Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 08-09-2022

Raadscommissie Algemene Zaken 29 september 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadcommissie AZ d.d. 8 september 202212.882 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 8 september 2022 van 13.30 tot 17.45 uur Donderdag 29 september 2022

Voorzitter: het lid Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Ahmadi (BIJ1), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Heinhuis (PvdA), Van den Heul (Forum voor Democratie), Hofland (D66), Koyuncu (DENK), Krom (Partij voor de Dieren), Martens (VVD), Nadif (GroenLinks), Nanninga (JA21) en Rooderkerk (D66) Afwezige commissieleden: Van Schijndel (Forum voor Democratie) Overige aanwezigen: mevrouw Van der Does (kinderombudsvrouw), de heer Van Dijk (straattheater optredens), de heer Dutilh (commissieondersteuner), de heer Ramlal (ombudsman), mevrouw Van Soest en de heer Vreeken

Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom op deze eerste reguliere raadscommissievergadering AZ in deze bestuursperiode. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van het lid Van Schijndel. Bij verhindering van de voorzitter is er vervanging nodig. Afgesproken wordt dat het lid Ernsting als plaatsvervangende voorzitter van deze raadscommissie optreedt. De VOORZITTER neemt de regels voor de vergaderorde door. Een deelnemer die het woord wil voeren, steekt z’n hand op. Hij krijgt pas het woord als de voorzitter dat geeft. Er wordt gesproken via de voorzitter en niet rechtstreeks naar collega-raadsleden of wethouders. Per onderwerp kunnen drie interrupties worden gepleegd. Een agendapunt dat geen raadsvoordracht is en dat de commissie toch in de raad wil bespreken, kan een raadslid dat aan het einde van de bespreking aangeven. De griffie zorgt dan voor agendering – en dat zal zijn op de tweede raadsvergadering na de commissiebehandeling. De VOORZITTER meldt de mogelijkheid voor een werkbezoek aan de brandweer. De Veiligheidsregio organiseert dat op 28 oktober. Het programma volgt zo spoedig mogelijk. Een tweede werkbezoek is aan het Centrum voor veiligheid. Dat zal plaatsvinden op 27 september van 17.00 – 19.00 uur.

Daar volgt informatie over de buurtrechter, het likop-stukbeleid en er is een gesprek met credibel messengers. Het programma volgt vandag in de dagmail.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Tot slot nodigt het Openbaar Ministerie de commissie graag uit voor een werkbezoek. Die commissie heeft daar interesse in. De griffie komt nog met een datumvoorstel. Leden van de commissie AZ kunnen een zogenaamde doorlatingspas aanvragen. De pas maakt het mogelijk aanwezig te zijn bij acties van de politie. Voor aanvragen kunnen commissieleden bij de griffier Rob Willems terecht, graag voor uiterlijk 1 oktober. Het lid NADIF meldt dat er het afgelopen weekend een artikel in Het Parool stond over de afpersingsproblematiek in Amsterdam-Zuidoost. Ze zou graag een expertmeeting hierover houden – en dan in Amsterdam-Zuidoost. Het stadsdeel is daar erg positief over. Burgemeester HALSEMA vindt dat een prima idee. Ze oppert die expertmeeting te combineren met de buurtrechtbank. Vanuit OOV zou men graag willen meedenken over de experts. Het lid NADIF vindt dat een prima toevoeging. Het lid ROODERKERK stelt voor de commissie uit Zuidoost die over de masterplannen gaat, daarbij ook uit te nodigen. Het lid NADIF: zou eigenlijk iedereen willen uitnodigen, want de problematiek raakt ook Jeugdzorg en Onderwijs. Het lid ABDI hoopt dat dan voor die tijd de beantwoording van de schriftelijke vragen over uitbuiting er ligt. Die zou ze graag zien meegenomen in die expertsessie. De VOORZITTER constateert dat de commissie graag meedoet aan deze expertmeeting. De griffie neemt dit op zich. c.

Vaststellen agenda Na discussie verschuift agendapunt 6 naar de commissievergadering van 29 september. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare en besloten TARvergadering van 29 en 30 juni 2022 De verslagen van de openbare en besloten TARvergadering van 29 en 30 juni 2022 worden vastgesteld. e. Termijnagenda Het lid BOOMSMA wijst op het initiatiefvoorstel dat het CDA al in 2019 heeft ingediend voor het vieren van Koninkrijksdag op 15 december en een breed maatschappelijk gesprek aan te gaan over de invulling daarvan. Er ligt een enthousiaste reactie van de burgemeester. Hij stelt voor dit in de raad te bespreken. De VOORZITTER begrijpt dat dit punt wordt afgevoerd van de termijnagenda en op de agenda van de raad komt. f. Tkn-stukken

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

De VOORZITTER licht toe dat op grond van het Regelement van Orde leden een verzoek kunnen doen om een onderwerp van deze lijst te agenderen voor een inhoudelijke behandeling in de raadscommissie. Daarbij hoort dan wel een argumentatie. Het lid AHMADI agendeert graag 3 stukken. Tkn-5, Kennisnemen met het vrijgeven voor inspraak van wijzigingen van de Algemene Plaatselijke Verordening en het voorgenomen beleid maatregelen openingstijden Wallengebied. Collegaraadslid Bont wil hierover graag iets zeggen in het kader van de inspraak van de mensen die aan het werk zijn in het Wallengebied. Tkn-8, Kennisnemen van de implementatie Wet handhaving kraakverbod. Daarvoor geldt dat het lid Ahmadi zeker wil weten dat juist in deze inflatietijd oog moet zijn voor mensen die in hun auto moeten slapen. Wellicht is er een opening om hier anders mee om te gaan. Tkn-12, Raadsinformatiebrief afdoening motie 147 van raadsleden Boutkan, Roosma, Martens, van Soest en Boomsma. Dit gaat weer over het erotisch centrum. Sekswerkers moeten echt worden meegenomen. Het collegaraadslid is hierin gespecialiseerd. Het lid KROM bespreekt graag tkn-10, Kennisnemen van de raadsbrief over de tijdelijke terrasuitbreidingen. Zij wil het hebben over de criteria die bepalen of iets overlast geeft of niet.

Het lid NANNINGA agendeert graag tkn-stuk 2, Risicoanalysegesprekken nieuwe kandidaat-wethouders in het kader van integriteit, mede gezien de publicatie van vanochtend in HP/De Tijd over een al dan niet slapende B.V. van wethouder Rijxman. De VOORZITTER concludeert dat de commissie hiermee akkoord gaat. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw VAN SOEST spreekt in op persoonlijke titel. Ze heeft als raadslid acht jaar samengewerkt in de raad om het voor Amsterdammers mogelijk te maken hun stem te laten horen. Betrokken burgers mogen tegenwoordig nog maar in slechts één commissie inspreken en dat moeten ze 48 uur van te voren kenbaar maken. Dat maakt het soms ingewikkeld om de raad op de hoogte te houden van misstanden. Zulke regels maken participeren lastig. Ze roept de raad op de regels te veranderen voor de leden in het presidium. Vijf leden bepalen daar de regels en daarmee moeten alle fractievoorzitters akkoord gaan. Eerdere schriftelijke vragen van haar worden niet meer in de commissie behandeld nu zij geen raadslid meer is, waaronder de zaak Stanley Samuel. Zijn verzoek om in te spreken kwam namelijk een uurtje te laat. De inspraak van het de heer Samuels heeft ze op schrift bij de griffie neergelegd.

Ze wil weten wat er met haar initiatieven gebeurt die raadsbreed zijn aangenomen zoals kleinschalige verzorgingshuizen in de wijken, aangevuld met jongerenhuisvesting. En dan hotel Parkview in de korte Van Eeghenstraat. In 2019 ontplofte een bom bij de buren; het hotel ging dicht en bleef drie jaar lang dicht. Nu mag het hotel open, maar zonder parkeervergunning. Dat gaat weer 18 maanden duren.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Desgevraagd legt zij uit over de Klaprozenweg, dat er een hoorzitting is geweest waarbij geen raadsleden zijn uitgenodigd. Wethouder De Vries heeft toezeggingen gedaan aan de winkeliers, maar die weten nog steeds niet wat er met hun zaak gaat gebeuren. Zij moeten hun pand verlaten. Het verslag van de hoorzitting kan ze aan de raad sturen. Er is een boek uitgekomen over het 750-jarig bestaan van Amsterdam, maar de zwarte bladzijde van het schoonvegen van de Zeedijk wordt niet genoemd. De heer Samuels heeft zijn hele dossier daar liggen. Het lid ROODERKERK belooft zich in te zetten voor de huisvesting van ouderen en jongeren. De heer VREEKEN spreekt in namens We connect you. Tien jaar geleden sprak hij voor het eerst in over het naar Amsterdam halen van de Olympische Spelen in 2028. Het wordt nu in 2036 óf Amsterdam óf Saudi Arabië. Amsterdam kan zich profileren als een duurzaam, democratisch en gezond alternatief. Vijftig jaar geleden werd het ROM-rapport gelanceerd. Volgend jaar is het vijftig jaar geleden dat de oliecrisis speelde. Nu zijn er tien crisissen gaande terwijl er de afgelopen vijftig jaar nauwelijks iets is gedaan in pretpark Amsterdam. Rusland, China, Turkije, Qatar, Brazilië en Saudi Arabië organiseren graag grote evenementen om hun gedachtegoed wit te wassen.

Het lijkt de heer Vreeken goed de verduurzaming te versnellen in bijvoorbeeld de Hortus, Artis en de UvA. Hij adviseert de raad Amsterdam kandidaat te stellen voor de Spelen van 2036 om ervoor te zorgen dat die niet naar Saudische stadions met airconditioning gaan. De heer VAN DIJK spreekt in namens de samenwerkende Amsterdamse straatartiesten, de artiesten die optreden op de Dam. In het verleden hebben zij veel steun van de gemeente ontvangen zodat ze hun werk zo goed mogelijk konden doen. Hij wijst op het gedoogbeleid van de burgemeester waardoor alle staattheaterartiesten tijdens hun act vergunningsvrij spraakversterking kunnen gebruiken. Ambtenaren van Handhaving zijn helaas vaak niet op de hoogte van deze regeling waardoor boa’s het optreden afbreken en lange discussies volgen. Dan is het publiek verdwenen en is de artiest zijn inkomsten misgelopen. Soms lukt het zelfs niet een boa te overtuigen. Eén boa heeft systematische boetes aangekondigd voor iedereen die nog spraakversterking gebruikt – ondanks het overleggen van het gedoogbeleid en de uitspraak van de rechtbank. Een van de artiesten is daarop gearresteerd. Onlangs heeft de supervisor van de boa’s laten weten dat het gedoogbesluit niet meer geldig is en gisteravond nog kreeg een collega een boete – omdat er geen publiek was. Elke straatact begint per definitie zonder publiek: dat moet immers nog verzameld worden.

Na drie jaar corona kunnen de straatartiesten eindelijk weer hun brood verdienen en laten ze het publiek weer lachen. Er is steun van de raad, van het publiek, maar Handhaving maakt het werken onmogelijk. Hij hoopt dat de raad dit kan oplossen. Desgevraagd maakt de heer Van Dijk duidelijk dat het vooral over de optredens op de Dam gaat. Onlangs is er contact geweest met de ombudsman over de klacht die onvoldoende is behandeld en in het verleden was dat contact veelvuldig, maar het werkt niet. Hij oppert de regeling die nu in het gedoogbesluit is geregeld, in de APV op te nemen. Voor de korte termijn zou de raad contact kunnen opnemen met Handhaving over dat gedoogbesluit. Of een nieuw gedoogbesluit formuleren waarbij wordt opgenomen dat de spraakversterking voor het hele optreden geldt. Overigens zijn er totaal geen problemen met de politie. Het gaat echt om de mensen van Handhaving. Daar is het onbegonnen werk. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Het lid KOYUNCU wijst op het akkoord bij de politie om racisme en discriminatie op de werkvloer tegen te gaan. De politie-eenheid moet zich committeren aan een pakket maatregelen voor ten minste de komende vijf jaar. DENK bedankt de politie en de vakbonden voor deze mijlpaal. Hopelijk draagt dit bij aan een meer inclusieve werkvloer. Elke eenheid moet een actieplan opstellen. Hij verzoekt de burgemeester dat naar de raad te sturen. Burgemeester HALSEMA beaamt dat de eenheid Amsterdam een actieplan opstelt in vervolg op de landelijke initiatieven. Het is een intern document dat zich richt naar de landelijke eenheidsleiding. Ze wil de hoofdcommissaris wel vragen of hij bereid is het ter beschikking van de raad te stellen. Het lid HOFLAND hoort zorgelijke signalen uit de Diamantbuurt over overlast en vernieling. Daarop krijgt hij graag een reactie van de burgemeester. Burgemeester HALSEMA beaamt dat de onrust in de Diamantbuurt terugkeerde. Zorgelijk, want dat herinnert aan een eerdere periode waarin bewoners echt leden onder de overlast en criminaliteit. De gemeente heeft deze zomer een groot aantal maatregelen genomen. Zo is er extra cameratoezicht op het Smaragdplein; extra inzet van straatcoaches en Handhaving, van politie in met name de nachtelijke uren en extra inzet van de gebiedsmakelaar en het Team Jeugd en Veiligheid van stadsdeel Zuid.

Het buurtcentrum heeft extra zomeractiviteiten gestart voor rondhangende jongeren in de buurt. Er is ook aandacht geweest om de buurt weer extra schoon te krijgen. Dat heeft tot de-escalatie geleid en de rust lijkt weergekeerd. De driehoek zal binnenkort een bezoek afleggen aan de Diamantbuurt en met bewoners spreken. Het lid HOFLAND weet dat een horecaondernemer een aanvraag kan doen om het coronaterras geheel of gedeeltelijk te behouden. Veel ondernemers weten niet dat zij zo’n aanvraag kunnen of moeten doen. Hij oppert bij de aankondiging dat het coronaterras verdwijnt, direct aan te geven dat ondernemers die aanvraag kunnen doen. Burgemeester HALSEMA kan zich voorstellen dat er enige verwarring is geweest bij alle horecaondernemers over de aanvraag voor nieuwe terrasuitbreiding. Ze zoekt contact met Koninklijke Horeca Nederland die via zijn rondzendmail alle ondernemers kan informeren tegen de tijd dat er een einde komt aan de coronaterrassen. Het lid ROODERKERK hoort graag hoe dat precies ziet met het gedoogbeleid voor straatmuzikanten en of boa’s goed handhaven. De problemen spelen kennelijk alleen op de Dam. Burgemeester HALSEMA beseft heel goed dat het de afgelopen jaren heel moeilijk is geweest voor straatartiesten. Ze hebben nauwelijks kunnen werken. De terugkeer moet juist feestelijk kunnen zijn.

Ze zegt toe na te gaan of het gedoogbeleid moet worden opgefrist; ze neemt daarbij de suggestie om het in de APV op te nemen mee en ze gaat na wat er bij de boa’s aan de hand is. Het is zeker niet de bedoeling straatartiesten het leven zuur te maken. Er komt zo spoedig mogelijk een brief naar de raad. Het lid BOOMSMA brengt in herinnering dat de gemeente recent een rechtszaak heeft verloren ten aanzien van het bestuurlijk verplaatsen van demonstranten via bussen. De rechter beoordeelde dat als vrijheidsberoving. De burgemeester moet natuurlijk wel instrumenten hebben om te kunnen optreden. Hij is benieuwd naar de gevolgen hiervan om indien noodzakelijk bij demonstraties handelend te kunnen optreden. Wellicht wil de burgemeester in beroep gaan. Burgemeester HALSEMA bestudeert op dit moment de vrij fundamentele uitspraak. Dat bestuurlijk verplaatsen is uit nood geboren. Bij blokkades van de openbare weg moet de gemeente kunnen optreden. Idealiter wordt elke blokkeerder door de politie

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

meegenomen naar het bureau waar aangifte wordt gedaan, maar dat duurt veel te lang en bovendien is politiecapaciteit schaars. Daarom die bestuurlijke verplaatsing. De afdeling JZ is net als het OM de uitspraak aan het bestuderen. Een optie is nog dat de burgemeester zich tot de minister verhoudt en meldt dat dit een zaak voor wetgeving zou zijn. Zodra er een besluit ligt, informeert ze de raad. Het lid ERNSTING meent dat het blokkeren van de openbare weg op zich toch geen reden is voor bestuurlijke verplaatsing. Burgemeester HALSEMA stelt dat ernstige wanordelijkheid door de rechter wordt getoetst. Die was hier niet in het geding. Het ging bij de uitspraak om de vraag of er vrijheidsbeperking of vrijheidsontneming was in de bus. Het wordt wel anders als demonstranten zich vastlijmen aan het asfalt waarover ook hulpdiensten moeten kunnen passeren. Het is ook altijd een kwestie van proportionaliteit. Sociale Zaken 3 Jaarbeschouwing 2021 van de Ombudsman en Kinderombudsman getiteld ‘Luisteren Leren Doen’ (VN2022-024393) De ombudsman, de heer Ramlal, en de kinderombudsman, mevrouw Van der Does, zijn hierbij uitgenodigd voor een toelichting op de jaarbeschouwing. De heer RAMLAL heeft het afgelopen jaar ongelooflijk veel bewoners, raadsleden en bestuurders gesproken, ook over de jaarbeschouwing met de diverse omringende gemeenten.

De titel is gebaseerd op zijn observatie van de klachten het afgelopen jaar. Daarbij kijkt hij met name aan de patronen. Veel bewoners hebben het gevoel dat er niet echt naar hen wordt geluisterd. Op bezwaren zou niet worden ingegaan. Mensen worden moedeloos van het melden en ze ervaren grote onmacht. Ook ambtenaren ervaren onmacht. Zij lopen tegen van alles aan in de eigen organisatie. Er is eerder al veel gezegd over werken aan vertrouwen. Er liggen al veel analyses en veel zaken zijn gewoon bekend. Het gaat de komende jaren vooral om van onvermogen naar vermogen te gaan. Hij hoopt vaker langs te mogen komen om te delen wat hij vanuit zijn rol ziet. Hij hoopt op input van de raad, bijvoorbeeld door meer technische briefings te organiseren waarbij ook ambtenaren aanschuiven. Zij kunnen vanuit hun eigen expertise vertellen wat ze in de praktijk zien. Dan kunnen er wellicht met elkaar oplossingen worden gevonden. Mevrouw VAN DER DOES heeft het afgelopen jaar met heel veel plezier naast de ombudsman gewerkt. In de jaarbeschouwing heeft ze aangegeven dat voor kinderen het leven opnieuw begint na de coronatijd. Bij dat nieuwe leven hebben veel kinderen een steuntje in de rug nodig, maar er zijn te weinig mensen om de juiste hulp te verlenen. De raad kan wel een rol spelen bij een cultuuromslag.

De inzet van jeugdhulp is veelal niet efficiënt genoeg, omdat de uitvoerders elkaar niet erg vertrouwen en ook ouders niet. Daar wil ze het komende jaar op inzetten. Het lid KOYUNCU hoort dat de vertrouwenscrisis vraagt om radicale nabijheid bij mensen en lokaliteit. De ombudsman vraagt zich af of grote, logge organisaties nog wel te redden zijn met verbeterprogramma’s. Hij citeert een passage uit de jaarbeschouwing over hoe een ambtenaar zich in een bepaalde situatie voelt. Die neemt een baan bij de gemeente omdat hij mensen wil helpen, maar vervolgens moet hij zich meer richten op de budgetten dan op de mensen die hij wil helpen. Hij is benieuwd wat dit doet met zo’n ambtenaar en welke indruk de heer Ramlal heeft van de werksfeer. Voorts krijgt hij de diagnose van een organisatiecultuurprobleem graag toegelicht.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

De heer RAMLAL licht toe dat hij met de heer Brenninkmeijer samen aan de slag zou gaan. De vraag daarbij was of de gemeente nog te redden was. Het veranderen van de organisatie is ontzettend moeilijk, ook al werken de gemeentesecretaris en de directeuren daar heel hard aan. Soms is opnieuw beginnen beter. In stadsdeel West waren veel bewoners boos vanwege de grote verbouwingen en daar is een ambtenaar ingezet om het gesprek met de aannemers aan te gaan. Hij hield ook hoorzittingen in de wijk. Toen verminderde het aantal klachten. Dat was spannend, maar zo kan het dus. Dat is wat hij bedoelde met radicale lokaliteit. Als het erom gaat dat mensen zich echt willen inzetten voor een stadsdeel, dan hebben veel ambtenaren echt een bezieling. Toch geven diezelfde ambtenaren aan last te hebben van het systeem, van hoe het is gefinancierd, hoe in Den Haag bepaalde regels zo gedetailleerd zijn gemaakt, dat het lastig werkbaar is geworden. Verliezen ambtenaren hun bevlogenheid, dan voeren zij hun werk nog taakgericht uit. De vraag is dan wel of dat nog het goede is. De ombudsman probeert zaken scherp neer te zetten, maar niet op een manier waarop iedereen de verbinding met elkaar verliest. Het is goed dat de huidige wethouder Van Buren de organisatie scherp in de gaten houdt. Dat is nodig.

De raad kan aan de ontwikkeling van de organisatie bijdragen door er met scherpte op door te vragen, maar ook de rust te brengen die de organisatie nodig heeft op zaken op orde te stellen. Het lid BROERSEN begrijpt uit de jaarbeschouwing dat het terugbrengen van het vertrouwen een grote opgave voor de gemeente is. Het is mooi hoe stadsdeel West daaraan werkt. Ze is benieuwd of er gemeenten zijn waaraan Amsterdam een voorbeeld kan nemen – die dus het waarnemen, luisteren en leren veel beter doen dan Amsterdam. De heer RAMLAL wijst op de gemeente Diemen. Die is lastig met Amsterdam te vergelijken, want dat is een hele kleine gemeente. Daar kent de organisatie wel een cultuur van elkaar aanspreken en van elkaar leren. Er zijn ook kleine gemeentes waar het niet goed gaat. In Diemen was er een bepaalde manier van openbaar bestuur in de verschillende lagen – gemeenteraad, bestuur, ambtenaren – dat maakte dat er iets moois ontstond. De VNG heeft ook veel goede voorbeelden, bijvoorbeeld GemeenteDelers, die de best practices van de gemeenten deelt met het hele land. Het lid BOOMSMA heeft het advies voor meer technische briefings goed gehoord, net als het advies over de Gouden Oorstandaard. Dat leek wat meer gericht op bedrijven. Ambtenaren zouden moeten worden getraind in het ontdekken van hun eigen beoordelingsfouten. Dat krijgt hij graag toegelicht.

Van mevrouw Van der Does hoort hij graag hoe het zit met het belang dat hulpverleners beter luisteren naar het verhaal van de ouders van kinderen. Dat zou toch voor de hand liggen. Mevrouw VAN DER DOES licht toe dat ouders wel degelijk betrokken worden bij de relatief simpele aanpakken door het OKT en dergelijke. De klachten komen vooral wanneer zaken allang in de Kinderbeschermingsmaatregelsfeer zitten. Daar speelt Jeugdbescherming een rol of de Schrikkerstichting. Daar voelen ouders zich buiten spel gezet. Er praat wel een gezinsmanager met de ouders. Die ouders hebben het niet goed gedaan, dus die worden niet vertrouwd. Het lid AHMADI hoorde gisteren in het nieuws dat de situatie met jeugdzorg inmiddels zo slecht gesteld is, dat er niet langer legitimiteit bestaat om kinderen uit huis te plaatsen. Ze is benieuwd of dat in Amsterdam zou moeten worden doorgevoerd. Mevrouw VAN DER DOES vervolgt dat ze die conclusie deelt. Ze is ook kinderrechter in Rotterdam en daar speelt het ook. De Amsterdamse kinderrechters zien ook dat ze dingen uitspreken die Jeugdbescherming niet opvolgt. Dat is geen onwil, maar dat komt door onvoldoende capaciteit. Er speelt heel veel in jeugdland waarover zij zich grote zorgen maakt. Het beter benutten van wat er al is, zorgt ervoor dat er meer mogelijk is met minder mensen.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

De heer RAMLAL meldt dat de Gouden Oorstandaard op dit moment vooral wordt toegepast in het bedrijfsleven. Gemeentes hebben nog geen objectief normenkader als het om luisteren gaat. In het bedrijfsleven is dat er wel als het gaat om responstijd en de klanttevredenheid. De Gouden Oorstandaard zou wel een normenkader kunnen bieden waarbij externen kunnen auditen en checken hoe de dienstverlening richting bewoners is vormgegeven. Het is een hulpmiddel. Amsterdam kan de eerste zijn om te helpen met elkaar het gesprek te voeren. Veel ambtenaren proberen wel goed te luisteren, maar luisteren is een heel psychologisch proces van zenden en ontvangen. Gaat het om bijvoorbeeld inspraak, dan zeggen ambtenaren dat ze het oprecht zo goed mogelijk hebben willen doen, maar tegelijkertijd hebben bewoners in datzelfde gesprek het idee dat er totaal niet naar hen is geluisterd. Ambtenaren hebben te maken met valkuilen. Als je de hele dag bezig bent coronasteunmaatregelen te beoordelen en er is een beperkt budget, dan is er misschien geen oog voor bijzondere omstandigheden. Dus ook al is er een inherente beleidsafwijkingsmogelijkheid, toch wordt daar weinig gebruik van gemaakt. De oplossing hiervoor is intervisie, professionalisering, mensen in setjes op een aanvraag zetten. Daar zou de organisatie meer om kunnen sturen.

Het lid HEINHUIS ziet dat de ombudsman zich in een van de aanbevelingen specifiek tot de raadsleden richt. Misschien kan hij dat nog wat verder toelichten. Meer inspraak leidt niet altijd tot meer vertrouwen. Verder is ze benieuwd naar de prioriteiten van de ombudsman voor de komende jaren. De heer RAMLAL adviseert de raad vooral vragen te stellen, over welk onderwerp dan ook. Dat is de vraag welk beeld het college heeft over de klachten die daarover zijn binnenkomen. Als de raad daaraan prioriteit geeft, zal de organisatie daaraan ook prioriteit willen geven. Ambtenaren delen graag hun deskundigheid met de raad. Een technische briefing kan helder maken waar een uitvoeringsdienst tegenaan loopt. Soms is het aardig als mystery guest zelf de dienstverlening eens uit te proberen. Het lid ROODERKERK bedankt voor het goede jaarverslag en de mooie suggesties daarin. Ze las een drietal opdrachten: een opdracht aan de ombudsman zelf, aan het college en ook aan de raad. Ze vindt het belangrijk dat burgers de kans krijgen gehoord te worden door de ombudsman, maar dat ze ook bij de raad en bij de ambtenaren terecht kunnen. Die moeten dus met elkaar verbonden zijn. Ze hoopt dat dat vaker gebeurt. De opdracht voor het college en de ambtenaren is vaker de stad in te gaan. Dat is een heel waardevol advies.

En de opdracht aan de raad is dat de raad een manier van omgang van elkaar moet nastreven die het vertrouwen waard is. Dat betekent verder kijken dan politieke relletjes en persoonlijk gewin en wel politieke oplossingen met elkaar zoeken. Het is wellicht een item voor het raadscongres dat binnenkort plaatsvindt. De heer RAMLAL organiseert graag zo’n whole system in one room-rondetafel. Hij zou graag zien dat er in 2027 geen opvolger meer (nodig) is. Dat kan als de organisatie zelf dat soort rondetafels organiseert. De ombudsman is namelijk een noodvoorziening. Die is niet nodig als de eerstelijnsklachtafhandeling op een zodanig niveau komt, dat waar het mis gaat, er wel van geleerd wordt. Dan zou zo’n eerstelijnsklachtbehandeling die rondetafel kunnen organiseren. Hij moedigt het aan dat de raad de stad in gaat. Hij organiseert zelf een ombulance: hij gaat naar de mensen toe. Hij nodigt raadsleden uit eens mee te gaan. Tot slot de algemene oproep: geef het goede voorbeeld in het gesprek voeren met elkaar in deze zaal. Het lid VAN DER HEUL bedankt de kinderombudsvrouw voor haar eerlijke reactie op Jeugdzorg. De kinderen hebben natuurlijk zeer geleden onder de coronamaatregelen.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Het verschil tussen het kleine Diemen en het steeds grotere Amsterdam is heel groot. Het raadt het boek microfobie aan. Mensen voelen zich niet gehoord. Een oplossing kan zijn na te denken over lokale referenda. Dan wordt namelijk de burger gehoord. Het liefst zou zo’n referendum bindend moeten zijn. Hij hoort graag hoe de ombudsman daar tegenaan kijkt. De heer RAMLAL wijst erop dat de invoering van referenda een politieke beslissing is. In algemene zin is hij groot voorstander van innoveren, dus de dienstverlening goed toesnijden op de bewoners. Hij oppert dit bespreekbaar te maken in de raad en te kijken naar experimenten die er al zijn geweest op dit vlak. Na de reorganisatie is de gemeente best op afstand gezet. Het zou mooi zijn om de lokale kennis bij stadsbesturen beter te benutten. Mevrouw VAN DER DOES vult aan dat het vooral gaat over met elkaar praten en naar elkaar luisteren. Het resultaat moet bij voorkeur een gemeenschappelijk gedragen beslissing zijn. Het lid ERNSTING leest dat er ook dingen wel goed zijn gegaan. Er zijn ontzettend veel contacten tussen gemeentelijke organisaties en burgers. Natuurlijk zijn er allemaal algemene regels nodig, maar soms zou maatwerk veel passender zijn. Dat stuit al gauw op juridische argumenten dat er sprake is van precedentwerking of willekeur.

Hij is benieuwd hoe de ombudsman kijkt naar meer maatwerk en om Amsterdammers meer tegemoet te treden met een menselijke maat. Gesproken wordt van een grote vertrouwenscrisis tussen overheid en burgers. In een rapport van de UvU uit mei worden drie types prestaties van overheden voor het vertrouwen onderscheiden: tevredenheid met beleidsuitkomsten, tevredenheid met besluitvormings- en uitvoeringsprocessen en tevredenheid met het directe contact. De conclusie was dat het gemiddelde politieke vertrouwen weliswaar fluctueerde, maar gemiddeld een stabiele trend laat zien. Dat hangt veel samen met politieke controverses, rampen of grote landelijke politieke discussies. Hij is benieuwd hoe de ombudsman dat ziet. De heer RAMLAL licht toe dat er in de bestuursrechtelijke literatuur al het nodige is verschenen aan juridische discussies over politieke willekeur. Bijvoorbeeld rond de Airbnb-boetes. Maatwerk zou zorgen voor precedenten, maar rechters kijken daar niet zo naar. Die veronderstelling klopt dus niet. De gemeente kent ook de wettelijke opdracht om af te wijken van de regels daar waar de omstandigheden daartoe nopen. De proportionaliteit mag niet uit het oog worden verloren. Soms wijken ambtenaren ook af van de algemene regels, maar dat doen ze onder de radar en dat is nu weer niet de bedoeling. Er is heel veel onderzocht over vertrouwen, ook in Amsterdam.

Het vertrouwen blijkt sterk versplinterd te zijn. Mensen die weinig met de gemeente te maken hebben, hebben een aardig vertrouwen. Juist bij de mensen die sterk afhankelijk zijn van diezelfde gemeente of andere overheidsinstellingen, zit heel weinig vertrouwen. Dat vindt hij zeer zorgelijk. Het lid BONS hoorde Diemen als goed voorbeeld. Ze is benieuwd of er ook internationale steden zijn die als voorbeeld kunnen dienen. Het lid RAMLAL heeft die gegevens niet paraat, maar het zou wel een geschikt onderwerp zijn voor een ombudsacademie. Hij kent wel mensen die zouden kunnen kijken naar goede voorbeelden buiten Nederland om daaraan inspiratie te ontlenen. Als hij dat organiseert, komt de uitnodiging ook naar de gemeenteraad. De VOORZITTER bedankt de ombudsman en -vrouw voor hun bijdragen. Het lid KOYUNCU stelt dat iedereen een kritische vriend nodig heeft die durft te spiegelen. De ombudsman is zo’n kritische vriend van de gemeente die de gemeente een spiegel voorhoudt en haar van advies voorziet. Graag ziet DENK dat de ombudsman meer

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

betrokken wordt in trajecten vooraf. Bij achteraf kritisch controleren is immers het kwaad al geschied. Het rapport spreekt van een historisch laag vertrouwen van de burgers in de overheid, maar de overheid laat telkens weer zien dat ze zichzelf niet kan verbeteren. Veel ambtenaren en politici doen hun best om werk te maken van goed bestuur, maar soms leidt diezelfde bevlogenheid ertoe dat ze niet meer goed openstaan voor andere perspectieven. Soms is de werkdruk gewoon te hoog en dat gaat ten kosten van reflectie. Bewoners moeten altijd kunnen rekenen op behoorlijk bestuur. Het lid Koyuncu gaat graag in op de handreiking om te werken aan een verbeteringsslag samen met de nieuwe raad, het college en de ombudsman en kinderombudsvrouw. DENK komt met moties om bij te dragen aan de verbeteringsslag. Hij piept dit punt naar de raad. De ambtenarij lijdt soms aan stroperigheid in de eigen organisatie. Hij hoort graag of de burgemeester deze signalen ook kent en welke acties zij hiervoor heeft ondernomen of gaat ondernemen. Er dient bestuurlijke aandacht te zijn voor het prestatievermogen van de gemeente zelf. De organisatie doet regelmatig onderzoek naar doorlooptijden en kwaliteit van processen. De structurele aandacht hiervoor kan echt beter. Het lid BROERSEN begrijpt dat de opgave voor burgemeester Halsema wel net wat anders is dan die voor de burgemeester van Diemen.

Een werkbezoek aan Diemen zou ze een goed idee vinden. In de jaarbeschouwing staan heel concrete voorstellen zoals het geven van luistertijd aan ambtenaren en het monitoren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Ze is benieuwd of het college die aanbevelingen meeneemt. Het lid BOOMSMA constateert dat het rapport ernstige conclusies bevat: een cultuurprobleem dat zich uit in een verstoord contact met de burger. Zelfs ambtenaren geven aan moedeloos te worden van hun eigen organisatie. Eerder is al het proces van herziening van de juridische functie in gang gezet. De vraag is hoe het nu verder moet. Hij is benieuwd of de burgemeester de aanbevelingen meeneemt in het verdere traject. Hij hoort ook graag wat de burgemeester vindt van die Gouden Oorstandaard, een normenkader voor luisteren. Tegenspraak organiseren via een knelpuntenbrief zoals de Sociale Verzekeringsbank doet, vindt hij een interessante gedachte. Hij wil weten in hoeverre gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid af te wijken van algemene regels bij bijzondere omstandigheden. Het lid HEINHUIS is blij met de agendering van dit onderwerp. Ze deelt de opvatting over de kritische vriend. Ze wil dan ook goed nadenken over wat die kritische blik voor de raad betekent. De overheid in Amsterdam zou meer mensgericht moeten zijn.

Laat dat nu bij uitstek de taak van de overheid zijn. Het is heel confronterend dat dat niet goed gaat. Eerdere rapporten hebben dit ook al aangegeven. De vraag is hoe het vertrouwen in de organisatie kan worden teruggewonnen. Ze hoort graag van de burgemeester hoe dat samenhangt met dit rapport en hoe de aanbevelingen in dit rapport worden meegenomen bij de initiatieven die er al zijn binnen de gemeente om het vertrouwen te herstellen. Het lid ERNSTING onderschrijft de vragen van Volt en het CDA als het gaat om de aanbevelingen in relatie tot de juridische functie en de bestuursopdracht. Ook hij is benieuwd naar de reactie op het toepassen van maatwerk als de persoonlijke omstandigheden daartoe nopen. Hij denkt dat meer variatiemogelijkheden goed zouden kunnen zijn. Burgemeester HALSEMA bedankt de ombudsman en de kinderombudsman heel hartelijk. Ze zijn nu goed een jaar onderweg. De beschouwingen met de ombudsman zelf en zijn hele staf waren buitengewoon interessant. Zij willen zich ook beschouwen als een kritische vriend. Er is geen verschil van mening over de fouten die er worden gemaakt en over de tekortkomingen die er in het gemeentelijk apparaat en in het bestuur zijn. Dat gaat

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

traag; dat is stroperig. Ook ambtenaren ondervinden daar last van. De ombudsman is niet alleen controleur, maar kan de gemeente ook adviseren. De burgemeester ziet over de afgelopen decennia dat er een sturingsfilosofie is ontstaan binnen de overheid die zich baseert op de calculerende burger. Die stamt uit de jaren ’80 en ’90. Daarbij ligt er een sterke nadruk op het doelmatig handelen van de overheid, veel meer dan op het rechtmatig of zelfs rechtvaardig handelen. De burger wordt beschouwd als een categorie die beheerst dient te worden en die als risico wordt gezien. Van de burger moet worden gewonnen in plaats van dat die wordt geholpen. Er is een culturele wijziging nodig, een wijziging in de sturingsfilosofie. Dat vergt tijd. Daarbij moet de overheid niet langer uitgaan van de calculerende burger, maar de overheid moet dienstbaar zijn aan de inwoners. Daarbij hoort vertrouwen. Dat vergt een herziening in het ambtelijk apparaat en in het bestuur. Ze ziet al wel veranderingen optreden, zeker bij de juridische afhandeling. Zo wordt de bezwaarfase veel vaker gebruikt om nog eens het gesprek met elkaar aan te gaan. Ambtenaren moeten zich vrij voelen om naar buiten te gaan en gemandateerd door hun directies afwijkende beslissingen kunnen nemen.

Dat betekent ook dat de bestuurders daar waar fouten worden gemaakt, voor de ambtenaren moeten gaan staan en ze niet in de kou moeten zetten. Daarmee kunnen ze optimale oplossingen zoeken voor burgers. De burgemeester is van plan begin oktober een voortgangsrapportage naar de raad te sturen over de juridische functie. Dat is nog maar een klein deel. Ze suggereert dat de raad een technische hoorzitting belegt met de gemeentesecretaris. Er loopt een bezuinigingsronde. De gemeentesecretaris heeft aangegeven die reorganisatie te willen gebruiken om een aantal procedures waaronder de klachtafhandeling te herzien. De eerste verantwoordelijkheid van de burgemeester ligt op de juridische procedures en de grote verantwoordelijkheid ten aanzien van de reorganisaties liggen bij wethouder Van Buren. De wethouder vindt dat ook zeer noodzakelijk. De burgemeester oppert de wethouder bij het gesprek hierover te betrekken. Het Amsterdamse afwegingskader voor voorgenomen beleid en regelgeving is herzien. Dat richt zich veel meer dan in het verleden op rechtvaardigheid in plaats van doelmatig beleid. Voor het stedelijk programma klachtbehandeling geldt dat er op zo veel mogelijk manieren over de klacht in contact wordt getreden met de burger, dus niet alleen schriftelijk.

Inmiddels heeft er een eerste herijking van de bezwaarprocedure plaatsgevonden waarbij fundamentele veranderingen natuurlijk onderwerp van discussie met de raad zijn. De raad heeft een sterke voorkeur voor een onafhankelijke bezwaarprocedure en daar heeft de burgemeester wel haar vragen bij vanwege de verdere juridisering. Er loopt nu een experiment om enerzijds te kijken naar een eenhoofdige bezwaarprocedure voor bepaalde subsidieaanvragen om die sneller te laten verlopen en tegelijkertijd wordt bekeken welke zwaardere beslissingen in aanmerking zouden moeten komen voor een onafhankelijke bezwaarprocedure. Daarover informeert ze de raad graag nog uitgebreider. Er is veel meer aandacht voor het trainen van medewerkers als het om het beantwoorden van vragen gaat en oplossingsgericht werken. Voor het eind van het jaar komt de burgemeester met een voorstel hoe de gebrekkige organisatie rond de Woo veel beter kan laten werken. De burgemeester vindt het uiterst vervelend dat de gemeente aanhoudend de wet overtreedt door er niet in te slagen inwoners tijdig van de juiste informatie te voorzien. Zowel wethouder Van Buren als de gemeentesecretaris als de burgemeester zelf bereiden zich voor op een uitgebreidere brief aan de raad. Een bestuurlijk team richt zich op het versterken van het vertrouwen van de burger in het functioneren van het gemeentelijk apparaat.

Het lijkt haar beter de aanbevelingen van de ombudsman en de suggesties van de raad samen te voegen in een brief waarbij het team zijn opvatting geeft over de toekomst van het gemeentelijk apparaat en het herstel van vertrouwen tussen burger en overheid. Er komt dus een brief over de juridische functie, een vervolg. Dat is een afspraak met de raak op initiatief van o.a. het lid Van Schijndel. Dit heeft enige vertraging opgelopen door het overlijden van de heer Brenninkmeijer die de voorzitter was van de commissie Brenninkmeijer om via juridische procedures processen van mediation en herstelrecht de relatie tussen overheid en burger te verbeteren.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Herstel van vertrouwen raakt niet alleen aan de juridische functie, maar ook aan klachtafhandeling, werkwijze, indeling van het ambtelijk apparaat en aan de initiële besluitvorming. Die brief komt van het bestuurlijk team. Het lid ERNSTING vult aan dat het bestuur ook de gemeenteraad is, dus de raad moet ook naar zichzelf kijken en worden meegenomen in een dergelijk onderzoek. Het lid HEINHUIS heeft eerder gevraagd het onderzoek vanuit de ambtenaren op te nemen in het jaarverslag en hoe daarmee per afdeling wordt omgegaan. Wellicht kan de burgemeester dat opnemen in haar brief. Burgemeester HALSEMA was zeer enthousiast over die suggestie, dus vanzelfsprekend zal dat een vervolg hebben. Verder is het aan de raad zelf om mee te doen aan het genoemde onderzoek. Het lid ROODERKERK stelde zojuist voor dit onderwerp ook bij het raadscongres over twee weken te bespreken. Misschien kan er contact zijn met degene die dat organiseert om daar een sessie aan te weiden. Burgemeester HALSEMA oppert dat de raad ook moties kan indienen die de burgemeester dan kan betrekken bij de brief. De VOORZITTER concludeert dat de commissie zeker interesse heeft in een technische hoorzitting met de gemeentesecretaris – hopelijk luk dat nog voor de raadsbehandeling. Het lid Koyuncu ziet vooralsnog af van piepen naar de raad. Hij komt met zijn suggesties naar het college.

Hiermee is dit punt voldoende besproken. Openbare Orde en Veiligheid 4 Discussienota VVD over cameratoezicht (VN2022-004376) Het lid MARTENS stelt dat de raad vaker over cameratoezicht heeft gesproken waarbij dat dan werd gelinkt aan een incident. Omdat er in het najaar een beleidsstuk komt, wil ze graag nog eens van gedachten wisselen over dat toezicht. Veelal gaat het in Amsterdam om de vrijheid om jezelf te kunnen zijn en de veiligheid om over straat te kunnen gaan zoals je wil. Ze wil niet blijven steken bij een offensief. De VVD is groot voorstander van cameratoezicht. Het kan ervoor zorgen dat mensen sneller worden opgespoord en dat het een afschrikkende werking kan hebben. Het zorgt voor een veiliger gevoel bij burgers. De VVD heeft tien punten opgesteld waarom cameratoezicht belangrijk is. Ze noemt er vier. De eerste is het schrappen van het subsidiariteitsvereiste. Dan gaat het erom hoe de gemeente ervoor kan zorgen dat er sneller camera’s worden geplaatst vooral op plekken waar bewoners daarom vragen. Dan het gebruik van live viewopties bij privécamera’s. Op dit moment kan de politie meekijken als private camera’s worden ingeschakeld door privéalarmcentrales. Het lid HOFLAND vraagt of het bewust de bedoeling is camera’s te gebruiken en het Wetboek van Strafvordering ter zijde te schuiven kijkend naar punt 1 en 4.

Een andere grens is misschien punt 5: beelden meteen bekend maken. Dat heeft er namelijk in het verleden voor gezorgd dat veroordeelden strafvermindering kregen. Het lid MARTENS verzekert dat de VVD altijd aan de wet naleeft, maar er kan meer ruimte zijn. Bijna 70% van de Amsterdammers wil ook echt meer cameratoezicht. Dat is niet representatief voor het stadsbestuur dat er nu zit. De vrijheid van het individu houdt op wanneer die een ander in gevaar brengt. In hele ernstige gevallen weegt privacy voor de VVD minder zwaar dan het kunnen gebruiken van camerabeelden om ernstige delicten op te sporen of om er heel snel bij te kunnen zijn. Ze zoekt dus binnen de grenzen van de wet.

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Het derde punt is het sneller tonen van beelden. Ze hoort graag of er mogelijkheden zijn om beelden sneller te kunnen inzetten of dat er blokkades zijn. Tot slot zou ze camera’s willen inzetten bij verkeers- en leefbaarheidsovertredingen. De gemeente heeft ook camera’s om boetes te incasseren, dus wellicht kunnen deze zelfde camera’s ook worden gebruikt om jongens op opgevoerde scootertjes die over het voetpad racen, te beboeten. Het lid AHMADI vreest dat die scooterjongens dan ook vaak onterecht worden opgepakt. Dit gaat niet alleen zorgen voor meer veiligheid, maar ook voor meer onterechte controle op mensen van kleur en jongens die juist al gestigmatiseerd worden. Meer scootercontrole ligt meer voor de hand dan meer camera’s. Het lid MARTENS heeft vertrouwen in de politie dat die zich aan de wet houdt. Op dit moment zijn het de jongens in haar wijk – ze noemt helemaal geen kleur – die zorgen dat ze met haar kinderwagen omver wordt gereden. Meer scootercontroles lijken haar prima, maar mensen zijn schaars en camera’s kunnen een verlichting vormen voor zowel de ambtelijke als de politiecapaciteit. Het lid NADIF is het niet eens met de discussienota. De gemeente neemt echt gewogen beslissingen als het om cameratoezicht gaat. Per instantie wordt bekeken wat er gebeurt, of het nodig is en hoe hiermee wordt omgegaan.

Amsterdam gaat juist de goede richting op als het gaat om privacy. De gemeente kijkt ook hoe ze camera’s kan inzetten als er ernstige incidenten zijn. Wat er volgens Europese wetgeving mogelijk is, speelt ook mee. Het subsidiariteitsbeginsel is niet zonder reden ingesteld. Daar moet dan ook zorgvuldig mee worden omgegaan. GroenLinks is ook absoluut geen voorstander van het inzetten van drones. Allemaal camera’s door de hele stad tast de privacy van alle Amsterdammers aan. Het lid MARTENS bepleit zeker niet overal camera’s te gebruiken. Er zal per keer een afweging moeten worden gemaakt of de gemeente dit middel kan inzetten. Als bewoners expliciet vragen om camerabewaking, dan is ze benieuwd hoe GroenLinks ervoor gaat zorgen dat die mensen zich veilig voelen en ook veilig zijn. Het lid NADIF vindt het heel belangrijk om te bekijken wat er nodig is op een locatie en wat de mogelijkheden zijn. Het is een kwestie van per geval bekijken wat er nodig is. De onderliggende problematiek vereist een veel bredere aanpak dan de nu voorgestelde maatregelen. Het lid MARTENS weet wel dat camera’s zeker niet alles gaan oplossen, maar als een ondernemer voor de tiende keer is overvallen, met welke oplossing komt GroenLinks dan morgen? Het lid NADIF hoort het lid Martens praten alsof er niets wordt gedaan.

De politie grijpt in en er wordt wel degelijk gekeken hoe de veiligheid kan worden vergroot. Volgens haar is het niet nodig nog heel veel meer of anders te doen dan nu al gebeurt. Het lid GARMY staat niet negatief tegenover de inzet van cameratoezicht als ondersteunend instrument om de openbare orde op straat te kunnen waarborgen. Cameratoezicht kan zeker preventief werken en kan ondersteunend zijn bij het opsporen van daders. Gaat het om het verlengen van de bewaartermijnen van de beelden, dan is de vraag voor welke beelden dit geldt en of hieraan behoefte is. Beelden van overtredingen en verdachten zouden zo snel mogelijk moeten worden gepubliceerd. Het is echter aan de politie om dat te bepalen. Bovendien is ook de politie gebonden aan wettelijke kaders. Enerzijds pleit de VVD voor afschaffing van het subsidiariteitsbeginsel, anderzijds geeft ze aan dat het alleen in sommige situaties moet worden toegepast. Verborgen camera’s worden als mogelijk inzetbaar middel genoemd. Of de inzet effectief is, is niet duidelijk. Gesproken wordt over het slimmer inzetten van camera’s. Dat krijgt hij graag toegelicht. Het lijkt alsof de VVD met dit voorstel de taak van de politie wil overnemen. De politie is expert

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

waar het de veiligheid betreft. De maatregelen zijn aan hen. Zij houden Amsterdam veilig – dat is geen taak van de politiek. Het lid BOOMSMA denkt dat live viewopties een heel goed idee zijn. Dat geldt niet voor verborgen camera’s. Flexibel cameratoezicht kan wel werken. Hij gaat ervan uit dat de wettelijke bewaartermijn van 48 uur wordt gehanteerd en niet van zeven dagen. Het lid ALBERTS ziet zeker de voordelen van cameratoezicht: het zijn extra ogen voor de handhaving en de openbare orde. Camera’s kunnen ook helpen bij opsporing. De hoodie is samen met het mondkapje een uitstekende vermomming. Dat roept vraagtekens op over de effectiviteit. Er kleven ook nadelen aan. Camera’s zijn achteraf. Ze voorkomen niets. Ze helpen hoogstens achteraf met de opsporing. Dan moeten de beelden ook nog goed zijn. Alles afwegend levert die subsidiariteit weinig op. Camera’s zijn niet gratis en er moet ook nog eens live worden meegekeken. Particuliere camerabeelden worden al gedeeld. Het is compleet onduidelijk wat de VVD hiermee wil. Het lid MARTENS wil op een volwassen en rustige manier het gesprek voeren over camera’s zonder dat het aan een incident hangt. De VVD wil graag die camera-inzet optimaliseren. Daarom is de discussienota zo breed. Het lid HOFLAND waardeert het enorm dat er nu een discussie wordt gevoerd zonder dat de raad wordt gegijzeld door de emotie van een incident.

Hij complimenteert de burgemeester en de gemeente voor het beleid ten aanzien van cameratoezicht. Alle besluiten zijn op nut en noodzaak uitgelegd en dat is heel goed. Met dat camerabeleid is D66 heel blij. Het lid ABDI hoort nog graag welke zaken het lid Martens meegenomen heeft uit eerdere evaluaties rond cameratoezicht en wat ze hoopt terug te zien in de actualisatie van het beleidskader cameratoezicht. Het lid KROM viel het op dat het woord privacy in het hele stuk niet voorkomt. Dat is voor de Partij voor de Dieren het grootste probleem. Eerder kwam naar voren dat het niet mogelijk is harde conclusies te trekken over de effectiviteit van flexibel cameratoezicht. Ze wil graag weten aan de hand van welke indicatoren wordt besloten of een toezichtoperatie effectief zijn geweest. Wellicht zijn deze rapporten beschikbaar. Het lid NANNINGA staat in grote lijnen positief tegenover cameratoezicht, waarbij er wel oog moet zijn voor het spanningsveld veiligheid en privacy. De nadruk zou meer op veiligheid mogen liggen. Burgemeester HALSEMA beaamt dat er eigenlijk altijd over cameratoezicht wordt gesproken naar aanleiding van incidenten. Het is inderdaad goed er een keer in algemene zin over te praten. Ze verbaast zich wel over het beeld dat naar voren komt van het cameratoezicht in Amsterdam. Het aantal geregistreerde camera’s bedraagt zo’n 29.622. Daar zitten 220 OOV-camera’s bij.

Op de dag van de brand in de Duoflat zijn gelijk camera’s opgehangen en is er overleg gevoerd over de cameracontrole binnen. Op Plein 40-45 hangen verschillende gemeentelijke camera’s vanwege de onrusten daar in het verleden. Het lid MARTENS benadrukt dat het om situaties ging die in de vorige raad zijn besproken waarbij veel collega’s de optie camera’s plaatsen werd verworpen. Om die reden heeft ze die plekken genoemd. Burgemeester HALSEMA stelt dat het niet mogelijk is het subsidiariteitsbeginsel te schrappen. Dat is wettelijk voorgeschreven. Camera’s doen inbreuk op de privacy en daarom dient plaatsing noodzakelijk te zijn, proportioneel en subsidiair. De beelden worden vier weken bewaard conform wetgeving. Grootschalig gebruik van live view wordt voornamelijk gedaan door particuliere alarmcentrales en staat los van het gemeentelijke

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

publieke cameratoezicht. Dat wordt bij de politie uitgekeken. Als particulieren zichzelf aanmelden bij een particuliere alarmcentrale, kan die de beelden bij calamiteiten doorzetten naar de politie. Dat gebeurt dus al. Op gebruik maken van verborgen cameratoezicht is de burgemeester fel tegen. Dat is echt een principieel punt. Als burgers worden gevolgd door de overheid moet dat altijd kenbaar zijn. Bovendien gaat er dan ook een preventieve werking van uit. Dat blijkt wel uit het waterbedeffect. Zodra er ergens een camera hangt, verplaatsen bijvoorbeeld groepen dealers zich naar een plek waar er nog geen eentje hangt. Dan is er het idee om beelden van overtredingen en verdachten direct te publiceren. De beelden die worden gemaakt met de gemeentelijke openbare ordecamera’s vallen onder de Wet politiegegevens. De gemeente heeft geen zeggenschap over het publiceren van die beelden. Dat is immers een opsporingsmiddel en dat valt onder de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van het OM in samenwerking met de politie. Het is het OM dat telkens de afweging maakt of publicatie voor de hand ligt. Het lid MARTENS hoort dan graag of er ook wel eens situaties zijn waarbij het wenselijk is zo snel mogelijk beelden te tonen om mensen op te sporen. Misschien kan de burgemeester in gesprek gaan om dat proces te versnellen.

Burgemeester HALSEMA stelt dat er veel wordt geopenbaard en dat het dan altijd gaat om de openbaarmaking van verdachten en niet van daders. Daarbij speelt de privacy van iemand die niet veroordeeld is en van wie het helemaal niet zeker is dat hij een dader is, een rol. De hoofdofficier van Justitie hecht er waarschijnlijk sterk aan dat de burgemeester zich niet bemoeit met zijn opsporingsbeslissingen. Dat is een belangrijke scheiding in de rechtsstaat en die zou de burgemeester in stand willen houden. Ook het gebruik van drones is niet aan de orde. Ze worden wel ingezet bij grootschalige demonstraties waar de openbare orderisico’s heel groot zijn. Het is absoluut geen middel om mensen op straat te volgen. Technische wijzigingen niet langer afstemmen met de adviesgroep Cameratoezicht, ook dat idee wijst de burgemeester af. Het heeft helemaal geen vertragende werking op de besluitvorming. Integendeel zelfs. Het jaarlijks budget voor cameratoezicht verdubbelen, daarvan geeft de burgemeester aan dat zij op bepaalde onderdelen best een verdubbeling van het budget zou willen zien, maar niet hier. Ze zou dat eerder willen inzetten voor preventieve maatregelen. Gaat het om de tweejaarlijkse evaluatie, dan is die van 2021 begin dit jaar naar de raad gestuurd. Als daar nog informatie ontbreekt, zal de burgemeester dat aanvullen.

Een geactualiseerd beleidskader wordt deze maand vastgesteld en komt dan naar de commissie. Het lid MARTENS voert dit gesprek graag nog een keer in de raad en ze kan de discussienota nu aanscherpen dankzij de antwoorden van de burgemeester. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 5 Amsterdam wordt vooral de laatste maanden overspoeld door kansloze, criminele asielzoekers Nr. VN2022-028739 Het lid NANNINGA stelt dat grote groepen kansloze asielzoekers hier vrijdags met de trein aankomen voor een weekendje zuipen en roven. Ze vertonen extreem vervelend gedrag naar vrouwen tot vrouwelijke agenten aan toe. Het is schelden en spugen. Zo omschreven agenten het onlangs in de krant. In deze raad wordt besloten welke beleid wenselijk is voor de toekomst. Deze onthutsende situaties waren de raad niet bekend geworden als agenten van de Amsterdamse politie dit niet hadden aangegeven. Het is buitengewoon ernstig. In 2019

Concept Raadscommissieverslag, 8 september 2022

heeft het lid Nanninga al gevraagd of de politie kon registreren in welke mate deze groep verantwoordelijk is voor de criminaliteit in de stad middels een projectcode. Niet veel later is dat gelukkig in gevoerd. Agenten weten wel hoe het zit, maar een goede registratie van deze vorm van misdaad ontbrak net als erkenning bij het stadsbestuur. Agenten voelen zich onvoldoende gehoord over een probleem dat al zo lang speelt. De gemeente kan niet zo veel aan de oorzaak doen. Het is vooral te wijten aan bezuinigingen op de politie. Het lid ABDI is benieuwd waar het gaat over die aanrandingen welke cijfers horen bij ‘grote aantallen’ en waar dat rondzwerven vandaan komt. Het lid NANNINGA legt uit dat ‘tot aanranding van agentes in burger aan toe’ een citaat is van een politieman, een van de klokkenluiders in De Telegraaf. De politie zegt zelf dat ze er in een weekend soms wel dertig of veertig naar binnen brengen. Dat rondzwerven haalt ze uit de getuigenissen van diverse agenten, bevestigd door de korpschef. Het lid AHMADI dacht dat het ging om 25 op een bevolking van 800.000. Het lid NANNINGA las dat 25 tot 30 per weekend geen uitzondering is. De gemeente moet dit probleem goed registreren, analyseren en de gevolgen daarvan aanpakken.

JA21 roept nogmaals op tot een heldere registratie en rapportage van deze specifieke vorm van criminaliteit middels de projectcode ViN, zodat de raad haar werk kan doen op basis van de juiste cijfers. Ze wil graag weten waarom dat pas begin dit jaar is gebeurd. Ze is ook benieuwd naar de visie van de burgemeester op de asielboot waar zogenaamde veiligelanders op komen. Het lid NADIF vindt het afschuwelijk dat er nu twee dingen bij elkaar worden gehaald die niets met elkaar te maken hebben. Het percentage zogenaamde veiligelanders is dermate laag dat dit er helemaal niets mee te maken heeft. Dit zijn uitspraken die worden gedaan op basis van aannames en vooroordelen. Dit soort uitspraken helpt helemaal niets. Het lid NANNINGA baseert zich wel degelijk op feiten. De realiteit is kennelijk soms heel kwetsend. Gisteren nog gaf wethouder Groot Wassink aan dat 5% tot 10% op de boot veiligelanders zijn. Natuurlijk zijn dat niet allemaal criminelen. Maar juist die groep criminelen vergt ongelooflijk veel politiecapaciteit. Het lid ABDI wil het graag over de feiten hebben. Gisteren deed de wethouder een concrete toezegging dat er geen veiligelanders op het cruiseschip komen met criminele antecedenten. Ze maakt bezwaar tegen het beeld dat Amsterdam allemaal criminelen naar de stad haalt. Het lid Nanninga kiest er kennelijk bewust voor om deze mensen in een kwaad daglicht te zetten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11830598/1