Conceptverslag DC 28.11.2024.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 28 november 2024 van 09.00 uur tot 13.00 uur in de raadszaal Donderdag 16 januari 2025 Voorzitter: het lid Von Gerhardt Plaatsvervangende voorzitters: de leden Nadif en Van Munster Wethouders: Van Buren, De Jager en Van Dantzig Commissiegriffier: D. Struijk Commissieondersteuner: C. Lin Tsung Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bakker (Partij voor de Dieren), (Bilgin (Forum voor Democratie), Deterink (VVD), Garmy (Volt), Haijen (SP), Hofland (D66), IJmker (Groen Links), Kabamba (Lijst Kabamba), Van der Kamp (VVD), Koppejan (CDA), Koyuncu (DENK), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Meerburg (Partij voor de Dieren), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Van Schagen (D66) en Veldhuyzen (De Vonk) Afwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Von Gerhardt (VVD) en Kreuger (JA21) Overige aanwezigen: A. Daalder (rekenkamer en A. Kok (rekenkamer)

Voorzitter: het lid Nadif ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om negen uur en constateert dat er voldoende fracties aanwezig zijn. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat er op 18 december een technische sessie is over warmte en op 9 januari een technische sessie over netcongestie. Zij verzoekt de leden zich daarvoor aan te melden. De leden Bilgin (Forum voor Democratie) en Koyuncu (DENK) geven aan de vergadering eerder te verlaten vanwege een expertmeeting over kapotte liften bij het ov. Wethouder VAN BUREN meldt, naar aanleiding van een toezegging aan het lid Bakker, dat de 25-meterregel wordt meegenomen in de afspraken die met de organisatoren van omheinde evenementen worden gemaakt. De organisatoren zijn verantwoordelijk voor

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

de toegangsroutes naar de evenementen, de routes die leiden van fiets-parkeerplekken, auto-parkeerplekken en ov-haltes naar het evenement, voor het terrein zelf en een redelijke afstand rondom het terrein. Bij evenementen zal er worden gehandhaafd op de 25meterregel en de organisatoren worden hierop aangesproken door Stadswerken. Wethouder DE JAGER meldt, naar aanleiding van een toezegging aan het lid Hofland dat is onderzocht of binnen twee jaar een afgebakende categorie kan worden aangeleverd aan de ACM omtrent de regels bij netcongestie. Over twee jaar wordt het codebesluit prioriteringsruimte bij de transportverzoeken door de ACM geëvalueerd. In de tussentijd werkt de gemeente zelf aan de uitwerking van maatschappelijke prioriteiten. In het eerste kwartaal van 2025 wordt de raad hierover nader geïnformeerd. Indien na toepassing van het ACM-kader blijkt dat het wenselijk is om nog een categorie toe te voegen, dan kan dit bij de evaluatie over twee jaar bij de ACM worden ingebracht. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agendapunten 6 en 7 gevoegd te behandelen. Het lid VAN DER KAMP stelt voor om agendapunt 9 af te voeren. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 24 oktober 2024 Het verslag van de openbare vergadering van 24 oktober 2024 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e.

Termijnagenda, per portefeuille De VOORZITTER meldt dat op verzoek van de raad een bestuurlijke lange termijnagenda per portefeuille is toegevoegd aan de reguliere termijnagenda. Met deze lange termijnagenda informeert het college de raad over de stukken die naar de commissie toekomen. De verwachting is dat college de komende weken deze agenda nog zal aanvullen. Het lid VAN SCHAGEN merkt op dat motie 442.24 ten onrechte van de termijnagenda is gehaald. Hij zal daar bij agendapunt 12 nog op terugkomen. Het lid KROM vraagt of een toezegging van wethouder Van Buren bij een inspraakbijdrage over het inzetten van de witgoedregeling bij reparatie van huishoudelijke apparaten nog opgenomen kan worden op de termijnagenda. f. TKN-lijst Op verzoekt van het lid Garmy wordt TKN-stuk 5, kennisnemen van de reactie op motie 707.23 inzake public affairs agenda EU geagendeerd voor de volgende commissievergadering. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft het woord aan Ted Zwietering die namens de Energiecoöperatie KetelhuisWG inspreekt bij agendapunt 5, beschikbaar stellen van middelen uit het Klimaatfonds ten behoeve van het verstrekken van een aanvullende subsidie en een lening voor het coöperatieve warmtebedrijf KetelhuisWG. Inspreker ZWIETERING blikt terug op de zevenjarige aanlooptijd van de Energiecoöperatie KetelhuisWG waarbij hij benadrukt dat er is vastgehouden aan de uitgangspunten die gelden voor kopers, huurders en ondernemers. Hij stelt dat het project geenszins elitair is en dat KetelhuisWG inmiddels vijf vergelijkbare projecten in Amsterdam ondersteunt. Uit hun pioniersfase blijkt dat projecten met een schaal van duizend tot vijftienhonderd woningen zowel sociaal als financieel-economisch het meest rendabel zijn. Inmiddels zijn de benodigde vergunningen voor de Energiecoöperatie KetelhuisWG verleend waardoor de realisatie kan beginnen. Hij hoopt dat de raad besluit in te stemmen met het beschikbaar stellen van middelen uit het Klimaatfonds. Het lid GARMY vraagt wat de grootste uitdagingen zijn bij het opzetten van een energiecoöperatie.

Inspreker ZWIETERING antwoordt dat het afsluiten van leveringscontracten zorgvuldige timing vereist en dat het belangrijk is om draagvlak te vinden en te behouden. Het lid VAN SCHAGEN vraagt hoe moeilijk het is om draagvlak te creëren en of coöperaties daarbij hulp nodig hebben. Inspreker ZWIETERING antwoordt dat de betrokkenheid van bewoners vanaf het begin groot is geweest. Bewoners die nog niet deelnemen kunnen worden benaderd zodra de voorwaarden duidelijk zijn, waarna zij zich alsnog kunnen aansluiten. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Margo Henderson die namens de Energiecoöperatie KetelhuisWG inspreekt bij agendapunt 5, beschikbaar stellen van middelen uit het Klimaatfonds ten behoeve van het verstrekken van een aanvullende subsidie en een lening voor het coöperatieve warmtebedrijf KetelhuisWG Inspreker HENDERSON geeft een toelichting op de wijze waarop de initiatiefnemers van de energiecoöperatie verschillende acties en bijeenkomsten hebben georganiseerd om bewoners te informeren over het project. Deze activiteiten hebben niet alleen bijgedragen aan bewustwording over het project maar ook aan het versterken van de sociale cohesie in de buurt.

De VOORZITTER geeft het woord aan Philine Baak die namens Kaap Koffie inspreekt bij agendapunt 8, bespreken van initiatiefvoorstel 'Geef het goede voorbeeld en betaal de echte prijs' van het lid Hofland (D66) en de bestuurlijke reactie. Inspreker BAAK stelt voor om Kaap Koffie te betrekken bij het inkoopbeleid van de gemeente om het initiatiefvoorstel voor een eerlijke prijs te ondersteunen. Dit Amsterdamse koffiemerk koopt zijn biologische bonen direct in bij een coöperatie van boerinnen en transporteert deze emissievrij met een zeilschip naar Amsterdam. Omdat het bedrijf te klein

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

is om deel te nemen aan tenders en aanbestedingen stelt ze voor om als eerste stap Kaap Koffie in te zetten in het bedrijfsrestaurant van de Stopera of de stadsdeelkantoren. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Het lid KROM wijst op een ernstige mishandeling van een eend door een jager in Amsterdam en vraagt de wethouder of er gehandhaafd kan worden op dit soort dierenmishandeling aangezien het strafbaar is. Daarnaast verzoekt ze de wethouder om na te gaan of in dit specifieke geval de grondeigenaar of de pachter heeft voldaan aan de vereiste preventieve maatregelen voorafgaand aan de jacht. Wethouder DE JAGER bevestigt dat de beelden afschuwelijk zijn en niet passen in Amsterdam. Hij geeft aan contact te hebben gehad met de wildbeheereenheid van de provincie, die gaat onderzoeken waar dit incident heeft plaatsgevonden en of het hier om illegale jacht gaat. Hij belooft de raad te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek en over mogelijke aanvullende maatregelen om dergelijke situaties in de toekomst te voorkomen. Het lid KROM zal de locatiegegevens van de beelden delen met de wethouder. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de Najaarsnota 2024 VN2024-016577 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij.

Het lid NOORDZIJ vraagt hoe de hogere baten uit recyclepunten zich verhouden tot de kosten van de ruimere openstelling van de afvalpunten. Wethouder VAN BUREN legt uit dat de opbrengsten van het hogere aantal stortingen als gevolg van ruimere openingstijden fluctueren. Dit komt doordat sommige afvalstromen verwerkingskosten met zich meebrengen terwijl andere juist inkomsten genereren. Daarnaast kunnen de tarieven van afvalverwerkers veranderen. Daarom is in de Voorjaarsnota besloten om de stortkosten mee te verhogen met de opbrengsten en om dat te middelen. Het lid NOORDZIJ vraagt hoe er gekeken wordt naar de voordelen van de verruimde openingstijden van de afvalpunten. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er voor de Voorjaarsnota geëvalueerd wordt wat de verruimde openingstijden opleveren en wat de kosten ervan zijn. Ze zal in de volgende commissievergadering laten weten wanneer die evaluatie beschikbaar is. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor behandeling in de gemeenteraad van 11 december. Voorzitter: het lid Van Munster

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 4. Uiten van wensen en bedenkingen inzake het voorgenomen collegebesluit over het Programma Windenergie Amsterdam 2030 (PWA) en het PlanMER Programma Windenergie Amsterdam met de bijbehorende documenten VN2024-013644 De VOORZITTER meldt dat er twee dagen geleden nog een inspreekavond is geweest en dat er een petitie is overhandigd die bij de griffie ter inzage ligt. Daarnaast is nog een schriftelijke bijdrage bij de stukken toegevoegd. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF vindt het een probleem dat het Luchthavenindelingbesluit (LIB) niet eerder dan 2026 wordt herzien. Ze roept het college en de Tweede Kamer op om deze besluiten nog in 2025 te herzien zodat snel duidelijk wordt hoeveel energie er in de haven opgewekt kan worden. Daarnaast benadrukt ze het belang dat bewoners via een coöperatie mee kunnen profiteren van de opgewekte energie in de haven en stelt voor om samen te werken met omliggende gemeenten wanneer er meer energie wordt opgewekt dan in de doelstelling staat omschreven. Het lid HAIJEN vraagt hoe GroenLinks denkt over de andere zoekgebieden die nog voorliggen, zoals onder andere het natuur-en recreatiegebieden van Zuidoost. Het lid NADIF antwoordt dat zij zich aansluit bij hetgeen haar collega in Zuidoost daarover heeft geadviseerd.

Het feit blijft dat er duurzame energie moet worden opgewekt. GroenLinks streeft ernaar om dat zoveel mogelijk in de haven te doen. Het lid HAIJEN vraagt of dat betekent dat GroenLinks de optie openhoudt om windturbines in de recreatiegebieden van Zuidoost te plaatsen. Het lid NADIF antwoordt dat die optie openblijft totdat er zekerheid is over de haven. Het lid BAKKER vraagt hoe GroenLinks kijkt naar het feit dat deze opties in Zuidoost in beschermd groengebied liggen. Het lid NADIF bevestigt dat dit ook voor GroenLinks een dilemma is. Daar staat tegenover dat de ruimte in de stad schaars is en dat er een noodzaak is om duurzame energie op te wekken. GroenLinks kan geen opties van tafel halen zolang er onzekerheid bestaat over de haven. Het lid BAKKER vraagt in hoeverre beschermde natuur volgens GroenLinks beschadigd mag worden door windturbines. Het lid NADIF antwoordt dat klimaat en de energietransitie net zo belangrijk zijn als natuur. De energietransitie is geen eenvoudig proces en er horen moeilijke beslissingen bij die je niet uit de weg kunt gaan. Het lid BAKKER antwoordt dat er voldoende alternatieven zijn voor windturbines in Zuidoost en dat het klimaat er niet bij gebaat is wanneer er nog meer groen vernietigd wordt. Ze vraagt nogmaals hoeveel natuur er volgens GroenLinks vernietigd mag worden als gevolg van het plaatsen van windturbines.

Het lid NADIF verzet zich tegen het beeld dat schone energie niet zou bijdragen aan de natuur en vindt het jammer dat klimaat en natuur tegenover elkaar worden gezet. Het is volgens haar geen oplossing om niet onder ogen te zien dat er zoveel mogelijk ingezet moet worden op de opwekking van schone energie.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het lid VAN DER KAMP vraagt waarom GroenLinks blijft vasthouden aan de optie voor windturbines in Zuidoost terwijl je ook kunt inzetten op alternatieven zoals zonnepanelen en betere isolatie. Het lid NADIF antwoordt dat het lid van der Kamp weet dat naast die alternatieven de windturbines ook nodig zijn. Ze hoopt dat hij in Den Haag laat weten hoe noodzakelijk het is dat er een besluit wordt genomen. Het lid VAN DER KAMP haalt nogmaals een onderzoek aan waaruit blijkt dat Amsterdam op koers ligt en dat windturbines niet nodig zijn. Het lid NADIF antwoordt dat deze onderzoekers inmiddels hebben bevestigd dat Amsterdam op koers ligt indien het Programma Windenergie wordt uitgevoerd, inclusief windturbines. Ze herhaalt haar vraag of de VVD in Den Haag zich wil inzetten voor windturbines in de haven. Het lid VAN DER KAMP wijst op de opwekking van schone energie in de RES Noord-Holland en Noord-Holland Zuid. Hij vraagt zich af of Amsterdam alles moet dragen en vindt het niet nuttig en noodzakelijk om dat alleen te doen. Hij herhaalt zijn vraag waarom GroenLinks specifiek naar Zuidoost kijkt, aangezien er genoeg alternatieven zijn. De VVD zal zich zeker inzetten om te kijken wat in de haven mogelijk is. Het lid NADIF vindt de suggestie dat GroenLinks niet heeft gekeken naar alternatieven onterecht.

Ze wijst op de grote energievraag in de stad en dat ook de industrie en de ondernemers vragen dat de gemeente hiermee aan de slag gaat. Het lid VELDHUYZEN vraagt hoe GroenLinks kijkt naar het gegeven dat de bewoners van Zuidoost zich voelen als afvoerputje van de stad nadat andere stadsdelen zich met succes hebben verzet tegen plaatsing van windmolens in hun buurt. Het lid NADIF antwoordt dat uit de stukken duidelijk naar voren komt waarom bepaalde locaties zijn afgevallen en welke overwegingen daaraan ten grondslag lagen. Het lid VELDHUYZEN wijst erop dat dit het moment is waarop de gemeenteraad haar wensen en bedenkingen kan uiten. Hij vraagt of dit voor GroenLinks aanleiding is om te besluiten om Zuidoost te ontzien. Het lid NADIF antwoordt dat het de wensen en bedenkingen van GroenLinks zijn om ervoor te zorgen dat het proces in de haven wordt versneld zodat die beslissing sneller genomen kan worden. Het lid BAKKER wijst erop dat de grote energievraag in Amsterdam wordt veroorzaakt door de groei van datacenters die vrij spel krijgen van het college. Het lid NADIF antwoordt dat het besluit over de datacenters is genomen en dat het standpunt van GroenLinks hierover bekend is. Het lid BAKKER merkt op dat GroenLinks tegen het voorstel heeft gestemd om de datacenters uit te kopen. Het lid NADIF antwoordt dat GroenLinks het niet eens was met de dekking.

Het lid BAKKER vraagt of GroenLinks kan meedenken over een dekking voor dat voorstel, aangezien ze het blijkbaar wel eens zijn met de inhoud. Het lid NADIF antwoordt dat GroenLinks altijd probeert samen te werken en mee te denken.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het lid KOYUNCU vraagt hoe zwaar de wensen van de bewoners en de buurt wegen voor GroenLinks. Het lid NADIF antwoordt dat die heel zwaar wegen en dat het goed is dat het sociale aspect is meegenomen in de afwegingen. Op basis van de wensen van bewoners zijn al zaken afgewezen. Dit is het moment waarop de raad haar wensen en bedenkingen meegeeft en voor GroenLinks is dat inzetten op de haven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bilgin. Het lid BILGIN staat achter het besluit om geen windturbines te plaatsten in natuurgebieden zoals de Gaasperplas en is van mening dat ook Zuidoost als zoekgebied van tafel moet. De zoekgebieden in de haven zijn nog enigszins acceptabel indien er rekening wordt gehouden met het natuurgebied De Bretten. Er zijn nog veel onduidelijkheden rondom normen voor windturbines en het idee achter de regionale energiestrategieën is achterhaald. Er is meer regie vanuit het rijk nodig bij kernenergie en geothermie en zon op daken is beter dan wind op land. Het lid NOORDZIJ vraagt of het lid Bilgin gelooft dat de klimaatcrisis door de mens is veroorzaakt. Het lid BILGIN denkt dat er sprake is van klimaatverandering en dat de mens daar invloed op heeft. Hij denkt ook dat de winst die behaald wordt met windturbines niet opweegt tegen de nadelige gevolgen voor omwonenden en natuurgebieden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba.

Het lid KABAMBA wijst op de vele insprekers die zorgen hebben geuit over de mogelijke plaatsing van windturbines in hun buurt. Ze vraagt de wethouder hoe er rekening wordt gehouden met de zorgen van kwetsbare mensen met gezondheidsklachten en bewoners die niet de mogelijkheid hebben om te verhuizen. Daarnaast vraagt ze naar de genoemde alternatieven die windturbines in de buurt van Zuidoost of het omliggende natuurgebied mogelijk overbodig zouden maken. Ze bevestigt het belang van windenergie vanwege de klimaatcrisis maar benadrukt dat er meer afstand moet worden gecreëerd tussen windturbines en woonwijken. Haar wensen en bedenkingen richten zich op het vinden van een balans tussen duurzame energieopwekking en het welzijn van omwonenden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu. Het lid KOYUNCU sluit zich aan bij de woorden van het lid Kabamba en benadrukt dat ook vanuit de provincie en buurgemeenten zorgen worden geuit over de plaatsing van windturbines. Hij vindt dat er beter naar elkaar geluisterd moet worden op regionaal niveau. Hij pleit ervoor om de bezwaren van bewoners serieus te nemen en te kijken naar oplossingen die misschien minder makkelijk zijn en misschien iets meer moeite kosten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan.

Het lid KOPPEJAN benadrukt dat het CDA een groot voorstander is van de energietransitie waarbij de belangen van Amsterdammers worden meegenomen en de gezondheid en het welzijn van mensen centraal staan. Het plaatsen van windturbines dichtbij woonwijken is volgens haar geen goed idee. De enorme opkomst van bewoners uit Zuidoost en hun verhalen hebben haar geraakt en gesterkt in de overtuiging dat windturbines in de havens en op zee moeten worden geplaatst en niet dichtbij de leef- en recreatiegebieden van Zuidoost.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het CDA maakt zich ernstige zorgen over de gezondheidsrisico's. Onderzoek toont aan dat geluidshinder van windturbines een serieus probleem is en het lid Koppejan pleit voor strengere normen, een minimumafstand van een kilometer tussen woningen en de turbines en een maximale geluidsnorm gebaseerd op realtime metingen. De expertgroep die de gemeente zelf heeft ingesteld adviseert om de Deense norm voor laagfrequent geluid te hanteren. Het plaatsen van windturbines is volgens het CDA niet noodzakelijk omdat de klimaatdoelen al ruimschoots worden gehaald. Bovendien blijkt dat een sluitende businesscase voor een windturbine in de Noorder IJplas ontbreekt ondanks een lening van ruim zes ton. Het CDA is van mening dat er geluisterd moet worden naar de bewoners van Zuidoost en wil dat de zoekgebieden in Zuidoost komen te vervallen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ wijst op de brede voorkeur voor de haven als zoeklocatie en sluit zich aan bij het verzoek om een sneller Luchthavenindelingbesluit. Hij merkt op dat bewoners zich zorgen maken over geluid. Deze zorgen kunnen worden weggenomen door betere communicatie en meer duidelijkheid.

Het lid VAN DER KAMP vraagt waarom de PvdA niet luistert naar de commissieleden van het stadsdeel Zuidoost die zich uitspreken tegen de plaatsing van windturbines in Zuidoost en zich daarbij baseren op feiten en argumenten. Het lid NOORDZIJ is het niet eens met de aanname dat de PvdA niet luistert naar collega’s van het stadsdeel. Volgens hem kun je luisteren en toch tot een andere afweging komen. Het voorstel om geen onomkeerbare stappen te zetten in de zoekgebieden in Zuidoost en Weesp sluit aan op een breed gedeelde wens in de raad en in de stad. Hij vraagt bij welke stap in het proces dit precies speelt en hoe de wethouder kan voorkomen dat hier onduidelijkheid over blijft bestaan. Daarnaast wil hij weten of de wethouder inzicht kan geven in de mogelijke afwegingen bij andere zoekgebieden wanneer blijkt dat de opgave in de haven niet haalbaar is en welke rol de PlanMER hierin speelt. Hij benadrukt dat er wel degelijk nut en noodzaak is voor het opwekken van schone energie. De klimaatdoelstellingen zijn decennialang genegeerd en afgewimpeld en het onomkeerbare kantelpunt bij klimaatverandering komt steeds dichterbij. Dit programma van de stad Amsterdam zal niet alle problemen oplossen maar het is wel een essentieel onderdeel van de internationale en nationale doelstellingen om de meest extreme gevolgen van klimaatrisico’s te voorkomen.

Wanneer politici bij de uitwerking van dergelijke plannen niet naar het grotere geheel kijken en zich alleen richten op de nadelen met soms dezelfde wegkijkende houding als in het verleden, dan zullen de gevolgen onvermijdelijk zijn. Het lid VAN DER KAMP vraagt waarom de PvdA vasthoudt aan wind op land terwijl er ook alternatieven zijn. Het lid NOORDZIJ wijst erop dat de minister van de VVD op zoek is naar extra klimaatmaatregelen bovenop de huidige maatregelen. Dit onderstreept dat er een breed pakket nodig is en dat er geen keuzes gemaakt kunnen worden waarbij onderdelen worden weggeschoven. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de PvdA het acceptabel vindt dat de plaatsing van windmolens mogelijk gepaard gaat met gezondheidsrisico's. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat PvdA uitgaat van de normen in het Programma Wind en de PlanMER die gebaseerd zijn op onderzoek en wetenschap Het lid VAN DER KAMP merkt op dat er nog geen consensus is over die normen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het lid NOORDZIJ vindt het teleurstellend dat de VVD niet met alternatieven komt die hetzelfde doel in het zicht houden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN herhaalt dat de SP geen industriële windturbines wil in de natuur- en recreatiegebieden van Zuidoost en dat turbines niet op enkele honderden meters afstand van woningen geplaatst mogen worden. Volgens hem is er maar één geschikte locatie voor windturbines in Amsterdam en dat is in de haven. De SP is daarom ook tegen de plaatsing van turbines in en rond de Noorder IJplas. Het is complex om gezondheidseffecten direct te koppelen aan geluidsoverlast van windturbines maar uit onderzoek blijkt dat bewoners verhoudingsgewijs meer hinder ervaren van windturbinegeluid dan van ander omgevingslawaai. Uit een onderzoek dat door het stadsbestuur is uitgevoerd blijkt dat deze hinder ertoe kan leiden dat een deel van de bewoners ’s nachts wakker ligt en gezondheidsklachten ontwikkelt. De SP wil geen enkel risico nemen met de gezondheid van Amsterdammers. Industriële windturbines horen volgens de SP niet thuis in natuur- en recreatiegebieden waar Amsterdammers rust zoeken. De gebieden in Zuidoost zijn NNNgebieden (Natuurnetwerk Nederland) of maken deel uit van de Hoofdgroenstructuur. Deze kwalificaties dienen om de natuur te beschermen en daarom mogen er geen windturbines worden geplaatst.

Hij hoopt dat de wethouder de oproepen van Amsterdammers tijdens de inspraakavonden serieus neemt en roept op om de natuur, de vogels en de leefomgeving van de inwoners van Zuidoost met rust te laten. Daarnaast dringt de SP er bij het gemeentebestuur, de raad en het college op aan om gezamenlijk op te trekken richting Den Haag. Het moet duidelijk worden gemaakt dat er dringend een wetswijziging nodig is om turbines in de haven mogelijk te maken. Groene en duurzame energie is noodzakelijk maar het eindeloos openhouden van de optie om turbines in Zuidoost te plaatsen is onacceptabel. Hij vraagt of het gemeentebestuur de regie heeft over het plaatsen van windturbines, of dat de stad achter de aanvragers en ontwikkelaars aanloopt. Verder wil hij weten hoe het staat met de lobby vanuit Amsterdam om het Luchthavenindelingbesluit aan te passen. De voordracht spreekt over het niet nemen van onomkeerbare besluiten totdat er meer duidelijkheid is. Hij vraagt wat het stadsbestuur precies verstaat onder meer duidelijkheid. Tot slot benadrukt hij dat de SP niet wil meemaken dat het college alsnog besluit windturbines te plaatsen bij woningen of in het groen omdat een wetswijziging in Den Haag niet is gelukt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker.

Het lid BAKKER zet vraagtekens bij de betekenis van natuurbescherming voor een gebied wanneer er een bouwput van wordt gemaakt en de rust wordt verstoord door geluiden lichtoverlast. Bewoners maken zich grote zorgen over de natuur en de volksgezondheid bij het plaatsen van een windturbine van 50 megawatt terwijl de datacenters die 350 megawatt nodig hebben vrij spel krijgen van het college. Het is dweilen met de kraan open en het is schijnheilig en onrechtvaardig klimaatbeleid. Het lid HOFLAND merkt op dat de doelstelling voor het opwekken van schone energie niet zal veranderen wanneer er geen datacenters komen en vraagt of de Partij voor de Dieren die doelstelling wil loslaten. Het lid BAKKER wijst op de hypocrisie van de coalitie die zoekgebieden achter de hand houdt terwijl er andere manieren zijn om de vraag naar elektriciteit in de stad te verminderen. De Partij voor de Dieren steunt de ambitie voor schone energie maar als er in de haven onvoldoende plek zou zijn, dan hoeft Amsterdam niet per se zelfvoorzienend te zijn.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het is een megagrote stad met veel bewoners en het opwekken van eigen energie staat niet in beton gegoten. Het lid NOORDZIJ vraagt of Amsterdam een minder grote rol moet krijgen bij de landelijke doelstelling. Het lid BAKKER antwoordt dat er keuzes gemaakt moeten worden wanneer er schadelijke neveneffecten optreden. Er zitten grenzen aan de groei en sommige plekken zijn beter geschikt voor bepaalde activiteiten dan andere. Als stad kun je een rem zetten op de groei in plaats van maar door te blijven denderen met energieslurpen. En dat is waar deze coalitie nu wel op aanstuurt. De wensen van de Partij voor de Dieren zijn dat het groen wordt beschermd en dat de stad minder energie gaat slurpen, om te beginnen met de datacenters. Het lid NOORDZIJ vraagt in hoeverre er volgens de Partij voor de Dieren directe schade aan de natuur mag ontstaan door klimaatmaatregelen. Het lid BAKKER antwoordt dat klimaatmaatregelen volgens de Partij voor de Dieren nooit directe schade mogen toebrengen aan de natuur en beschermde groengebieden. Dat is ook de reden waarom zij zo vasthoudend waren bij de Hoofdgroenstructuur. De coalitie wil koste wat kost allerlei activiteiten ontplooien in het groen maar de Partij voor de Dieren vindt dat het groen beschermd moet worden.

Het lid NADIF hoopt dat de Partij voor de Dieren wil samenwerken om te kijken wat er wel mogelijk is op het gebied van het opwekken van schone energie en het bouwen van woningen. Het lid BAKKER is zich niet bewust van enige samenwerking op het gebied van de datacenters. Haar voorstellen zijn geblokkeerd door de coalitie. Het lid NOORDZIJ vraagt waarom de Partij voor de Dieren het klimaatprobleem ondergeschikt maakt aan de natuur. De klimaatcrisis heeft immers ook grote en extreme gevolgen voor de natuur. Het lid BAKKER antwoordt dat ze beide belangrijk vindt. Er zijn alternatieven en je kunt beginnen met het dimmen van de hoeveelheid energie die er wordt gebruikt. Dat is een concrete stap waar deze coalitie niet voor kiest. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY steunt de ambitie om volledig in te zetten op de haven, dat is de meest geschikte locatie in Amsterdam voor windturbines. Hij heeft de volgende vragen aan de wethouder: − Is er al meer bekend over de mogelijkheid om windturbines in de haven te plaatsen? − Wanneer is daar duidelijkheid over? Is er al iets te zeggen over het mogelijke aantal en waar zou versnelling mogelijk zijn? − Tijdens de inspreekavond kwam naar voren dat het onduidelijk is waarom bepaalde locaties binnen het havengebied zijn afgevallen.

Kan de wethouder hierop reflecteren? − Meerdere insprekers gaven aan dat ze pas enkele dagen op de hoogte waren van het PWA en hierdoor overvallen waren. Kan de wethouder toelichten hoe de buurtbewoners van de zoekgebieden zijn geïnformeerd? − Acht het college de communicatie voldoende, of had het beter gekund? En vindt het college de signalen aanleiding om de informatievoorziening verder te intensiveren? − Het is cruciaal dat de informatievoorziening op orde is zodat bewoners niet onverwacht worden geconfronteerd met nieuwe plannen en onnodige zorgen

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

− −

worden voorkomen of verminderd. Er zijn diverse zorgen die gebaseerd lijken te zijn op misverstanden, bijvoorbeeld aannames dat er in elk zoekgebied sowieso een turbine komt, dat de hoogte al is vastgesteld of dat de exacte locaties al bepaald zijn. Ziet de wethouder hier een taak voor de gemeente om duidelijkheid te bieden en misverstanden weg te nemen? En zo ja, hoe wil zij deze rol invullen? Zal het college de bewoners in de toekomst op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen? Het moet voorkomen worden dat er opnieuw een situatie ontstaat waarin de provincie en de gemeente elkaar tegenspreken, wat leidt tot onduidelijkheid voor bewoners en andere betrokkenen. Zijn er inmiddels ontwikkelingen in de rol van de provincie met betrekking tot de windturbines die vandaag besproken worden, of gaat het college er nog steeds van uit dat alles boven de 5 megawatt onder provinciaal gezag valt?

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND constateert dat er brede voorkeur is voor het plaatsen van windturbines in de haven. Hij stelt voor dat de gemeenteraad unaniem aandringt bij de landelijke overheid om op korte termijn met het Luchthavenindelingsbesluit te komen. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven wat het tijdpad is van het proces in de overgebleven zoekgebieden ten opzichte van de manier waarop hij in de haven probeert te versnellen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP is van mening dat Amsterdam goed op weg is in de energietransitie. De Amsterdamse VVD steunt de plannen om meer duurzame energie op te wekken in Amsterdam maar wil geen windmolens bouwen in het groen en ook niet in de omgeving van woningen. Dit college wuift kritiek weg en vindt op basis van normen die nog nergens worden toegepast en wetenschappelijk betwist worden dat 350 meter afstand tot een woning acceptabel is. Ze nemen een risico met de volksgezondheid. De inwoners van Amsterdam hebben luid en duidelijk bezwaar gemaakt tegen windmolens, met meer dan tweeduizend zienswijzen, meerdere petities en meer dan 45.000 handtekeningen. Bewoners dragen zelf alternatieven aan, leggen zonnepanelen op hun daken en isoleren hun woningen. Deze bewoners worden onvoldoende gehoord en gezien.

De inwoners van Amsterdam maken zich zorgen over hun nachtrust en gezondheid, en het draagvlak voor de energietransitie holt op deze manier achteruit. Het lid Van der Kamp stelt voor om de windturbines te plaatsen in de Amsterdamse haven, in te zetten op zonneenergie op daken en windenergie op zee te faciliteren. Daarnaast concludeert de VVD dat de zoekgebieden in Zuidoost geschrapt moeten worden en dat er geen belastinggeld meer verspild moet worden om die ene windturbine in de Noorder IJplas er doorheen te duwen. Dat geld kan beter geïnvesteerd worden in zonnepanelen, het aanjagen van minder verbruik en isolatie. Het lid HOFLAND vraagt of het lid Van der Kamp zich aansluit bij het voorstel om in Den Haag te lobbyen voor een aanpassing van het Luchthavenindelingsbesluit in 2025. Het lid VAN DER KAMP antwoordt dat hij bereid is om erover te praten. Het lid HOFLAND vindt dat een vaag antwoord van iemand die met stevige woorden de zorgen van bewoners adresseert. Hij wil graag weten of het lid Van der Kamp zich aansluit. Het lid VAN DER KAMP antwoordt dat hij het voorstel graag op papier wil zien. Dan kan hij ernaar kijken en zal hij er zeker met het lid Hofland over spreken.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het lid HOFLAND geeft alvast het dictum, verzoekt het college van burgemeester en wethouders aan het rijk over te brengen dat er een hoge noodzaak is om het Luchthavenindelingsbesluit in te 2025 aan te passen. Hij vraagt het lid Van der Kamp dit verzoek mede gaat indienen. Het lid VAN DER KAMP zal daarover nadenken. Het lid NOORDZIJ vraagt waarom het lid Van der Kamp daarover moet nadenken. Het lid VAN DER KAMP wil graag alles even wegen. Hij vindt het geen gek voorstel maar wil daar wel even de tijd voor nemen. Het lid NOORDZIJ merkt op dat het Luchthavenindelingsbesluit geen nieuwe invalshoek is en vraagt waarom het lid Van der Kamp er nog over twijfelt. Het lid VAN DER KAMP wil het voorstel graag goed bestuderen en wegen. Het lid NADIF merkt op dat het een apolitiek voorstel betreft dat ervoor zou kunnen zorgen dat de windturbines in de haven worden geplaatst. Ze vraagt zich af waarom de partij die hier het hardst over schreeuwt niet de moeite heeft genomen om dit uit te zoeken. Ze hoopt dat hier snel duidelijkheid over komt. Het lid VAN DER KAMP hoopt dat ook. Het lid NOORDZIJ is van mening dat het lid Van der Kamp zorgt voor die onduidelijkheid. Het lid VAN DER KAMP is het daarmee oneens. Hij heeft nog de volgende vragen aan de wethouder: − Het staat buiten kijf dat wanneer de voorzorgsprincipes worden toegepast mogelijke gezondheidsschade niet kan worden uitgesloten.

Waarom plaatst de wethouder dan toch deze overbodige turbines in Zuidoost? − Zegt de wethouder tegen deze bewoners dat het wetenschappelijk onomstotelijk vaststaat dat er geen gezondheidsschade zal optreden, of zegt hij dat ze gewoon pech hebben omdat ze in een bepaald gebied wonen? − Kan de wethouder toezeggen om voor de behandeling in de raad met een reactie te komen op de brief van de gemeente De Ronde Venen waarin het college aangeeft geen vergunning te zullen afgeven wanneer de wieken over de gemeentegrens heen gaan? − Kan de wethouder toezeggen dat hij voor de behandeling in de raad dit antwoord naar de burgemeester van De Ronde Venen zal sturen? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN mist de bredere context waarbinnen het PWA wordt besproken. Het gaat om klimaatrechtvaardigheid en het feit dat landen in het mondiale zuiden nu al desastreuze gevolgen ondervinden van de klimaatcrisis. Dit leidt tot veel leed, de vernietiging van mensen en hun leefomgeving, armoede, sterfte, noodgedwongen migratie, en een enorme stroom aan vluchtelingen. Vluchtelingen worden door partijen als de PVV als zondebokken gebruikt om de aandacht af te leiden van de daadwerkelijke problemen waarmee veel Nederlanders nu te maken hebben. Het zijn vaak de extreemrechtse partijen zoals de PVV die niet geloven in de noodzaak van klimaattransitie.

Een groot deel van Nederland zal onder water komen te staan wanneer er niet snel en radicaal wordt ingegrepen. De fossiele industrie geeft niet om mensenlevens, ze geven alleen maar om de portemonnee van hun aandeelhouders. Op lokaal niveau ligt voor De Vonk de prioriteit bij de isolatie van woningen en gebouwen, maar ook bij zonnepanelen en windenergie. Dit college en de coalitiepartijen nemen een moedig standpunt in door ernaar te streven dat Amsterdam zo snel mogelijk

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

klimaatneutraal wordt. Amsterdam moet het goede voorbeeld geven in het kader van internationale solidariteit en klimaatrechtvaardigheid moet altijd vooropstaan. De vervuilers moeten betalen en de rekening van de klimaattransitie mag niet bij Amsterdammers met een kleine portemonnee worden neergelegd. Daar heeft de gemeente nog wel een aantal stappen te maken. De windmolens zijn noodzakelijk en er zijn mogelijkheden in de haven waar samengewerkt kan worden met omliggende gemeenten. De Vonk is fel tegen windmolens in Zuidoost. Het plaatsen van windmolens in Zuidoost draagt niet bij aan het streven van het college om ongelijkheid te bestrijden en gelijke kansen te bevorderen. Wanneer de windmolens in Zuidoost worden geplaatst tegen de wil van veel bewoners, dan draagt dat bij aan het gevoel van de bewoners in Zuidoost dat zij als afvoerputje worden gebruikt. De fractie van De Vonk spreekt daarom expliciet de wens uit om geen windmolens in Zuidoost te plaatsen en roept op om als stad te kijken naar wat er wél mogelijk is om zoveel mogelijk windmolens elders te plaatsen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager voor de beantwoording. Wethouder DE JAGER zegt toe dat hij in het eerste kwartaal van 2025 met een brief zal komen waarin hij ingaat op de vragen over het nemen van geen onomkeerbare besluiten in Zuidoost.

Op dit moment zijn er nog te veel onduidelijkheden en onzekerheden. Hij zal berekenen en formuleren wat het ijkmoment is waarop de integrale afweging gemaakt moet worden en wat het uiterste moment is waarop een besluit genomen moet worden. Dit moment is afhankelijk van de mogelijkheid om windmolens in de haven te plaatsen en daarbij speelt inderdaad het LIB een belangrijke rol. Het lid HAIJEN vraagt wat de waarde is van het raadsbesluit in december wanneer de wethouder in het eerste kwartaal nog met een brief komt. Wethouder DE JAGER legt uit dat het in december gaat om wensen en bedenkingen die de raad meegeeft in de voortgang van het PWA. Bij het integrale ijkmoment kan de afweging gemaakt worden of het nog nodig is om windmolens in Zuidoost te realiseren, of dat er één is of dat twee molens nodig zijn en waar deze dan ongeveer geplaatst moeten worden. Om de doelstellingen voor 2030 te realiseren is het noodzakelijk dat de voorbereidingen in de tussentijd doorgaan. Het lid GARMY vraagt of het mogelijk is dat het ijkmoment pas in 2026 of 2027 zal zijn. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het mogelijk in 2026 of 2027 zal zijn maar wil daar in de brief op terugkomen. Het lid GARMY concludeert dat er wordt afgeweken van het schema dat nu wordt genoemd en dat het mogelijk is dat er in deze raadsperiode nog geen besluit wordt genomen over de definitieve locaties van de windturbines.

Wethouder DE JAGER antwoordt dat het besluit genomen wordt op het ijkmoment waarover hij nu nog niet kan zeggen wanneer dat is. De raad wordt met kwartaalrapportages geïnformeerd over de ontwikkelingen en de stand van zaken in de haven en de voorbereidingen van de andere locaties. Het lid VAN DER KAMP vraagt hoe lang de wethouder het acceptabel vindt dat de bewoners in Zuidoost geen duidelijkheid krijgen. Wethouder DE JAGER antwoordt dat hij nu niet kan zeggen hoe het zit. Er is in globale zin gekeken naar welke locaties voldoen op basis van de normen met betrekking tot gezondheid en natuur en er wordt nu verder onderzocht wat de mogelijkheden zijn. De bewoners in Zuidoost worden geïnformeerd over dat onderzoek en de ontwikkelingen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Over de locaties in de haven kan nog geen inzicht gegeven worden. Het betreft deels vertrouwelijke bedrijfsinformatie die gedeeld kan worden in een besloten sessie wanneer de Port of Amsterdam en de bedrijven daar toestemming voor geven. Het lid VAN DER KAMP vraagt op welke termijn zo’n sessie kan plaatsvinden. Wethouder DE JAGER kan die vraag nu niet beantwoorden. Hij verwacht dat het in het eerste kwartaal 2025 kan plaatsvinden. Het lid VAN DER KAMP concludeert dat die besloten sessie niet zal plaatsvinden voor de raadsvergadering van 11 december. Wethouder DE JAGER gaat verder met de beantwoording. Energiecoöperaties zullen extra ondersteuning krijgen van de gemeente en er zal duidelijk gecommuniceerd worden met initiatiefnemers over de ontwikkelingen rondom het plaatsen van windmolens. Het lid HOFLAND vraagt of er sprake is van uitstel. Wethouder DE JAGER antwoordt dat er geen sprake is van uitstel. Hij zal een brief sturen waarin hij duidelijkheid geeft over het proces. Ook het college dringt aan op een versnelde besluitvorming over het LIB. De wethouder omarmt het voorstel om vanuit de raad in Den Haag daarvoor te lobbyen. Het college heeft met het oog op gezondheid de norm van 45 dB gesteld en die is waarschijnlijk strenger dan de nieuwe landelijke norm. Er wordt niet gerekend in afstanden maar in geluid omdat geluid in sommige gevallen ver kan dragen.

De normen die hierbij worden gehanteerd zijn de normen die ook door het RIVM en de GGD worden gehanteerd. Er zijn inderdaad allerlei onderzoeken van verschillende professoren die uiteenlopende conclusies trekken maar in Amsterdam wordt gewerkt met het Nederlandse kader van het RIVM. Er wordt op ambtelijk en bestuurlijk niveau nauw samengewerkt met de omliggende gemeenten, waaronder Diemen, Zaanstad en De Ronde Venen, maar ook met de provincie Utrecht. Er wordt integraal bekeken op welke wijze er aan de opgave kan worden voldaan. Het lid VAN DER KAMP heeft niet gehoord dat de wethouder voor de aanstaande raadsvergadering gaat overleggen met de buurgemeenten. Wethouder DE JAGER antwoordt dat er constant overleg is met de buurgemeenten. Het lid VAN DER KAMP vraagt of het college van De Ronde Venen voor de raadsvergadering antwoord krijgt op de brief. Wethouder DE JAGER antwoordt dat hij de gemeente De Ronde Venen voor de raadsvergadering een reactie kan sturen. Dat zal hetzelfde antwoord zijn als in de Nota van Beantwoording en die heeft de gemeente De Ronde Venen al ontvangen. Het lid VAN DER KAMP vindt het belangrijk dat er een antwoord komt op de vraag over de wieken over de gemeentegrens omdat De Ronde Venen heeft aangeven daar niet aan mee te werken.

Wethouder DE JAGER herhaalt dat hij die vraag zal beantwoorden en het lid Van der Kamp kan in de Nota van Beantwoording lezen wat het college daarover zegt. Het lid KOPPEJAN wijst op de zorgen over geluidshinder en gezondheid en vraagt of het college de normen van het RIVM zal overnemen wanneer die aangepast worden.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Wethouder DE JAGER beaamt dat er ontwikkelingen zijn op dat gebied en dat het mogelijk is dat het RIVM de normen aanpast. Mocht er op enig moment een nieuw landelijk beleid worden vastgesteld, dan zal het college die lijn volgen en de normen aanpassen. De Port of Amsterdam is gestart met de voorbereiding voor een onderzoek in de haven en die informatie kan eventueel gedeeld worden in de eerdergenoemde besloten sessie. De gemeente heeft haar best gedaan om zoveel mogelijk mensen te informeren en te bereiken. Het feit dat er ruim tweeduizend zienswijzen zijn ingediend en de drukbezochte bewonersavonden in Zuidoost tonen aan dat veel mensen zijn bereikt. Om nog meer mensen te betrekken kan samengewerkt worden met sleutelfiguren en kan informatie in meerdere talen worden verstrekt. Er is overleg met de provincie over de rol van de gemeente maar de besluitvorming ligt bij Gedeputeerde Staten en niet bij Provinciale Staten. De raad zal over deze ontwikkelingen worden geïnformeerd in de kwartaalrapportages. Het lid GARMY vraagt op welke termijn hier meer duidelijkheid over is. Wethouder DE JAGER antwoordt dat dat in het eerste kwartaal van 2025 zal zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen voor een tweede termijn. Het lid HAIJEN komt terug op de ernstige hinder die Amsterdammers zullen ondervinden van de windturbines.

Het verbaast hem dat de wethouder daar zo snel overheen stapt. Hij wijst erop dat er zorgen zijn over geluidshinder en mogelijke gezondheidseffecten en dat deze niet zomaar kunnen worden afgedaan. Het is volgens hem belangrijk dat er grondig wordt gekeken naar de impact van windturbines op de omwonenden en dat deze zorgen serieus worden genomen in de besluitvorming. Wethouder DE JAGER antwoordt dat er in Amsterdam veel plekken zijn waar mensen ernstige hinder ervaren van geluid. Het college blijft onder de normen van het RIVM en dat is vanuit gezondheid een acceptabele toevoeging in de stad als het gaat om energieopwekking. Het lid HAIJEN beaamt dat er al veel geluidsoverlast is in de stad waar mensen hinder van ondervinden. Juist daarom pleit hij ervoor om iets aan die overlast te doen in plaats van nog meer geluidshinder toe te voegen door het plaatsen van windturbines. Wethouder DE JAGER antwoordt dat er maatregelen worden genomen om geluidshinder in de stad te beperken. Tegelijkertijd ligt er een grote opgave als het gaat om het klimaat en vooralsnog vindt het college dat zij daarin een verantwoorde afweging maakt. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de molens worden afgebroken wanneer het RIVM met andere normen komt. Daarnaast vraagt hij meer aandacht voor de mensen op de tribune die niet gehoord worden en boos weglopen.

Wethouder DE JAGER vindt het niet verstandig om molens af te breken. Er worden normen gehanteerd die op dat moment gelden. Er zijn huizen in Amsterdam die niet meer voldoen aan de huidige normen voor geluidshinder en die worden niet afgebroken maar gerenoveerd. Hij kan zich voorstellen dat mensen het niet met hem eens zijn en boos of teleurgesteld zijn. Hij heeft echter goed geluisterd naar de argumenten van de bewoners en er zijn zorgvuldig afwegingen gemaakt. Ondanks de zorgen over geluidshinder en gezondheid is hij van mening dat de energietransitie noodzakelijk is om de klimaatdoelstellingen te behalen.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Het lid VAN DER KAMP concludeert dat de wethouder van mening is dat hij voorzichtig genoeg omgaat met de gezondheid en dat hij het voorzichtigheidsprincipe goed toepast op deze manier. Wethouder DE JAGER antwoordt dat hij, uitgaande van de RIVM-normen waar nog een ruime marge op is genomen, het voorzichtigheidsprincipe op een verantwoorde wijze toepast. Het lid VELDHUYZEN voegt daaraan toe dat er wel naar bewoners wordt geluisterd maar dat niet altijd iedereen precies krijgt wat hij of zij wil. Hij vraagt of de wethouder kan toelichten waarom het niet mogelijk is om in het PWA op te nemen dat windcoöperaties honderd procent coöperatief moeten zijn. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het te maken heeft met de grondposities in de haven. De grond waar de molens worden geplaatst is in erfpacht van bedrijven en dat zijn de partijen waarmee de afspraken worden gemaakt. Er zijn bedrijven die de windmolens ook willen gebruiken voor hun eigen opwek. Het college is wel in gesprek met de haven zodat mensen uit Nieuw-West kunnen participeren in de molens. In Zuidoost heeft de gemeente een betere positie en daar wordt ingezet op honderd procent coöperatief. Het lid VAN DER KAMP vraagt of bewoners van Zuidoost ook kunnen profiteren van de molens in de haven. Wethouder DE JAGER antwoordt dat alle inwoners van Amsterdam kunnen participeren in de molens in de haven.

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een middellange bespreking in de raad. De VOORZITTER schorst de vergadering tot tien over elf. Voorzitter: het lid Nadif De VOORZITTER meldt dat agendapunt 13 gevoegd behandeld zal worden met agendapunt 6. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 5. Beschikbaar stellen van middelen uit het Klimaatfonds ten behoeve van het verstrekken van een aanvullende subsidie en een lening voor het coöperatieve warmtebedrijf KetelhuisWG VN2024-014606 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ vindt het goed dat er verdere stappen worden gezet met het coöperatieve warmtebedrijf KetelhuisWG. Het gaat hier om een grote investering waar kritisch naar gekeken moet worden zonder het doel uit het oog te verliezen. De waarde van dit initiatief is dat er samen met bewoners stappen worden gezet die ervoor zorgen dat de warmtetransitie daadwerkelijk sociaal en betaalbaar is. Het is de taak van de wethouder om het voor alle Amsterdammers mogelijk te maken om over te stappen naar verduurzamingsinitiatieven. Hij vraagt of de wethouder kan toelichten hoe hij daaraan werkt en of de lessen van dit project daarbij worden meegenomen.

Hij hoort graag welk deel van de lening en subsidie voor KetelhuisWG besteed wordt aan de kosten die zijn gemaakt omdat het een nieuw initiatief is, welk deel bestemd is voor aanvullende kosten en wat dat betekent voor mogelijke nieuwe projecten in andere buurten.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

Wethouder DE JAGER is blij met dit initiatief en de voortvarendheid waarmee de bewoners van het WG-terrein dit hebben opgepakt, het vereist een enorme inzet en doorzettingsvermogen van de bewoners. Enerzijds gaat het hier om de klimaatdoelstelling, maar tegelijkertijd heeft het ook een heel positief sociaal effect in de buurt. Het feit dat hier is gekozen voor aquathermie is een van de redenen waarom dit project extra wordt ondersteund met een subsidie van 1,5 miljoen voor innovatie. Het biedt inzicht in opschalingsmogelijkheden en er kan veel van geleerd worden. Voor het beleid rond energiecoöperaties in de stad kan tevens geleerd worden van de wijze waarop de bewoners van het WG-terrein zich hebben georganiseerd. Het lid NOORDZIJ vraagt waar deze kennis terugkomt in beleid. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het zal terugkomen bij de visies op warmte, wind en bij het opzetten van energiedienstenorganisaties. Er wordt informatie verzameld van meerdere initiatieven in de stad. Die kennis wordt gebundeld en weer aangeboden zodat er onderling beter informatie uitgewisseld kan worden. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken en gehamerd kan worden in de raad. Afval en Reiniging 6. Vaststellen kader Schoon en Afvalvrij (2025-2028) VN2024-016059 Gevoegd behandeld met 7.

Bespreken van het rapport van de rekenkamer Grof afval en de aanbevelingen overnemen VN2024-015760 13. Bespreken van de beantwoording van het raadsadres overlast en schade van/door blikjeszoekers bij vuilnisbakken in Amsterdam VN2024-014330 De VOORZITTER verwelkomt mevrouw Daalder en de heer Kok van de rekenkamer die een toelicht zullen geven op het rapport van de rekenkamer Grof afval en geeft het woord aan mevrouw Daalder. Mevrouw DAALDER geeft een overzicht van de data die zijn verzameld voor het onderzoek van de rekenkamer. Er is meegereden met grofkippers, er is gesproken met mensen in de uitvoering, er zijn observaties verricht en er is wetenschappelijke literatuur geanalyseerd over de effecten van verschillende inzamelingsmethoden op milieukosten en een schone stad. Er zijn groepsgesprekken gehouden met diverse gremia, vergelijkingen gemaakt met data van negen andere gemeenten en er is een enquête gehouden onder Amsterdammers die ruim 3.500 keer is ingevuld. Het onderzoek maakt duidelijk dat in het huidige afvalbeleid het zoeken is naar concrete doelen, maatregelen en kosten specifiek voor grof afval. Over de kosten van het inzamelen is slechts een schatting bekend, in 2024 was dat 34 miljoen euro exclusief de kosten van het inzamelen van grof afval na een melding.

De raadsinformatie over grof afval is de afgelopen jaren iets verbeterd maar de raad wordt nog onvoldoende geïnformeerd over de stand van zaken van de uitvoering van maatregelen, de realisatie van de doelen en de kosten. De rekenkamer adviseert de raad om te kijken hoe dit met het nieuwe beleid verbetert en om met het college in gesprek te gaan over haar informatiebehoefte. De huidige manier van inzamelen via de vaste ophaaldag biedt de hoogste service en het grootste gemak voor Amsterdammers maar het is duur en minder duurzaam dan alternatieven. Om de wijziging naar ophalen op afspraak en meer brengen naar recyclepunten succesvol te laten zijn kan Amsterdam leren van pilots uit het verleden en van

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

anderen. Het vraagt echter ook een gedragsverandering van Amsterdammers, en dat is altijd complex. Het is goed te bedenken dat drie dingen belangrijk zijn bij die verandering, mensen moeten weten wat ze moeten doen, ze moeten het kunnen en ze moeten het willen. Dat betekent dat ten eerste actiever en duidelijker moet worden gecommuniceerd wat mensen moeten doen. Daar is relatief eenvoudig veel winst bij te behalen voor Amsterdam. Daarnaast moeten barrières zoveel mogelijk weggenomen worden, bijvoorbeeld door het creëren van mobiele inzamelpunten in de buurt. Om het willen te bevorderen is het belangrijk uit te leggen waarom een verandering nuttig is, maar ook om te handhaven. En de vraag daarbij is hoe het college handhaving een plek wil geven in het nieuwe beleid. De wethouder heeft namens het college uitgebreid en positief gereageerd op het rapport en aangegeven dat het concrete aanknopingspunten biedt om de inzameling van grof afval te verbeteren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan. Het lid KOPPEJAN heeft de volgende vragen: − In rapport van de rekenkamer staat dat veel respondenten aangeven dat ze niet in staat zijn om de grof afval naar de recyclepunten te brengen.

Kan de wethouder hierop reflecteren? − Kan de wethouder toezeggen dat er een herziening komt van de afvalplannen per stadsdeel die gericht is op de actuele problemen? − In 2019 heeft het CDA een motie ingediend voor extra inzet op schoonmaak en afvalinzameling in de toeristische gebieden zoals het centrum en de Wallen. Kan de wethouder deze extra inzet opnieuw structureel te maken? Het lid NOORDZIJ merkt op dat de afvalplannen onlangs zijn herzien en vraagt of het lid Koppejan kan toelichten waarom van ze van mening is dat de plannen herzien moeten worden. Het lid KOPPEJAN antwoordt dat de plannen moet worden herzien omdat er wordt verwezen in de voordracht naar de afvalplannen voor de stadsdelen en omdat er nu weer per staddeel gewerkt gaan worden. De plannen stammen uit 2023 en het woord statiegeld komt niet in de plannen voor. Met het oog op die huidige problematiek moeten de plannen zo snel mogelijk herzien moeten worden zodat er gebiedsgericht gewerkt kan worden. − Het CDA vraagt om een benchmarkonderzoek naar afvalinzameling uitgesplitst per stadsdeel en een kostprijsberekening die corrigeert voor de extra uitdagingen in de toeristische gebieden. Dit onderscheid wordt nu niet gemaakt zoals blijkt uit de beantwoording van de technische vragen bij de begroting. − Het CDA ontvangt graag inzicht krijgen in de opbouw van de afvalstoffenheffing.

Hoeveel van deze heffing wordt besteed aan armoede- en duurzaamheidsbeleid en welke invloed heeft dit op de hoogte van de heffing? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ mist in het kader de evaluatie van de afvalplannen per stadsdeel. In het kader staat dat in juli 2023 is besproken in welk stadsdeel wordt begonnen met de gebiedsopgaven en hij is benieuwd hoe dit ervoor staat en wat er in de praktijk is gebeurd. Aansluitend op de aanbeveling in het rapport van de rekenkamer over draagkracht is hij benieuwd hoe vuilnismannen en -vrouwen betrokken worden bij het opstellen van de nieuwe plannen rondom grof afval en bij de evaluatie, aangezien zij de eersten zijn die het zien als het misgaat. Er zijn nog te weinig inzamelpunten voor statiegeld. Welke stappen kan de gemeente zetten om te zorgen dat de verpakkingsindustrie gaat versnellen en wat is er nodig om meer bulkautomaten te plaatsen? Het lid Noordzij is tegen het voorstel om statiegeldinzamelaars te beboeten. Het gaat om mensen die niet voor hun lol in vuilnisbakken zoeken naar statiegeld en de onderliggende problemen leggen ook de problemen van de stad bloot.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 28-11-2024

In de doorkijk na 2027 mist hij een getrapt boetesysteem voor degenen die vaker afval verkeerd aanbieden terwijl in het coalitieakkoord wel wordt gesproken over steeds hogere boetes. Het laten betalen voor het aanbieden van restafval kan een probleem worden voor mensen die niet de ruimte hebben om afval te scheiden of een duurzame winkel in de buurt hebben. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid om te zorgen dat iedereen met de circulaire economie mee kan doen en daar moet volgens de PvdA de nadruk op liggen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER begrijpt dat de overgang naar het ophalen van grof afval op afspraak niet eenvoudig is maar heeft er alle vertrouwen in dat in de komende jaren goede stappen worden gezet om de bewustwording bij de Amsterdammer te krijgen dat je niet zomaar je afval op straat kunt gooien en dat het dan wel voor je wordt geregeld. Dat past ook bij de gedragsverandering die vaker in de aanpak terugkomt. Binnen het totale afval is gft de grootste afvalstroom. Hij heeft daar een motie over ingediend en vraagt of de wethouder kan aangeven wat de komende jaren wordt gedaan op het gebied van gft-inzameling. Hij hoopt dat de wethouder afziet van de suggestie om mensen te beboeten die tragisch genoeg in een afvalbak moeten graaien om in hun bestaan te voorzien. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink.

Het lid DETERINK steunt het onderzoek naar het ophalen op afspraak maar heeft bedenkingen bij het zelf wegbrengen van grof afval. Dat heeft te maken met het streven van dit college naar een autoluwe stad. Slechts bij twee van de vier inleverpunten is het mogelijk een bakfiets te boeken en wanneer je wilt dat meer mensen grof afval zelf wegbrengen, dan moeten nog veel stappen gezet worden. Bovendien blijkt uit het rekenkameronderzoek dat dit op weinig draagvlak kan rekenen. In het kader Schoon en afvalvrij zou meer gebruikgemaakt moeten worden van data, bijvoorbeeld door met sensoren in afvalbakken effectiever en efficiënter afval op te halen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST sluit aan bij de vraag die gesteld is door het CDA over de haalbaarheid van het brengen van grof afval naar recyclepunten, gelet op de gebrekkige toegankelijkheid voor mensen om daar te komen. Ze vraagt of de wethouder een update kan geven over de juridische procedure rondom de lachgascilinders en eventuele andere ontwikkelingen op dit gebied. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN bedankt de Rekenkamer voor het uitgebreide en zorgvuldige rapport. De aanbevelingen worden meegenomen in de aanpak van grofvuil en in het voorjaar komt de wethouder hierop terug.