dat hun stem verschil maakt. Die urgentie moet duidelijk worden in de themacampagne. Er staat heel wat werk op de rol en hij hoort graag welke actiepunten uit het plan al dan niet nu al ten uitvoer kunnen komen. Alle steun van GroenLinks. Het lid MARTENS herinnert zich het debat dit voorjaar en twee jaar gelden. Toen ging het over wat er op de posters stond. Ze zou het aan de burgemeester willen overlaten hoe dit straks wordt vormgegeven. De VVD blijft moeite hebben met hoofdstuk 3.3: politiek neutraal. Een groep experts, ambtenaren, zou dit moeten beoordelen. Dat is lastig. Ook de formulering met betrekking tot het klimaat, het vervoer of woningbouw kan zo worden geformuleerd dat die een politieke lading heeft of sturend is. De VVD spreekt intern nog verder wat ze hiervan nu vindt. Enthousiast is ze over heel veel punten. Het lid Martens zint nog op een voorstel om het plan wat breder gedragen te krijgen. Het lid HOFLAND vindt het een goed plan. Op blz.

20 leest hij dat Amsterdam gaat kijken naar Den Haag waar jongerenstembureaus waren. Een positieve evaluatie zou ertoe leiden dat in Amsterdam over te nemen. Dat lijkt D66 sowieso een goed idee. Het gaat om stembureaus die zijn ingericht en worden bemenst door jongeren voor jongeren. Het lid ALBERTS vindt het plan van aanpak prima. De onderzoekers doen een aanbeveling. De rol van de politici zelf zien die niet terug in het plan. De onderzoekers roepen lokale politici op hun gezicht vaker te laten zien en echt naar bewoners te luisteren. Lokale politici dienen hun beloftes concreet te maken en ze na te komen. Als er geen persoonlijk contact is, als er geen relatie is met de politiek, waarom zouden mensen dan nog gaan stemmen? Daar ligt een taak voor de raadsleden. Het lid KHAN ziet zijn vraag over mbo’s over een les burgerschapsonderwijs niet terugkomen in het stuk. Scholen zouden zo’n les kunnen inplannen op een dag waarop de verkiezingen worden gehouden. Dan kan er samen worden gestemd of misschien zelfs op de onderwijsinstelling. Hij zou graag wat meer fysieke sturing op straat willen zien, misschien zelfs met borden. Tot slot is hij benieuwd of er bezwaren zijn om sandwichborden in te zetten bij een verkiezingscampagne. Burgemeester HALSEMA wil in het bijzonder de ambtenaren bedanken die zich met de aankomende verkiezingen bezighouden. Er moet onder stoom en kokend water

Concept Raadscommissieverslag, 14 september 2023

worden gewerkt. Ze somt de zaken op die de gemeente gaat doen. De gemeente werft actief onder mbo’s en hbo’s in Amsterdam voor stembureauleden. Aandacht wordt gevraagd voor de verkiezingsdag bij werkgevers. De mogelijkheid om stembureaus in te richten in bibliotheken wordt bekeken. Stembureaus worden ingericht op bijzondere locaties om daarmee de drempel te verkleinen. Er wordt samengewerkt met stichting Cultureel Jongerenpaspoort die een groot bereik onder jongeren heeft. Dat gebeurt ook met Society College die talentontwikkeling combineert met maatschappelijk impact maken. De gemeente participeert in het jongerenproject van de Tolhuistuin genaamd Stemmen voor de toekomst, een educatieprogramma op tien middelbare scholen. Dit zijn allemaal kortetermijnaanpakken. Hal 7 in de RAI is afgehuurd voor centrale stemopneming waarbij de gebruikelijke communicatiemiddelen worden gehanteerd om verkiezingen aan te kondigen: muppies reclamezuilen, trotters – dubbelzijdige beelddragers met daarop alle partijen, website Amsterdam.nl, advertenties in de media enz. 650.000 stembiljetten worden besteld. Overigens verkeert de burgemeester in de veronderstelling dat aanwijsborden naar stembureaus al worden gehanteerd. Ze zal navraag doen. De burgemeester beluistert heel veel steun voor het plan van aanpak.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13185290/1