Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 06-11-2025.pdf

Raadscommissie Algemene Zaken 4 december 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 6 november 202521.479 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag 6 november 2025 CONCEPTVERSLAG

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 6 november 2025 van 13.30 uur tot 17.00 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 4 december 2025

Voorzitter: commissielid Moeskops Portefeuillehouder: burgemeester Halsema Commissiegriffier: Van Klooster Commissieondersteuner: Dutilh Verslaglegging: Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Bakker (Partij voor de Dieren), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Kabamba (Partij voor Morgen), Khan (DENK), Krom (Partij voor de Dieren), Nadif (GL), Namane (PvdA), Noordman (Forum voor Democratie), Van Schijndel (Forum voor Democratie) en Wijnants (VVD) Overig aanwezige: het lid Burgers (presidium)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op de openbare raadscommissievergadering Algemene Zaken. Er zijn voldoende fracties aanwezig. b. Mededelingen Het lid WIJNANTS stelt voor een expertmeeting te organiseren over femicide en de rol van mannen daarin. Het lid NADIF stelt voor om de expertmeeting te verbreden met onder andere de daderaanpak en zaken op lokaal niveau die heel erg Burgemeester HALSEMA vraagt wanneer de expertmeeting is, aangezien de raad nog een brief van het college ontvangt met meer concrete maatregelen. Deze brief komt nog voor de jaarwisseling. Daarnaast hoopt ze dat collegeleden aanwezig kunnen zijn bij de expertmeeting.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

De VOORZITTER meldt dat de deelnemerslijst voor de expertmeeting rond gaat. Burgemeester HALSEMA meldt dat het college samen met het rijk werkt aan de voorbereidingen voor mogelijke crises, met bijzondere aandacht voor de gevolgen van een mogelijke stroomuitval van 72 uur. De NCTV zal medio november een landelijke publiekscampagne starten onder de naam Denk vooruit over weerbaarheid die breed wordt gelanceerd via televisie, radio en andere media om mensen bewust te maken van de gevolgen van grootschalige stroomuitval. Van eind november tot begin januari wordt een informatieboekje verspreid onder 8,5 miljoen huishoudens waarin wordt uitgelegd wat te doen in geval van crisis met een focus op langdurige stroomuitval. De gemeente werkt mee aan deze campagne en zal zelf een aantal uitingen toevoegen. Daarnaast heeft het college plannen om de meest kwetsbare huishoudens via de voedselbank van een noodpakket te voorzien. Het lid NADIF vraagt of de campagne in meerdere talen wordt gevoerd. Burgemeester HALSEMA moet dat nagaan en zal de commissie daar schriftelijk van op de hoogte brengen. c. Vaststellen agenda 3. Vaststellen Begroting 2026 Gemeente Amsterdam VN2025-013794 Dit agendapunt is akkoord voor behandeling in de raad van 12 en 13 november 2025. 4.

Ongegrond verklaren van een klacht over de voorzitter van de Raadscommissie AZ VN2025-014661 Voor dit agendapunt hebben zich geen sprekers gemeld. De voordracht kan gehamerd worden in de gemeenteraad. 6. Vaststellen van de Subsidieregeling referendum Amsterdam VN2025-014547 Voor dit agendapunt hebben zich geen sprekers gemeld. De voordracht kan gehamerd worden in de gemeenteraad. 9. Raadsinformatiebrief over de iPGA-R en de toekenning van een CTER-code VN2025-014159 Dit agendapunt wordt op verzoek van het lid Khan doorgeschoven voor een gevoegde behandeling met agendapunt 10, de Voortgangsbrief en informatiebeeld programma Radicalisering en Extremisme. 10. Voortgangsbrief en informatiebeeld programma Radicalisering en Extremisme VN2025-01463 Dit agendapunt wordt op verzoek van het lid Khan doorgeschoven voor een gevoegde behandeling met agendapunt 9 over de iPGA-R en de toekenning van een CTER-code. De VOORZITTER stelt voor om agendapunt 11 als eerste te behandelen bij de bespreekstukken. De agenda wordt met deze wijzigingen vastgesteld.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 2 oktober 2025 Het verslag is ongewijzigd vastgesteld. Het verslag van de openbare vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken van 2 oktober 2025 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e. Actielijsten en langetermijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen vragen over de actielijsten en langetermijnagenda's. f. TKN-lijst Er zijn geen verzoeken om TKN-stukken te behandelen. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken vanuit de stadsdeelcommissies ontvangen. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Mercan die namens Brouwerij De Engel Amsterdam inspreekt over het onderzoek naar de integriteit van de gemeente Amsterdam, specifiek met betrekking tot de vertraging en het niet verlenen van vergunningen en het op verschillende manieren actief ondermijnen van de onderneming. Inspreker MERCAN beschouwt zijn bijdrage als een smet op het jubileum van 750 jaar Amsterdam. Mensen weten niet wat er achter de schermen gebeurt met ambitieuze ondernemers en burgers van buitenlandse komaf. In 2021, midden in de coronapandemie, startte hij samen met een professioneel team een brouwerij-restaurant op een monumentale locatie aan de Albert Cuypmarkt.

Als ervaren ontwikkelaar en horecaondernemer was hij al sinds 2002 bekend met de locatie en zijn businessplan bleek bijzonder geschikt voor de locatie. Veel Amsterdammers, crowdfunders en een zakenrelatie stapten in. In april 2021 vroeg hij de vergunning aan, maar pas in 2023 kreeg hij te horen dat het niet paste in het bestemmingsplan. Het proces met stadsdeel Zuid verliep moeizaam waarbij hij en zijn team veel tijd besteedden aan het aanleveren van documenten en het beantwoorden van steeds dezelfde vragen. Er werd geen duidelijkheid gegeven over termijnen en omdat hij geen afwijzing kreeg kon hij niet in bezwaar gaan. De Bibob werd volgens hem misbruikt. Pas toen hij in januari 2023 de stadsdeelvoorzitter aansprak, werd er een gesprek georganiseerd. In februari 2023 vroeg het stadsdeel hem het businessplan aan te passen en de brouwerij van het restaurant te scheiden. In het gesprek met de stadsdeelvoorzitter, zijn advocaat en de regiovoorzitter van de Koninklijke Horeca gaven ze aan dat dit niet mogelijk was. De vergunningen waren immers al in 2021 aangevraagd en dit verzoek kwam pas in 2023. Daarnaast werden

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

Woo-verzoeken tegengehouden en werden niet alle documenten verstrekt. Hij vraagt de gemeenteraad om aandacht voor deze zaak. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van Boven die namens de Bureau Integriteit Warmoesstraat en als bewoner van het Blaauwlakenblok inspreekt over het besluit van de burgemeester om het gebied Burgwallen, Nieuwe- en Oudezijde Noord nog langer als veiligheidsrisicogebied te bestempelen. Inspreker VAN BOVEN uit zijn complimenten aan de burgemeester voor het besluit om het gebied tot veiligheidsrisicogebied te bestempelen. De ondernemers vroegen oorspronkelijk om een jaar, maar de burgemeester heeft de maatregel tot 2 januari verlengd en daar is hij blij mee. De effecten waren duidelijk en de dealers verdwenen onmiddellijk uit het gebied. Het grote probleem dat nu speelt is dat de politie veel capaciteit nodig heeft om aselectief te fouilleren in het veiligheidsrisicogebied. Namens de Bureau Integriteit Warmoesstraat en als inwoner pleit hij er daarom voor om de politie toestemming te geven om selectief te fouilleren. Hij heeft vertrouwen in de expertise van de politie.

Als gemeenteraadsleden twijfelen over de toestemming voor een pilot van selectief preventief fouilleren vanwege zorgen over discriminatie, dan verwijst hij naar de vraag van een teamleidster van de politie die zich afvraagt waarom er bij de politie wel elk jaar een training is voor schietskills, maar niet voor softskills, zoals het herkennen van discriminatie bij de politie zelf. Deze maatregel geldt slechts voor een klein gebied en zou naar zijn overtuiging effectief zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Meulenberg die op persoonlijke titel inspreekt bij agendapunt 11, rapport ombudsman Bureau Integriteit. Inspreker MEULENBERG is ambtenaar bij de gemeente Amsterdam op de inkoopafdeling van de directie Financiën en deelt zijn ervaring over het melden van integriteitskwesties bij Bureau Integriteit. Hij is een van de 80 mensen die een melding hebben gedaan en een van de 8 mensen wiens verhaal is opgenomen in het rapport van de ombudsman. Waarschijnlijk zijn er veel meer mensen die geen melding doen omdat het geen zin heeft. Hij was naïef in de hoop dat zijn melding op een onafhankelijke en eerlijke manier zou worden behandeld, maar zijn ervaring toont het tegendeel.

Zijn melding had betrekking op een zaak waarbij iemand door de juiste contacten met leidinggevenden makkelijk in een hogere salarisschaal terechtkomt zonder de nodige kennis of ervaring en zonder een fatsoenlijke sollicitatieprocedure te doorlopen. Er waren drie integriteitskwesties waarvoor hij bewijzen en zelfs een getuige had die echter niet werd gehoord. Bureau Integriteit heeft de betrokken leidinggevende een e-mail gestuurd met vragen. Op basis van die beantwoording heeft Bureau Integriteit besloten dat verder onderzoek niet nodig was. Hij vindt dit besluit niet objectief. In de hoop op enige rechtvaardigheid heeft hij de wethouder Inkoop en de gemeentesecretaris benaderd. Daarop werd een extern ingehuurde clusterdirecteur op hem afgestuurd die stelde dat alles correct was afgehandeld in plaats van dat er grondig onderzoek te starten. Zelfs een verzoek aan wethouder Van Buren om een extern onafhankelijk bureau in te schakelen werd niet beantwoord. Hij raadt andere ambtenaren af om meldingen te doen bij Bureau Integriteit omdat het volgens hem compleet zinloos is en leidt tot negatieve gevolgen voor de melder. Het getreiter begint direct na een melding en er is geen nazorg. Ambtenaren staan er alleen voor, verlaten de gemeente, worden gedwongen de gemeente te verlaten of vallen in langdurig ziekteverzuim. Hij wacht angstvallig af welk van de drie zijn lot zal zijn.

Hij vraagt wanneer de gemeente eindelijk inziet dat er iets serieus mis is met de cultuur binnen de organisatie en stelt dat een raadsenquête gerechtvaardigd zou zijn, zowel naar de werking van Bureau Integriteit als naar de giftige bestuurs- en managementcultuur binnen de stad omdat bij een gezonde bestuurs- en managementcultuur dit nooit plaats had kunnen vinden.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

Het lid KHAN vraagt waarom Bureau Integriteit volgens de inspreker niet naar behoren werkt. Inspreker MEULENBERG antwoordt dat Bureau Integriteit niet onafhankelijk is. Daarnaast is er sprake van een giftige managementcultuur en is er een patroon van de ene hand wast de andere. Het lid KHAN merkt op dat de kwestie al vaak besproken is in de gemeenteraad. Hij vraagt wat er volgens de inspreker nog ontbreekt of verbeterd kan worden in de huidige aanpak van dit probleem. Inspreker MEULENBERG antwoordt dat er nog helemaal niets is gebeurd. Zijn melding aan wethouder Van Buren was ten tijde van het Verwey-Jonker-rapport en daar is niets mee gedaan. Op dat moment had de gemeenteraad kunnen denken dat er dingen in de organisatie spelen en dat er misschien ingegrepen moet worden. Maar niemand greep in en het getreiter in de organisatie vindt nog steeds plaats, met name door de directeuren en de clusterdirecteuren. Het lid AHMADI vraagt waarom andere mensen niet willen melden bij Bureau Integriteit. Inspreker MEULENBERG antwoordt dat melders door Bureau Integriteit ontmoedigd worden om een melding te doen. Ze worden gewaarschuwd voor de consequenties van een melding en dat de leidinggevende geïnformeerd wordt. Dat heeft hij zelf ook gemerkt, ineens deed hij er niet meer toe en dat is een vorm van pesten. De VOORZITTER sluit het inspreekmoment. d.

Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan Khan voor een rondvraag. Het lid KHAN haalt een bericht aan van de Middle East Eye waarin wordt gesteld dat de Nederlandse politie tegen haar Britse collega's zou hebben gezegd dat er onder de tweehonderd Maccabi Tel-Aviv-supporters mensen aanwezig waren die verbonden waren aan het Israëlische leger. Er zou sprake zijn van goed georganiseerde en getrainde vechters met de intentie om serieus geweld te veroorzaken. Hij weet niet of deze berichtgeving juist is maar gezien de ernst van de situatie en de gebeurtenissen rondom de Maccabi-supporters vraagt hij aan de burgemeester of zij deze berichtgeving kan laten onderzoeken. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het gaat om berichtgeving in The Guardian en Middle East Eye. Ze heeft daarover navraag gedaan bij de politie omdat zij natuurlijk ook verbaasd waren over deze berichtgeving. De politie was even verbaasd over deze berichtgeving. Ze hebben inderdaad contact gehad met de politie in Birmingham op verzoek van de politie van Birmingham en dat heeft Peter Holla zelf geregeld. Daarin hebben zij de informatie en gegevens gedeeld uit de stukken en rapporten die met de raad gedeeld zijn. Er is geen andere informatie toegevoegd. Ze begrijpt de berichtgeving in de Britse media daarom niet.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel voor een rondvraag.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

Het lid VAN BERKEL verwijst naar het antwoord op schriftelijke vragen over de overlast bij het Cornelius Haga Lyceum. Daarin wordt aangegeven dat de meldingen die binnenkomen via het registratiesysteem variëren van hangen in portieken tot vechtpartijen, bedreigingen, vernielingen, geluidsoverlast, vuurwerkoverlast en zelfs huisvredebreuk. Het college heeft een aantal maatregelen aangekondigd, waaronder het zoeken naar mogelijkheden om een schoolplein te realiseren. Dat heeft nog niet geleid tot het gewenste gevolg en dat maakt het leven van veel omwonenden tot een ware hel. Gezien de aanhoudende overlast en het gebrek aan merkbare verbetering vraagt hij de burgemeester of tijdelijke en zichtbare politieaanwezigheid in de vorm van een politiepost nabij de school niet noodzakelijk is om de rust en veiligheid voor de omwonenden te herstellen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het gaat om vragen aan de wethouder Onderwijs. Het enige wat ze er op dit moment over kan zeggen is dat het de volle aandacht heeft van het stadsdeel en er is in het college over gesproken. Een van de grootste problemen is inderdaad de afwezigheid van een schoolplein en daar wordt naar gekeken. Verder verwijst ze naar de wethouder Onderwijs. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een rondvraag.

Het lid VAN SCHIJNDEL verwijst naar een incident bij het stembureau in het St. Ignatiusgymnasium waar FvD'ers krijttekeningen hadden aangebracht op de stoep met de tekst Stem Liedewij. Deze tekeningen werden verwijderd. Hij vraagt of de burgemeester hiervan op de hoogte is. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze daarvan op de hoogte was en dat dit ook in haar opdracht is gebeurd omdat op verkiezingsdag er niet wild gespoten of geflyerd mag worden en de FvD'ers de wet overtraden. Het lid VAN SCHIJNDEL denkt dat het wel is toegestaan en komt er nog op terug met schriftelijke vragen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor drie minuten. Bespreekpunten Algemene Zaken 11. Rapport ombudsman Bureau Integriteit VN2025-015378 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS weet niet zo goed weet wat hij als raadslid aan moet met deze hele situatie. Er is nu een rapport van de ombudsman met daarin scherpe inhoudelijke kritiek op het functioneren van de gemeentelijke organisatie. In de media is er tegelijkertijd een woordenstrijd ontstaan. Er zou druk zijn uitgeoefend door de burgemeester op de ombudsman, er is ruzie, telefoongesprekken worden opgenomen, rapporten worden gelekt en volgens de ombudsman handelt de burgemeester in strijd met de rechtsstaat.

Dat is niet fraai en het helpt uiteindelijk niet de mensen die zich melden bij Bureau Integriteit.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

Hij probeert als raadslid rolzuiver te blijven. Dat betekent dat hij als lid van een orgaan dat het college moet controleren probeert te wegen wat er feitelijk aan de hand is in het proces van de publicatie van het rapport, het bewaken van de positie van de ombudsman als orgaan van de gemeenteraad en vervolgens het beoordelen van de inhoud van het rapport en de impact daarvan op de gemeentelijke organisatie. Dat laatste is voor een ander moment als de ombudsman zelf zijn rapport heeft toelicht in de volgende commissie AZ. Een paar dingen staan voor hem voorop. De ombudsman moet vrij van externe invloeden zijn werk kunnen doen. Tegelijkertijd is het heel legitiem om kritiek te uiten op rapporten en over de onderzoeksopzet. Dat mag de burgemeester gewoon doen op het moment dat het rapport wordt voorgelegd. Voor hem is het op dit moment onmogelijk om te wegen of de kritiek van de burgemeester op de onderzoeksopzet van het rapport terecht is of niet. Hij denkt daarom dat het goed zou zijn om op een later moment, nadat de ombudsman zijn rapport heeft kunnen toelichten, specifiek over de onderzoeksopzet van een externe partij duidelijkheid te krijgen of deze deugdelijk is of niet. Dan nemen ze de stevige conclusies en aanbevelingen van de ombudsman serieus, net als de kritiek vanuit de burgemeester.

Hij begrijpt dat dit een uitzonderlijk verzoek is dat op bezwaren kan stuiten, maar wel een verzoek dat recht zou doen aan de ontstane situatie. Het lid NADIF stelt voor om met de fractievoorzitters de uitkomst van dat externe onderzoek te bespreken en vervolgens te bekijken hoe de raad de kritiek in het rapport kan meenemen als het gaat om de organisatie. Het lid WIJNANTS antwoordt dat hij dat een goede toevoeging vindt. Het proces van publicatie van het rapport roept bij hem nog een aantal vragen op. - Hoe kan het dat dit een openbare discussie is geworden? - Hoe kijkt de burgemeester zelf naar de ontstane situatie waarbij er toch in het openbaar een soms venijnige patstelling is ontstaan tussen twee belangrijke gemeentelijke instituties? - Geldt de kritiek van de burgemeester op de onderzoeksopzet ook bij de definitieve versie met de gewijzigde onderzoeksvraag? - Waarom is de burgemeester naar het presidium gestapt om zich te beklagen over het rapport? - In de brief staat dat dit werd gedaan omdat het aan de gemeenteraad is om de onderzoeken van de ombudsman te beoordelen. Maar dan zou het logischer zijn om de hele raad te informeren in plaats van het presidium dat ook de werkgever is van de ombudsman.

- Wat had de burgemeester verwacht dat het presidium zou doen? - Kan het lid Burgers uitleggen waarom de brief van de ombudsman van 7 oktober door de griffie is tegengehouden? - Klopt het dat de burgemeester tegen de ombudsman heeft gezegd dat die brief niet naar de raad kan omdat zij dan in een lastige positie kan komen? - Kan het lid Burgers uitleggen hoe het zit met het ontbieden van de ombudsman bij de presidiumvergadering op 23 oktober? - Wat stond er in de brief van de burgemeester en de gemeentesecretaris van 9 oktober aan het presidium? - Waarom zegt de ombudsman in het gelekte rapport dat de gemeente de wettelijke medewerkingsplicht zou hebben geschonden? - Klopt het dat er op verzoek van de gemeentesecretaris externe advocaten mee moesten gaan met de medewerkers van Bureau Integriteit in gesprekken met de ombudsman? - En als dat klopt, welke conclusie over de verhoudingen tussen gemeente en ombudsman en het vertrouwen in de laatste moet hij dan daaruit trekken? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

Het lid BROERSEN geeft aan enig ongemak te voelen over het debat en de berichtgeving van de afgelopen dagen die voor niemand goed is en vooral niet voor de melders die nu aan het kortste eind trekken. Wat oorspronkelijk bedoeld was als een rapport en gesprek over hoe de gemeente Amsterdam een veiligere werkplek kan worden is uitgegroeid tot een lelijk conflict dat in de media wordt uitgevochten. Vandaag richt zij zich niet op de inhoud van het rapport maar op het proces dat zich de afgelopen weken heeft afgespeeld en nu in de media wordt uitgevochten. De kern van het verhaal gaat over de rol van de ombudsman als tegenmacht. De ombudsman is van groot belang voor een goed functionerende democratie omdat hij een tegenkracht biedt tegen te dominante bestuurslagen of organisaties. Zij heeft zorgen over hoe het contact tussen de burgemeester, het presidium en de ombudsman is verlopen. Het staat de burgemeester vrij om kritisch te zijn op het rapport en de werkwijze, maar zij vraagt zich af of de route via het presidium de meest zuivere was. Als de burgemeester kritiek had op de werkwijze en onderzoeksmethodiek van het rapport, dan had zij dat als raadslid liever direct van de burgemeester gehoord in plaats van via de pers. Het zou passend zijn geweest als de raad direct was geïnformeerd over de klacht over het rapport van de ombudsman.

Zij is benieuwd naar de reden waarom het presidium de brief van 7 oktober heeft tegengehouden. De burgemeester geeft aan kritisch te zijn geweest in verschillende contactmomenten met de ombudsman en de ombudsman heeft dit ervaren als het uitoefenen van druk. Zij vindt het zorgelijk dat er nu een beeld is ontstaan waarin de systeemwereld van bovenaf naar beneden duwt en dat er sprake lijkt te zijn van een hoogopgelopen ruzie die publiekelijk in de media wordt uitgevochten. De ombudsman en het stadhuis hoeven geen beste vrienden te zijn en enige afstand is gewenst, maar de onderlinge verstandhouding moet niet dusdanig zijn verzuurd dat dit het functioneren van de ombudsman als waakhond aantast. De ombudsman heeft meerdere rollen en een paar daarvan lijken nu toch beschadigd. Een ombudsman heeft soms ook de rol om aan het startpunt van beleid te staan en zij is benieuwd hoe dit gewaarborgd blijft. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM benadrukt dat de behandeling zou moeten gaan om de medewerkers binnen de gemeentelijke organisatie die een veilige en leuke werkplek verdienen, waar ruimte is voor diversiteit en de ontwikkeling van talenten. Een werkplek waar de werkgever omkijkt naar zijn medewerkers, hun klachten serieus neemt en met een open blik kijkt naar hoe de organisatie functioneert.

Zij hoopt dat zij het gevecht in de media snel achter zich kunnen laten zodat de focus kan verschuiven naar de inhoud van het probleem en de schadelijke cultuur binnen de gemeentelijke organisatie die al jaren speelt. Dit betreft pestgedrag, racisme, onveiligheid, een angstcultuur en een ziekmakende organisatiecultuur, waar het bestuur en de hoge ambtenaren blijkbaar niet in staat zijn om veranderingen door te voeren. Zij heeft nog veel vragen en zonder de aanwezigheid van de ombudsman moet de commissie het nu doen met de beantwoording van de burgemeester en het presidium. Zij wil weten waarom de raad via de media geïnformeerd moest worden over de gebeurtenissen, wie de brief heeft tegengehouden die naar de raad zou gaan over het uitstel en waarom dit gebeurde, wat de burgemeester ertoe heeft gebracht om naar het presidium te stappen, waarom het presidium niet naar de raad is gegaan en of het presidium inderdaad heeft besloten de ombudsman op het matje te roepen. Daarnaast vraagt zij of de burgemeester bereid is de correspondentie hierover met de raad te delen. Verder vraagt zij naar de reden waarom de brief door het presidium is tegengehouden, of de burgemeester inderdaad heeft gevraagd om het rapport in te trekken en waarom de burgemeester het beeld niet herkent dat de ombudsman druk heeft ervaren.

In een interview zegt de ombudsman dat de burgemeester zijn positie ondermijnt om de inhoud van het rapport niet te hoeven bespreken. Zij is benieuwd hoe de burgemeester daarnaar kijkt. Ook vraagt zij uitleg over de uitspraak van de burgemeester dat het rapport schade kan aanrichten bij melders of medewerkers en waarom de ombudsman het rapport heeft aangepast. Het rapport is voor de raad, niet voor het college en zij wil weten

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

waarom de burgemeester niet heeft gezegd dat de ombudsman zijn werk moest doen zonder invloed van het college en waarom het rapport niet met een bestuurlijke reactie in de raad is besproken. Tot slot benadrukt zij nogmaals dat de kern van het probleem ligt in de cultuur van de ambtelijke organisatie die niet goed omgaat met feedback, kritiek en ongewenst gedrag. Er heerst een angstcultuur waarin medewerkers niet durven op te staan bij fouten of bij onveilige werkomstandigheden. Een bestuurlijke reactie van de burgemeester op het rapport had kunnen bijdragen aan het herstellen van het vertrouwen van medewerkers en het verbeteren van de organisatiecultuur. De manier waarop de burgemeester het rapport in twijfel trekt kan het gevoel van onveiligheid versterken. Zij ziet dit als een gemiste kans die schadelijk is voor de organisatie en het vertrouwen in de gemeente. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL richt zich vandaag op het proces rondom de publicatie van het rapport omdat de inhoud later aan de orde zal komen. Volgens JA21 is de kern van de zaak dat de ombudsman zich onder druk gezet voelt door de burgemeester.

De burgemeester ontkent dit, maar geeft wel aan dat zij het presidium heeft ingelicht over de ernst van de tekortkomingen in het onderzoek en de mogelijke schade die het rapport kan veroorzaken voor melders of medewerkers van de gemeente. De ombudsman voelt zich door die opmerkingen wel degelijk onder druk gezet en hij heeft in de media aangegeven dat de burgemeester volgens hem over een staatsrechtelijke grens is gegaan. Hij ondersteunt de stelling dat de ombudsman onder druk stond met het feit dat het definitieve rapport in veel opzichten is aangepast ten opzichte van het concept. Ook heeft de ombudsman de commissaris van de koning benaderd voor ruggenspraak. Hij vraagt of de commissaris van de koning contact heeft opgenomen met de burgemeester en wat de inhoud van dit contact was. De burgemeester heeft aangegeven geen druk te hebben uitgeoefend, maar zij heeft wel de ongebruikelijke stap genomen om het presidium in te schakelen. Hij wil weten waarom het presidium hierin is meegegaan. De burgemeester heeft op LinkedIn verklaard dat het rapport van de ombudsman niet is tegengehouden of beïnvloed, maar hij vraagt zich af hoe zij met zekerheid kan weten dat zij het rapport niet heeft beïnvloed.

Daarnaast vraagt hij of de burgemeester in haar gesprek met de ombudsman heeft aangedrongen op het intrekken van het rapport en, zo ja, op basis van welke wettelijke of statutaire bevoegdheid zij dit zou hebben gedaan, en zo nee, wat dan het doel van het gesprek was. Hij wil ook weten of het gebruikelijk is dat het presidium rapporten beoordeelt op kwaliteit en wanneer dit eerder is gebeurd. Tot slot haalt hij een uitspraak van de burgemeester in De Telegraaf aan waarin zij zegt dat de gemeente Amsterdam een goed functionerende onafhankelijke ombudsman nodig heeft. Hij vraagt of de burgemeester hiermee impliceert dat de huidige ombudsman niet aan deze eis voldoet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR sluit zich aan bij veel van de vragen die al zijn gesteld, met name die van het lid Wijnants. Hij benadrukt dat de ombudsman onafhankelijk moet zijn en hij denkt dat dit vandaag wel blijkt uit de interviews en de publicatie van het rapport. De ombudsman heeft aangegeven druk te hebben ervaren en stelt zelfs dat de burgemeester een staatsrechtelijke grens is overgegaan. Het is goed voor te stellen dat de stevige gesprekken en de aanwezigheid van advocaten door de ombudsman zijn ervaren als druk. Daarom wil hij weten of de burgemeester in deze periode ook iets heeft gedaan om de onafhankelijke positie van de ombudsman te versterken.

Hij merkt op dat de media voornamelijk heeft bericht over de invloed die de burgemeester heeft uitgeoefend en vraagt of de burgemeester ook heeft gewerkt aan het beschermen van de onafhankelijkheid van de ombudsman. Hij wijst op de brief van de burgemeester van 28 januari waarin zij haar zorgen over het onderzoek uitte. Hij vraagt of dit dezelfde zorgen zijn als die nu worden geuit over

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

de onderzoeksopzet en of dezelfde fundamentele kritiek die eerder in de zomer door het college werd aangedragen ook toen al naar voren kwam. In de update van de ombudsman van 21 maart en het gesprek op 28 maart waarin procedurele afspraken werden gemaakt werd de fundamentele kritiek niet besproken. Zijn indruk is dat de burgemeester en de ombudsman in dat gesprek al hadden kunnen vaststellen dat ze het oneens waren over de aanpak van het onderzoek. Hij vraagt waarom de burgemeester in de periode daarna met de ombudsman in gesprek bleef om het onderzoek nog in een andere richting te krijgen, terwijl de ombudsman het onderzoek bleef verdedigen. De burgemeester had in die situatie ook formeel kunnen handelen. Ze had ook kunnen zeggen, we zijn het niet eens, ik ga nog niet mijn informele afstemming doen, we doen wel een feitencheck en u ziet daarna in mijn bestuurlijke reactie wel wat ik ervan vind, namelijk dat ik het een slecht onderzoek vind en de aanbevelingen niet overneem. In plaats daarvan lijkt er een informele afstemming te zijn geweest en dat leidde uiteindelijk tot de teleurstelling van de burgemeester in september toen bleek dat haar fundamentele kritiek niet was overgenomen.

Tot slot wil hij weten of het niet koninklijker was geweest als de burgemeester in plaats van inhoudelijke punten te maken in haar interview bij AT5 had gezegd dat er een discussie is met de ombudsman en dat er een inhoudelijke reactie komt op het moment dat het rapport officieel verschijnt. Hij vraagt wat de huidige situatie betekent voor de verdere werkrelatie tussen de burgemeester en de ombudsman en hoe het rapport nu behandeld zal worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN begint met de woorden van de ombudsman die in een interview in het NRC zei dat er een staatsrechtelijke grens is overschreden door de burgemeester. Dit zijn woorden die niet in de krant zouden moeten verschijnen over een burgemeester die opkomt voor de rechtsstaat. Voor de fractie van DENK gaat het nu niet zozeer om de inhoud van het rapport, maar om wat er heeft geleid tot het uiten van zulke zware woorden. Dit conflict heeft niet alleen gevolgen voor het functioneren van de ombudsman, maar ook voor de gemeentelijke organisatie. Het is schadelijk voor de manier waarop ambtenaren zich kunnen uitspreken. Hij wijst op de vele ambtenaren die zijn tegengewerkt door hun eigen organisatie en de vele onderzoeken en brandbrieven over leidinggevenden die zich schuldig hebben gemaakt aan ongewenst gedrag.

Nu lezen ambtenaren in de media dat de burgemeester door de kritische ombudsman wordt beschuldigd van het overschrijden van een staatsrechtelijke grens en hij vraagt zich af wat voor signaal dit afgeeft aan ambtenaren die mogelijk een melding willen maken bij Bureau Integriteit. Hij vraagt of de burgemeester denkt dat deze situatie hen zal aanmoedigen om zich te melden of juist het tegenovergestelde. Daarnaast wil hij weten wat de instelling van de burgemeester is geweest in deze casus. Wat hoopte de burgemeester te bereiken met haar reacties en commentaren over de inhoud van het rapport? Hij erkent dat de burgemeester kritisch mag zijn op de inhoud van het rapport, maar hij is ook benieuwd of de burgemeester het eens is met de aanleiding voor het onderzoek. Hij wijst op het initiatiefvoorstel van zijn fractie naar aanleiding van de casus van de voormalige radicaliseringsambtenaar. Dit voorstel ging over het oprichten van een commissie integriteit. Hij vraagt de burgemeester om een toelichting waarom dit voorstel vijf jaar is blijven liggen en waarom dit zo lang heeft geduurd. Daarnaast vraagt hij wat de burgemeester bedoelt met de uitspraak dat er een procedurele brief van de ombudsman zou zijn vastgehouden door de griffie, aangezien de griffie deze beslissing niet zelfstandig neemt. Hij wil weten wie dit verzoek heeft ingediend en waarom de brief is vastgehouden.

Tot slot refereert hij aan de uitspraak van de burgemeester op 29 oktober waarin zij aangaf bezwaar te maken tegen zowel de inhoud van het rapport als de handelswijze van de ombudsman. De burgemeester kan kritisch zijn op de inhoud maar het is zorgwekkend als ze zich uitspreekt over de handelswijze van de ombudsman. De

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

verantwoordelijkheid voor het functioneren van de ombudsman ligt bij de gemeenteraad en niet bij de burgemeester. Hij vraagt waarom de burgemeester zich in deze kwestie mengt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL erkent dat een rapport methodologisch slecht kan zijn. Hij is het eens met wat lid Havelaar benadrukt, namelijk dat de koninklijke weg de bestuurlijke reactie is en dat het niet de bedoeling is om achter de schermen nog te proberen iets bij te sturen en het rapport een beetje aan te passen. Gezien de staatsrechtelijke positie van de ombudsman is het niet aan de burgemeester om dat te proberen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS stelt dat kritiek een gratis advies is, ook als deze afkomstig is van een onafhankelijke ombudsman. Ze begrijpt niet wat er aan de hand is, vooral omdat de ombudsman in het NRC zelf zegt dat hij niet begrijpt dat de situatie zo uit de hand is gelopen. Kritiek op de onderzoeksmethode wordt vaak geuit wanneer de inhoud onwelgevallig is, zodat het dan vooral over de methode gaat en niet over de inhoud. Ook in de verslaglegging wordt de indruk gewekt dat de inhoud onwelgevallig is en ze vraagt de burgemeester om daar een reflectie op te geven.

Ze herinnert eraan dat het Bureau Integriteit destijds is opgericht als een onafhankelijk instituut voor onderzoek naar integriteitsschendingen. In de kritiek vanuit het rapport van de ombudsman komt naar voren dat de verhoormethoden niet deugen en daarmee wordt de onafhankelijkheid in twijfel getrokken. Er is eerder gesproken over het instellen van een onafhankelijke commissie integriteit om iemand mee te laten kijken, maar ze ziet daar niets van terug en dat vindt ze verwonderlijk. Dit zou ook aan de orde moeten komen. Het lid WIJNANTS geeft aan dat hij op het punt van de commissie integriteit niet is ingegaan om verwarring te voorkomen. Zelf heeft hij daar ook kritiek op maar voor de zuiverheid van de kwestie wil hij dat nu buiten beschouwing laten. Het lid ALBERTS antwoordt dat het niet alleen een punt van de SP is. Iedereen stelt zijn eigen vragen en opgeteld vormt het uiteindelijk een heel pakket. Ze vraagt zich af of het hier gaat om een incompatibilité d'humeur die is uitgemond in een straatgevecht. Wie daaraan schuldig is laat ze voor nu in het midden, maar het is wel onhandig omdat het rommelt binnen de organisatie en dat moet goed bekeken worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND legt uit dat hij een scheiding aanbrengt tussen twee zaken.

De eerste betreft de onafhankelijkheid van de ombudsman die in het geding is gekomen door druk vanuit de gemeente of de burgemeester. Op de gevolgen van de inhoud van het rapport zal hij vandaag niet ingaan en dat vindt hij zuur. Dit debat zal voor ambtenaren die zich onveilig of niet gehoord voelen weinig opleveren. De onafhankelijkheid van de ombudsman is vastgelegd in artikel 81 van de Gemeentewet. Een goed werkende ombudsman is waardevol voor de gemeenteraad en de Gemeentewet waarborgt die onafhankelijkheid door te bepalen dat de ombudsman niet ondergeschikt is aan het college of de burgemeester. De gemeenteraad heeft de verantwoordelijkheid over het functioneren van de ombudsman, evenals over de benoeming en het ontslag. De ombudsman bepaalt dus zelf hoe hij zijn onderzoek uitvoert. Dat betekent niet dat er geen ruimte is voor debat tussen het college en de ombudsman. Er kunnen scherpe gesprekken worden gevoerd zonder de

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

onafhankelijkheid aan te tasten omdat het aan kan tonen dat het onderzoek serieus wordt genomen en niet per se dat het onwelgevallig is. De vraag is of er druk is uitgeoefend op de ombudsman. De ombudsman zelf is daar duidelijk over, hij zegt druk te hebben ervaren. De staatsrechtelijke grens is vragen om ontslag. Daarom wil hij weten of de burgemeester bij het presidium of ergens anders om ontslag heeft gevraagd. De burgemeester heeft iets over het onderzoek gezegd en dat kan geïnterpreteerd worden als een verzoek om het onderzoek niet precies zoals het is te publiceren. Hij vraagt of dat het geval is, of dat er enkel inhoudelijke gesprekken over het onderzoek zijn gevoerd. Daarnaast vraagt hij aan het presidium welke rol zij hebben gespeeld en verzoekt hen om zoveel mogelijk informatie te geven over wat daar is gebeurd. Het rapport zelf gaat over een belangrijk onderwerp. Ambtenaren moeten zich veilig voelen om meldingen te maken binnen de organisatie en daar zou het debat over moeten gaan. Het gaat niet om de geloofwaardigheid van het rapport, maar om de inhoud en nieuwe acties. De suggestie van lid Wijnants is verstandig omdat zorgvuldigheid op dit moment belangrijk is. Dit is een groot en gevoelig onderwerp en hij zou het prettig vinden als er een externe expert aan het woord kan komen.

Zoals het lid Wijnants het uitlegt gaat het om een soort review van het onderzoek, maar hij wil vooral weten hoe verder te gaan met wat er in het onderzoek wordt gezegd. Tot slot benadrukt hij dat het gaat om ambtenaren voor wie zowel de burgemeester als de ombudsman opkomen. Het publieke steekspel dat nu gaande is, is niet in het belang van de ambtenaren. Rust en zorgvuldigheid zijn dat wel. Het lid VAN SCHIJNDEL vindt dat er een externe review toegepast moet worden. Hij beveelt professor Helsloot aan voor deze taak, aangezien dat een autoriteit is in Nederland als het gaat om het analyseren van de methodologie van rapporten. Het lid HOFLAND moet daar nog goed over nadenken. Het lid KHAN merkt op dat de ombudsman ervaringen verzamelt en vraagt waarom daarvoor een externe duider met een juridische bril nodig is. Het lid HOFLAND antwoordt dat de ombudsman hele duidelijke aanbevelingen doet. Tegelijkertijd zegt hij ook iets als dat hij ook een sociaalwetenschappelijk instituut is. Het zijn serieuze aanbevelingen en als hij daarmee aan de slag wil, dan heeft hij hulp nodig. Hij vindt dit onderwerp zo groot en zo kwetsbaar dat hij het zorgvuldig wil doen en het daarom verstandig vindt om hulp te vragen.

Het lid KHAN constateert dat het dus niet per se gaat om wat er door de ombudsman is geconstateerd, maar vooral om de vraag hoe ze nu verder gaan met de aanbevelingen die zijn gedaan. Het lid HOFLAND antwoordt dat het inderdaad daarom gaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF vindt het belangrijk dat de raad zich richt op de veiligheid van iedereen en de betrouwbaarheid van verschillende instituten. Het instituut van de ombudsman is belangrijk en daar wil ze niet aan tornen. Ze heeft een ongemakkelijk gevoel over het proces, vooral vanwege de mediaberichten. Voor haar partij is het belangrijk dat er rust is en dat hebben ze al aangegeven bij het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut over de veiligheid binnen de ambtelijke organisatie en hoe dat wordt ervaren. Het is essentieel om daarmee verder te gaan en dat is ook de reden waarom Tijs van Lieshout hiervoor is aangesteld. Ze benadrukt dat de raad, en ook de volgende raad, haar rol hierin moet pakken. De suggestie van de VVD draagt daaraan bij. De raad moet dit dossier voortzetten zodat ze het op een later moment inhoudelijk kunnen bespreken. Dit wordt ook duidelijk in het

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

hele proces. Ze vindt het vervelend dat de griffie en het presidium betrokken zijn omdat deze partijen eigenlijk geen deel uitmaken van dit debat. Ze vindt het goed dat het rapport wordt vastgelegd zodat er verder gegaan kan worden op basis van het onderzoek en alle beschikbare documentatie. Dit stelt de raad in staat om concrete maatregelen te treffen op het gebied van het veiligheidsgevoel en de manier waarop klachten worden behandeld. Ze sluit zich aan bij het idee van de VVD om dit op deze manier te doen en is benieuwd naar de verdere beantwoording van de reeds gestelde vragen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS merkt op dat er enorm veel informatie is en veel meningen in de media zijn geuit. Dat maakt de situatie ingewikkeld terwijl het gaat om een serieuze zaak, namelijk het functioneren van een belangrijke afdeling van de gemeente. Het is van groot belang dat het functioneren van deze afdeling op een zo volledig en goed mogelijke manier wordt besproken. Net als eerdere sprekers zal ze vandaag niets zeggen over de inhoud van het rapport, hoewel ze wel is geschrokken van de dingen die ze al in kleine stukjes heeft gelezen. Omdat het belangrijk is dat het rapport serieus wordt besproken is het essentieel dat er geen twijfel is over de onafhankelijkheid van de ombudsman.

Ze vindt het jammer dat de ombudsman zelf niet aanwezig is omdat sommige vragen eigenlijk aan hem gericht zouden moeten worden. Daar zal vandaag geen antwoord op komen. Ze is wel benieuwd naar de reacties van de burgemeester en het presidium en ze hoopt dat er nog een gelegenheid komt waarop de raad met de ombudsman kan spreken. Het zou goed zijn om te achterhalen waarom de ombudsman zei dat hij druk heeft ervaren. Kritiek op een onderzoeksopzet is niet hetzelfde als druk, maar als iemand dat wel zo ervaart dan moet dat serieus genomen worden. Het is belangrij dat de raad inzicht krijgt in de zaken die mogelijk hebben bijgedragen aan deze ervaring van druk. Ze sluit zich aan bij het voorstel van de VVD om een andere partij naar de situatie te laten kijken omdat het een wirwar is geworden van verschillende inzichten en opvattingen. Het probleem is te belangrijk om het alleen over het proces te hebben. De expert die door het NRC wordt aangehaald geeft aan dat het aantal meldingen te gering is om zulke conclusies te trekken en ze wil hier graag meer over weten. Als het aantal meldingen inderdaad te gering is, dan zou er verder onderzoek moeten worden gedaan. Ze benadrukt dat het niet mag stoppen bij het argument dat er te weinig meldingen zijn om iets te concluderen. De 82 mensen die zich wel hebben gemeld geven wel degelijk aanleiding voor vervolgonderzoek.

Ze hoopt dat dit punt ook wordt meegenomen in het voorstel van de VVD zodat de belangrijke thema's die hier besproken worden extra gewicht krijgen en serieus worden behandeld. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI sluit zich aan bij de kritiek en de vele vragen van onder andere de Partij voor de Dieren. Wat haar vooral verontrust, is het signaal dat dit proces afgeeft aan veel ambtenaren binnen de organisatie die het proces op afstand volgen. Het is geen verrassing dat er sprake is van een vergiftigd werkklimaat met een enorm ziekteverzuim van 10 procent. Veel dappere ambtenaren hebben brandbrieven geschreven, zich gericht tot onafhankelijke organen zoals de ombudsman of de raad, of zijn zelfs uit wanhoop met de pers gaan spreken. Het feit dat mensen zo ver gaan wijst op de gebrekkigheid van het interne systeem. Ze wijst erop dat mensen alle stappen hebben doorlopen, ziek thuis zijn geraakt, zijn weggepest of zelfs zijn ontslagen. Het college heeft aangegeven dat er werk zou worden gemaakt van de noodzakelijke verandering maar het is niet eenvoudig om een organisatie van dit formaat te veranderen. Om die verandering te realiseren is het essentieel dat onafhankelijke instituten zoals de ombudsman worden omarmd.

De defensieve houding van de gemeente is een belangrijk signaal naar de ambtenaren die nu lijden onder de problemen van het ambtelijk apparaat. Dit vindt ze zeer ernstig en ze is dan ook benieuwd naar de

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

reflectie van de burgemeester op deze situatie waarbij het ambtelijk apparaat meeleest, meekijkt en hoopt op verandering. Ze vraagt hoe de burgemeester denkt het vertrouwen van de ambtenaren te behouden als zulke cruciale processen zo verkeerd verlopen. Ze vraagt ook hoe de toezegging van het college om zich volledig in te zetten voor vergaande verandering van de interne cultuur zich verhoudt tot de gang van zaken die nu aan de orde is. Daarnaast wil ze weten of de burgemeester inmiddels zou willen toegeven dat er fouten zijn gemaakt in het proces. Dit zou al een goed begin zijn. Ze sluit zich aan bij de oproep om extern onderzoek te laten uitvoeren naar de situatie. Tot slot is ze benieuwd waarom de burgemeester, ondanks het enorme inhoudelijke belang van dit dossier, niet heeft gekozen om zich te onthouden van handelingen die zo'n belangrijk dossier zouden kunnen aantasten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een vraag aan het presidium. Het lid HAVELAAR vraagt het presidium wat de reguliere procedure is rondom dit soort rapporten en of die procedure is gevolgd. Daarnaast wil hij weten of het presidium ook een inhoudelijk standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de kritiek van de burgemeester op het rapport.

Tot slot vraagt hij wat er klopt van de sommatie om in gesprek te komen, waarbij de griffier door de telefoon zou hebben gezegd dat dit niet vrijblijvend was en dat de ombudsman geacht werd te komen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een vraag aan het presidium. Het lid VAN SCHIJNDEL wil van het presidium weten wat de reden is dat de ombudsman niet aanwezig is bij de commissievergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA zal eerst een aantal algemene opmerkingen maken en daarna zal ze de vragen beantwoorden. Ze stelt dat het instituut ombudsman niet ter discussie staat en mag staan, ook niet in zijn onafhankelijkheid. Dat neemt niet weg dat ze wel commentaar kan hebben op een onderzoek dat is gedaan. Het instituut ombudsman is voor elk bestuurlijk orgaan van groot belang met een controlefunctie, met de mate waarin er controle kan worden uitgeoefend in het rapporteren over misstanden en als bondgenoot voor bestuurders die wijzigingen in de organisatie willen aanbrengen. In die zin heeft zij de afgelopen jaren heel nauw samengewerkt met de ombudsman. Ze vindt het ook heel belangrijk dat het Bureau Integriteit in Amsterdam een onafhankelijke status heeft.

Het is van groot belang dat medewerkers daar terecht kunnen als ze zich onveilig voelen of als er sprake is van bijvoorbeeld corruptie, zakelijk grensoverschrijdend gedrag of sociaal grensoverschrijdend gedrag. Het is dus ook van belang dat het Bureau Integriteit geloofwaardig en vertrouwenwekkend kan opereren. Als daar klachten over zijn, dan is het logisch dat het bureau ook onderzocht kan worden en dat daar kritisch naar gekeken kan worden. Ze voegt daaraan toe dat het onderzoek wel goed moet zijn en dat het daarbij van groot belang is dat daar waar er generaliserende uitspraken worden gedaan over een hele organisatie, dat dat gebaseerd is op feiten en op grondig onderzoek. Dat is waar hier het verschil van mening is ontstaan. Er is kritiek op de gemeentelijke organisatie en alle informatie over discriminatie en over pesterijen op de werkvloer is een gevolg van onderzoeken die door de gemeente zelf zijn geïnitieerd, omdat zij zelf vinden dat dit niet mag voorkomen in een open gemeentelijke organisatie. Dat wil niet per se zeggen dat deze gemeentelijke organisatie erger is dan andere, maar wel dat ze het niet accepteren en dat daar van alles aan moet gebeuren. Binnenkort praat het college weer met de raad over het diep ingrijpen in alle onderdelen van de gemeentelijke organisatie en de programma's die inmiddels lopen voor

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

bevordering van diversiteit, voor het tegengaan van discriminatie en voor het verminderen van het ziekteverzuim waarop de heer Van Lieshout nu al diep ingrijpt. Ze is pijnlijk getroffen door de gang van zaken en vindt het vervelend hoe dit publicitair ontaardt. Sinds vorige week staat ze met haar rug tegen de muur omdat ze van alle kanten door media wordt gebeld voor een reactie. Tot dusver is ze terughoudend geweest met alleen een korte schriftelijke reactie en een antwoord bij AT5 nadat ze met vragen werd geconfronteerd over het onderzoek. Ze heeft forse kritiek op de methode van het onderzoek. Ze is eigenlijk geschokt door de wijze waarop dit onderzoek is gedaan. De eerste verantwoordelijkheid van de ombudsman is om klachten die niet goed zijn afgehandeld door de gemeente opnieuw te onderzoeken en daarover een oordeel te vellen. De ombudsman kan ook afbuigen en zelf klachten in ontvangst nemen en deze onmiddellijk onderzoeken zonder dat de gemeente er onderzoek naar heeft gedaan. Dan is het volstrekt logisch dat de ombudsman vervolgens een oordeel velt over die klachten en zegt: in deze en deze individuele gevallen is er niet juist gehandeld, en dan wordt het college gedwongen om zich daartoe te verhouden en om verbeteringen in het leven te roepen. Nu doet zich iets anders voor. De ombudsman heeft besloten om op basis van klachten het hele Bureau Integriteit te onderzoeken.

Dat wil dus zeggen: de hele werkwijze, alle mensen die er werken en alle onderzoeken. Ze stelt dat daar een andere verwachting bij hoort, namelijk dat de klachten gewogen worden, dat er hoor en wederhoor plaatsvindt, dat de dossiers onderzocht worden en dat het onderzoek representatief is voor de werkwijze van het bureau voordat er een oordeel geveld wordt over het bureau. Hier wringt de schoen en dit is waar ze bij herhaling haar zorgen over heeft geuit. Het bureau ombudsman heeft 82 gesprekken gevoerd. In de openingsbrief wordt gemeld dat het hier ook om groepsgesprekken gaat. Dus het gaat hier ook om mensen die in een groep met elkaar met de ombudsman over een zaak praten. In het onderzoeksrapport wordt opgevoerd dat er met 5 inwoners is gesproken. Die inwoners worden in het rapport apart opgevoerd alsof het om verschillende klachten gaat, maar die 5 inwoners kennen elkaar en hebben een klacht over 1 ambtenaar. Vervolgens zijn er 8 dossiers uitgebreider onderzocht. Bij de 82 gesprekken gaat het dus niet om 82 zaken. Ze weet niet om hoeveel zaken het gaat en om welke zaken het gaat en er is geen hoor en wederhoor toegepast. Ze weet van de onderzoeker dat het bij 75 procent van die 82 gevallen gaat om mensen die contact hebben gehad met Bureau Integriteit en in 25 procent van de gevallen niet.

Daarom zijn er vragen over de representativiteit van het onderzoek, vooral als het vervolgens tot hele harde oordelen leidt over het functioneren van een geheel bureau. Vervolgens zijn er 8 dossiers uitgebreider onderzocht. Ook daar heeft er onvoldoende hoor en wederhoor plaatsgevonden. Van die 8 onderzoeken gaan er 4 over zakelijke grensoverschrijding en 4 over sociale grensoverschrijding. Dat betekent dat 4 gevallen buiten de reikwijdte van het onderzoek vallen en dan blijven er 4 zaken over. Van de 8 onderzochte dossiers zijn er 4 mensen die zelf grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond. Hun slachtoffers zijn niet gehoord, daar is geen hoor en wederhoor op toegepast. En als ze dan in een krant leest dat ze voor al haar ambtenaren moet staan, dan zijn er ook ambtenaren die slachtoffer zijn geworden van de mensen die hebben geklaagd bij de ombudsman en die niet zijn gehoord. Ze is dus zeer bezorgd over de representativiteit van dit onderzoek. Er worden algemene uitspraken gedaan over een bureau, maar waarop dit is gebaseerd, hoe representatief dat is en hoe kwantitatief dat is, blijft volstrekt onduidelijk. Daarover zijn meerdere gesprekken geweest.

Dat is niet een verschil van mening over de inhoud, het gaat over de deugdelijkheid van de onderzoeksmethode voordat er uitspraken worden gedaan over een bureau waar zij verantwoordelijk voor is, de ambtenaren waar zij verantwoordelijk voor is en de slachtoffers van mensen die grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond waar zij verantwoordelijk voor is. En als daar algemene uitspraken over worden gedaan, dan moet dat wel rusten op grondig onderzoek.

Concept-raadscommissieverslag 6 november 2025

Het lid HAVELAAR vindt dat dit soort zaken prima in een bestuurlijke reactie aan de orde hadden kunnen komen. Er is nu veel gesproken over de deugdelijkheid van het rapport en die discussie was meer op zijn plaats geweest bij de inhoudelijke bespreking van het rapport. Hij vraagt of de burgemeester en de ombudsman in maart al hebben vastgesteld dat het hier niet zomaar een meningsverschil betrof, maar dat het een fundamenteel verschil was. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze in maart een uitgebreid gesprek hebben gehad, maar toen kende ze het onderzoeksresultaat nog niet. Er zijn toen wel zorgen gedeeld over de representativiteit. Als er een klacht ligt van iemand die vindt dat de klacht niet goed is afgehandeld, dan moet besproken worden maar dan kun je nog niet als gevolg daarvan zeggen dat het heel Bureau Integriteit disfunctioneert. Die zorg is toen al gedeeld maar ze wisten natuurlijk niet met welke vaststellingen, conclusies en aanbevelingen de ombudsman zou komen. Dat is pas in september gebeurd. Er is in maart wel afgesproken dat het conceptrapport zou worden besproken vanwege de enorme omvang van dit onderzoek. Het Bureau Integriteit krijgt namelijk per jaar zo'n 500 meldingen. Ze had twee routes kunnen bewandelen.

Ze had een bestuurlijke reactie kunnen maken, dat is een publieke reactie en daarmee is wel het kwaad al geschied, want dan is de ombudsman naar buiten gegaan, zijn de oordelen geveld en staat Bureau Integriteit volop ter discussie. De andere route was de mogelijkheid om dit met elkaar te bespreken omdat dit de eerste keer was dat ze een conceptrapport zag en omdat de ombudsman zelf ook aangaf dat hij het conceptrapport wilde delen. Het lid HAVELAAR concludeert dat er in maart al zorgen werden geuit over de opzet van het onderzoek maar dat pas in september, toen de reikwijdte van de conclusies duidelijk werd, de zorg over de opzet van het onderzoek bij de burgemeester omsloeg in een groter meningsverschil over de opzet van het onderzoek. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat in eerste instantie de gemeentesecretaris en zij in een gesprek duidelijk hebben gemaakt dat het voor hen heel belangrijk was dat het onderzoek grondig was, vooral als het gaat over het hele Bureau Integriteit. In september heeft ze als kritiek verwoord dat ze grote zorgen had omdat ze het onderzoek niet duidelijk genoeg vond voor de conclusies die er werden getrokken. Ze is blij met het voorstel van het lid Wijnants. Ze denkt dat dat heel goed zou zijn en ze hoopt ook dat de vragen die ze zelf heeft over de empirie van het onderzoek daarmee beantwoord worden.

Ze heeft vragen over het wisselen van de onderzoeksvragen, de onderzoeksverantwoording en het ontbreken een onderzoeksprotocol. Ze weet niet hoe de gesprekken hebben plaatsgevonden en met welke parameters. Daarnaast is onduidelijk hoeveel zaken er onder die 82 gesprekken liggen en dus ook hoe representatief het onderzoek is Ze zou graag zien dat die vragen ook extern gewogen worden. Als blijkt dat ze overgevoelig is, dan is dat zo. Ze had deze openbare discussie liever niet gehad en vindt het buitengewoon vervelend dat het deze vorm heeft aangenomen. Ze moet iets corrigeren. In het antwoord op de technische vragen staat dat de griffie de brief bij het presidium heeft vastgehouden, waarbij ze niet wist om welke reden het vastgehouden is. Ze begrijpt nu dat het te laat is ingeleverd. Het is dus niet tegengehouden en ze vindt het vervelend als ze aan dat beeld heeft bijgedragen. Het lid BURGERS stelt voor dat hij in de beantwoording van het presidium daarop terugkomt. Burgemeester HALSEMA legt uit dat ze naar het presidium is gegaan omdat de raad de relatie met de ombudsman onderhoudt en het presidium het bestuur van de raad is. Ze vond het de meest logische stap omdat ze zeer bezorgd was over wat er gaande was.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16266152/1