Conceptverslag FED 25-03-2021.docx

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Donderdag 25 maart van 13.30 tot 17.00 uur in de raadszaal Donderdag 15 april 2021 Voorzitter: mevrouw Kiliç Portefeuillehouders: wethouder de heer Everhardt, wethouder Van Doorninck Commissiegriffier: mevrouw Van Klooster Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer N.T. Bakker (SP), de heer Biemond (PvdA), de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Groen (GroenLinks), de heer Hammelburg (D66), mevrouw Heinhuis ( PvdA), de heer Khan (DENK), de heer Kreuger (JA21), de heer Van Lammeren (PvdD), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Timman (D66), mevrouw Van Soest (PvdO) en de heer Torn (VVD) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L.

Bakker (PvdD), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Ceder (ChristenUnie), de heer Van Dantzig (D66), de heer Flentge (SP), de heer De Graaf (BIJ1), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), mevrouw Kat (D66), de heer Koyuncu (DENK), mevrouw Kuiper-de Haan (ChristenUnie), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Marttin (VVD), mevrouw Nadif (GroenLinks), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Roosma (GroenLinks), de heer Van Schijndel (Liberaalconservatieve Fractie), de heer Veldhuyzen (BIJ1), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Yilmaz (DENK) en de heer Wijmenga (CDA) Overige aanwezigen: mevrouw Hoff (commissie-ondersteuner) en mevrouw Kousawa (Extinction Rebellion)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent deze digitale vergadering van de commissie FED en heet iedereen welkom. Er is bericht van verhindering van mevrouw Nadif, van mevrouw Kat en van lid Verkerke. De regels voor digitaal vergaderen veronderstelt de voorzitter bekend. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de heer Boutkan heeft verzocht om een besloten vergadering ten einde de geheime bijlage bij agendapunt 5 te bespreken. Dat gebeurt fysiek om 18.00 uur in de raadszaal. De openbare behandeling van dat punt vindt gewoon vanmiddag plaats. c. Vaststellen agenda

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

Agendapunt 3 wordt gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare vergadering van de raadscommissie FED van 4 maart 2021 Conform besloten. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst Op verzoek van de heer Boutkan worden drie tkn-punten geagendeerd: tkn-stuk 1, Bestuurlijke reactie op het rapport van amsterdam&partners, tkn-stuk 3, Toekomst PTA in relatie tot het Advies Oeververbindingen en tkn-stuk 4, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over belonen van goed ondernemerschap, bewust bezoek en versterking van buurtidentiteiten en kennisnemen van de twee rapporten. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment Publiek Bij agendapunt 6: Mevrouw Kousawa spreekt in namens Extinction Rebellion, afd. Amsterdam. Mooi dat de gemeente Amsterdam in 2040 aardgasvrij wil maken, maar dat is niet voldoende. De biomassacentrale in Diemen en Amsterdam West baren zorgen. De centrale in Diemen is wel degelijk een Amsterdamse aangelegenheid vanwege de plannen om het Amsterdamse warmtenet daaraan te verbinden. Waar komt het hout vandaan? De gemeente heeft de klimaatcrisis officieel erkend dus het is zeker geen oplossing als er hout uit productiebossen wordt verbrand. Het is alleen duurzaam als het om snoeihout of resthout gaat. Die garantie eist ze van de gemeente.

Desgevraagd verduidelijkt ze dat ze geen fan is van biomassacentrales, maar allereerst moet er transparantie komen want er is nog wel een groot verschil tussen snoeihout of hout uit Zweden, Estland of waar dan ook. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor haar bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

De heer GROEN kaart aan dat een woonbootbewoner door de Welstandscommissie is gesommeerd haar warmtepomp op haar schip weg te halen dan wel te verplaatsen. Dat is echter geen optie, want dan werkt die minder efficiënt. Verduurzaming verdient prioriteit in Amsterdam en de gemeente zou van de Welstandscommissie een soepeler opstelling moeten vragen. Wethouder VAN DOORNINCK onderschrijft dat. Soms blijkt het lastig verduurzaming en welstand te laten samengaan. Er is nu een nieuw projectteam dat zich specifiek bezig houdt met ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Daarbij gaat het met name over monumenten, maar wellicht kunnen dit soort zaken daar ook een plek krijgen. En natuurlijk moeten mensen onmiddellijk worden geholpen bij hun duurzaamheidsaanpak. Ze zal nagaan of de nieuwe commissie naar deze zaak kan kijken. De heer HAMMELBURG heeft gehoord dat de Vervoerregio Amsterdam van plan is aandelen te vergaren in het GVB. Hij vraagt zich af of dit wel verstandig is. Wethouder EVERHARDT benadrukt dat er een traject gaande is om de governance in het OV te verbeteren en daarbij hoort ook het traject van aandeelhouderschap van de VRA in het GVB. Dat besluit wordt de raad naar verwachting voor de zomer voorgelegd. Mevrouw TIMMAN heeft ook een bericht gekregen dat Welstand handhaaft op warmtepompen in de binnenstad.

Eerder heeft ze een initiatiefvoorstel gedaan dat ook is aangenomen over regelgeving van de gemeente zelf die soms particuliere initiatieven om woningen aardgasvrij te maken in de weg staan. Het daklandschap wordt daardoor uiteraard beïnvloed. Ze hoort graag wanneer ze hiervan concreet iets kan verwachten. Wethouder VAN DOORNINCK komt met een brief voor de volgende commissievergadering naar de commissie over de status van het initiatiefvoorstel van mevrouw Timman en hoe wordt omgegaan met dat daklandschap. De vraag omtrent de rol van het projectteam Duurzame monumenten neemt ze mee in de brief. De heer KREUGER hoort dat de Europese Commissie aardgas als duurzaam wil aanmerken. Hij is benieuwd wat deze opstelling doet met de houding van de gemeente Amsterdam ten aanzien van wijken aardgasvrij maken. Wethouder VAN DOORNINCK weet dat er een lobbybrief is verstuurd om aardgas te bestempelen als duurzaam. Ze heeft nog geen signalen dat de Europese Commissie daar welwillend tegenover staat. Ze verwacht overigens niet dat het zover komt. Financiën 3. Regeling Risicovolle Projecten 2021 (ZD2021-001664) De commissie heeft geen behoefte aan bespreking. De heer Ernsting komt met een stemverklaring in de raad. Deelnemingen 4 Kennis te nemen van de brief over de actualisatie van het deelnemingenbeleid (ZD2021-001473) De heer BOUTKAN heeft gevraagd om een update van het deelnemingenbeleid.

De PvdA meent dat het goed is om deelnemingen te gebruiken als die tegemoet komen aan een publiek belang of omdat die bijdragen aan gemeentelijk beleid. Goed om te lezen dat maatschappelijk verantwoord ondernemen een grotere plek krijgt in het beleid. Hij is benieuwd naar het kader voor sturing hierop. Ook goed dat verbonden partijen worden

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

opgenomen in het deelnemingenbeleid. Hij hoort wel graag op welke manier het uitvoeren van dat deelnemingenbeleid beter wordt. De basis van goed beheer is adequate informatieuitwisseling en daarbij is het belangrijk die kwaliteit te borgen. De heer N.T. BAKKER krijgt graag uitgelegd waar de deelnemingen nu precies het publieke belang dienen. Deelnemingen leiden tot telkens meer fiasco’s als hij kijkt naar het AEB, het GVB of Schiphol. De heer BOUTKAN legt uit dat bij de deelneming in het GVB het publieke belang goed en betrouwbaar OV is. De heer Bakker weet ook dat de PvdA voorstander is van een stevige concessie waarbij de gemeente meer grip krijgt vanuit de Vervoerregio op de fijnmazigheid van het OV en op het tarief. Bij de deelneming in Schiphol beteken het dat de gemeente haar invloed kan aanwenden om goed werkgeverschap en op de impact van Schiphol. Veel deelnemingen hebben het op dit moment moeilijk. Die situatie vraagt om strakke aansturing. Hij hoort graag of de gemeente daarvoor voldoende capaciteit en kwaliteit in huis heeft. In het nieuwe beleid ziet hij graag een strengere scheiding tussen de wethouder Financiën en de wethouder Deelnemingen. Het huidige beloningenbeleid dateert uit 2016; hij hoort graag waarom dat niet wordt meegenomen in de update.

Tot slot hoort hij graag op welke manier de resultaten van de enquête naar het AEB worden meegenomen in het nieuwe beleid. Wethouder EVERHARDT wil zeker zaken meenemen in het nieuwe beleid. MVO wordt belangrijker en wordt nader uitgewerkt. Verbonden partijen zijn niet hetzelfde als een deelneming, maar de kennis en kunde wordt hier wel ingezet. De inhoudelijke aansturing zit bij de inhoudelijke portefeuilles en vanuit de portefeuille Deelnemingen moet dat goed worden aangestuurd. De capaciteit is op orde, maar binnen het deelnemingenbeleid heeft men te maken met grote pieken qua belasting. Die zijn niet altijd op te vangen binnen de eigen organisatie. Soms biedt inhuur dan een oplossing. Gaat het om de kwaliteit van de informatievoorziening, dan speelt daar een grote mate van voorspelbaarheid. Zo had er op het AEB een grotere visie kunnen zijn. Dat gebeurt nu wel bij de deelneming Haven. Daar hanteert men een concrete uitvoeringsagenda waarop de gemeente kan bijsturen/aansturen. Bij een aantal deelnemingen gezien de veranderingen in de (binnen)stad wil de gemeente soms een belangrijke rol spelen. Over de rolverdeling in het college zijn heldere afspraken gemaakt. In het college dient het aandeelhouderschap formeel te worden bekrachtigd. Daar worden de besluiten genomen. Die rolverdeling moet voor een volgende periode goed worden besproken.

Afwegingen worden gemaakt op de inhoudelijke kant, de financiële kant en op de deelnemingenkant. Er is een update van het beloningenbeleid. In 2018 heeft er zelfs een evaluatie plaatsgevonden. Jaarlijks wordt er aan de raad gerapporteerd over de beloningen aan bestuurders. De resultaten van de enquêtecommissie over het AEB zullen absoluut hun vertaling vinden in de verdere deelnemingen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 5 Terugkoppeling aandeelhoudersvergaderingen tweede helft 2020 (ZD2021000550) De heer BOUTKAN bespreekt graag het GVB dat voor een deel afhankelijk is van het aantal passagiers voor zijn exploitatie. De overheid dekt nu een deel van de kosten, 93% van de reguliere kosten. Hij is bezorgd over het aandeelhoudersbelang en hij hoort graag welk risico de gemeente loopt bij het opvangen van de verliezen en voor de garantstellingen en welke rol de gemeente speelt bij de gesprekken hierover met de VRA en het rijk. Het gaat om een externe crisis die te wijten is aan corona maar hij zou het erg waarderen als Amsterdam aandringt op afzien van een indexering van de beloning van de topbestuurders.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

Wethouder EVERHARDT meldt dat de VRA vanochtend de impact op het OV in de regio heeft besproken. De vraag is hoe het OV door deze crisis heen komt. Vooralsnog vergoedt het rijk tot de zomer het grootste deel van de kosten die het GVB maakt. Hij onderhoudt veel contact met de bestuurders, maar de toekomst blijft onzeker en daarom trekken de VRA, het GVB en de gemeente gezamenlijk op richting het rijk. Komt de reiziger niet direct terug dan mag er geen schade aan de infrastructuur worden aangebracht en dan wordt alles op alles gezet om het personeel te behouden. Op verschillende fronten wordt hier hard aan gewerkt. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt wordt aangehouden tot vanavond 18.00 uur. Duurzaamheid en Circulaire Economie 6 Kennisnemen van de zevende updatebrief Strategie naar een stad zonder aardgas (ZD2020-015016) De heer GROEN heeft de brief met genoegen gelezen. De gemeente boekt goede voortgang met het aardgasvrij maken. Geothermie wordt daadwerkelijk onderzocht, maar als dat tegenvalt, dan vraagt hij zich af of de transitievisie Warmte wordt heroverwogen. Vorige week stuurde minister Ollongren een brief met de standaard voor woningisolatie naar de Kamer. Wordt dat voorstel aangenomen, dan moeten alle vooroorlogse woningen in 2050 geschikt zijn voor laagtemperatuurwarmte. Hij is benieuwd of dat gevolgen heeft voor de Amsterdamse transitievisie.

De wethouder zou werken aan ontzorging van VvE’s door het opstellen van groene meerjarenonderhoudsplannen en hij vraagt zich af hoe VvE’s daarvoor worden benaderd. De heer VAN LAMMEREN weet niet wat hij hoort: de heer Groen heeft het over isolatie. GroenLinks heeft het voorgaande jaar elke motie van de Partij voor de Dieren verworpen waarin werd opgeroepen tot isoleren alvorens over te gaan op warmtenetten. De heer GROEN helpt herinneren dat GroenLinks in de vorige collegeperiode al aandrong op die warmtenetten en om nieuwbouw niet meer op hoogtemperatuur aan te sluiten. De moties van de Partij voor de Dieren bevatten veel onzin en daarom kon GroenLinks die niet steunen. Mevrouw VAN SOEST is het helemaal met de heer Van Lammeren eens. Ook zij heeft destijds mevrouw Roosma voorgesteld eerst te gaan isoleren alvorens van het gas af te gaan. Mevrouw Roosma wilde dat wel. De heer GROEN herhaalt dat GroenLinks de voorkeur geeft aan laagtemperatuur boven hoogtemperatuur en dat isolatie altijd moet doorgaan, maar soms is er hoogtemperatuur nodig en wordt er daarna geïsoleerd. Zo is het beleid en toch blijft GroenLinks aandringen om meer laagtemperatuurwarmte. Eerder heeft hij samen met mevrouw Van Soest gepleit voor laagtemperatuurwarmtenetten in de Van der Pekbuurt. Mevrouw VAN SOEST weet dat de mensen nu onder koude douches staan en dat is te wijten aan die laagtemperatuur.

De heer GROEN heeft die informatie niet. De heer VAN LAMMEREN stelt voor samen met GroenLinks een motie in te dienen om te bewerkstelligen dat er maximaal zes maanden na aansluiting op een warmtenet te gaan isoleren.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

De heer GROEN wil daar wel naar kijken, maar in een vorige motie wilde de Partij voor de Dieren verder isoleren naar label B of anders A en dat is veel te duur. Dat willen of kunnen corporaties niet. Wat wel kan, gebeurt in Reigersbos. GroenLinks is bijzonder verheugd over het concept aldaar om heel sterk te isoleren en laagtemperatuur toe te passen. Dat is toekomstbestendiger en de energierekening wordt lager. Hij ziet graag dat dit project snel wordt uitgevoerd, snel wordt geëvalueerd en snel wordt opgeschaald. Daarbij hoort hij graag of de samenwerking met het team aardgasvrij goed loopt. Het gevaar is dat private eigenaren kiezen voor minder isolatie en niet voor all electric. Misschien kan de wethouder daarop toezien. Dan het project universiteitskwartier. Daar wordt gestuurd op betere samenwerking met de gemeente. Misschien weet de wethouder al wat er mis was. De heer Groen hoort graag wat de wethouder daaraan doet. GroenLinks wil graag in de binnenstad aan de slag. Misschien kan de wethouder schriftelijk rapporteren over die samenwerking. De heer NIJSSEN is blij dat de gemeente geothermie gaat onderzoeken. In de update wordt verwezen naar de gelden van het rijk en de rekenkamer waarschuwde al eerder voor het feit dat de gemeente niets leert van al dat geld dat in de aardgasvrije wijken wordt gepompt. Die gelden van het rijk komen niet ten goede aan het beoogde doel.

Van gas af vraagt enorme sommen geld. De VVD wil eerst een evaluatie die aantoont wat het effect is van de bestede middelen – anders kan de gemeente er beter mee stoppen. Dus niet alleen maar snel, maar vooral goed. Desgevraagd legt hij aan de heer Kreuger uit dat de VVD wel degelijk achter het klimaatakkoord staat. Nederland moet in 2050 netjes aardgasvrij zijn. Maar wat je doet, moet je goed doen en er zijn veel meer oplossingen dan aansluiten op hybride warmtepompen. Mevrouw HEINHUIS was blij over de voortgang van de energietransitie te lezen en over het aardgasvrij maken van wijken. Mooi dat er wordt gewerkt aan een ontzorgingsaanbod voor bewoners en VvE’s. Ze benadrukt het belang van woonlastenneutraliteit. Dat kan per gebouw verschillen en daarom ziet ze graag dat er kritisch naar de woonlasten wordt gekeken en die het doorslaggevend te laten zijn om een gebouw al dan niet aardgasvrij te maken en zo nodig te wachten met zo’n gebouw. De heer VAN LAMMEREN is uiteraard blij dat er ook naar geothermie wordt gekeken. De Partij voor de Dieren heeft dezelfde ambitie als GroenLinks maar ziet wel graag een andere uitvoering. De aardgasambitie wil hij echt niet loslaten. Het is wel degelijk fossiele brandstof en stoot veel CO2 uit.

De transitievisie Warmte leunt zwaar op biomassa tot 2040 en de Partij voor de Dieren wil af van dat verstoken van volledige bomen – die houtinkoopcontracten heeft hij nog altijd niet mogen inzien. Hij is benieuwd naar de garanties van de wethouder dat er na verkoop van de AEB biomassacentrale daadwerkelijk na 12 jaar uitgaat. Als laatste krijgt hij graag een reflectie van de wethouder op de aansluiting op warmtenetten waardoor sommige huishoudens meer gaan betalen doordat hun huizen niet zijn geïsoleerd. Hij vreest dat de energierekening voor mensen met een smalle beurs onbetaalbaar wordt en dat dit leidt tot energiearmoede. Wethouder VAN DOORNINCK laat met deze zevende voortgangsbrief alle verschillende methoden om aardgasvrij te worden, zien. De gemeente wil diverse technieken hanteren om daarvan te leren om straks enorm te kunnen opschalen. Nu beginnen is echt belangrijk om straks de doelstelling te behalen. Gekeken wordt nu wat het beste werkt. Ondertussen is er een city deal en zijn er andere motoren om tempo te maken. In verschillende wijken wordt ruimte aan allerlei mogelijkheden geboden. Het is zeker geen weggegooid geld om te leren hoe de gemeente samen met de input van diverse Amsterdammers de transitie gestalte kan geven. De heer NIJSSEN leest in het rekenkamerrapport dat de gemeente niets leert van de 14 miljoen euro van BZK.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat het rekenkamerrapport over heel Nederland gaat en niet specifiek over Amsterdamse buurten. De tweede tranche heeft betrekking op het buurtexperiment bij het WG-terrein op laagtemperatuur. En misschien is het inderdaad niet de meest efficiënte manier om te transformeren, maar er zijn wel degelijk verschillende manieren – ook qua governance. De transitievisie Warmte wordt elke vijf jaar herijkt om telkens de nieuwe ervaringen te kunnen meenemen. Er is net een vergunningaanvraag voor geothermie de deur uit en de wethouder zou in principe willen vasthouden aan die vijf jaar alvorens te herzien – tenzij blijkt dat het eerder nodig is. De brief van minister Ollongren over standaard woningisolatie heeft niet direct invloed op de transitievisie Warmte want daarbij wordt sowieso al uitgegaan van isolatie. Niet helder is wat de standaard wordt en welke middelen het rijk daarvoor beschikbaar stelt. In veel buurten wordt ingezet op 70 graden waarbij corporaties tegelijkertijd ook isoleren. Het is echter niet hard af te spreken om binnen zes maanden gestalte te geven aan dat isoleren. Dat heeft ook te maken met de investeringsmogelijkheden van een corporatie of woningeigenaar. Met particulieren is dat nog lastiger. Dus de gemeente zet er wel op in maar kan het niet afdwingen. Volgens de heer VAN LAMMEREN is het ook niet afgedwongen in de city deal.

De wethouder lijkt het wel te willen, maar er moet echt een manier komen waarbij er geen energie wordt verspild. Hij zou graag de energierekeningen van de bewoners willen volgen. Wethouder VAN DOORNINCK is het daarmee eens. Daarom worden er labelstappen gemaakt en zijn er met de corporaties afspraken gemaakt over de combinatie van isolatie en aardgasvrij maken. Maar het lukt niet overal en verplichten is niet mogelijk. Dan komen corporaties niet meer toe aan andere zaken die de gemeente verplicht stelt. Aan de zorg van de heer Van Lammeren komt de wethouder op twee punten tegemoet. Huurders hebben altijd een instemmingsrecht. Gaan ze niet voor 70% mee, dan gebeurt het niet. Amsterdam heeft de harde afspraak dat aardgasvrij voor de lage en middeninkomens woonlastenneutraal moet zijn. Bij retrofit in Reigersbos wordt samengewerkt met VvE’s. Dat is veelbelovend. Daar is ook een project gaande met schilisolatie door Eigen Haard en de VvE aldaar. Retrofit is bedoeld voor slechte kwaliteit huizen; het is gebouwspecifiek maar het is geen oplossing voor alle andere huizen. Schilisolatie lijkt wel geschikt te zijn voor een aanpak op grotere schaal. De gemeente voert de druk niet op om over te gaan naar laagtemperatuur. Meedoen met een collectieve oplossing in een buurt genereert een hogere subsidie dan andere oplossingen maar mensen kunnen hun eigen keuze maken bij aardgasvrij.

En uiteindelijk kunnen ze ook niet meedoen. De samenwerking in het universiteitskwartier is goed, maar die hangt wel van veel factoren af. Er zijn grootse duurzaamheidsplannen en het is complex. De helft van de buurt wordt meegenomen in die plannen voor de universiteitsgebouwen. Gekeken wordt naar een bronnet met wko’s. Het definitieve ontwerp ligt er nog niet. Dat komt dan in de volgende update. De woonlastenneutraliteit voor lage en middeninkomens wil de gemeente garanderen. Het gaat om een investering die de pandeigenaar doet. De gebruikskosten zijn wettelijk gemaximaliseerd. Als de huurders echt niet aardgasvrij willen wonen, zullen ze niet meestemmen met het voorstel. De kostenverschillen berusten bij de gebouweigenaren. Collectief overstappen is natuurlijk wel goedkoper. De transitievisie Warmte zou volgens de heer Van Lammeren op biomassa leunen. Biomassa is een klein onderdeel in de warmtevoorziening; daarbij gaat het om 7% in 2040. Het is dus een klein onderdeel. Een garantie dat de centrale over 12 jaar uitgaat, kan de wethouder niet geven. De heer VAN LAMMEREN wil graag labelstappen bereiken door isolatie. Die garantie krijgt hij nog graag.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

Wethouder VAN DOORNINCK wijst op de afspraken met de corporaties over isolatie en die gaan niet over labelstappen. Ze zal dat nog even nagaan en komt hierop schriftelijk terug. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 7 Gewijzigde Amsterdamse windzoekgebieden ten behoeve van de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid 1.0 Nr. VN2021-006545 De heer KREUGER bespreekt de brief van wethouder Van Doorninck waarbij IJburg als zoeklocatie voor windturbines gedeeltelijk wordt ontzien. JA21 vindt het onbestaanbaar dat de wethouder van GroenLinks met deze politieke partijstunt op de proppen komt over de rug van alle Amsterdammers die op een andere partij hebben gestemd. De windturbines komen nu grotendeels in andere, meer kwetsbare buurten waar mensen minder tegengas hebben gegeven. Dit besluit zou volgens een speciaal afwegingskader tot stand zijn gekomen. Hij zou dan ook alle afwegingskaders van alle zoekgebieden van de wethouder willen ontvangen. Voorts heeft hij nog negen vragen.

Met welke intentie heeft het college de publicatie van het draagvlakonderzoek naar voren gehaald, dus op de dag voordat door de VVD en GroenLinks de 600m-norm werd afgeschaft? Waarom is in het Wobverzoek hierover alleen het mailcontact opgenomen? Klopt het dat een deel van de respondenten via een face-to-face interview is geënquêteerd en alleen de vraag heeft gekregen of ze voor extra windturbines zijn zonder dat er buiten het havengebied als zoekgebied andere concrete zoekgebieden zijn voorgelegd? En waarom dan? Waarom heeft de wethouder de aanvullende uitleg van de respondenten die positief waren over de extra windturbines niet meegenomen in de gepubliceerde uitkomsten? Is de wethouder het ermee eens dat niet 65% van de Amsterdammers positief was over extra windturbines als deze uitleg niet was meegenomen? Waarom is de gemeente Amsterdam de enige gemeente in Noord-Holland Zuid die geen participatie- en draagvlakparagraaf heeft gepubliceerd in de RES? Zijn er door de gemeente al dan niet toezeggingen gedaan aan windcorporaties of andere organisatie met een financieel belang bij de bouw van windturbines zonder concrete aanleiding voor de start van een project? En tot slot hoort hij graag of de wethouder van mening is dat Amsterdammers die in nabijheid van een windturbine komen te wonen, geen verhoogde kans op gezondheidsschade hebben. Hij piept dit punt naar de raad.

De heer GROEN wijst op het kopje proces RES waaronder uitgebreid staat opgenomen hoe de participatie is georganiseerd en hij ziet graag dat de heer Kreuger zijn kritiek op de participatie terug neemt. De heer KREUGER vindt het stukje over participatie uitermate karig en er is niets ingevuld over draagvlak. De heer NIJSSEN vindt de nieuwe zoekgebieden evenmin geruststellend. Hij vreest dat Amsterdammers steeds dieper de fuik in zwemmen. Desgevraagd geeft hij aan dat er vanaf het begin af aan geen enkele zekerheid was over waar welke windturbines in de zoekgebieden konden komen. De VVD maakt zich ernstig zorgen over het voorstel. De VVD heeft telkens actief meegedacht maar iedere keer weer was de reactie daarop negatief. Een energietransitie vergt dat mensen kunnen meebeslissen. Onderzoeken naar gezondheidseffecten en gevolgen voor de natuur en biodiversiteit lopen nog. Buurtgemeenten hebben zich uitgesproken tegen de komst van windturbines langs hun gemeentegrens en daarop is nog niet gereageerd terwijl de burgemeester in haar nieuwjaarsspeech aangaf rekenschap te willen geven over alles wat er om de gemeente heen gebeurt. Hij is benieuwd hoe de wethouder met die reacties van de buurgemeenten wil omgaan.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

De heer KREUGER wil dan wel weten wie de 600m-norm heeft losgelaten. De VVD heeft willens en wetens leugens verstrekt en de afstandsnorm losgelaten. Ergo: de VVD is onderdeel van het probleem. De heer NIJSSEN begint het echt problematisch te vinden dat de heer Kreuger telkens probeert de gemeente dan wel de VVD zwart te maken. Het gaat er om mee te denken en een inhoudelijk alternatief neer te zetten. Mevrouw VAN SOEST is benieuwd of de VVD de collega’s in Noord-Holland heeft aangesproken op het feit dat de VVD in Amsterdam een afstandsnorm van 350m aanhoudt. De heer NIJSSEN benadrukt het gezamenlijke doel om het op een andere manier te doen met die windturbines. De heer VAN LAMMEREN begrijpt hieruit dat de heer Nijssen niet het gesprek aangaat met de VVD-collega’s in Noord-Holland. De heer NIJSSEN wijst op het inhoudelijke tegenvoorstel van de VVD. Het loopt niet lekker op dit dossier. Veel mensen zouden hierover met de gemeente in gesprek gaan. De Amsterdamse VVD biedt een alternatief: windturbines op hoge daken. Helaas stemde D66 daartegen. Hij hoort daarom graag hoe D66 het dan voor zich ziet. De heer GROEN vindt het wel stoer om een doel te stellen van 10% extra zonnepanelen terwijl de ambitie voor zon al zo hoog ligt. Hij wil dan wel horen hoe de VVD dat denkt te realiseren.

Mensen verplichten dat te doen? Hij ziet dit niet als constructief meedenken maar als een afleidingsmanoeuvre. De heer NIJSSEN licht toe dat dit voorstel te vertalen is naar 1000 grote daken extra en met die 10% extra zonnepanelen worden de windturbines overbodig. Het is zeker geen trucje. De VVD neemt duurzaamheid heel serieus maar wil ook tegemoetkomen aan de zorgen van de Amsterdammers rond de effecten voor de gezondheid en op het groen. Mevrouw VAN SOEST wijst erop dat de Partij van de Ouderen als eerste heeft geopperd de hele stad vol zonnepanelen te leggen maar niemand steunde die motie. En nu kaapt de VVD dit idee. Mevrouw HEINHUIS ziet dat de zoekgebieden wat zijn verkleind. Bij de vorige bespreking in de raad werden verschillende moties ingediend. De motie voor expertsessies voor bewoners wordt in april uitgevoerd. Daarover krijgt ze graag meer informatie bijvoorbeeld of bewoners hierbij zelf experts kunnen aandragen en hoe de gemeente hierbij meer mensen denkt te bereiken. Ze hoort ook graag waarom er nog niet kan worden gestart met een aantal aangenomen moties van de laatste raadsvergadering over het ontbreken van gezondheidsrisico’s en het toepassen van audiovisuele technieken. Dat alles zou de angst bij bewoners kunnen wegnemen. Uitvoering dient dus zo snel mogelijk te gebeuren. Ze ziet graag wat meer details over de afwegingen per zoekgebied. De heer N.T.

BAKKER maakt zich ernstig zorgen over de nadelige gevolgen van windturbines op de gezondheid van Amsterdammers. De volksgezondheid moet voorop staan. De wethouder dient de risico’s voor de gezondheid in kaart te brengen, aan te geven hoe die risico’s kunnen worden verminderd en die risico’s een prominente plaats te geven in de afweging waar die windturbines komen te staan. Daar vertrouwt de SP op. De SP ontvangt berichten van inwoners uit Amsterdam-Noord die nu al slapeloze nachten hebben omdat ze binnen een straal van 350m binnen het zoekgebied wonen. Bij het zoekgebied in Noord langs de A10 dreigt een stapeling van geluid. De molens steken boven de geluidsschermen uit. De SP roept de wethouder op de risico’s voor de volksgezondheid goed in kaart te brengen; pas daarna kan een zorgvuldige afweging volgen. De SP sluit geen compromissen als het gaat om de gezondheid van de Amsterdammers.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

De heer KHAN concludeert dat er totaal geen draagvlak is voor windturbines nabij woonwijken. Bij de expertsessie maakten verschillende groepen uit de samenleving hun bezwaren kenbaar. Niemand is tegen maatregelen tegen klimaatverandering, maar iedereen is tegen het in gevaar brengen van de volksgezondheid. Draagvlak creëren is van groot belang anders dreigt er energiestagnatie. IJburg heeft GroenLinks al afgestraft door nu op D66 te stemmen. De zoekgebieden in IJburg zijn verkleind doordat burgers zich daar goed wisten te organiseren. Daarmee blijven de opties over voor burgers in Noord en Zuidoost. Het riekt naar willekeur en dat zou het college juist moeten bestrijden. Hij roept het college nogmaals op alle zoekgebieden nabij woonwijken te schrappen, naar de bewoners te luisteren en het gesprek aan te gaan over alternatieven met bijvoorbeeld de mensen van Windalarm. Er is een heel scala aan alternatieven. Participatie moet als doel hebben daadwerkelijk iets te doen met de input van bewoners. De heer BOOMSMA constateert dat de gemeente de vermindering van zoekgebieden afwentelt op andere wijken. Alles binnen 350m valt af, maar dat was van het begin af aan al duidelijk op grond van het afwegingskader RES. Mensen maken zich massaal zorgen ook over de stapeling van lawaai. Onduidelijk is hoe het draagvlak nu is meegenomen. Er waren honderden insprekers.

Het lijkt een heilloze weg om windturbines rond de stad te plaatsen. Hij hoopt op voortschrijdend inzicht en wijst op de mogelijkheden voor windturbines op zee. Dan hoef je ze veel minder stil te zetten. De heer GROEN memoreert dat er 35 terawatt aan energie op land moet worden opgewekt volgens het kabinet waarvan het CDA ook deel uitmaakt. Windturbines maken daar dan een onvermijdelijk onderdeel van uit. De heer BOOMSMA vindt het begrijpelijk dat men die koers destijds is ingeslagen, maar op basis van voortschrijdend inzicht is het aan het nieuwe bestuur een andere weg in te slaan. Meer zonnepanelen is al eerder een voorstel van Windalarm geweest. Hij ziet graag dat het college openstaat voor alternatieven en dat het niet blijft doordrammen nu de participatie duidelijk heeft gemaakt dat mensen dit niet willen, ook al wordt de eerder geformuleerde ambitie dan niet behaald. Anders is het schijnparticipatie geweest. De heer GROEN is benieuwd of de heer Boomsma het voorstel steunt om eigenaren te verplichten zonnepanelen op hun dak te leggen. De heer BOOMSMA wil daar zeker constructief aan meedenken hoewel het duur is, maar dat is nog altijd beter dan die windturbines op land. Mevrouw VAN SOEST informeert naar de juridische gevolgen. 77% van de bewoners van Amsterdam-Noord, zo’n 100.000 inwoners, geven aan geen voorstander te zijn van plaatsing van windturbines langs de A10.

Voor de Noorder IJ-plas geldt hetzelfde. Het college geeft aan dat de windturbines alleen daar komen waar de gemeente én bewoners dat wel willen. Ze is benieuwd hoe het college dan dat enorme negatieve draagvlak van de bewoners meeweegt in zijn beslissing. Er bestaat consensus over de gezondheidsschade in de vorm van stress, slapeloosheid en hoofdpijn. Ze stelt voor een expertmeeting te houden voor de bewoners zodat ze goed op de hoogte worden gebracht over eventuele gevolgen van het plaatsen van windturbines. De heer GROEN gaat ervan uit dat er in een expertsessie een evenwichtige verdeling van de meningen moet zijn. Mevrouw VAN SOEST is het daarmee eens. Mevrouw HEINHUIS wijst erop dat de PvdA in de vorige raad een motie heeft ingediend voor het organiseren van expertsessies voor bewoners in de verschillende stadsdelen. Die worden nu in april georganiseerd. Ze onderschrijft het belang om bewoners goed te informeren, maar het verschil met het voorstel van de Partij van de Ouderen is haar nu niet helder.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

Mevrouw VAN SOEST wil die sessies voor de bewoners die nu in de zoekgebieden wonen. Het oostelijk deel van de ring A10 is bijzonder provinciaal landschap. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn alleen toegestaan wanneer de beschreven kernkwaliteit niet wordt aangetast: landschappelijke karakteristiek, openheid en ruimtebeleving en ruimtelijke dragers. Ze is benieuwd hoe de wethouder denkt dit gebied te beschermen. De VOORZITTER verduidelijkt dat expertmeetings worden georganiseerd voor raadsleden; voor bewoners zijn er participatietrajecten en inspreekavonden. Mevrouw TIMMAN heeft afgelopen dinsdagavond de honderd bewoners gehoord over de zoekgebieden en daarbij ging het veelal over de gezondheidseffecten en over het gevoel van bewoners dat ze niet werden gehoord. Dat vindt D66 zorgelijk. Het gaat immers over participatie en draagvlak. De zorgen aangaande de gezondheid zijn er nog steeds. Ze is benieuwd naar de status van de moties die D66 op dit punt heeft ingediend met o.a. de SP. Voorts hoort ze graag hoe de wethouder de zorgen van de bewoners tot nu toe heeft meegenomen in de besluitvorming en in de stukken die er nu liggen. Ze ziet niet hoe de geluiden van de bewoners hun weerklank daarin hebben gevonden. Ze is benieuwd hoe de wethouder zelf het participatieproces beoordeelt.

Het voorstel van de VVD heeft D66 eerder niet gesteund – overigens een voorstel dat Windalarm al eerder naar voren had gebracht. Ze heeft veel alternatieve voorstellen gezien en D66 is daar zeker niet blind voor maar wil er zorgvuldig mee omgaan. De energietransitie vraagt veel van Amsterdam. Op volksgezondheid wordt niet onderhandeld. Alles dient wel in samenhang te worden bekeken. D66 is kritisch en ziet ook wat er nu gebeurt. De heer GROEN heeft de motie van mevrouw Timman van harte ondersteund omdat ook GroenLinks de gezondheid van groot belang vindt. Het RIVM heeft er onlangs nog een studie aan gewijd waaruit blijkt dat er geen gezondheidsschade blijkt. Hij is benieuwd hoe mevrouw Timman dat rapport beoordeelt. Het gaat om een overzichtsstudie van diverse onderzoeken op diverse locaties waaronder Denemarken en Canada. Hij wil weten wat er nodig is om mevrouw Timman te overtuigen. Mevrouw TIMMAN brengt naar voren dat het rapport niet is geschreven door een arts maar door een natuurkundige. Ze vindt het rapport dus te mager en ze wil meer zien dan dat. Amsterdam is dichtbevolkt en kent veel kwetsbare buurten. Dat is echt een andere situatie dan in Scandinavië. Verwijzen naar één studie van het RIVM is echt te mager. De heer KHAN is dan wel benieuwd naar de daden van D66.

Andere partijen hebben immers moties ingediend in de raadsvergadering om zoekgebieden nabij woonwijken te schrappen. Mevrouw TIMMAN heeft zelf een motie ingediend; die is aangenomen en die zou ze graag uitgewerkt zien. De heer KHAN hoopt dat D66 dan in de raad gaat voorstellen zoekgebieden te schrappen die veel te dicht bij de bewoners liggen. Mevrouw TIMMAN gaat over haar eigen moties en over het moment van indienen. D66 wacht het moment af dat haar moties zijn uitgewerkt en dat de participatie is uitgevoerd. Dan kan D66 tot een finaal oordeel komen. De heer GROEN verzekert dat windturbines op land nodig zijn om de klimaatdoelen te behalen, maar ze roepen veel verzet op. Het is nu duidelijk waar de windturbines in ieder geval niet komen, nergens binnen 350 van woningen, en ze worden ook niet hoger dan 150m. Desondanks is er in de overgebleven groene gebieden nog 57 megaWatt aan windturbines mogelijk en er valt nog veel te kiezen als het gaat om waar ze komen. Dat

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

onderstreept het belang van participatie. Er moet een mooi evenwicht komen in Noord, Oost en Zuidoost. De heer N.T. BAKKER benadrukt het belang van de volksgezondheid en dat heeft niets te maken met de afstand van 350m of 600m. De heer GROEN had de heer Bakker dan verkeerd begrepen. Voor GroenLinks is de volksgezondheid net zo belangrijk als voor de heer Bakker. De heer KHAN hoorde de heer Groen een aantal keren het RIVM-onderzoek aanhalen. Hij hoort graag welk gevaar er is vanaf die 350m afstand, hoe GroenLinks de zorgen van alle bewoners weegt en of GroenLinks de huidige zoekgebieden handhaaft of dat ook GroenLinks daaraan een grens stelt. De heer GROEN verzekert dat die 350m alleen een vuistregel is. Er is geen direct effect op de gezondheid; wel kan er een indirect effect zijn doordat de windturbines hinder veroorzaken. Daarom moet de geluidsbelasting zo laag mogelijk zijn. Dat is weer afhankelijk van de windrichting of van bomen die ervoor staan of van geluid dat over water gaat. De zorgen van al die Amsterdammers zijn terecht en op basis van voldoende wetenschappelijk onderzoek moet worden geborgd dat er geen gezondheidsschade uit voortkomt. GroenLinks vindt het besluit van de wethouder om de zoekgebieden in te krimpen heel goed. Mevrouw TIMMAN heeft dat RIVM-rapport echt goed gelezen.

Als mensen het als onrechtvaardig ervaren dat die windturbines worden geplaatst, dan heeft dat wel degelijk effect op hun gezondheid, ook al zijn dat indirecte effecten. Ze spreekt heel veel mensen en die zijn echt niet positief over de participatie. De heer GROEN beaamt dat ervaren hinder stress kan veroorzaken dus dat moet zo veel mogelijk worden ingeperkt. Daarvoor heeft GroenLinks een motie ingediend. Ook de heer Groen hoort van veel bewoners dat zij zich niet gehoord voelen. Dat moet echt worden gerepareerd. GroenLinks wil weten wat nu het verschil is tussen IJburg en de A10. De zorgen van bewoners over het participatieproces worden mede ingegeven doordat initiatiefnemers het zelf mogen organiseren. Hij is benieuwd wat de wethouder daaraan gaat doen. Over de ecologie rond de Schellingwouderscheg heeft de raad een uitgebreide studie ontvangen. Hij oppert de stadsecologen te betrekken bij het zo goed mogelijk inpassen van de windturbines zodat ze minimale impact hebben op de ecologische structuur. De heer VAN LAMMEREN heeft heel veel insprekers gehoord dinsdag en die spraken meer over de bescherming van het groen dan welke partij nu ook. Terecht schaart men zich achter het voorkomen van gezondheidsschade, maar het belang van het groen mag niet onbenoemd worden gelaten zoals de bewoners van IJburg wel deden.

De Partij voor de Dieren is altijd voorstander geweest van windmolens maar niet ten koste van mens, dier of milieu. De partij zet in op meer zonnepanelen – bijvoorbeeld rond Schiphol. De Partij voor de Dieren wil geen windmolens in de hoofdgroenstructuur. Wethouder VAN DOORNINCK stelt dat de energietransitie heel ingrijpend en noodzakelijk is en het is dus logisch dat dit onderwerp enorm leeft. Dat vereist dat iedere stap heel zorgvuldig moet worden genomen. Het debat is nodig en de zorgen van de mensen moeten heel zorgvuldig worden meegenomen. Wetenschappelijk onderzoek helpt daarbij terwijl sommige zorgen misschien niet wetenschappelijk te verklaren zijn, maar wel aanwezig zijn. Dus zonder directe gezondheidsschade kunnen mensen zich wel degelijk beroerd voelen door de stress van de plaatsing van windmolens. Daarom is gekozen voor dit traject: eerst kijken waar windenergie in Amsterdam technisch zou kunnen – dat is de conceptRES. Vandaaruit wordt steeds specifieker gekeken waarbij de Amsterdammers bij iedere stap worden meegenomen. Die eerste zoekgebieden zijn geconcretiseerd na

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

onderzoek – dus op weg naar RES 1.0 die in mei zal voorliggen. Die concretisering is gebeurd aan de hand van vier afwegingen: ruimtelijke inpassing, de technische mogelijkheid plus hoeveel het oplevert, de inpasbaarheid op het net en het draagvlak. 350m afstand is sowieso de harde grens en daarna worden de afwegingen bij elkaar opgeteld. Pas als die RES 1.0 op tafel ligt, begint het hele traject echt. Dan volgt er immers specifiek locatieonderzoek in de zoekgebieden. Daarbij kunnen locaties afvallen. Er wordt een enorm participatietraject doorlopen. En dan pas wordt helder welk effect een bepaalde windmolen ergens zullen hebben. Dat maakt het debat nu moeilijk, want die trajecten per locatie beginnen pas na de RES 1.0 bij de locatieonderzoeken. Dan komen veel moties aan de orde, bijvoorbeeld om voor iedere locatie een MERonderzoek uit te voeren. De participatieplannen vinden plaats onder regie van de gemeente. De gemeente hoort al die zorgen. Er vinden straks in april expertbijeenkomsten plaats gericht op informatievoorziening. Er komt een evaluatie over de participatiebijeenkomsten, maar daarvoor is het nu nog te vroeg want die participatie is nog heel erg in de breedte. Mevrouw TIMMAN wijst op haar motie over de gezondheid.

Ze vindt dat er wel een onderscheid moet zijn tussen de waarborgen die de wethouder bewoners garandeert of de waarborgen die aan een initiatiefnemer worden meegegeven. Ze ziet graag dat haar motie in de RES 1.0 wordt verwerkt. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat de uitvoering van de moties tijdens het locatieonderzoek wordt meegenomen. De commissie MER heeft ook een rol om de objectiviteit van de participatie te garanderen. De heer BOOMSMA vraagt onder welke voorwaarden een zoekgebied kan afvallen. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat het per locatie wordt onderzocht en het kan zijn dat alle locaties binnen een zoekgebied afvallen. En er kan in locaties worden geschoven. Het ligt er maar aan hoe groot het zoekgebied is en hoe dat zoekgebied eruit ziet met of zonder bomen, met of zonder water. Hoe meer de zoekgebieden nu worden verkleind, hoe minder ruimte er is om tegemoet te komen aan de zorgen en wensen van bewoners. Daarom dit lange traject waarbij niet direct duidelijkheid kan worden gegeven. Dan de vragen van de heer Kreuger. Het college heeft de publicatie een dag naar voren gehaald om ervoor te zorgen dat Provinciale Staten zo goed mogelijk geïnformeerd was over de situatie in Amsterdam en een goede afweging kon maken. Er is geen appcontact met OIS geweest over het Wobverzoek.

Hoe OIS zijn onderzoek heeft gedaan kan de wethouder niet aangeven; het is een onafhankelijk onderzoek geweest. De wethouder kan dat eventueel wel navragen. Informatie over respondenten die positief zijn over de extra windmolens is gepubliceerd in een bijlage. Onder proces RES staat uitgebreid wat de participatie is geweest. Vergeleken andere gemeenten is Amsterdam juist wat uitgebreider geweest in beschrijven hoe de participatie is verlopen. Gevraagd werd of het hele afwegingskader naar de raad kan komen; dat is onderdeel van RES 1.0 en dat komt dan dus. De samenvattingen staan gewoon in het collegebesluit. Er is zeker een verhoogde kans op hinder. De geluidsnormen worden per locatieonderzoek uitgebreid meegenomen. De heer Nijssen informeerde naar het contact met de buurgemeenten. De gemeenten zitten gezamenlijk in de RES, maar de wethouder heeft regelmatig met alle buurgemeenten gesprekken gevoerd over hoe de Amsterdamse processen eruit zien en om te horen hoe dat bij andere gemeenten gaat. Aan Zaanstad en Oostzaan is aangegeven dat de zoekgebieden in Noord geen effecten hebben op de woningbouwplannen van Zaanstad en Oostzaan. Bewoners van die buurgemeenten zullen onderdeel zijn van het participatieproces bij het locatieonderzoek daar. Ze kunnen ook participeren met de windturbines en daarvan voordeel krijgen. Mevrouw Heinhuis informeerde heel specifiek naar de moties.

Er komen nog veel informatiesessies. In april zijn het de expertsessies gericht op informatievoorziening. Zodra alle data bekend zijn, zal ze die met de raad delen. De opzet is niet dat bewoners daar hun eigen experts kunnen inbrengen, maar de zorgen van de bewoners komen zeker aan de orde. Na de RES 1.0 gaat de gemeente uitgebreid in gesprek met alle bewoners. Daarop

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

volgt het participatietraject met initiatiefnemers onder regie van de gemeente. Het gaat dus in stappen. De wethouder zal dat in reactie op de moties laten weten. Dan de afweging waarom de ring A10 een zoeklocatie is gebleven. Het verschil met het IJ-baai is de beperkte afstand over water tot de woningen. Er was al veel eerder twijfel over de IJ-baai als zoeklocatie. Bij de ring A10 Noord zijn de turbines ruimtelijk veel makkelijker in te passen dan in de IJ-baai. Bovendien wordt er zo veel mogelijk gezocht naar lijnopstellingen en langs infrastructurele werken. Draagvlak heeft daarbij geen doorslaggevende rol gespeeld. De heer Bakker wees op de risico’s als het om geluid gaat. Dat wordt echt allemaal uitgezocht tijdens die locatieonderzoeken en daar gaan alle moties over geluid een belangrijke rol spelen. De heer Khan vroeg of bewoners hun stem konden laten horen. Dat doen bewoners zeker en die geluiden worden ook heel goed gehoord. Na de RES 1.0 volgen de gesprekken met stadsdelen en bewoners en dan worden de locatieonderzoeken uitgerold. Daarin hebben bewoners een hele grote stem. De heer Boomsma stelde dat er voortschrijdend inzicht is. Het college heeft altijd geweten hoe gevoelig die windturbines lagen en daarom is voor dit zorgvuldige en transparante proces gekozen. Het gesprek met Windalarm heeft de wethouder tot twee keer toe gevoerd en dat zal nog vaker gebeuren.

Mevrouw Van Soest vroeg hoe bewoners serieus worden genomen. Dat gebeurt in de locatieplannen per locatie. Het MERonderzoek per locatie gaat ervoor zorgen dat het college precies weet hoe het moet omgaan met bijzonder provinciaal landschap bij de ring A10 Noord en hoe kwetsbare weidevogels daar kunnen worden beschermd. Mevrouw Timman vroeg hoe het zat met de waarborg. Dat komt echt bij dat locatieonderzoek. De zorgen van bewoners worden zeker meegenomen, maar dat betekent niet dat er nu geen zoekgebieden meer zijn. Wel zijn de gebieden bij de A10 flink verkleind maar dat gaat stapsgewijs. Dat leidt tot een concretisering van locaties en ook tot concretisering van de participatie. De heer Groen noemde het participatie bij de initiatiefnemer. De initiatiefnemer moet een participatietraject ingaan en dat gebeurt altijd onder regie van de gemeente. De heer Van Lammeren noemde het belang van het groen wat de wethouder volledig onderschrijft. Ecologisch onderzoek is al gedaan door de stadsecoloog en dat gebeurt ook weer per locatie in de rest van het traject. Daarbij is het MERonderzoek een belangrijk onderdeel. Mevrouw VAN SOEST legt het belang uit van het feit dat experts niet door het college worden uitgenodigd maar dat partijen zelf experts kunnen aandragen of dat bewoners ze aandragen om de schijn van partijdigheid te voorkomen.

Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat de expertmeetings die de gemeente nog in april wil organiseren, iets anders zijn dat de expertmeeting die mevrouw Van Soest zelf wil organiseren. De opzet staat haar natuurlijk vrij. De sessies die de gemeente organiseert, zijn puur informatief. Ze kan zich voorstellen dat in de sessies na mei waarbij echt het gesprek wordt aangegaan, bewoners zelf meepraten, met bestuurders in de stadsdelen en met verschillende experts. De precieze invulling daarvan staat nog niet vast. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De heer Kreuger heeft dit punt gepiept naar de raad. Lucht- en Zeehaven 8 De discussie over de toekomst van het ADM-terrein Nr. VN2021-008136 De heer BOOMSMA constateert dat het college bezig is geweest met de aankoop van het ADM-terrein, het enige stuk grond in de haven in particulier bezit, wat nu dreigt vast te lopen. Het zou een mogelijke oplossing vormen voor Damen. Hij vraagt de wethouders alles op alles te zetten om het terrein alsnog over te nemen en om de scheepswerf met alle banen voor de regio te bewaren. Het dreigt vast te lopen op de prijs. Het CDA zou graag

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 25 maart 2021

de taxaties zien. Zijn er investeringen nodig om het terrein geschikt te maken voor Damen, dan zou de gemeente bereid moeten zijn bij te dragen aan de kosten van een verhuizing. Als Damen weg zou moeten om plaats te maken voor woningbouw, dan kan een deel van die opbrengst worden ingezet. Hij ziet graag de adviezen over staatssteun om te beoordelen of een second opinion nodig is. Wethouder EVERHARDT is zich bewust van de heldere uitspraak in de raad om te bezien of Damen verder kan in de haven met zijn bedrijvigheid. In zijn brief staan de vier randvoorwaarden en daaraan kan helaas niet worden voldaan. Taxaties kunnen kabinet worden gedeeld. Het college zet zeker alles op alles, maar het is niet gelukt. Mochten zich toch nog opties voordoen, dan gaat het college daar graag op in. Er loopt nog een mediationtraject. Als het gaat om staatssteun, dan moet het college zich daarbij neerleggen. Mevrouw VAN SOEST krijgt graag duidelijkheid over eventuele verplaatsing van Damen. Wethouder EVERHARDT weet dat de raad zich helder heeft uitgesproken over de toekomst voor Damen. De hele exercitie was ervoor bedoeld het bedrijf daar te behouden maar het proces gaat nu niet verder. De heer BOOMSMA hoort graag of er andere locaties in het Noordzeekanaalgebied voor Damen mogelijk zijn. Nogmaals, hij zou het juridisch advies omtrent staatssteun graag bestuderen.

Een verhuizing wegens woningbouw zou toch echt mogelijk moeten zijn. Misschien kan er een second opinion komen. Wethouder EVERHARDT zal de taxaties en de analyse die daarbij hoort, met de raad kabinet delen. De discussie kan dan besloten worden gevoerd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng, ziet iedereen graag terug op de volgende vergadering en schorst deze openbare vergadering om 17.00 uur tot 18.00 uur voor het besloten deel.

15