Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 02-10-2025.pdf

Raadscommissie Algemene Zaken 6 november 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 2 oktober 20259.878 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag 2 oktober 2025 CONCEPTVERSLAG

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 2 oktober 2025 van 13.30 uur tot 17.00 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 6 november 2025

Voorzitter: commissielid Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: Van Klooster Commissieondersteuner: Dutilh Verslaglegging: Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Kabamba (Partij voor Morgen), Khan (DENK), Nadif (GL), Noordman (Forum voor Democratie) en Wijnants (VVD) Afwezig commissielid: Alberts (SP) Overige aanwezigen: het lid Burgers (presidium)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en constateert dat er voldoende fracties aanwezig zijn. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat op 16 oktober 2025 de begroting in eerste termijn wordt besproken in de brede commissie FKD. De bespreking voor de commissie AZ staat gepland van 18.00 tot 19.30 uur. De raadsleden zijn over de werkwijze geïnformeerd in de dagmail in van 11 september jongstleden en de informatie staat ook in Notubiz bij de vergadering van 16 oktober 2025. c. Vaststellen agenda

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Agendapunt 7, kennisnemen van de evaluatie volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen en vaststellen wijzigingsverordening van de Referendumverordening Amsterdam, wordt gehamerd. Agendapunt 6, raadsinformatiebrief over de wijze van het kopiëren van de evenementenkalender voor het evenementenjaar 2026, wordt afgevoerd. De agenda wordt met deze wijzigingen vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 11 september 2025 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering Algemene Zaken van 11 september 2025 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e. Actielijsten en langetermijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen vragen of opmerkingen over de actielijsten en langetermijnagenda's. f. TKN-lijst De TKN-lijst wordt voor kennisgeving aangenomen. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken vanuit de stadsdelen ontvangen. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Kraaijeveld die namens 47 Ronin Senior Insultancy aandacht vraagt voor inclusie, recht op gelijke behandeling en the right to a remedy. Inspreker KRAAIJEVELD denkt dat de diagnose van een psychose die de GGD in 2020 stelde gebaseerd is op een foto uit 2002 waarop hij naast Koeman zit.

Hij vraagt om inclusie, gelijke behandeling en compensatie van 60.000 euro voor gederfde winst zodat zijn moeder de huur niet meer hoeft te betalen na zijn tweede onterechte dwangopname. Hij wil dat speciale rapporteurs van de VN snel worden ingeschakeld omdat hij honderden vergelijkbare zaken heeft en vraagt om belastingvrijstelling. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van Wijk die namens het netwerk Bewoners Amsterdam aandacht vraagt voor de stadsdeelverkiezingen van maart 2026.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Inspreker VAN WIJK vraagt aandacht voor de nummering van de kieslijsten bij de verkiezingen van de stadsdeelcommissies die zijn gebaseerd op het aantal behaalde stemmen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Stadsdeelcommissies zijn onafhankelijke adviesorganen en ondanks dat elk stadsdeel een eigen samenstelling en stemgeschiedenis heeft is de nummering op de kieslijst gebaseerd op de gemeenteraad. Op basis van de Kieswet en het gelijkheidsprincipe zouden de stadsdeelcommissies aparte nummeringen moeten krijgen. De stadsdeelcommissies worden nog te vaak gezien als verlengstuk van gevestigde partijen en deze nummering geeft de kiezers de indruk dat zij bij de stadsdeelcommissies hetzelfde moeten stemmen als bij de gemeenteraad. Het lid HOFLAND vraagt of de inspreker zijn informatie hierover met de commissie wil delen. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Leguijt die namens De Pizzabakkers inspreekt over aanslagen met explosies waar ondernemers en burgers slachtoffer van zijn en hoe het sluiten van panden ondernemers nog verder in de problemen brengt en niet leidt tot een oplossing. Inspreker LEGUIJT vertelt dat hun bedrijf recentelijk is getroffen door een reeks aanslagen bij verschillende vestigingen. De aanslagen hebben op persoonlijk en zakelijk vlak een grote impact en de situatie maakt hen bang en verdrietig.

Na de aanslagen zijn vier vestigingen op last van de burgemeester voor zes maanden gesloten en dat heeft voor de kleine zelfstandige ondernemers ernstige gevolgen. Ze moeten hun personeel doorbetalen en de vaste lasten dragen zonder inkomsten te genereren. Bovendien wordt hun imago aangetast door posters en sluitingsbevelen die een link leggen tussen de exploitant of pandeigenaar en een crimineel netwerk. De verzekering dekt geen bedrijfsschade bij een bestuurlijke maatregel en de gemeente biedt geen hulp aan. Ze vraagt of sluiting wel de juiste maatregel is omdat daarmee een misdaad wordt beloond en de overheid meewerkt aan de stigmatisering van de ondernemer. Ze wil weten op welke wijze de overheid slachtoffers compenseert voor financiële schade en imagoschade en op welke wijze ondernemers en burgers beter beschermd kunnen worden tegen deze vorm van criminaliteit. Het lid HOFLAND vraagt hoe de gemeente meer perspectief kan bieden aan getroffen ondernemers. Inspreker LEGUIJT vindt dat een moeilijke vraag. Ondernemers kunnen een verzoek tot heropening doen maar het is niet duidelijk wat daarvoor nodig is en het voelt alsof ondernemers geen invloed kunnen uitoefenen op het sluitingsbevel.

Het lid WIJNANTS vraagt hoe het contact is geweest met de gemeente en de politie, welke ondersteuning er is geboden en of er gesprekken zijn gevoerd over heropening als de daders zijn gevonden. Inspreker LEGUIJT antwoordt dat ondernemers veel contact met de politie hebben en dat de mensen van de politie allemaal bijzonder aardig zijn. Tegelijkertijd weten ze niets over het onderzoek. Er is dus veel contact maar weinig informatie. Met de gemeente loopt het contact via Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en dat voelt niet als erg menselijk en meedenkend. Ze is vanmorgen door de burgemeester gebeld en dat vond ze wel heel fijn. Het lid NADIF vraagt hoe de gemeente in dit soort situaties ondernemers beter kan informeren. Inspreker LEGUIJT legt uit dat zij inspreekt met diezelfde vraag aan de gemeente.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Het lid NADIF zal die vraag ook aan het college stellen maar ze is benieuwd of de ondernemers in het proces zijn ondersteund zodat ze die vraag konden stellen. Inspreker LEGUIJT antwoordt dat hen na de tweede explosie een sluiting boven het hoofd hing en dat ze de gelegenheid kregen om mee te denken over hoe ze het veiliger zouden kunnen maken. Ze hebben toen zelf beveiliging ingeschakeld tussen 24.00 en 6.00 uur maar dat is kostbaar en dat kan men niet van een kleine ondernemer vragen. Het lid BROERSEN vraagt of de ondernemers een vaste contactpersoon hebben bij de gemeente die kan uitleggen wat ze moeten aanleveren voor een verzoek tot heropening. Inspreker LEGUIJT antwoordt dat ze een vaste contactpersoon bij OOV hebben. Inmiddels weten ze dat ze een veiligheidsplan moeten indienen maar dat bevat heel veel vragen en het is niet duidelijk wat goed genoeg is. Het lid HAVELAAR vraagt hoelang de ondernemers van De Pizzabakkers de sluiting kunnen volhouden. Inspreker LEGUIJT antwoordt dat zij het, zonder een voorschot van de verzekering, hooguit twee maanden kunnen volhouden. Het lid HAVELAAR vraagt of de 65 mensen in de tussentijd iets kunnen doen om het gat te dichten. Inspreker LEGUIJT antwoordt dat er werktijdverkorting is aangevraagd maar dat zijn lange processen en het is niet zeker of die wordt toegekend.

Het lid HEINHUIS vraagt of de inspreker contact heeft met ondernemers in een vergelijkbare situatie. Inspreker LEGUIJT antwoordt dat ze geen contact heeft met ondernemers in een vergelijkbare situatie. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van der Linde die op persoonlijke titel inspreekt bij agendapunt 5, stand van zaken Verkiezingen 2025, opkomstbevordering en toegankelijkheid stemlokalen en organisatie verkiezingen. Inspreker VAN DER LINDE herinnert de commissie aan een donkere bladzijde in de geschiedenis van Amsterdam, de deportatie van 80 procent van de Amsterdamse Joden met behulp van de Amsterdamse politie. Hij verwijst naar een incident in 2018 waarbij een raadslid de verschrikkingen van Mein Kampf aanprees terwijl hijzelf werd afgevoerd door de politie nadat hij dat lid extreemrechts had genoemd. Sindsdien heeft hij zich meermaals uitgesproken tegen het oprukkende fascisme, maar telkens werd hem het woord ontnomen. Hij noemt dit normalisatie van het fascisme terwijl antifascisten nu door de Tweede Kamer als een terroristische organisatie worden bestempeld. Hij verwijst naar fascisten die de ramen van het partijkantoor van D66 hebben ingegooid en vraagt waarom de voorzitter zijn protest gebruikt om hem het woord te ontnemen. Hij zal de strijd blijven voeren tot de hoogste rechter.

De korpschef weigert nog steeds excuses te maken voor een geheime achtervolging op 14 maart 2021 ondanks meerdere brieven daarover van de Nationale ombudsman. Daarnaast probeert hij al tien maanden een antwoord te krijgen op de vraag waarom hij op 10 november 2024 door agenten in burger van straat is geplukt. De burgemeester heeft gezegd dat zijn klachten zijn afgewikkeld maar de ambtenaar die de

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

burgemeester hierover foutief heeft geïnformeerd heeft afgelopen zondag in een telefoongesprek erkent dat dat niet het geval is. Een opname van dat gesprek heeft hij naar de gemeentesecretaris, de burgemeester en de ombudsman gestuurd. Hij vraagt welk probleem er wordt opgelost door het verbieden van harde acties en hij hoopt dat de burgemeester hierover kritisch bevraagd wordt door de raad. De VOORZITTER sluit het inspreekmoment. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants voor een rondvraag. Het lid WIJNANTS merkt op dat sluitingen een grote impact hebben op ondernemers. Hij kan zich voorstellen dat er een onderscheid gemaakt zou moeten worden tussen bijvoorbeeld coffeeshops die vaak een schimmige sfeer om zich heen hebben en een pizzaketen. Hij denkt dat de gemeente ondernemers zonder criminele antecedenten anders moet behandelen en dat er meer hulp geboden kan worden om bedrijven te behouden. Hij vraagt hoe de gemeente De Pizzabakkers kan helpen zodat zij blijven bestaan en hij wil weten hoe de gemeente en de politie het sluitingsbeleid kunnen veranderen om schrijnende situaties te voorkomen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze De Pizzabakkers heeft gesproken en dat ze de situatie verschrikkelijk vindt. Deze aanslagen leveren een duivels dilemma op vanwege de veiligheid van de omwonenden.

In tegenstelling tot de commissieleden heeft de inspreker aangegeven dat de aanslagen geleid hebben tot een groot gevoel van onveiligheid in de buurt. Voor de gemeente is de veiligheid in de buurt altijd het doorslaggevende argument. Er wordt nooit zomaar overgaan tot sluiting en ook hier zijn eerst andere stappen gezet. Er is cameratoezicht ingesteld, er is extra gepatrouilleerd en er zijn zelfs beveiligingsmaatregelen genomen. Nadat duidelijk was dat er getarget werd had de gemeente geen andere keuze dan tot sluiting over te gaan. Bij explosies is er soms wel degelijk sprake van criminele relaties en er kan geen onderscheid gemaakt worden tussen coffeeshops en een pizzaketen. In Den Haag ging het bijvoorbeeld om een bruidsmodewinkel. Ze benadrukt dat deze algemene constatering niets zegt over de huidige situatie bij De Pizzabakkers. Zonder nauwkeurig politieonderzoek is het moeilijk vast te stellen wie slachtoffer is en wie door eigen crimineel handelen een situatie heeft gecreëerd die ook voor de buurt onveilig is. Zolang er geen dader is opgepakt en de aanslagen doorgaan moeten ze overgaan tot de uiterste maatregel van sluiting. Ondernemers kunnen tussentijdse heropening aanvragen en de zaak kan versneld heropend worden als er een doorbraak is in het politieonderzoek en de dader bekend is. Dit hangt ook af van de aard van de bedreiging voor de ondernemers en de buurt.

Zolang het politieonderzoek geen duidelijkheid geeft over de oorzaak van de explosies blijft het onduidelijk of het gaat om ondernemers die te goede trouw zijn of ondernemers die criminele relaties hebben en daarmee risico's voor de buurt creëren. De gemeente heeft de wettelijke bevoegdheid om tot sluiting over te gaan maar maatregelen om ondernemers tegemoet te komen moeten op landelijk niveau besproken worden. Het lid WIJNANTS erkent dat hij het besluit tot sluiting niet kan beoordelen. Hij vindt dat de veiligheid van de omwonenden altijd voorop moet staan maar wil toch weten hoe de burgemeester, de politie en de driehoek ondernemers tegemoet kunnen komen.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Hij vraagt welke landelijke maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat ondernemers door de sluiting failliet gaan terwijl de daders vrij rondlopen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat dit eerder is besproken en ze is eigenlijk wel benieuwd of de raad zelf enige idee heeft welke extra maatregelen de gemeente zou kunnen nemen. In Den Haag hebben criminele relaties en persoonlijke conflicten in de omgeving van de ondernemer het risico veroorzaakt en in de afgelopen jaren waren er veel voorbeelden van ondernemingen waarbij later uit politieonderzoek bleek dat er allerlei criminele relaties waren. Ze weet niet welke stappen ze in de richting van Den Haag zou moeten zetten zolang ze niet weet of ze met een slachtoffer te maken heeft of met mensen die zelf grote risico’s hebben genomen. Bij De Pizzabakkers is met cameratoezicht wel een dader betrapt maar dat heeft niet geleid tot een einde van de dreiging omdat het ergens hoger in een organisatie zit waar ze moeilijk de vinger achter krijgen. Het lid HOFLAND stelt voor dat de gemeente het initiatief neemt en zelf contact opneemt met een ondernemer zodra de dreiging is afgenomen. Op die manier kan een zaak versneld weer open. Daarnaast wijst hij op het sluitingsbevel waarin staat dat er bij een bepaald percentage sprake is van banden met criminele organisaties terwijl dat nog niet is vastgesteld.

Dat werkt stigmatiserend voor de ondernemer. Die algemene opmerking komt hard aan bij ondernemers en dat kan misschien anders worden verwoord in het sluitingsbevel. Burgemeester HALSEMA kan de vraag over de formulering in het bevel nu niet beantwoorden. Ze weet niet of er vanuit de politie gegronde redenen zijn om dit op die manier op te nemen. Ze zal het navragen en komt erop terug in de volgende commissie AZ. Ze legt uit dat de gemeente bij een doorbraak in het politieonderzoek zal overgaan tot heropening maar in de meeste gevallen leidt het niet tot duidelijkheid over wat er precies is gebeurd en is nog steeds sprake van een dreiging. Ze begrijpt dat een sluiting van zes maanden een faillissement kan betekenen voor een ondernemer maar een heropening op economische gronden zonder doorbraak in het politieonderzoek is een te groot risico voor de veiligheid van de omwonenden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een vervolgvraag. Het lid HAVELAAR vraagt of het mogelijk is om minder confronterende teksten op te nemen in het sluitingsbevel en hij wil weten of het waarschijnlijk is dat het politieonderzoek bij De Pizzabakkers binnen twee maanden voldoende gevorderd is zodat zij kunnen heropenen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat in het bevel staat dat de zaak gesloten is door de burgemeester en met welke reden dat is besloten.

Ze kan zich voorstellen dat dit wordt gedaan om het afschrikwekkend effect. Ze zal dit nagaan en zal daarbij in overweging nemen dat het stigmatiserend werkt of een criminaliserend effect heeft op ondernemers die het al moeilijk hebben. Ze zal onderzoeken of dat veranderd kan worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis voor een vervolgvraag. Het lid HEINHUIS vraagt om een bredere reflectie op het veiligheidsaspect van de situatie. Ze wil weten hoe de stad veilig gehouden kan worden en hoe voorkomen kan worden dat er explosieven worden gebruikt die voor de omwonenden zeer heftig zijn. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze recent een brief naar de raad heeft gestuurd met meer algemene informatie over de ontwikkelingen hierin. Het plaatsen van explosieven bij woonhuizen, winkels en horeca is nog steeds op een veel te hoog niveau

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

maar het stabiliseert wel. Het probleem is nog lang niet onder controle. De afgelopen jaren heeft ze zich samen met een aantal andere burgemeesters ingezet om een sluitingsbevoegdheid te krijgen bij geweld van buitenaf. De consequenties daarvan zijn voor ondernemers gruwelijk maar voor de veiligheid van de buurt is het noodzakelijk. Onder leiding van de burgemeester van Rotterdam is een taskforce aan het werk die vooral internationaal opereert. Een van de belangrijkste stappen die ze kunnen zetten betreft illegaal vuurwerk en munitie en het sluiten van fabrieken aan de rand van Europa die cobra’s ontwikkelen. Ook in Europees verband is er steeds meer steun voor het optreden tegen de distributie van deze zware explosieven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan voor een vervolgvraag. Het lid KHAN herinnert aan een motie die zijn collega Koyuncu eerder heeft ingediend met als doel meer informatie te verstrekken aan ondernemers die met sluiting te maken hebben, bijvoorbeeld over hun recht om snel naar de rechter te stappen voor heropening van hun zaak. Hij heeft begrepen dat er al progressie is gemaakt in de uitvoering van deze motie en vraagt wanneer deze zal worden uitgevoerd. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat die brochure klaarligt om te worden verspreid. Zodra de brochure er is zal ze ervoor zorgen dat de raad ook een kopie ontvangt. De VOORZITTER sluit de rondvraag.

Raadsaangelegenheden 3. Kennisnemen van de reactie op motie 097.25 van raadslid Broersen cum suis over verkenning fractievertegenwoordigers buiten kieslijst VN2025-012649 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN heeft een motie ingediend waarin wordt verzocht om een verkenning naar fractievertegenwoordigers buiten de kieslijst. Dit onderzoek heeft inmiddels plaatsgevonden en het presidium geeft aan dat het aan de raad is om daarvoor te kiezen. Ze vindt het belangrijk om te melden dat haar fractie van plan is een motie in te dienen met dit verzoek. Ze wil de rest van de commissie de ruimte geven om hier vragen over te stellen zodat de motie niet uit de lucht komt vallen. Het lid HEINHUIS is van mening dat het voorstel de democratische legitimiteit van de gemeenteraad kan aantasten. De mensen die in de raad zitten zijn allemaal gekozen of hebben op een kieslijst gestaan en hebben daarom een democratische legitimiteit en het recht om in een commissie te spreken. Het lid BROERSEN antwoordt dat iedereen kan solliciteren voor een kandidatenlijst. Er zijn gemeenteraden waar dit al mogelijk is en waar goed is gekeken naar een maximumaantal commissieleden en hoe vaak iemand geïnstalleerd mag worden zodat het niet vrijblijvend is. Ze denkt dat het interessant zou kunnen zijn om met commissieleden te bespreken welke eisen ze daaraan zouden willen stellen.

Het lid HEINHUIS begrijpt dat er regels afgesproken kunnen worden maar benadrukt dat de kieslijsten niet zomaar iets zijn. Ze zijn vastgelegd in de Kieswet en die regels bepalen hoe de democratie werkt. Ze wil voorkomen dat mensen van buitenaf die op dat moment interessant lijken voor een partij zomaar worden toegevoegd. Het is belangrijk dat de fractievertegenwoordigers zich op een bepaalde manier hebben gecommitteerd aan de democratische waarden en ze ziet de kieslijst als de juiste vorm daarvoor.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Het lid BROERSEN wijst erop dat er ook raadsleden zijn die zich afsplitsen van hun partij. Daarnaast zijn de landelijke regels voor gemeenteraden anders dan de regels voor commissies. Ze noemt als voorbeelden Utrecht, Rotterdam en Den Haag waar breder gekeken wordt naar de rol van ondersteunende commissieleden die geen stemrecht hebben in de gemeenteraad. Het lid HEINHUIS merkt op dat leden die zich afsplitsen volgens de Kieswet recht hebben op hun zetel. Raadsleden staan namens een partij op die lijst maar worden als persoon gekozen. Dus die vergelijking kan ze niet volgen als het gaat over democratische legitimiteit. Het lid BROERSEN is benieuwd of het lid Heinhuis van mening is dat de commissieleden in Utrecht die niet op de kieslijst hebben gestaan geen legitimiteit hebben. In Utrecht en andere steden is er een werkwijze waarbij de raad zelf beslist over het maximaal aantal commissieleden en hoeveel er per jaar geïnstalleerd mogen worden. Op die manier worden situaties voorkomen waar sommige leden zorgen over hebben. Ze wil met de commissie kijken naar welke regels dat zouden moeten zijn zodat het niet vrijblijvend is. Het lid NADIF merkt op dat commissieleden ook geheime stukken bespreken en dat er soms veel geld mee is gemoeid. Ze vraagt welke processen en voorwaarden daarvoor nodig zijn.

Het lid BROERSEN antwoordt dat de voorwaarden en processen voor de kieslijst per partij nu ook verschillen en stelt voor om met het presidium en de griffie te kijken naar de regels voor die processen. Het lid WIJNANTS verwijst naar een uitspraak van de directeur van de AIVD die twee weken geleden in de Tweede Kamer aangaf dat politieke partijen zich ervan bewust moeten zijn dat extremistische elementen proberen zich bij hen te voegen. Dit kan worden voorkomen als een plaats op de kieslijst wordt ingezet als een vorm van legitimiteit en controle. Het lid BROERSEN antwoordt dat ook extremisten op kieslijsten kunnen staan en dat niet alle partijen een grondige check uitvoeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN sluit zich aan bij het pleidooi van het lid Broersen. Het democratisch mandaat ligt bij de fractie en dat zal zo blijven als deze wijziging wordt doorgevoerd. De fractie blijft verantwoordelijk voor de mensen die als fractievertegenwoordiger worden aangesteld en ook bij problemen met een fractievertegenwoordiger blijft de fractie daarvoor verantwoordelijk. Dit zal niet veranderen in het nieuwe systeem. Hij denkt bovendien dat de wijziging zal bijdragen aan een betere democratie omdat het een partij in contact kan brengen met mensen die overwegen lid te worden van de partij maar die moeten wachten tot de volgende verkiezingen.

Hij beschouwt dit als een versterking van de democratie en biedt aan om mee te denken over hoe dit verder vormgegeven kan worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS wil zich niet uitspreken over de lokale democratie in Utrecht. Ze ziet ook dat mensen willen deelnemen aan de lokale democratie en vindt dat dat aangemoedigd moet worden. Tegelijkertijd moet de raad zuinig zijn op de tijd die democratisch gekozen volksvertegenwoordigers hebben en dat ze voorzichtig moeten zijn met in hoeverre ze die tijd openstellen voor mensen die niet democratisch gekozen zijn.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Hoewel ze openstaat voor een discussie over de huidige democratie vindt ze het een te grote stap waar ze zich niet comfortabel bij voelt vanwege de democratische legitimiteit van degenen die in de raadszaal spreektijd krijgen. Het lid KHAN vindt het niet toevallig dat met name de kleinere partijen hier een groot voorstander van zijn. Democratie gaat niet alleen om wat de meerderheid vindt maar ook om wat de minderheid vindt. Hij vraagt of het lid Heinhuis een meerwaarde kan zien als ze het bekijkt vanuit de het perspectief van de kleinere partijen. Het lid HEINHUIS is zich ervan bewust dat ze spreekt namens de grootste fractie in de raad maar ze kent ook de problemen van de kleinere fracties. Ze vraagt zich af welke problemen met de voorgestelde wijziging worden opgelost. Elke partij heeft te maken met een hoge werkdruk voor raadsleden en heeft moeite om de kieslijst te vullen of opvolgers te vinden. Ze denkt dat met deze wijziging onnodig wordt getornd aan de democratische legitimiteit van dit huis. Het lid KHAN wijst erop dat de problemen voor elke partij gelden maar dat ze meer impact hebben op kleinere fracties. Het lid HEINHUIS vindt dat er goed moet worden nagedacht over de juiste instrumenten die daarvoor ingezet kunnen worden. Met dit specifieke instrument wordt een richting ingeslagen waar ze het niet mee eens is.

Ze denkt dat het goed is om na te denken over het verschil tussen partijen, wat het betekent voor ondersteuning en hoe op een andere manier tegemoet gekomen kan worden aan de terechte zorgen van partijen met minder zetels. Het lid KHAN stelt voor om het te proberen en mocht het misgaan het weer terug te draaien. Het lid HEINHUIS denkt dat dit voorstel niet de oplossing is voor de problemen. Daarnaast ziet ze een groot risico bij deze oplossing en daarom is ze er op dit moment geen voorstander van. Het lid HAVELAAR vraagt of het lid Heinhuis principiële of praktische bezwaren heeft tegen het voorstel. Het lid HEINHUIS antwoordt dat het haar op dit moment gaat om het principe van de democratische legitimiteit van de mensen die het woord voeren in de raadszaal. Het lid BROERSEN vraagt het lid Heinhuis het idee niet bij voorbaat af te schieten, er met een brede blik naar te kijken en er een open gesprek over te voeren om zo tot een werkbaar voorstel te komen. Het lid HEINHUIS vindt het belangrijk om met elkaar dat gesprek te voeren en ze gaat dat gesprek graag aan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR verbaast zich over de discussie omdat het goed is als nieuwe mensen zich aanmelden en omdat een partij met een eigen selectieproces kan instaan voor de mensen.

Hij twijfelt er niet aan dat elke CDA'er op de lijst democratisch legitiem is of de vertrouwelijkheid niet zal schenden. Hij vindt het een goed idee en zegt tegen het lid Broersen dat ze het verder moet uitwerken en wie weet krijgen ze de PvdA ook nog mee. De VOORZITTER geeft het woord aan de voorzitter van het presidium, het lid Burgers.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

De voorzitter van het presidium, BURGERS, geeft aan dat er zowel voordelen als nadelen zijn aan het opnemen van fractievertegenwoordigers op de kieslijst. De democratische legitimiteit is een voordeel, maar de nadelen zijn voor de kleine partijen die de lijst moeilijk kunnen vullen. In Nederland is het ongeveer fiftyfifty verdeeld en het is aan de gemeenteraad zelf hierover een besluit te nemen en dat kan altijd in overleg met het presidium en de griffie. Het verzoek is wel om dit besluit duidelijk en tijdig aan te geven. De discussie wordt gesloten. Algemene Zaken 4. Analyse drugsgebruik rioolwateronderzoek VN2025-012650 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR merkt op dat uit het rioolwateronderzoek blijkt dat Amsterdam hoog scoort op de ranglijst van drugsgebruik in Europa. De politie heeft geen zicht op het aantal dealers, het gebruik op festivals, evenementen en voetbalwedstrijden en het thuisgebruik onder jongeren neemt toe. Hij vraagt of de burgemeester bereid is om net als in Rotterdam onderzoek naar drugsgebruik uit te voeren omdat een vergelijkbare aanpak zou kunnen leiden tot meer inzicht en omdat beide steden van elkaar kunnen leren. De handhavingsgrens ligt momenteel bij vijf pillen of 0,5 gram poeder en kleinere hoeveelheden gaan in een drugskluis en de persoon wordt geweigerd.

Hij vraagt of deze drempel niet te soepel is en of de burgemeester zou willen overwegen om de handhavingsdrempel te verlagen zodat eerder kan worden opgetreden. Ook vraagt hij op welke wijze het college actiever zou kunnen inzetten op strengere handhaving van drugsgebruik bij dance-evenementen, het reguliere uitgaansleven en voetbalwedstrijden. Hij zal zijn punten voor preventie tegen middelengebruik inbrengen bij een bespreking in de commissie OZA maar hij is bezorgd over het toegenomen gebruik onder jongeren zoals blijkt uit de jaarlijkse drugsmonitor Antenne. Hij is benieuwd naar de visie van de burgemeester op dit onderzoek. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat metingen van het rioolwater een aantal beperkingen kennen. Het zegt niets over de leeftijd of herkomst van gebruikers en het is ook heel lastig om de precieze omvang van het gebruik te bepalen. De concentraties in rioolwater worden beïnvloed door de bevolkingsdynamiek, toerisme, doorstroom en studenten waardoor je pieken kunt zien die weinig zeggen over het reële gebruik in de stad. Daarnaast benadrukt ze dat ze al veel andere monitoringsinstrumenten gebruiken en dat het niet zo is dat ze weinig informatie bezitten.

Ze noemt voorbeelden zoals Antenne, de Gezondheidsmonitor Jeugd, de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen waarbij drugs standaard wordt uitgevraagd, de Monitor Drugsincidenten en de landelijke cijfers van het Trimbos-instituut. Het lid HAVELAAR merkt op dat in de onderzoeksopzet van het rioolwater rekening gehouden kan worden met de pieken door bepaalde periodes te kiezen. Burgemeester HALSEMA merkt op dat de kern van haar antwoord was dat het rioolwateronderzoek weinig extra informatie oplevert. Ze denkt niet dat ze informatie tekortkomen waardoor extra rioolwateronderzoek nodig zou zijn. Ze wijst erop dat het aantal bezoekers in Amsterdam van een volstrekt andere omvang is dan in Rotterdam waardoor er een vertekening optreedt in het rioolwater. Ze vertrouwt op de huidige onderzoeken maar zal haar licht nog opsteken in Rotterdam.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

De handhavingsgrens wordt vastgesteld door het Openbaar Ministerie. Er gelden op dit moment al strenge voorwaarden bij evenementen op basis van het Amsterdamse beleidskader Dance events waarbij bezoekers worden gevisiteerd en geweigerd worden bij het aantreffen van gebruikershoeveelheden drugs. Bezoekers met handelshoeveelheden worden overdragen aan de politie. De kosten voor deze maatregelen worden volledig gedragen door de festivalorganisatoren en de gemeente controleert risicogericht of deze voorwaarden worden nageleefd. Het verlagen van de handhavingsgrens zal de druk op het handhavingsapparaat vergroten zonder dat het effectiever wordt. Amsterdam zet stevig in op preventie en voorlichting, onder andere via de GGD, Jellinek en scholen. Met het programma Preventie Middelengebruik van de GGD wordt ingezet op educatie bij scholen, recreatie, zorg, werk en in de publieke omgeving. Ook in het uitgaansleven en bij festivals wordt gewerkt aan risicoreductie en bewustwording. Het artikel in het Parool bevestigt dat het onderwerp blijvende aandacht behoeft. Daar wordt aan gewerkt met de bestaande inzet en waar mogelijk wordt die inzet versterkt. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering voor tien minuten. Algemene Zaken 5.

Stand van zaken Verkiezingen 2025: opkomstbevordering en toegankelijkheid stemlokalen en organisatie verkiezingen VN2025-012543 De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor een mededeling. Burgemeester HALSEMA meldt dat een nagekomen voorstel nog niet in de brief is opgenomen. Het plan is om op 28 oktober 2025 een verkiezingstent te plaatsen op de Dam met twee stembureaus. Bij de tent zullen de letters I Amsterdam staan met als bijzonderheid dat de I een stempotlood is. Het doel is om vooral jongeren die gevoelig zijn voor selfies te motiveren om op de Dam te gaan stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS begint met een citaat van Joop den Uyl uit 1981. ‘Er heerst een ongeloof in de mogelijkheid dat de politiek oplossingen kan aandragen voor maatschappelijke crises die zich allerwege aandienen.’ Dit citaat raakt haar omdat het gevoel van ongeloof over de effectiviteit van de politiek nog steeds leeft in de stad, vooral bij mensen die al lang niet meer stemmen en die niet van plan zijn te stemmen bij de volgende verkiezingen. Het is aan alle partijen om zich te verzetten tegen dat ongeloof. Ze is blij met de uitwerking van de motie en het plan voor opkomstbevordering, maar heeft twee vragen en een suggestie.

Ten eerste vraagt ze zich af of het betrekken van maatschappelijke organisaties een verschuiving teweeg zal brengen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ze stelt voor de verkiezingen van oktober 2025 te gebruiken als ijkpunt om de impact van maatschappelijke organisaties te meten. De tweede vraag betreft mobiele stemlocaties in wijken waar minder gestemd wordt. Ze heeft hier eerder al een voorstel voor gedaan omdat de toegankelijkheid van stemlocaties te wensen overlaat. Ze vraagt of mobiele stemlocaties een optie kunnen zijn voor de volgende verkiezingen omdat dit de drempel om te stemmen zou kunnen verlagen voor mensen. Tot slot deelt ze de suggestie over een verkiezingsmarkt, geïnspireerd door een historische verkiezingsmarkt op het Spui in 1971. Haar idee is om per stadsdeel een verkiezingsmarkt te organiseren op plekken waar mensen zich toch al verzamelen. Ze

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

staat zelf met de PvdA vaak met een koffiekar op pleinen en dat geeft toch andere gesprekken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS vindt het plan voor opkomstbevordering noodzakelijk en de VVD heeft dit altijd gesteund. Hij heeft wel enig ongemak bij dit punt vanwege de onvermijdelijke voorkeuren. Hij begrijpt de focus op de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost maar de opkomst in West en Oost is ook niet hoog. Hij vraagt hoe de campagne stadsbreed kan worden uitgerold zonder bijbehorende bias. Het lid KHAN merkt op dat dit plan focust op opkomstbevordering in de hele stad en dat meer wordt ingezet in buurten waar de opkomst gemiddeld structureel laag is. Het lid WIJNANTS beaamt dat er ingezet moet worden op de plekken waar de nood het hoogst is. Zijn punt is dat daardoor de bevolkingssamenstelling van die stadsdelen meer aandacht krijgt terwijl ook in andere stadsdelen steeds minder gestemd wordt. Het lid HEINHUIS legt uit dat een bias verwijst naar een vooringenomenheid die niet noodzakelijk op cijfers is gebaseerd. Het plan voor opkomstbevordering baseert zich op cijfers en ze begrijpt niet waarom het lid Wijnants het woord bias kiest. Het lid WIJNANTS antwoordt dat het gaat over de oververtegenwoordiging van bepaalde stadsdelen die afwijken van de rest van de stad.

Het lid HEINHUIS vindt dat het lid Wijnants impliceert dat er een soort voordeel zou zijn in de extra inzet voor opkomstbevordering. Ze vraagt waarom het verkeerd zou zijn om de cijfers te volgen en in te zetten met een plan op basis van die cijfers. Het lid WIJNANTS antwoordt dat Noord, Nieuw-West en Zuidoost een andere bevolkingssamenstelling hebben dan Centrum, Zuid, West en Oost waar het aantal mensen dat stemt ook afneemt. Er wordt gekozen voor drie stadsdelen terwijl in andere stadsdelen de opkomst ook daalt. Hij vindt het belangrijk dat ook die mensen gaan stemmen. Het lid HEINHUIS stelt dat iedereen moet stemmen en dat er gekeken moet worden naar de cijfers over wie wel of niet heeft gestemd. De bevolkingssamenstelling doet er dan niet toe. Het lid WIJNANTS stelt dat, als de redenering inderdaad is dat de bevolkingssamenstelling niet relevant is, het lid Heinhuis met een nieuw plan moet komen waarin enkel dat argument naar voren wordt gebracht, want dat is niet waarop het plan van het college is gebaseerd. Het Plan van aanpak opkomstbevordering gaat specifiek om deze drie stadsdelen en hij vraagt aandacht voor een meer brede kijk op de hele stad. Het lid BROERSEN benadrukt dat in sommige stadsdelen en wijken de opkomst slechts 18 procent is. Dat is niet een paar procent minder dan in Oost of West. Het lid WIJNANTS is het daarmee eens.

Hij vraagt wat de beweegreden was voor de Engelstalige verkiezingsborden bij de Nederlandse parlementsverkiezingen aangezien kiezers de Nederlandse nationaliteit en dus de beheersing van de Nederlandse taal zouden moeten hebben om te kunnen stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Het lid BROERSEN is blij met het Plan van aanpak opkomstbevordering en is met name positief over de samenwerking met de Jongeren Adviesraad en de inzet van 220 jongeren om stembureaus te bemensen. Ze uit haar zorgen over de toegankelijkheid van stemlokalen. Ongehinderd heeft 86 procent van de stembureaus beoordeeld als niet toegankelijk. Ze vraagt of de gemeente deze meetmethode blijft gebruiken en of er meer rapportages over de toegankelijkheid komen. Daarnaast wil ze weten of de verbeteringen die voor maart 2026 zijn gepland het percentage toegankelijke stemlokalen tot 40 procent zal brengen en of de gemeente daarna blijft werken aan verdere verbeteringen. Ze vindt het jammer dat de toegankelijkheid van stemlokalen niet in de memo wordt benoemd. Ze is ook verbaasd over de Engelstalige verkiezingsborden en stelt dat het misschien logischer zou zijn om in stadsdelen waar andere talen de boventoon voeren de oproepen wel in andere talen te doen maar niet in het Engels aangezien kiezers de Nederlandse nationaliteit moeten hebben. Het lid WIJNANTS vraagt in welke talen het lid Broersen kiezers wil oproepen. Het lid BROERSEN denkt dat in sommige stadsdelen in het Turks opgeroepen kan worden. Het lid WIJNANTS hoopt niet dat er per gebied een inschatting wordt gemaakt van welke taal het meest wordt gesproken en dat daar de borden aan worden gekoppeld.

Het lid BROERSEN denkt dat het goed kan zijn om breder te kijken naar oproepen om te stemmen in verschillende talen, vooral in stadsdelen waar ook veel andere talen worden gesproken dan alleen Nederlands. Het lid WIJNANTS stelt voor dat de communicatie voor de Nederlandse Tweede Kamerverkiezingen in het Nederlands gebeurt en niet in het Engels of in andere talen zoals het Turks omdat Nederland daar niets mee te maken heeft. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF voelt zich een beetje overvallen door de Amsterdam-letters op de Dam. Ze is daar geen fan van maar accepteert dat het kan helpen. Ze is blij met de plannen en waardeert het dat het onderzoek specifiek kijkt naar verschillende doelgroepen en buurten. Ze vindt het mooi dat geluiden vanuit de samenleving in de plannen van de gemeente zijn meegenomen, zoals het concept ‘own your stembureau’ van Represent Jezelf. Ze vindt het belangrijk om door te gaan met het onderzoek aangezien dit probleem niet opgelost zal worden bij de komende verkiezingen of zelfs in 2026. Op dit moment stemt slechts de helft van de Amsterdammers bij de gemeenteraadsverkiezingen en opkomstbevordering is een proces van de lange adem en daarom moest er blijvend geïnvesteerd worden in onderzoek.

Ze is benieuwd hoe de lokale media betrokken kunnen worden bij de plannen voor opkomstbevordering en vraagt waarom in de begroting geen post is opgenomen voor een opkomstcampagne voor 2026. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN waardeert de aandacht voor jongeren in de plannen. Hij is benieuwd hoe de voorstellen in de praktijk uitpakken. Eerder heeft hij een voorstel gedaan om mobiele stembureaus op mbo-scholen te combineren met een les burgerschap waarbij de hele klas naar een stembureau op school kan gaan. Dit kan bijdragen aan het aantal first-time-stemmers en het is bekend dat jongeren die een keer hebben gestemd vaker zullen stemmen.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

Hij is benieuwd waarom er maar 36 stembureaus zijn in stadsdeel Zuidoost terwijl het aantal kiesgerechtigden gelijk is aan dat van Centrum met 58 stembureaus. Hij realiseert zich dat opkomstbevordering een kwestie van lange adem is maar op korte termijn kunnen wel praktische belemmeringen weggenomen worden. Daarvoor zijn al een reeks voorstellen in het plan opgenomen die worden uitgevoerd maar wat ook nog zou kunnen bijdragen zijn pijlen die richting de stembureaus wijzen zodat mensen zich in de aanloop naar de verkiezingen al bewust worden van de locaties. Daarnaast moet duidelijk worden aangegeven welke stembureaus toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers zodat stemmers daarop kunnen anticiperen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA is heel positief over de inzet van jongeren en ziet dat de loopafstanden sterk verbeterd zijn. Ze sluit zich aan bij de opmerking over de stemlocaties in Zuidoost en vindt de toegankelijkheid onvoldoende. De samenwerking met maatschappelijke organisaties zoals Represent Jezelf kan beter omdat jongeren een eigen beeldvorming hebben. Jongeren staan voor andere uitdagingen op het gebied van wonen en werk en dat heeft invloed op hun geloof in de politiek en op hun betrokkenheid bij hun community.

Ze denkt dat er ruimte moet zijn voor meer creativiteit en vraagt hoe jongeren meegenomen kunnen worden in het verbeteren van de toegankelijkheid en de opkomst in 2026. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA vindt het prettig dat het Plan van aanpak opkomstbevordering brede steun krijgt. Dit betekent dat de discussie over de vraag of opkomstbevordering kan leiden tot bevoordeling van bepaalde partijen is afgesloten. Hoewel ze respect heeft voor het dilemma dat het lid Wijnants aanbrengt denkt ze dat het het algemene recht van mensen is om te stemmen en de mogelijkheid dat ze in staat moeten worden gesteld om te kunnen stemmen zwaarder weegt. De VVD heeft zich de vorige keer ook aangesloten bij dit uitgangspunt zodat er geen politieke discussie meer is over de aard van de campagnes die nu algemeen worden gezien als degelijke en goede campagnes om de opkomst te bevorderen. Ze is ook blij met de letters en beschouwt het als nationale reclame voor de verkiezingen. De samenwerking met maatschappelijke organisaties is uitgebreid met twee nieuwe samenwerkingen. De OBA werkt in Zuidoost samen met De Kiesmannen, buurtplatformen en Represent Jezelf. Daar gaat meer geld naartoe maar het is nog niet duidelijk hoeveel van het extra budget van vier ton in 2025 dat zal zijn. Bij de evaluatie zal dat worden aangegeven.

Eerder heeft het lid Moeskops ook politieke markten voorgesteld en toen heeft de burgemeester het onderscheid gemaakt tussen de verantwoordelijkheid van politieke partijen voor het organiseren van politieke activiteiten en wat de gemeente kan doen. Ze stelt voor dat de gemeente bij de gemeenteraadsverkiezingen logistieke ondersteuning biedt voor politieke markten in enkele stadsdelen, mits politieke partijen voldoende betrokkenheid tonen en de markten bemensen. De gemeente kan tafels en dergelijke aanleveren maar verder ligt de verantwoordelijkheid bij de partijen zelf. Er zijn wel degelijk grote verschillen in opkomstpercentages tussen de stadsdelen en de focus moet liggen op specifieke stadsdelen en groepen mensen, zoals first voters. Dat neemt niet weg dat het uitgangspunt is dat de hele stad geïnformeerd moet worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de flyers die iedereen ontvangt bij de stempas. De Engelse taal wordt alleen nog gebruikt bij de Europese verkiezingen en eventueel bij de gemeenteraadsverkiezingen. Er wordt wel een QR-code op de flyers geplaatst zodat mensen de informatie in hun eigen taal kunnen krijgen. Nederlands is de Amsterdamse taal maar het stemrecht is zo belangrijk dat praktische belemmeringen zo veel mogelijk moeten worden weggenomen en daarom worden mensen in staat gesteld om met de QR-code extra informatie te vinden.

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

. Het lid WIJNANTS vraagt hoe het kan dat de stad volstaat met borden over de Tweede Kamerverkiezingen in de Engelse taal. Burgemeester HALSEMA kan dat nu niet beantwoorden en komt daar nog op terug. Het lid WIJNANTS legt uit dat er door de hele stad op grote borden in de Engelse taal staat: ‘Cast your vote for the House of Representatives on 29 October’ en dat is niet in lijn met het antwoord van de burgemeester. Burgemeester HALSEMA herhaalt dat ze daar nog op terugkomt. Er zijn niet eerder zoveel stemlokalen geweest als bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen, namelijk 415 terwijl dat er bij de vorige verkiezingen 373 waren. Dit betekent dat 91 procent van de kiesgerechtigden minder dan 500 meter hoeft te lopen naar een stemlocatie en 99 procent minder dan 750 meter. De stemlocaties zijn gelijkmatig verdeeld over de stadsdelen en er is een vergelijkbaar aantal kiesgerechtigden per stemlocatie. Alleen Noord en Centrum springen daar enigszins gunstig uit. Ze erkent dat er minder stemlocaties zijn in Zuidoost omdat het moeilijk is om daar stemlocaties te vinden. Desondanks is de verhouding kiesgerechtigden per stemlocatie in Zuidoost min of meer gelijk aan die in de andere stadsdelen. Het lid KHAN vraagt of in buurten met een structureel lage opkomst voldoende stemlocaties zijn.

Burgemeester HALSEMA beaamt dat het belangrijk is om voldoende stemlocaties te hebben in wijken waar de drempel om te stemmen hoog is. Ze zal nog een keer nagaan of dat het geval is. Het lid KHAN vraagt of in aanloop naar de verkiezingen in Zuidoost aangegeven kan worden waar de stemlocaties zijn. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat in de brief die iedereen ontvangt wordt aangegeven waar de stemlocaties zijn, welke het dichtstbij zijn en hoe men ze kan bereiken. Het lid HEINHUIS vraagt of het mogelijk is om bij de volgende verkiezingen wel te kijken naar mobiele stemlocaties die mogelijk een uitkomst bieden. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze het belang van mobiele stemlocaties deelt maar dat het moeilijk is om ze te vinden. Er is nu veel energie gestoken in de uitbreiding van het aantal stemlocaties Ze erkent dat er inderdaad tien Engelstalige verkiezingsborden doorheen zijn geslopen en dat was een foutje. Dit had niet mogen gebeuren maar het is een snelle organisatie en het kan zijn dat men nog de instructies van de vorige keer had. Het gaat om slechts tien borden in heel Amsterdam en ze kan zich kan voorstellen dat het lid Wijnants daar niet al te zwaar aan hecht. Het lid WIJNANTS vindt dat uitgezocht moet worden hoe dit precies is gegaan en dat dat met de raad gedeeld moet worden.

Op de borden staat 29 oktober en dat betekent dat het vanuit de ambtelijke organisatie is gemaakt. Als de raad hier serieus een plan over opkomstbevordering bespreekt dan de burgemeester niet zeggen foutje, dat slipte erdoorheen. Hij neemt niemand iets kwalijk maar hij wil zichzelf wel serieus nemen en hij wil weten hoe dit precies is gegaan. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het gaat om een kleine organisatie die ongelooflijk hard aan het werk is voor deze extra verkiezingen. Ze denkt dat het

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

waarschijnlijk is gebeurd omdat iemand de memo niet heeft gekregen dat er deze keer geen Engelstalige verkiezingsborden zouden komen en dat daar waarschijnlijk op is ingegrepen waardoor het tot tien borden beperkt is gebleven. Ze gelooft niet dat het lid Wijnants van haar verwacht dat ze hierover nog een aparte brief naar de raad gaat sturen. Het lid WIJNANTS begrijpt niet waar de opmerking van de burgemeester vandaan komt. Hij is een democratisch gekozen raadslid en stelt vragen over hoe de gemeente de verkiezingen goed managet en hoe ze de opkomst willen bevorderen. Hij vindt het dan een beetje raar dat de burgemeester hem verwijten maakt omdat hij hier vragen over stelt. Het is een legitiem punt dat hij wil weten hoe de middelen zijn besteed en hoe er tot zo'n afweging is gekomen. Hij wil wel degelijk dat die brief naar de raad wordt gestuurd omdat hij graag wil weten hoe dit is gegaan. Dat is niet uit wantrouwen naar de organisatie of om te zeggen dat de mensen daar niet hard werken, dat is omdat hij zijn taak serieus moet nemen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze deze verontwaardiging in de discussie niet had verwacht. Het lid Wijnants mag natuurlijk vragen stellen. Ze wilde die vragen beantwoorden omdat ze een goed vermoeden heeft van wat dat antwoord zal zijn.

Maar als het lid Wijnants daarbovenop ook wil dat ze het gaat reconstrueren en in de organisatie nagaat wie de fout heeft gemaakt en hoe dat tot stand is gekomen, dan zal ze dat doen en dan zal de raad daarover nog een aparte brief ontvangen. Het lid KABAMBA vraagt waarom het in Zuidoost moeilijk is om stemlocaties te vinden. Burgemeester HALSEMA denkt dat het te maken heeft met de bebouwing en de planologie van Zuidoost. Ze benadrukt dat het uiterste wordt gedaan om juist op de plekken waar mensen moeilijker gaan stemmen voldoende stemlocaties te vinden. Het lid NADIF vraagt of na de evaluatie van de opkomst bij de Tweede Kamerverkiezingen verder wordt gekeken naar het inzetten van sleutelfiguren en organisaties bij de gemeenteraadsverkiezingen en of er verder wordt gezocht naar meer locaties en wellicht mobiele locaties. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat verkiezingen altijd worden geëvalueerd en vanzelfsprekend wordt ook nagegaan hoe effectief de campagnes voor opkomstbevordering waren, met name voor jongeren. Ze erkent dat sommige belemmeringen om te stemmen niet kunnen worden weggenomen door een campagne maar ze belooft dat ze het zullen evalueren en dat ze zullen kijken waar het effectiever kan als dat nodig is. Ze erkent dat het oordeel van Ongehinderd niet gunstig was.

Ze voegt daaraan toe dat de rekenkamer eerder al opmerkingen heeft gemaakt over de toegankelijkheid van de stemlokalen en dat wordt buitengewoon serieus genomen. Soms is het een dilemma omdat ze zich concentreren op zoveel mogelijk stemlokalen en daar zitten ook minder toegankelijke stemlokalen tussen. Daar komt bij dat de criteria die vanuit het Rijk worden gesteld heel strikt zijn en die worden niet gecompenseerd door andere maatregelen. Vooral bij oude gebouwen is het ingewikkeld om aan deze eisen te voldoen. Ze kan niet garanderen dat dit de volgende keer beter zal zijn maar ze garandeert wel dat er maximaal wordt ingezet om mensen zo goed mogelijk voor te lichten over welke stemlokalen het beste bereikbaar en het meest toegankelijk zijn. Het geld dat in 2024 en 2025 is vrijgemaakt kan ook worden ingezet voor 2026 en de stappen die nu worden gezet zullen ook hun effect hebben in 2026. Het budget voor 2024 en 2025 is incidenteel en om het Plan van aanpak opkomstbevordering na maart 2026 voort te kunnen zetten zal er extra budget vrijgemaakt moet worden. Ze legt uit dat de gemeente niet over het curriculum van scholen gaat en dat het voor het voorstel van het lid Khan om een les burgerschap te combineren met een stembureau op mbo-scholen voor de landelijke verkiezingen te kort dag is. Ze is wel

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

bereid om te kijken of ze scholen voor de gemeenteraadsverkiezingen op ideeën kunnen brengen. Het lid KHAN vraagt of het mogelijk is om in wijken met een structureel lage opkomst met pijlen en wegwijzers op straat aan te geven waar de stembureaus zijn. Het lid NADIF vraagt of in samenwerking met de lokale media meer aandacht besteed kan worden aan debatten en bijeenkomsten in andere stadsdelen dan Centrum. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat bewegwijzering heel duur en arbeidsintensief is. De locaties van stembureaus worden al overal aangegeven en als dit ook nog eens in de openbare ruimte met borden moet worden aangegeven, dan wordt dat behoorlijk ingewikkeld. Het lid KHAN stelt voor om in ieder geval de borden en bewegwijzering naar stembureaus een paar dagen eerder te plaatsen zodat mensen op de dag van de verkiezing al weten waar het stembureau is. Burgemeester HALSEMA vindt dat een goede suggestie. Ze zal het voorleggen aan het team Opkomstbevordering en bespreken of het mogelijk is. Ze hoopt dat de lokale pers meeluistert en dat het lid Nadif hen op een gedachte heeft gebracht. Ze kan de pers niet kan dwingen om de wijken in te gaan of om verkiezingsdebatten te voeren. Het lid NADIF ziet veel jongeren die content maken over de verkiezingen en in gesprek gaan met bewoners. Dat soort initiatieven zou ze willen stimuleren en ondersteunen.

Ze noemt het voorbeeld van de Waterlandpleinbuurt waar geen debat wordt georganiseerd terwijl het wel een wijk is met een heel laag opkomstpercentage. Het gaat erom dat mensen gaan stemmen maar ook dat ze praten over het proces richting het stemmen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat dit raakt aan de grenzen van de gemeentelijke bevoegdheden. De gemeente kan bijeenkomsten en debatten organiseren over het belang van stemmen maar politieke partijen zijn verantwoordelijkheid om dit soort debatten te organiseren. Het is aan de partijen om ervoor te zorgen dat jongeren naar zaaltjes komen en dat met hen gesproken wordt over waar de verkiezingen over gaan en wat voor hen belangrijke onderwerpen zijn. Het lid NADIF legt uit dat het niet gaat om partijen die zaaltjes afhuren. Er zijn op dit moment al heel veel initiatieven en mensen doen dit op eigen houtje in hun vrije tijd. Haar vraag is vooral hoe deze mensen het beste ondersteund kunnen worden richting de gemeenteraadsverkiezingen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat naar aanleiding van het verzoek van het lid Heinhuis een toenemend aantal maatschappelijke organisaties betrokken wordt bij de campagnes en dat ze bezig zijn om dat netwerk verder uit te breiden. Bij de jongerencampagnes worden jongeren actief betrokken, onder andere via de Jongerenadviesraad.

Als dat op fysieke plekken nog weinig aanwezig is zoals bij het Waterlandplein dan is het aan politieke partijen om daar hun verantwoordelijkheid in te nemen. Het lid WIJNANTS stelt voor dat de VVD en GroenLinks samen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen een debat organiseren in de Waterlandpleinbuurt. De discussie wordt gesloten. Openbare Orde en Veiligheid

Concept-raadscommissieverslag 2 oktober 2025

8. Methodologische review en camerabeelden. Over de ineenstorting van de openbare ordehandhaving tijdens rellen na Ajax-Maccabi Tel Aviv, verzoek tot veiligstelling camerabeelden en aanvullend onderzoek VN2025-013472 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordman. Het lid NOORDMAN wijst de commissie op haar verantwoordelijkheid en verwijst naar woorden van Spinoza: Het doel van de staat is vrijheid, zonder veiligheid is er geen vrijheid en de staat moet beschermen. Vervolgens wijst hij op rouwende mensen op de Dam na de terreuraanslag van 7 oktober 2023 die van de politie het advies kregen om bij het verlaten van het plein hun vlaggen op te vouwen en hun kippa’s af te nemen omdat hun vrijheid niet gegarandeerd kon worden. Ook de schreeuwlelijkerds op gehoorafstand van de Hollandse Schouwburg tijdens de opening van het Holocaustmuseum vindt hij een falen van de burgemeester. Later had de burgemeester het over een zwarte nacht die bij haar herinneringen aan de pogroms opriep. Ze had spijt van dat woord en in de kranten stond dat zij Maccabi Tel-Aviv niet snel weer zou uitnodigen. De slachtoffers kregen de schuld en voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog werd er in Amsterdam gejaagd op Joden. Hij vraagt hoe in de eenentwintigste eeuw het kleine aantal overgebleven Joden beschermd kan worden en noemt de nacht na de wedstrijd een onbeschrijfelijke schandvlek op de stad.

Het is onrechtmatig dat justitie het beeldmateriaal van de rellen na de wedstrijd heeft gewist en het is een onrechtmatige daad van de gemeente. De commissie moet kennisnemen van de beoordeling van professor Helsloot en het advies van advocaat Hemmer, evenals de aangetekende brieven aan de burgemeester en de hoofdofficier van justitie tot vordering van de veiligstelling van de camerabeelden. Privacy heeft hier weinig mee te maken, dat excuus is een poging van de burgemeester om voor eens en voor altijd ervan af te zijn en dat is schandalig en onrechtmatig. Het lid HEINHUIS vraagt of het lid Noordman zijn beschuldigingen richting de burgemeester kan onderbouwen. Het lid NOORDMAN antwoordt dat die onderbouwingen te vinden zijn in de rapporten. Het lid HEINHUIS vraagt of het lid Noordman zijn beschuldigingen in de commissie wil onderbouwen aangezien hij hier in de commissie zware woorden gebruikt. Het lid NOORDMAN heeft geen specifieke vraag gehoord. Het was een beetje algemeen dat hij zijn woorden niet genoeg onderbouwt. Het lid HEINHUIS vraagt of het lid Noordman kan onderbouwen dat de burgemeester de veiligheid niet kan garanderen. Het lid NOORDMAN vraagt of de supporters veilig waren. Het lid HOFLAND wijst het lid Noordman erop dat er al eerder in de eenentwintigste eeuw op Joden is gejaagd en dat was op 7 oktober 2023. Het interesseert het lid Noorman blijkbaar niet echt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16121345/1