Conceptverslag FED 20-05-2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Donderdag 20 april van 13.30 tot 17.00 uur in de raadszaal Donderdag 10 juni 2021 Voorzitter: de heer Vroege Portefeuillehouders: wethouder de heer Everhardt, wethouder Van Doorninck Commissiegriffier: mevrouw Hofland Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: de heer N.T. Bakker (SP), de heer Biemond (PvdA), de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Heinhuis ( PvdA), mevrouw De Jager (D66), de heer Khan (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper-de Haan (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Nadif (GroenLinks), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Van Soest (PvdO), mevrouw Timman (D66) en duoraadslid Verkerke (BIJ1) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L.

Bakker (PvdD), mevrouw BloembergIssa (PvdD), de heer Van Dantzig (D66), de heer Flentge (SP), de heer De Graaf (BIJ1), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Koyuncu (DENK), mevrouw Marttin (VVD), mevrouw Nanninga (JA21), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Roosma (GroenLinks), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Torn (VVD) de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Wijmenga (CDA) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: mevrouw Van der Loeff (vogelwerkgroep Hoge Dijk), mevrouw Uyar (stadsdeel Noord)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De heer Vroege opent als vervangend voorzitter de vergadering en heet iedereen welkom. Om 18.00 uur vindt een besloten deel plaats. De regels voor digitaal vergaderen veronderstelt hij als bekend. b. Mededelingen c. Vaststellen agenda De punten 4 en 5 worden gevoegd behandeld. Punt 7 wordt gehamerd. Punt 8 wordt eveneens gehamerd; punt 9 wordt op 18.00 uur in beslotenheid behandeld. De agenda wordt vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

d. Conceptverslag van de openbare commissievergadering FED van 15 april 2021 Het verslag van de openbare commissievergadering FED van 15 april 2021 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst Op verzoek van de heer Boutkan worden de punten 6, afdoening toezegging warmtepompen binnenstad en 7, wijziging regionale havenverordening Noordzeekanaalgebied geagendeerd. Op verzoek van mevrouw Heinhuis wordt punt 10, klimaatrapportage 2021 over de voortgang van de uitvoering van de Routekaart Amsterdam klimaatneutraal 2050 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Ingekomen is een ongevraagd advies van stadsdeel Noord over de windmolens. Mevrouw Uyar licht het advies toe. Mevrouw UYAR stelt het advies van stadsdeel Noord aan te orde. Op dit advies uit februari heeft het stadsdeel nog altijd geen enkele reactie ontvangen. Er speelt echter nogal iets: het plaatsen van windturbines heeft geleid tot veel bezorgde bewoners van Noord. Het stadsdeel heeft het college verschillende punten aanbevolen. Onduidelijk is welke geluiden het college misschien wel mee heeft meegenomen. Bewoners en stadsdeelcommissie voelen zich niet serieus genomen. Er is zojuist, een uur geleden, plotseling een reactie van de wethouder gekomen. Kennelijk is het agenderen van een punt een vereiste om überhaupt aandacht van het college te krijgen.

Desgevraagd geeft ze aan de reactie van het college nog niet te hebben kunnen bespreken in het stadsdeel. Daarop moet men zich dus nog beraden. De VOORZITTER bedankt mevrouw Uyar voor haar toelichting. 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment Publiek Bij punt 4: Mevrouw VAN DER LOEFF vraagt aandacht voor het raadsadres van de Vogelwerkgroep Hoge Dijk en daar zijn nog enkele raadsadressen van anderen bij gekomen. Gelukkig is er nog een grote biodiversiteit rond de stad. Rustgebieden voor mensen en vogel komen daar samen. De bevolking van Zuidoost wil de schoonheid en de rust in het groen dan ook niet missen bijvoorbeeld strandje Hoge Dijk en omgeving. De zoekgebieden binnen de RES schuiven naar de gemeentegrenzen. De Hoge Dijk ligt op de grens met de gemeente De Ronde Venen en Ouder-Amstel. Landje van Geijsel bij Oude Amstel is een rustgebied voor diverse trekvogels; de Ouderkerkplas is een overwinteringsgebied voor 20.000 smienten. De gemeenten overleggen onderling maar dat leidt niet tot een gezamenlijk natuur- en recreatiebeleid. Er wordt gewoon niet

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

samengewerkt. Dat is nodig want diverse soorten vogels staan op de rode lijst. Beschermde plekken zijn nodig voor bijvoorbeeld de roofvogels en ook voor de allerarmsten in deze wijk om te kunnen recreëren. Ze roept de gemeente op het zoekgebied te beperken tot de haven. Desgevraagd geeft ze aan dat het belangrijk is in overleg met Sovon, het landelijk onderzoek vogels, naast de gegevens van de Provincie, naast de gegevens van het rijk en naast de gegevens uit de wetenschap lokale verenigingen bij nader onderzoek te betrekken om de vogels te beschermen. Er staat al wel een windmolen. De impact daarvan op vogels is onduidelijk. Er ligt wel eens een halve zwaan. En de mensen in dit gebied ondervinden heel veel hinder van met name de slagschaduw. c. Actualiteiten d. Rondvraag Mevrouw MARTENS wijst op het recent aangenomen initiatiefvoorstel van de VVD over de huren van ondernemers die huren van de gemeente Amsterdam om betalingsregelingen te treffen of de huur kwijt te schelden. Ze krijgt graag een update over het aantal aanvragen, over de wijze van communiceren en over welke bedragen dat gaat. Beantwoording kan ook schriftelijk. Wethouder EVERHARDT licht toe dat aanvragen sinds 29 maart via de website kunnen worden ingediend. Details komen schriftelijk naar de raad. 250 huurders hebben die aanvraag ingediend en de eerste 75 aanvragen worden inmiddels toegekend.

De heer KREUGER las gisteren dat het aardgasvrij maken van de Van der Pekbuurt is mislukt. Daarvoor was 6 miljoen euro gereserveerd. Hij krijgt graag toegelicht hoe het zit met de financiën. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat het aardgasvrij maken een onderdeel was van de hele renovatie van de panden van Ymere in die buurt. De wethouder hoort net dat er nog niets is uitgegeven van het bedrag dat was gereserveerd voor de Van der Pekbuurt. In de Gentiaan zijn al huizen aardgasvrijgemaakt maar dat was middels een andere regeling dan de proeftuinregeling. Economische Zaken 3. Kennisnemen van het voorgenomen besluit tot oprichting van een Regionale Ontwikkelingsmaatschappij en het uiten van wensen en bedenkingen, Nr. VN2021012481 De heer N.T. BAKKER is benieuwd waarop deze innovatieve mogelijkheden zijn gericht en dan specifiek van wie dit fonds nu eigenlijk is. Is het bijvoorbeeld een coronaoverbruggingsmechanisme of wordt er concreet in banen geïnvesteerd? De SP wil nadrukkelijk niet dat beloftes over duurzaamheid en biomassacentrales hier worden ingezet – zoals in het verleden is gebeurd. Voorts hoort hij graag waar die 28 miljoen euro vreemd vermogen vandaan komt. Is dit de doelgroep van het ROM? Komen die gelden vanuit de overheid, dan dienen de winsten daar ook terecht te komen.

Mevrouw NADIF vindt het heel positief om samen met de regio te kijken wat er kan worden gedaan voor het versterken van het ondernemerschap en de economie in de regio. Niet helder is waar het geld uiteindelijk terecht komt. Ze mist de representatie van lokale ondernemers en ze is ook benieuwd hoe dat zit met de andere regionale ondernemers in de Metropool. Ze piept het punt daarom naar de raad. GroenLinks legt in

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

het herstel van de economie in de regio de nadruk op kleine, lokale ondernemers in de regio om die te versterken. Grotere bedrijven worden veelal door de landelijke overheid al gesteund. Wethouder EVERHARDT licht toe dat de Invest MRA juist is gericht op het scheppen van banen en om ondernemers te ondersteunen op duurzaamheid. De provincie gaat er 40 miljoen euro insteken en het ministerie van EZK 30 miljoen euro. Dat is een grote toegevoegde waarde. Het was een ondersteuningsstructuur ten tijde van corona. Amsterdam had geen ROM en daarom moest er via de provincie Zuid-Holland steun komen voor bijvoorbeeld startups en scaleups. Dat is echter niet de kern van de ROM. Nu is er een stap bijgezet waarmee dit zeker een meerwaarde heeft voor fondsaanvragen ook in Europees verband. Het Amsterdamse idee over duurzaamheid staat centraal en daarnaast was er de wens dat uit te breiden richting het MKB en dat is terug te zien in het tweede fonds. Hiermee kunnen de noodzakelijke investeringen worden gedaan. Andere gemeenten gaan uiteraard eveneens met besluitvorming komen. De VOORZITTER concludeert dat dit punt al op de raadsagenda staat – wellicht nu voor een korte behandeling. Daarmee is het punt hier voldoende besproken. 4. Vaststellen van de Regionale Energie Strategie 1.0 Noord-Holland Zuid (RES 1.0 NHZ) Nr. VN2021-009726 en Duurzaamheid en Circulaire Economie 5.

Raadsadres inzake zoekgebied Gein en de Hoge Dijk ingeklemd tussen NNNgebied, Nr. VN2021-010974 De VOORZITTER roept de raadscommissie op niet in herhaling te vallen. Dit thema is al meermaals geagendeerd geweest. De heer KREUGER wil niet nalaten nogmaals te spreken over de zin en onzin van het opwekken van energie middels windturbines en zonnepanelen in het dichtsbevolkte land en de dichtstbevolkte stad van dit land. Veel mensen hebben hun zorg geuit over de windturbines maar er is weinig aandacht voor de kosten van het geheel. 17 windturbines hier, dat vinden GroenLinks en de PvdA de normaalste zaak van de wereld want ook Amsterdam zou haar steentje moeten bijdragen. Amsterdam gaat straks per km 2 vier keer zo veel energie opwekken als de rest van Nederland. Dat vergt toch echt een uitleg van de wethouder. Op zee zou er geen ruimte zijn. De heer GROEN was afgelopen week bij de technische sessie waar werd uitgelegd dat de extra capaciteit op zee allemaal nodig zal zijn om de toegenomen elektriciteitsvraag in Nederland en de extra doelstellingen die Europa Nederland zal gaan opleggen, op te vangen. Maar misschien wil JA21 die energieopwek afwentelen op de rest van Nederland. Volgens de heer KREUGER is de behoefte aan elektriciteit een politieke keuze.

Bij de berekeningen van het klimaatakkoord is het nodige misgegaan en er kan toch 10 gigawatt extra vermogen op zee worden geplaatst. Amsterdam heet diverse datacenters welkom die verplicht groene stroom moeten gaan gebruiken. Dat gaat niet lukken met enkel zonnepanelen. JA21 heeft geen principieel bezwaar tegen datacenters maar dat die energie verplicht moet worden opgewekt met windturbines is niet uit te leggen. De bouw van die datacenters tot 2030 doet de bouw van die 17 windturbines in een keer teniet. Komen die datacenters er niet, dan zijn die 17 windturbines niet nodig, ervaren mensen

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

geen overlast, zit Amsterdam niet opgescheept met een ontsierend uitzicht en ondervinden mensen op de langere termijn geen gezondheidsschade. JA21 staat anders in die hele energietransitie dan GroenLinks. Aardgas dient standaardonderdeel te blijven van de energiemix; energiebesparing dient een standaardpijler te zijn van de RES en daarom moet die hele datacenterstrategie opnieuw onder de loep worden genomen. Op landelijk niveau dient men in te zetten op de bouw van meerdere kerncentrales. De heer GROEN is benieuwd waar die kerncentrales dan moeten komen en hoe de heer Kreuger draagvlakmetingen denkt te organiseren in die lokale gemeenten. De heer KREUGER weet dat er drie locaties zijn aangewezen en daar kunnen draagvlakmetingen worden gedaan. Een kerncentrale heeft echter niet zijn prioriteit. De heer N.T. BAKKER ziet een veelzeggende kaart voor de windturbines als het gaat om de vogels en heel specifiek als het gaat om Zuidoost. De SP breekt graag een lans voor de vogels. Hij verzoekt alle raadsleden deze vogelgroepen niet te bejagen met windturbines. De heer GROEN wijst erop dat er al een windturbine staat naast de plas met de rijke vogelpopulatie. Blijkbaar heeft zo’n windturbine helemaal niet zo’n grote impact op de vogelpopulatie. De heer N.T. BAKKER legt uit dat er momenteel in Europa actie wordt gevoerd om de schade aan vogels weg te nemen.

Hetzelfde geldt voor het geluid. Daarom dient de gemeente daarnaar onderzoek te doen en in Zuidoost geen windturbine te plaatsen. De heer NIJSSEN is benieuwd wat de SP volgende week gaat doen. Het is natuurlijk mooi dat de SP zo veel zorg heeft voor de vogelpopulatie. Hij is benieuwd of de SP de volksgezondheid nu voldoende geborgd acht. De heer N.T. BAKKER wijst op de aangenomen motie voor coöperaties. Daarnaast ligt er de breedgedragen motie rond de volksgezondheid: geen concessies aan de volksgezondheid. En nu dus het derde contrapunt: de vogels. Gaat het om die volksgezondheid, dan ziet de SP graag dat de indieners van het raadsadres kunnen participeren in de keuze of er wel of niet concessies worden gedaan aan de volksgezondheid. Mevrouw HEINHUIS meent dat de indieners van het raadsadres terecht hun zorgen hebben geuit. Nu komt er een onafhankelijke commissie. Is het de bedoeling van de SP dat deze mensen plaatsnemen in deze commissie? Of liever mensen met heel specifieke kennis over de impact op de gezondheid? De heer N.T. BAKKER ziet graag dat deze indieners in deze commissie plaatsnemen. Dat is de beste manier op participatie mogelijk te maken. De hele kwestie valt of staat met het onderop-isme. Het is immers een regionale energiestrategie. Daarover bestaan uitermate goede opvattingen. Dit is een keerpunt in de lokale democratie.

De indieners van het raadsadres zijn uiterst kundig. Het is dus niet aan de orde om nog weer externen te vragen. Hij roept de PvdA op vertrouwen te hebben in bijvoorbeeld de huisartsen hier die de volksgezondheid van de bewoners op deze plek goed monitoren. Mevrouw HEINHUIS vindt het goed dit onderwerp veelvuldig te bespreken want het gaat om grote veranderingen bij deze energietransitie en het traject RES loopt al een tijd om te bezien wat er mogelijk is op Amsterdams grondgebied. De heer KREUGER hoort graag waarom de PvdA windturbines rond Amsterdam

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

wil bouwen terwijl er op zee ruimte genoeg is. Mevrouw HEINHUIS meent dat wind op land nodig is naast wind op zee om de doelstellingen te behalen. De vraag naar energie gaat alleen nog maar toenemen. Oplossingen op korte termijn zijn nodig. Extra windparken op zee gaan nog een kleine tien jaar vergen alvorens die zijn gerealiseerd. De heer KREUGER ziet dat de PvdA ervoor kiest datacenters aan te trekken maar die doen alle opgewekte windenergie te niet. De vraag hoeveel energie er nodig is, is ook een politieke keuze. Meer datacenters hierheen halen betekent meer windturbines en die komen dan wel in de achtertuin bij alle belastingbetalers. Mevrouw HEINHUIS legt uit dat de datastrategie nu niet voorligt maar wel de RES en daartoe wil zij de bespreking beperken. Daarbij gaat het erom zo veilig mogelijk en zo duurzaam mogelijk energie op te wekken in en rond Amsterdam. De heer BOOMSMA meent echter dat het opwekken van elektriciteit alles te maken heeft met de vraag naar elektriciteit. Het gaat nu om de energietransitie. Hij stelt voor de groei van datacenters een jaar te temporiseren. Dat zou betekenen dat die 17 windturbines nu niet nodig zijn. Mevrouw HEINHUIS vindt die behoefte aan elektriciteit een belangrijk punt en het gaat er zeker ook om dat energiegebruik terug te brengen. En natuurlijk moet er kritisch worden gekeken naar dat energiegebruik van datacenters.

Nu gaat het echter om de RES en ze heeft nu geen zicht op de gevolgen van het temporiseren van datacenters. De heer VAN LAMMEREN vindt het onbegrijpelijk om energiewinning en energiegebruik los van elkaar te zien. Besparing in de bebouwde omgeving is van groot belang want dat heeft zeker te maken met de energietransitie. Keer op keer stemt de PvdA tegen moties voor het isoleren van woningen. Mevrouw HEINHUIS stelt dat dat gewoon niet waar is. Isoleren is een belangrijke stap in de verduurzaming. Moties heeft ze nu niet voor zich liggen. Energiebesparing vindt ze van groot belang. Daarvoor heeft de PvdA zelf ook moties ingediend. Die transitie is zeker belangrijk voor de armere wijken zodat mensen een lagere energierekening krijgen. Vandaag gaat het niet alleen om energiebesparing maar juist om energieopwekking. Mevrouw VAN SOEST moest constateren dat de hele oppositie ontbrak op de bijeenkomst van Wind Alarm waarbij mevrouw Belliot allerlei bezwaren toelichtte. Mevrouw HEINHUIS heeft inmiddels uitgebreid gesproken met mevrouw Belliot. De PvdA vindt het heel belangrijk in het RESproces om goed te luisteren naar de bewoners en zeker naar al hun zorgen rondom de gezondheid. Prima dat er nu een reflectiefase wordt ingebouwd om die gezondheidszorgen te adresseren. De PvdA hoort nog graag hoe de onafhankelijke commissie wordt samengesteld.

In het afwegingskader worden sessie georganiseerd met belangenbehartigers. Mevrouw Heinhuis hoort graag hoe die tot stand komen waarbij ze een goede afspiegeling moeten vormen van de bewoners in een bepaald gebied en waarbij de verschillende maatschappelijke organisaties daaraan een bijdrage kunnen leveren. Veel bewoners hebben aangegeven zich niet betrokken te hebben gevoeld en slecht te zijn geïnformeerd. Mevrouw Heinhuis hoort dan ook graag hoe zij er volgende keer beter bij worden betrokken en ook op welke manier jongeren hierbij worden betrokken. Na de reflectiefase zullen initiatiefnemers een participatieplan ontwikkelen dat de gemeenteraad wordt voorgelegd. Ze hoort graag hoe deze mensen worden ondersteund om die plannen zo goed mogelijk in te richten. De heer KREUGER is benieuwd of mevrouw Heinhuis meent dat overal, bij alle zoekgebieden een reflectieperiode moet worden ingebouwd, ook bij de Noorder IJplas. Wat JA21 betreft komt ook daar een reguliere reflectieperiode. Mevrouw HEINHUIS vindt die reflectieperiode zeker van belang, maar bij de Noorder IJplas is er echt een ander proces gaande dan bij de zoekgebieden die nu zijn aangewezen. Voor de Noorder IJplas is al in 2012 een traject gestart.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

De heer NIJSSEN stelt dat iedereen volgens de PvdA recht heeft op een reflectiefase om na te denken over de gezondheid maar de bewoners rond de Noorder IJplas niet. Hij is benieuwd hoe de PvdA de gezondheidsschade denkt te tackelen met deze health impact assessmentcommissie. Mevrouw HEINHUIS heeft al aangegeven dat dat een ander onderdeel is en dat er kritisch moet worden gekeken hoe dat kan worden ingericht. Dat is wel lastig omdat dat traject zich in een andere fase bevindt. Die health impact assessmentcommissie gaat nu juist de impact op de gezondheid beoordelen. Dat doen straks die experts. Per locatie nauwkeurig bekijken wat de impact op de gezondheid is, doet meer recht aan de zorgen van bewoners. Ze verwacht dat het op veel plekken veilig kan. Generieke uitspraken doen geen recht aan de zorgen. Desgevraagd geeft ze aan dat er per locatie kritisch moet worden gekeken – ook bij de Noorder IJplas. Lid VERKERKE beseft de noodzaak voor snel van het aardgas afgaan en van de biomassacentrale. De RES is dan ook hard nodig en biedt garanties voor een net proces. Slagende participatie in Amsterdam is van groot belang. De RES stelt dat er geen molens binnen een afstand van 350 m tot de woningen moeten komen. Gemeenten mogen daarbij zelf extra strenge normen stellen.

Graag ziet lid Verkerke dat de wethouder een geluidsnorm van maximaal 45 dB overdag en 40 dB ’s nachts aanhoudt voor het geluid – dat is de internationale norm van de Wereld Gezondheidsorganisatie. Amsterdam wil ruim 50% van de energieproductie in lokaal eigendom hebben. BIJ1 hoopt dat de gemeente wil werken aan 100% lokaal eigendom. Bij een progressieve gemeente passen immers progressieve oplossingen. De energievoorziening dient kleinschalig te zijn en door gebruikers beheerd te worden. Het upgraden van oude molens zou lid Verkerke willen aanbevelen. Door de SDE++-subsidies zou de geplande capaciteit van 35 terawatt per jaar al zijn gehaald. Klopt dit? De heer KREUGER is benieuwd naar de mening van BIJ1 over SDE-subsidie voor wind op land. Lid VERKERKE legt uit dat BIJ1 geen bezwaar heeft tegen wind op land en dus voorstander is van die SDE-subsidie. Private gelden daarvoor zijn prima net als belastinggeld inzetten voor de energietransitie. Wind op land is immers nodig voor de energietransitie op korte termijn. De heer NIJSSEN wijst op de door de wetenschap bewezen gezondheidsklachten waaronder op kinderen. Hij had gehoopt dat het college tegemoet zou komen aan alle inspraak en zienswijzen. Deze coalitie zegt vol te zijn van participatie maar in het huidige voorstel is na alle inspraak eigenlijk niets gewijzigd. Hij ziet dat de raad steeds dieper de fuik in zwemt.

De heer GROEN wijst op de toch betrouwbare reactie van de GGD op het raadsadres. De zorgen zoals de heer Nijssen ze verwoordt, kloppen niet. Hij is benieuwd welk instituut de heer Nijssen geschikt vindt om de zorgen te adresseren. De heer NIJSSEN vindt het belangrijk dat bewoners weten waar ze aan toe zijn. Los van wat hij van de GGD vindt, moeten eerst die zorgen voor de gezondheid worden geadresseerd. In het health impact assessment zit een breed palet van mensen dat dat kan beoordelen. Mevrouw HEINHUIS wijst op de grootste impact op de gezondheid door geluidsoverlast en dat is de geluidshinder door het wegverkeer. De heer NIJSSEN kan op dit moment en op deze manier invloed uitoefenen op de geluidshinder veroorzaakt door windturbines. De heer KREUGER zou graag zien dat de VVD-fractie haar eigen partij in NoordHolland aanspreekt en overtuigt dat dit niet mag gebeuren. Die faciliteert dit gewoon. Het

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

is zeker niet alleen een GroenLinks-plan. De heer NIJSSEN stelt dat zowel de fractie van Amsterdam als een groot aantal andere fracties in Noord-Holland hetzelfde vinden. Volgende week gaan zowel JA21 en de VVD tegen dit voorstel stemmen. Zijn invloed gaat niet verder dan de Amsterdamse stadsgrenzen. Mevrouw TIMMAN stelt dat de RESsystematiek is bedacht aan de klimaattafels waaraan ook de VVD heeft meegewerkt. De Amsterdamse VVD spreekt nu over een fuik, waarvoor de VVD toch echt zelf verantwoordelijk is. Ze hoort graag wat nu het echte probleem is. De heer NIJSSEN weet dat de RES landelijk is, maar er wordt ook het nodige op gemeentelijk niveau ingevuld. D66 en de VVD willen dat kennelijk op een verschillende manier. De health impact assessmentcommissie gaat straks kijken naar gezondheid, natuur, ruimtelijke effecten. Dat is wel weer heel breed en dat is geen geschikte werkwijze. Mevrouw TIMMAN hoort dat de VVD het onvoldoende ingevuld vindt. Voor de fuik is de VVD toch echt zelf verantwoordelijk want dat is de RES. Het health impact assessment wil een afwegingskader voor de diverse aspecten waaronder de waarde van woningen, de natuur en een heel lijstje. Bij de gezondheid wordt de bewijslast omgekeerd. Daar moet het college aantonen dat er op bepaalde locaties geen sprake is van gezondheidsschade.

De heer NIJSSEN kijkt graag naar D66 om meer concessies te doen alvorens zoekgebieden vast te stellen. Nu dendert de trein gewoon voort. De VVD trekt hier een lijn. Amsterdammers verdienen duidelijkheid. Maar dit plan geeft weer allemaal onzekerheid. Met gezondheidsissues speel je niet. Mevrouw TIMMAN ziet de RES als een systematiek die ze liever anders had gezien. D66 wil absoluut geen concessies doen als het de volksgezondheid betreft en een zorgvuldige overheid hoort dat te bewaken. Daartoe heeft D66 moties ingediend en dat heeft geleid tot het health impact assessment waarvoor dank. Ze hoort graag de details rond die commissie als het gaat om de samenstelling en benoeming. Artsen die hebben meegetekend met de brandbrief kunnen wel degelijk ook expert zijn. Het mag geen politieke commissie zijn, maar ze dient een onafhankelijke expertcommissie te zijn. De commissie moet worden gedragen door de Amsterdammers. Mevrouw VAN SOEST is benieuwd wat D66 vindt van het feit dat de PvdA het rapport van het RIVM in twijfel trekt – het rapport dat stelt dat lage geluidsfrequenties schadelijk zijn. De GGD denkt daarentegen dat het niet schadelijk is. Mevrouw TIMMAN weet dat de GGD uitgebreid heeft gereageerd op de brandbrief maar die stukken heeft ze nog niet gelezen. Debatteren daarover nu is te vroeg.

De heer NIJSSEN oppert dit health impact assessment te doen voor het vaststellen van de zoekgebieden. Hij stelt voor eerst de gezondheidsissues te adresseren en daarna de zoekgebieden vast te stellen. Mevrouw TIMMERMAN heeft de systematiek niet bedacht maar ziet nu dat de zoekgebieden worden opgeblazen tot mythische proporties maar ze hebben geen enkele juridische basis. Het is gewoon een onderdeel van de RES. Eerst de zoekgebieden vaststellen zorgt ervoor dat iedereen weet waarover men het heeft. Ze oppert gewoon de planning aan te houden en de zorgen rond de gezondheidsrisico’s serieus te nemen. Dat is wat er nu gebeurt.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

De heer GROEN meent dat het toch de onafhankelijkheid ten goede komt als de personen in de commissie geen persoonlijk belang hebben bij de kwestie. Mevrouw TIMMAN onderschrijft dat want zij wil voorkomen dat er een schijn komt van invloed van de politiek op wie er in die commissie komt te zitten. Toch zullen er in de grote groep medici die de brandbrief heeft ondertekend, mensen zitten die geen persoonlijk belang zitten en wel expert zijn op een bepaald gebied. Dat kan gewoon. In de communicatie is in het verleden nog wel wat misgegaan. Social media dragen soms bij aan miscommunicatie. Dat vergroot het belang om dat health impact assessment goed te communiceren naar bewoners. Gezien de inspraak vanmiddag meent ze dat de samenwerking met stadsdelen nog wel wat meer aandacht behoeft. De heer BOOMSMA blijft bij zijn standpunt dat doorgaan met windturbines buiten de haven bij woningen in Amsterdam achterhaald beleid is. Dat is onverstandig. Op zee is ruimte, het waait er harder en er wonen geen mensen die gezondheidsrisico’s lopen. Daar wordt bovendien het unieke historische landschap niet aangetast. En het is ook nog eens goedkoper. Hij oppert de belangen zorgvuldig af te wegen en dat betekent ook dat het bestuur een pas op de plaats moet durven maken op basis van voortschrijdend inzicht. Er is geen ruimte voor windturbines in de meest dichtbevolkte stad van Nederland.

De heer GROEN stelt daar tegenover dat het niet mogelijk is voldoende turbines op zee te plaatsen. Windturbines op land is daarbovenop nodig. De heer BOOMSMA stelt dat er op zee nog wel degelijk genoeg ruimte is. Op land moet er worden gevochten om elke vierkante centimeter. Het is op dit moment niet nodig windturbines op land te plaatsen. Op zee is meer ruimte, is het goedkoper. Dit traject voor windturbines op land is een nodeloze exercitie. Oude turbines op zee worden vervangen door grotere en efficiëntere turbines. Hij komt volgende week dan ook met een aantal moties. Het CDA is voor een moratorium voor de verdere ontwikkeling van wind op land op dit moment. Als uit het health impact assessment blijkt dat de risico’s onaanvaardbaar zijn, dan komen de windturbines er niet maar dat roept de vraag op wanneer het college en de collega’s die risico’s dan onaanvaardbaar achten. Dat moet je eerst vaststellen anders leidt het tot nog meer onzekerheid in de fuik. Het RIVM-rapport van 12 mei bevestigt de gezondheidseffecten. En natuurlijk moeten er afwegingen worden gemaakt. De huidige gezondheidsrisico’s zijn zelf al het resultaat van een afweging. Hij stelt voor dat Amsterdam zelf het voortouw neemt met strenge geluidsnormen om meer zekerheid te bieden. De heer VAN LAMMEREN benadrukt dat de biodiversiteitscrisis minstens zo belangrijk is als de klimaatcrisis.

Insecten zijn immers van groot belang voor de voedselvoorziening. Het protest tegen windturbines dichtbij huizen is terecht. De Partij voor de Dieren neemt de waarschuwingen voor gezondheidsschade absoluut serieus. Eerder heeft een expert in het kader van de evenementen al uitgelegd dat geluid ’s nachts echt schadelijk is. De heer Van Lammeren stelt voor windturbines in het havengebied te plaatsen mits ecologisch onderzoek dat toelaat en alle andere zoekgebieden te schrappen met name die in het IJmeer. De heer GROEN wil dan wel weten hoe de Partij voor de Dieren haar doelstelling klimaatneutraal in 2030 denkt te bereiken zonder windmolens op land. Er zijn helemaal niet allerlei alternatieven. Soms is het onontkoombaar moeilijke maatregelen te treffen om de energietransitie gestalte te geven De heer VAN LAMMEREN komt daar zo op terug. De Partij voor de Dieren schuwt zeker niet moeilijke maatregelen te treffen. Windmolens in de hoofdgroenstructuur zijn onbespreekbaar. Het IJmeer is het grootste broedgebied van vogels in West-Europa. De schade aan (broed)vogels in onvoorstelbaar. Het is hem volledig onduidelijk op welke

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

termijn die windturbines er komen. Bij zonnepanelen blijkt tegenwoordig al 400 Watt haalbaar te zijn. Mede door al die innovaties wil de Partij voor de Dieren veel harder inzetten op zon. Er moet dus een plan B klaarliggen. De energieopwekking heeft van alles te maken met het energiegebruik. De ontwikkeling van de datacenters zijn daarbij een politieke keuze. Een warmtevisie gebaseerd op biomassa, gebaseerd op datacenters en niet op isoleren zoals GroenLinks voorstaat, is voor de Partij voor de Dieren onbespreekbaar. De weerstand tegen de energietransitie wordt alleen maar groter en daarmee worden populistische partijen in de kaart gespeeld. De Tweede Kamer bereidt een verplichting voor om zonnepanelen op daken te plaatsen. De volkstuinen vormen een kwetsbaar project. De vraag ligt voor of er wel een afstand van 350 wordt aangehouden tot die volkstuinen. Daartoe komt hij met moties. De Partij voor de Dieren wil voorkomen dat de molens in Natura 2000-gebieden en in Hoofdgroenstructuur komen want die vergen ook bescherming. Schrap de zoekgebieden voor windmolens buiten de haven, kom met meer zonne-energie en stop met het aantrekken van datacenters. De heer GROEN vindt het een goed plan. Het college heeft goed geluisterd naar de insprekers en naar de zorgen van Amsterdammers en het heeft de moties van oppositie en coalitie in de nieuwe plannen verwerkt.

De reflectiefase is prima en daarna kan worden onderzocht waar die windmolens dan kunnen komen. Het is nu meer een besluit over waar de windmolens niet gaan komen en onder welke voorwaarden ze eventueel wel kunnen komen. GroenLinks wil dat de participatie en het overleg met stakeholders gestalte krijgt en ze wil dat niet vooraf afdichten met allemaal wensen vanuit de raad. Het proces is zeer zorgvuldig. De heer NIJSSEN oppert toch eerst de risico’s voor gezondheidsschade in kaart te brengen en daarna de zoekgebieden vast te stellen. De heer GROEN meent dat dat tot een enorme vertraging zou leiden en het is pas zinnig zo’n health impact te maken wanneer je ook weet waar die windmolen komt. Dan ligt er maatwerk. De heer NIJSSEN vreest dat dit juist tot heel veel meer onzekerheid leidt bij mensen in de zoekgebieden. Die moeten nu weer langer wachten. De heer GROEN stelt dat het health impact assessment juist die zorgen rond de gezondheidsrisico zal wegnemen. Bezorgde volkstuinbewoners en actievoerders van Wind Alarm wezen op een passage in het handboek risico zonering windmolens. Het zou problematisch zijn windmolens te plaatsen in de buurt van beperkt kwetsbare objecten en daaronder vallen volkstuinen. Dat vereist dat de afstand tussen tuin en windmolen groter is. Hij hoort graag of de wethouder die voorschriften heeft meegenomen.

Volkstuinders vrezen dat windmolens midden in de tuinen worden geplaatst – volgens de tekeningen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Wellicht kan de wethouder dat ook duidelijk maken. Tussen de A10 en de tuinen staan geen geluidsschermen en de geluidsoverlast van die snelweg is daar veel sterker dan het geluid van de windmolens daar ooit zal worden. Graag ziet hij daar geluidsschermen geplaatst als een soort compensatiemaatregel voor eventuele windmolens daar in de buurt. Het netto-effect zal zijn dat de geluidshinder minder wordt. Mevrouw KUIPER hoort dat de geluidsoverlast aan de noordzijde van de A10 wel zal meevallen als er maar geluidschermen komen en maar dan komen de volkstuinen klem te zitten tussen de A10 en de windmolens. Dat lijkt haar geen goed idee. De heer GROEN constateert dat de geluidshinder door windmolens lager zal zijn dan de hinder door het wegverkeer daar op dit moment. Er staan tot op heden geen geluidsschermen. Als laatste hoort hij nog graag wanneer het college verwacht de reflectiefase af te

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

ronden. Als uit de reflectiefase waardevolle inzichten komen die misschien ook relevant zijn voor de Noorder IJplas, dan zou hij die daar ook willen toepassen. Mevrouw KUIPER benadrukt het belang van energiebesparing. De ChristenUnie wil meer dan ooit inzetten op energiebesparing. Woningisolatie, het beperken van vliegverkeer, kritisch zijn op datacenters, daarop zou ze willen inzetten. Desgevraagd licht ze toe dat de ChristenUnie niet tegen windmolens is, maar windturbines horen in het havengebied. De stap daarvoor is echter die energiebeperking. Het gebruik met 50% terugdringen zorgt ervoor in 2030 aan de klimaatdoelen te voordoen zonder een enkele windmolen of zonnepark extra. De heer KREUGER begrijpt de relatie tussen de RES en vliegtuigen niet. Mevrouw KUIPER legt uit dat de hele klimaatdiscussie te maken heeft met gedrag en de huidige wijze van leven. Vliegbewegingen zijn daarvan onderdeel. In Noord-Holland Noord is in de RES als uitgangspunt genomen Geen windenergie in Natura 2000-gebieden en in NN-gebieden. Ze begrijpt niet dat dat niet in de RES van deze regio is gebeurd. Dan zouden immers de delen rond de A10, bij het Gein en de Hoge Dijk afvallen. Dat zijn soortgelijke gebieden als het gaat om vogels en natuur. De zoekgebieden, ook al is daaraan veel aandacht en geld besteed met veel experts, leiden tot veel onrust bij bewoners.

Zaken zijn over het hoofd gezien waaronder het effect op de volkstuinen. Door nu de zoekgebieden aan te wijzen en daarna te bekijken of er sprake kan zijn van schade worden bewoners niet gerustgesteld. Een verkeerde volgorde. De ChristenUnie acht het plaatsen van windturbines in het havengebied mogelijk en is benieuwd naar het maximum daar. Misschien dat in de Noorder IJplas vlak bij het snelwegknooppunt ook een mogelijkheid is. Mevrouw Kuiper wil graag weten waarom stadsdeel Noord zo lang moet wachten op een reactie op het advies en hoe dat zit met de inbreng van andere stadsdelen. De communicatie in bijvoorbeeld hele gebieden van Zuidoost is niet goed verlopen. Repareren is altijd moeilijker. De heer KHAN is niet tegen windturbines maar geen draagvlak betekent geen windturbine. DENK is een meldpunt gestart en de reacties hebben hem geschokt. Elke respondent geeft aan vrijwel dagelijks overlast te ervaren. Binnenkort zal DENK de resultaten van het meldpunt publiceren. In Enschede wordt nu eerst verder onderzoek gedaan naar de gevolgen van windturbines. Dat zou hij in Amsterdam ook graag doen: het proces nu bevriezen totdat er uitsluitsel is over de gevolgen. Voorts geven veel mensen aan ontevreden te zijn met het participatieproces. Amsterdam heeft daar weliswaar ingezet op dat participatieproces maar dat heeft de onvrede niet voorkomen.

Het gaat ook niet alleen om zeggenschap, maar mensen willen ook echt iets te zeggen hebben. De Omgevingswet biedt wel meer mogelijkheden maar het onderliggende probleem is natuurlijk die representatie. En dan is een aantal van de zoekgebieden ook nog gesitueerd in die buurten waar laagopgeleide groepen sterk oververtegenwoordigd zijn. Dat creëert een groot probleem voor het draagvlak. De heer Khan stelt daarom voor participatie op buurtniveau te meten en daarbij minimale eisen te stellen aan de opkomst om een realistische afspiegeling te krijgen van de wensen van alle buurten. Bij buurgemeenten ontbreekt het draagvlak. Ook op bestuurlijk niveau leidt dat tot spanningen. In moties bij buurgemeenten komt de gebrekkige afstemming aan bod. Hij is benieuwd wat er nu nog steeds misgaat en wat het college gaat doen om een goede buur te zijn. DENK steunt de ambitie om fors in te zetten op zonnepanelen. In de media kwam de verwevenheid met dwangarbeid bij de productie van zonnepanelen in Xinjiang naar voren waar 40% van de toevoer vandaan komt. Volgens de minister is die verwevenheid niet te voorkomen. Hij is benieuwd of nu in kaart wordt gebracht welke zonnepanelen verschoond zijn van dwangarbeid.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

Mevrouw VAN SOEST onderschrijft de eerdere bijdragen maar heeft nog een aantal resterende vragen. Ze krijgt graag een reactie van de wethouder over de strijd die nu wordt gevoerd over de vraag wie de echte experts zijn, de GGD of het RIVM. In Amsterdam leven 180 verschillende nationaliteiten. In Zuidoost is er weinig weerstand tegen de windmolens maar de mensen zijn daar slecht geïnformeerd. De instandhouding van de Natura 2000-gebieden wordt gegarandeerd door de rijksoverheid. Wellicht kan de wethouder dat bevestigen. En klopt het dat windturbines meer grondstoffen gebruiken van kernenergie? Wethouder VAN DOORNINCK stelt dat er een lang en transparant voortraject loopt bij dit zeer belangrijke onderwerp. Amsterdammers zijn in elke stap in de RES meegenomen en dat betekent dat de gemeente niet meteen duidelijkheid kon bieden. Het is geen gemakkelijk proces want windenergie op land roept heftige emoties op en zorgt voor zorgen omtrent natuur, gezondheid, landschappelijke inpassing. Die zorgen zijn logisch maar moeten wel elke keer op het juiste moment worden geadresseerd. Dat kan soms pas nadat er onderzoek is gedaan. Dat vergt veel zorgvuldigheid. De discussie heeft veel opgebracht. Helder is waarover mensen zich zorgen maken. Toch wil iedereen meedoen aan die energietransitie ook al wordt er over de oplossingen anders gedacht.

Amsterdam heeft het RESproces keurig gevolgd maar nu gaat de gemeente een reflectiefase inlassen – nodig om het verhitte debat terug te brengen naar een dialoog over zorgen en over oplossingen. Ook het toch behoudende Internationaal Energieagentschap heeft gezegd vandaag te moeten stoppen met het boren naar nieuwe olie, met het ontdekken van nieuwe gasvelden en nu over te gaan op schone energie. Dat betekent dat alle oplossingen moeten worden meegenomen. Daarmee zal met hinder moeten accepteren maar niet de onacceptabele risico’s voor de gezondheid. In de reflectiefase worden de zorgen met iedereen heel goed besproken om vervolgens tot een afwegingskader te komen en daarna de fase in te gaan waarbij initiatiefnemers de onderzoeken kunnen gaan doen. Die onderzoeken zijn wettelijk vereist en daarbovenop kijkt Amsterdam nog wat er nodig is. Schone energie heeft natuurlijk ook z’n nadelen. Daarvoor is het wel van belang die zoekgebieden vast te stellen anders weet je niet waarover je praat. Er is immers gericht onderzoek nodig. Volgens de heer Kreuger wordt er in Nederland vier keer zo veel energie opgewekt dan in de rest van Nederland. Het lijkt alsof die berekening erg gericht is op het oppervlak van Amsterdam. Als je kijkt per bewoner en per gebruiker is het helemaal niet zo gunstig.

De heer KREUGER stelt dat Amsterdam veel platte daken heeft, geschikt voor zonnepanelen en op het platteland is veel ruimte, geschikt voor windturbines. Dat lijkt hem toch echt logischer. Wethouder VAN DOORNINCK stelt dat het niet zo is dat Amsterdam veel meer doet dan de rest. Al die platte daken moeten ook worden gebruikt. De wethouder is zelfs voorstander van een verplichting daartoe. Het is én, én dus én windenergie én zonneenergie. Er wordt nu gekeken naar extra zoekgebieden op zee; de bestaande zijn vol. Na 2030 volgt er weer een ronde voor zoekgebieden voor energieopwekking. De zee komt wel vol. En ook boven zee moet rekening worden gehouden met vogels. Datacenters en verplichte groene energie. De wethouder zou het liefst zien dat alle bedrijven verplicht worden groene energie af te nemen. Uiteindelijk moet alle energie groene energie zijn maar dat kan op dit moment alleen nog worden opgelegd middels het vestigingsbeleid voor datacenters. Het maakt geen verschil wanneer datacenters in andere gebieden worden gevestigd. De opgave voor energieopwek staat daar los van. De heer KREUGER legt uit dat het erom gaat dat die datacenters in Nederland komen. Die 17 windturbines kunnen dan op zee komen. Wethouder VAN DOORNINCK heeft liever dat datacenters in Nederland staan waar strenge milieu-eisen gelden in plaats van bijvoorbeeld in Polen waar ze op bruinkool draaien.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

De heer KREUGER begrijpt dat de gewone Amsterdammer in Noord die via de SDE-subsidie belasting afdraagt aan die windturbines die hij dan bovendien in zijn achtertuin krijgt waarbij de datacenters heel goedkoop die groene stroom kunnen souperen waarbij de lasten op de lokale bevolking worden afgewenteld. Wethouder VAN DOORNINCK denkt inderdaad dat het raar is dat degenen die de meeste energie gebruiken, die stroom zo goedkoop krijgen waardoor iedere incentive om energie te besparen, ontbreekt. Amsterdam lobbyt absoluut richting Den Haag om grootverbruikers veel meer op hun energiegebruik aan te spreken en zeker datacenters. Dan de zorgen voor de vogels en in feite de hele biodiversiteit. In Amsterdam zijn er veel zaken die daaraan schade veroorzaken en daarbij denkt de wethouder met name aan de veenweidegebieden en in Amstelland. Wellicht zijn de schadelijke middelen die in de landbouw worden gebruikt nog schadelijker voor de biodiversiteit dan de windmolens. Als het gaat om specifieke zaken rond windmolens kunnen vogels het slachtoffer worden en daarom kijkt de MER daar specifiek naar. Ook de natuurorganisaties komen straks aan het woord in de reflectiefase. En natuurlijk wil en zal Amsterdam voldoen aan de wettelijke normen. Mevrouw Heinhuis informeerde naar de commissie die natuurlijk een onafhankelijke commissie moet zijn, met een goed draagvlak, en juist niet politiek.

Bijvoorbeeld de medici van de brandbrief maar ook veel anderen die zich zorgen maken, moeten hun input kunnen geven aan deze commissie. De wethouder zal breed zoeken om de juiste experts te vinden. Dat health impact assessment moet boven de partijen staan en de uitkomst dient voor iedereen acceptabel te zijn. Het is aan de commissie om dat daadwerkelijk in te richten. Mevrouw TIMMAN hoort dan graag of de input kan gaan over onderzoek waarvan de bewoners vinden dat dat niet mag ontbreken of over situaties in andere windparken waarvan al wel gegevens bekend zijn. Kan input zowel schriftelijk als mondeling worden aangedragen? Wethouder VAN DOORNINCK denkt dat mensen de issues uit de raadsadressen zullen inbrengen. De reflectiefase is bedoeld om de dialoog heel breed aan te gaan. Zij wil daaraan van te voren geen invulling geven om de mensen die hun zorgen hebben geuit, de gelegenheid te bieden frank en vrij hun mening te geven. De input kan zowel schriftelijk als mondeling plaatsvinden. De gemeente is al veel gesprekken aangegaan met buurgemeenten en andere overheden en gezamenlijk willen partijen een plan van aanpak voor de reflectiefase maken. Daarbij gaat het om input voor het afwegingskader en hoe iedereen kan worden bereikt. Dat kan per zoekgebied verschillend zijn. Die buurtgerichtheid is noodzakelijk. De informatieavonden zijn digitaal ongelooflijk goed bezocht.

Dat is een laagdrempelige manier. Ze kan zich voorstellen dat eerst de zorgen in den brede worden verzameld en als de commissie dan is aangesteld, kan die gesprekken voeren met mensen met zorgen. Maar zoals gezegd, dat is iets om samen met alle partijen te ontwikkelen en dat is geen kwestie van een topdownmethode. Mevrouw TIMMAN begrijpt dat men rond de Noorder IJplas in een andere fase van besluitvorming zit, maar ze kan zich wel voorstellen om ook daar de zorgen op te halen en het kader dat er straks komt, ook van toepassing te laten zijn op de Noorder IJplas. Wethouder VAN DOORNINCK wil het health impact assessment ook voor de Noorder IJplas laten gelden. In het participatieproces is men daar al veel verder. De zorgen zijn al gedeeld en besproken. Wel kunnen er zaken uit de reflectiefase komen die ook bij de Noorder IJplas kunnen worden gebruikt, in ieder geval die health impact screening. De heer KHAN hoort nog graag of het college bereid is minimale eisen te stellen

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

aan de opkomst per buurt bij de buurtgerichte participatie. Het is immers van belang te zorgen voor een goede afspiegeling van de buurt. Wethouder VAN DOORNINCK begrijpt het punt maar de participatie vindt niet in een zaaltje plaats waar je mensen kunt tellen. Ze zegt toe heel erg te zoeken naar een manier om iedereen te bereiken. Dat is een inspanningsverplichting maar van een opkomstplicht kan natuurlijk geen sprake zijn. Voorts moeten die zoekgebieden eerst worden vastgesteld om heel doelgericht het gesprek aan te gaan met omwonenden. Dan is het concreet. Bewoners worden op verschillende manieren betrokken. Er zijn jongeren die zich absoluut laten horen en die worden ook uitgenodigd bijvoorbeeld via de RES-jongeren. De jongeren hebben ook advies uitgebracht in de verschillende gemeenten. Amsterdam heeft een specifieke participatie met jongeren gedaan en de gemeente gebruikt de RES-jongeren om jongeren in brede zin beter te betrekken. Om initiatiefnemers goed te ondersteunen is er bij de Noorder IJplas een specifieke procesbegeleider aangesteld die zowel initiatiefnemers als bewoners ondersteunt in dit proces en dat gaat ook in andere gebieden gebeuren. Lid Verkerke verzocht te investeren in de dialoog en dat is precies wat er in de reflectiefase gaat gebeuren.

Helaas zal ook goede participatie niet per definitie leiden tot grote blijdschap met elke windmolen die rond Amsterdam verrijst maar mensen moeten zich wel gehoord voelen. Amsterdam houdt zich aan de wettelijke eis van 47 dB overdag en 41 dB ’s nachts. Dat is het uitgangspunt. Lokaal eigendom is minimaal 50%, meer is zeer welkom. Lid VERKERKE begrijpt niet waarom de gemeente niet meegaat met de geluidseisen van de WHO. Dat ernstige gezondheidsproblemen echt kleiner worden bij strengere eisen, is helder. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat een norm uiteindelijk ook een belangenafweging is. Ze houdt zich graag aan de norm die in heel Nederland geldt en zou daar geen eigen afweging tegenover willen stellen. In de haven maken kleinere molens plaats voor grotere molens en dat gebeurt eigenlijk overal. Het PBL gaat ervanuit dat de 35 terawatt nog niet is gehaald omdat er aannames zijn die volgens het PBL te rooskleurig zijn. De ervaring bij zowel zonneprojecten als windprojecten leert dat er ook heel vaak iets niet doorgaat. Ook in Amsterdam zal blijken dat er onderzoek wordt gedaan naar plekken waar windturbines dan niet mogelijk blijken om welke reden dan ook. De heer Nijssen meent dat de gezondheidseffectscreening niet serieus is, maar die is wel degelijk heel serieus. Voor zo’n afwegingskader moet wel helder zijn om welk zoekgebied het gaat.

Het is zeker zo dat de gemeente zich richt op heldere communicatie met buurgemeenten. Die zijn meegenomen in het voornemen om die reflectiefase in te gaan en buurgemeenten zijn daarover heel enthousiast. Zij worden uiteraard onderdeel van dat systeem. Desgevraagd zegt de wethouder toe daarover nog uitgebreid te communiceren nu ze hoort dat de term health impact assessment daar nog niet is genoemd. Er wordt eveneens nauw samengewerkt met stadsdelen en die samenwerking levert veel ideeën op over de wijze waarop die reflectiefase straks kan worden ingevuld. De wethouder benadrukt dat de urgentie hoog is. Los van de enorme besparing is er ook nog sprake van verdere elektrificering – auto’s – zal er dus heel veel energie moeten worden opgewekt. Amsterdam wil zeker geen onaanvaardbare risico’s aangaan dus ze houdt zich aan de wettelijke kaders. De wethouder onderschrijft de diversiteitscrisis en ze hoopt dan ook dat op landelijk niveau de formerende partijen goed kijken naar de landbouw. Amsterdam is erg ambitieus met 400 megawatt op het gebied van zon, maar als er meer kan, dan worden er meer panelen neergelegd. Energiebesparing is voor zowel burgers als bedrijven ongelooflijk belangrijk. Daarvoor is landelijke wetgeving nodig. De MER vormt een belangrijk instrument om de natuurwaarden mee te wegen, maar ook in de reflectiefase komen de natuurorganisaties aan zet.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

Er zijn meer kwetsbare organisaties als volkstuinen, maar ze bevinden zich over het algemeen op plekken waar iets anders niet kan. Het betekent wel dat er veel zorgvuldigheid moet worden betracht rond die volkstuinen. Hoe dat precies vorm krijgt, dat is aan het afwegingskader. Mevrouw Kuiper dringt aan op energiebesparing. Dat onderschrijft de wethouder maar dat ontslaat de gemeente niet van de opdracht meer energie op te wekken. In de RES Noord-Holland Noord staan geen windmolens gepland in Natura 2000-gebieden; die staan ook niet in de RES Noord-Holland Zuid. In andere gebieden staan ze wel. Het maximum aantal windmolens in de haven kan de wethouder niet aangeven. Daar gelden wel de hoogtecontouren voor Schiphol dus hele hoge molens zijn daar niet mogelijk. Het college denkt daar de helft van de 17 molens kwijt te kunnen. Bijdragen vanuit de stadsdelen zijn officiële zienswijzen geweest op de conceptRES waarbij de opmerkingen van stadsdeel Noord zijn meegenomen en ook van de commissie. Er is enige vertraging bij het ongevraagd advies ingeslopen, maar de commissie had wel via de zienswijze haar belangrijkste punten kunnen meegeven. Voor de late beantwoording zijn excuses gemaakt. De mensen van de RES doen echter ongelooflijk veel werk. DENK wil eerst duidelijkheid en dan pas een locatie zoeken. Het is andersom: een effect is pas te meten wanneer de locatie bekend is.

Zeggenschap en eigenaarschap, daarvoor is die reflectiefase ingericht. Anderen kijken hier met belangstelling naar. Over de buurgemeenten heeft de wethouder al het nodige gezegd. De zorgelijke geluiden rond de productie van zonnepanelen – dat is een kwestie die niet zo maar op te lossen is. Juist de grondstof, polysilicium, die keten is heel ontransparant dus het is heel moeilijk na te gaan waar dat silicium vandaan komt bij panelen die uit de hele wereld komen. Het ministerie van BZK is in contact met de sector. De gemeente heeft daarvoor geen instrument. De wethouder kent geen strijd tussen het RIVM en de GGD. Beide instanties zijn voor Amsterdam belangrijke gesprekspartners. Ook in Zuidoost tracht de gemeente zo veel mogelijk mensen te bereiken. Dat gaat soms via (natuur)organisaties maar ook bewoners worden in die reflectiefase meegenomen. Als het gaat om grondstof voor windmolens en voor kernreactoren dan maakt de wethouder zich meer zorgen over uranium, de straling daarvan en het afval. De heer VAN LAMMEREN meent dat volkstuinen als gevoelige objecten moeten worden aangemerkt. Dat is hem nog niet helder. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat volkstuinen niet langs een A10 zouden liggen als ze geluidsgevoelige objecten zouden zijn. Ze wil wel kijken naar een goede inpassing rekening houdend met de specifieke situatie van volkstuinen.

Van ontruiming is al helemaal geen sprake. Mevrouw KUIPER hoort dat er aanvullend MERonderzoek wordt gedaan om eventuele schade te bekijken. Het lijkt haar beter een dergelijk gebied te bestempelen als een gebied waar windmolens niet kunnen komen. Wethouder VAN DOORNINCK maakt die keuze niet. Het college wil eerst zien wat de effecten zijn wanneer daar windmolens zouden komen en het wil windmolens niet op voorhand uitsluiten. De heer KHAN wijst nogmaals op de serieuze signalen uit buurgemeenten. Gedeputeerde Staten heeft het college ook al aangesproken op goede afstemming. Het is hem nog onduidelijk wat het college nu anders gaat doen. Wethouder VAN DOORNINCK heeft wel degelijk goede gesprekken met de buurgemeenten maar ze zijn niet gecharmeerd van windmolens in Amsterdam. Dat gevoel kan de wethouder niet wegnemen. Het idee van de reflectiefase hebben buurgemeenten enthousiast begroet.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

De heer BOOMSMA zou het prima vinden als Amsterdam ambitieuzere eisen stelt dan de WHO. Hij begrijpt nu niet meer wat dan straks de invloed is van dat health impact assessment. Kunnen daaruit nog aanvullende eisen of richtlijnen komen? Wethouder VAN DOORNINCK laat het aan de experts om te bezien wat de effecten zijn en welke mitigerende maatregelen mogelijk zijn om die effecten tegen te gaan. Het gaat erom welke maatregelen de gemeente kan nemen om bepaalde effecten te verkleinen. Maar van te voren bovenwettelijke eisen stellen is niet aan de orde. De heer KREUGER krijgt nu de indruk dat de wethouder een goed gesprek verwart met een eenzijdige mededeling dat er windturbines komen. Wethouder VAN DOORNINCK zit samen met buurgemeenten in de RES en daar wordt gesproken over wat de verschillende gemeenten doen. Daarnaast zijn er gesprekken met specifieke buurgemeenten, maar er zijn buurgemeenten die liever geen windmolens plaatsen en ook graag zien dat Amsterdam dat niet doet. Ze zorgt ervoor dat de buurgemeenten goed geïnformeerd blijven. Woningbouwplannen aan beide zijden van de gemeentegrens worden meegenomen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en doorgaat naar de raad voor een uitgebreide bespreking. 6. Afdoening toezegging Warmtepompen binnenstad, Nr. VN2021-009720 Mevrouw TIMMAN is blij dat er per 1 februari een projectteam aan de slag gaat.

Heel nuttig. Zonder in te gaan op de casuïstiek wil ze nog wel aangeven dat de opmerking dat het over een private procedure zou gaan niet klopt. Het belangrijkste is echter dat twee dingen wel helder zijn: het geluid van warmtepompen kan in dichtbevolkte gebieden een probleem vormen en dan zijn er nog de gemeentelijk kaders en regelingen. Voor dat geluid moet een oplossing worden gevonden maar bij de gemeentelijke kaders moet de weg worden vrijgemaakt voor zo veel mogelijk duurzame oplossingen. Het doel is te voorkomen dat mensen die met particuliere middelen zo’n warmtepomp aanschaffen in een handhavingstraject terechtkomen met de gemeente. De commissie RO wordt bijgepraat over de voortgang. Misschien kan de commissie Duurzaamheid daarbij worden uitgenodigd. Wethouder VAN DOORNINCK wil graag iedereen die iets aan verduurzaming kan doen binnen de regels van de wet zo veel mogelijk het enthousiasme laten behouden. Als de Omgevingswet wordt ingevoerd, wil ze bekijken of het Omgevingsplan eraan kan bijdrage een bepaalde soepelheid te kunnen hanteren maar wel bewoners te beschermen tegen te veel overlast. De wethouder zorgt voor de uitnodiging richting de commissie Duurzaamheid. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Lucht- en Zeehaven 7. Wijzigen Regionale Havenverordening Noordzeekanaalgebied 2019 Nr.

VN2021012627 De commissie heeft geen behoefte aan bespreking. 8. Instemmen met de aankoop van woningen en het voorstel aan de raad daarvoor

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 20 mei 2021

een investeringskrediet beschikbaar te stellen Nr. VN2021-012557 De commissie heeft geen behoefte aan bespreking. 9. Kennisnemen van raadsinformatiebrief inzake het ADM terrein en afhandeling toezegging TA2021-000466 Nr. VN2021-012614 Dit punt wordt in de besloten raadscommissie behandeld om 18.00 uur. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng, ziet iedereen graag terug bij het besloten deel en sluit dit openbare deel van de vergadering om 17.00 uur.

17