Conceptverslag DC 23.02.2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 23-02-2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 23 februari 2023 van 11.00 uur tot 11.59 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 23 maart 2023 Voorzitter: het lid Runderkamp Plv. portefeuillehouder: wethouder Van der Horst Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: G. Hoff Verslaglegging: M. Kuiper (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bilgin (FvD), Burgers (VVD), Garmy (Volt), Haijen (SP), Hofland (D66), Kreuger (JA21), Krom (PvdD), Lust (D66), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Nijssen (VVD), Van Pijpen (GroenLinks) Afwezige commissieleden: het lid Havelaar Overige aanwezigen:

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 11.00 uur en heet iedereen welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER merkt op dat wethouder Pels vandaag vervangen wordt door wethouder Van der Horst. Wethouder Pels is plotseling ziek geworden, wat de reden is dat vandaag om 11.00 uur begonnen is. Het streven is om 12.30 uur te eindigen, met eventueel een uitloop tot 13.00 uur. De spreektijden zijn daarop aangepast. Omdat er een vervangende wethouder aanwezig is, wordt verzocht om de technische vragen schriftelijk te stellen. Deze vergadering is vooral bedoeld om de urgente rondvragen stellen en ter bespreking van de twee raadsvoordrachten. Het lid KREUGER vraagt of de actualiteiten niet doorgaan. De VOORZITTER bevestigt dat. Behalve wethouder Pels, heeft ook het lid Havelaar zich afgemeld. Hij herinnert de leden eraan dat de volgende vergadering van deze commissie op 23 maart in de avond plaatsvindt, van 19.30-22.30 uur. De mededeling over de ingediende actualiteit over de staking van het afvalpersoneel kan zo meteen aan de orde komen. De actualiteit wordt dus in de vorm van een mededeling kort behandeld. c. Vaststellen agenda

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

De VOORZITTER stelt in verband met de afwezigheid van wethouder Pels voor om agendapunt 5 door te schuiven naar de commissievergadering van 13 april a.s. De volgende vergadering op 23 maart a.s. is de heer Nijssen, die dit punt heeft geagendeerd, verhinderd. Hij constateert dat de commissie met de nieuwe datum van behandeling akkoord gaat. Na overleg met de indieners is het voorstel om de actualiteit van het lid Burgers over de gevolgen van de staking van het afvalpersoneel, waarover het lid Havelaar nog aanvullende vragen had ingediend, niet te behandelen. De staking is namelijk voorbij. Een aantal leden wil er nog heel kort iets over zeggen, waarvoor nu de gelegenheid wordt geboden. Hij constateert dat de commissie akkoord gaat met dit voorstel. Het lid BURGERS complimenteert het college met het bereikte akkoord over de cao. Het is mooi dat deze afvalmedewerkers nu een hoger jaarsalaris krijgen. Toch mag niet vergeten worden dat de stad voor deze staking al niet heel schoon was. Zijn fractie stelt daarom voor om voor afvalmedewerkers een zogenaamde ‘grotestedenbonus’ in te voeren. Iets dergelijks bestaat al voor leraren. Met de grotestedenbonus wil zijn fractie het beroep van afvalmedewerker aantrekkelijker maken. Ook is het de bedoeling dat vacatures beter worden ingevuld. Hij hoopt van de wethouder, die niet aanwezig is, een reactie te krijgen.

De VOORZITTER verzoekt dit soort punten op een ander moment naar voren te stellen. Hij vraagt leden alleen heel kort iets te zeggen over de staking. Het lid KREUGER is blij dat er iets gebeurt met de koopkracht van met name de lagere schalen bij de gemeente. JA21 is in principe nooit erg enthousiast over het verhogen van lonen. Beter is het om op een andere manier de koopkracht te verbeteren, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat het leven niet zo duur is. Hij denkt daarbij aan energie- en andere woonlasten. De VOORZITTER vraagt de heer Kreuger zich te beperken tot een of twee zinnen, zoals afgesproken. Het lid VAN PIJPEN merkt op dat er een brief van het college is. Die kan geagendeerd worden in de betreffende commissie FKD, zodat er een debat over gevoerd kan worden. Dan kunnen arbeidsvoorwaarden en P&O aan de orde komen. De VOORZITTER concludeert dat de commissie hiermee akkoord gaat. Het lid KREUGER wijst erop dat het college met één mond spreekt. Een kort rekensommetje leert dat iedereen er in die schaal ongeveer 300 euro per maand bij krijgt. Voor 18.000 ambtenaren betekent dat nogal wat. Hij berekent dat het voor de gemeente uitkomt op 70 miljoen euro per jaar. Waar komt dat geld vandaan? Het lid VAN PIJPEN feliciteert het personeel met het prachtige resultaat van de staking. Zij bedankt de Amsterdammers en de reinigers.

Gisteren, een uur nadat de staking beëindigd was, zag zij al vijf wagens met enthousiaste medewerkers die de rotzooi opruimden. Zij vraagt het college om de afvalmedewerkers daarvoor te bedanken en respect te tonen voor de gehouden staking. Het lid NOORDZIJ sluit zich aan bij de vorige spreker. Hij hoopt dat de huidige waardering voor de reinigers het hele jaar door blijft bestaan. De agenda wordt verder zonder wijzigingen vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC .d.d. 2 februari 2023

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Er worden geen opmerkingen gemaakt. f. TKN-lijst De VOORZITTER maakt melding van de volgende verzoeken tot bespreking tijdens de volgende vergadering op 23 maart a.s.  TKN-1 op verzoek van het lid Hofland.  TKN-2 op verzoek van het lid Nadif.  TKN-3 op verzoek van het lid Krom. De motivatie voor de verzoeken van de leden Hofland en Krom heeft gisteren in de dagmail gestaan. Hij vraagt het lid Nadif haar verzoek te onderbouwen. Het lid NADIF licht toe dat zij een aantal vragen heeft met betrekking tot TKN-2 in verband met samenwerking met andere gemeenten, omdat de locaties die zijn aangewezen voor mogelijkheden voor geothermie ook buiten Amsterdam zitten. Zij wil dat verder met de wethouder bespreken. De VOORZITTER concludeert dat de commissie geen bezwaar maakt tegen bespreking van de genoemde stukken. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich geen insprekers aangemeld. c. Actualiteiten De actualiteiten zijn bij de agenda al kort behandeld. d. Rondvraag Het lid BURGERS vraagt wat de wethouder denkt van een grotestedenbonus, zoals die bestaat voor leraren.

Zijn fractie wil die ook invoeren voor reinigers om het beroep aantrekkelijker te maken, zodat vacatures makkelijker kunnen worden ingevuld. Wethouder VAN DER HORST vond het fantastisch te zien dat het afval op straat zo snel na de staking opgeruimd was. Het college deelt de complimenten daarvoor die

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

vanuit de commissie kwamen. Zij vindt het lastig om de gestelde vragen over dit onderwerp nu te beantwoorden. Ze horen niet per se in deze commissie thuis. Het onderwerp wordt ook geagendeerd in een andere commissie, waar wethouder Van Buren ongetwijfeld beter in staat is te antwoorden. Het lid BURGERS licht toe dat zijn collega Havelaar vanochtend niet aanwezig kon zijn. De heer Havelaar heeft verzocht voor hem een vraag te stellen. Er wordt nu met man en macht gewerkt aan het opruimen van het afval. Is er een prioritering voor het soort afval of het gebied voor het ophalen van afval? Wethouder VAN DER HORST vraagt toestemming om de directeur van Afval en Grondstoffen een ambtelijk antwoord te laten geven op deze technische vraag. De VOORZITTER geeft daarvoor toestemming. G. MASSOM (directeur Afval en Grondstoffen) merkt op dat men gisteren gestart is met vuil ophalen. Er is in het stadscentrum overdag en in de avond gewerkt met zes teams. Gisteren is 80% van het Binnenring centrum schoon gekregen, wat iets unieks is. Vandaag gaat men door met het centrum. Het streven is om eind van de avond Binnenring centrum helemaal schoon te krijgen. Er is tegelijkertijd ook gewerkt in alle zes andere stadsdelen. Afgelopen zaterdag en zondag is men overal geweest, dus men is vooraf al aan het werk geweest. Dat mocht. De staking begon afgelopen maandag.

Er zijn draaiboeken gemaakt en alles is voorbereid. De bijplaatsingen zijn grotendeels opgehaald, maar daaraan wordt nog gewerkt. Hopelijk krijgt men morgen, vrijdag, de bijplaatsingen op orde. Het belangrijkste zijn de ondergrondse containers. Die zullen vrijdag helemaal op orde zijn. Mocht dat toch niet lukken, dan gaat men daarmee zaterdag en zondag door. Een knelpunt is het grofvuil. Er is veel bijgekomen. Er wordt men man en macht aan gewerkt om uiterlijk zondag het grofvuil helemaal op te ruimen. Naar verwachting gaat dat zaterdag lukken. Op dit moment wordt gedraaid met 150-175 routes voor de wagens. Daarnaast zijn er nog minimaal vijftien extern, die voornamelijk worden ingezet voor grofvuil. Naast de directie Afval en Grondstoffen zijn de collega’s van Stadswerken ook ingezet. Die zijn in Noord bezig, voornamelijk met grof afval. Maandag zal het helemaal schoon zijn. Het lid LUST is blij met de voortvarendheid waarmee men het afval van de laatste dagen te lijf gaat. Sommige ondernemersverenigingen zijn, met name in de binnenstad, de gevolgen van de staking proactief te lijf gegaan door maandag en dinsdag zelf het afval op te ruimen. D66 vraagt zich af hoe de ondernemers geïnformeerd zijn over het feit dat ook de commerciële tak van het gemeentelijk afvalbedrijf staakte. Ze zijn toch betalende klanten? Er doen wat dat betreft verschillende verhalen de ronde.

Hoe zit het? Is het redelijk om deze betalende klanten financieel tegemoet te komen in verband met de nietgeleverde diensten? De VOORZITTER herhaalt zijn verzoek om heel technische vragen schriftelijk in te dienen. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat de ondernemers in kwestie zijn geïnformeerd, hoewel het niet mogelijk is om iedereen te bereiken. Bedrijven met een bedrijfsafvalcontract bij de bak hebben vrijdag een mail ontvangen. Voorafgaand aan de staking zijn verschillende uitingen via de eigen mediakanalen gedaan. Die zijn breed door de lokale media overgenomen en hebben hun weg op de social media gevonden. Afgelopen vrijdag heeft EZ een apart nieuwsbericht over de staking via de ondernemersnieuwsbrief naar ondernemers gestuurd. Vanuit Afval en Grondstoffen is contact geweest met de BIZ’zen, straatmanagers en winkelmanagers. De informatie over de staking is ook gedeeld via externe kanalen zoals de online community van Amsterdam City. Ondanks deze ruime inzet, zal niet iedereen het bericht ontvangen hebben.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

Het is prettig dat de staking niet lang heeft geduurd, maar het is vervelend dat het afval twee dagen niet is opgehaald. Toch is er geen sprake van niet-geleverde diensten. In het centrum is bijna alles woensdag voor het einde van de middag opgehaald. Vandaag zal dat het geval zijn voor de grootste delen van de stad. Op sommige plaatsen zal het iets later opgehaald zijn dan de ondernemers gewend zijn, maar dat is geen reden voor compensatie. Dat geldt natuurlijk ook voor de inwoners van Amsterdam. Het lid GARMY sluit zich aan bij de woorden van het lid Van Pijpen. Het is dik verdiend dat de ambtenaren salarisverhoging hebben ontvangen. Hij bedankt de heer Massom voor de uitleg en het snelle schoonmaken van de stad. Hij vraagt waarom het zo lang moest duren voor de VNG met een aanbod kwam. En wat was de rol van het college hierin? De eisen van de ambtenaren waren niet gek, gezien de financiële situatie. Waarom moest het dan zo lang duren? Waarom was er eerst een staking nodig? De VOORZITTER reageert dat dit vooral een punt is voor de wethouder P&O. Wethouder VAN DER HORST herhaalt wat zij eerder zei: het beste is het deze vragen te stellen in de andere commissie.

Het lid NIJSSEN hoorde in de technische sessie over de NRD dat het zoekgebied Landelijk Noord, dat als reserve gold dat niet gebruikt zou worden als het niet nodig was, nu meegenomen wordt in de procedure als zijnde een regulier zoekgebied. Het lijkt daarmee alsof het college heimelijk een stap zet richting de plaatsing van windturbines in Landelijk Noord. Hij vraagt een reactie. Verder vraagt hij of iets te melden is over gesprekken die het college voert over aanbieders en ontwikkelaars van windmolens in de zoekgebieden, zoals Vattenfall. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat er, voor zover zij weet, op dit moment geen gesprekken zijn met aanbieders. Verder wordt er voor de MER geen onderscheid meer gemaakt tussen gewone- en reserve-zoekgebieden. Dit is eerder gemeld in de raadsinformatiebrief. BESPREEKPUNTEN Afval en Reiniging 3. Afvalstoffenverordening Amsterdam 2023 (VN2023-002278) De VOORZITTER licht toe dat het hierbij om een raadsvoordracht gaat die op 15 maart op de raadsagenda staat. Het college vraagt de raad te adviseren over de vaststelling van een nieuwe afvalstoffenverordening. Als er een nieuwe afvalstoffenverordening wordt vastgesteld, dient ook de verordening bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte aangepast te worden. Ook die wijzigingsverordening wordt vandaag besproken.

Het lid VAN PIJPEN las in de verordening dat een uur na sluitingstijd de 25-mregel moet worden toegepast. Er was ook een advies van het stadsdeel om dat niet te doen. Daarop werd gezegd dat het inderdaad veranderd moest worden, maar dat lijkt toch niet gebeurd te zijn. Hoe zit dat? Als het een foutje is, is zij bereid er met een amendement voor te zorgen dat het de hele dag geld, en niet alleen een uur na sluitingstijd. Er is vaker in de commissie gesproken over de producentenverantwoordelijkheid. Dat kan behalve over verpakkingen, ook gaan over zwerfafval. Misschien kunnen de supermarkten daarvoor veel meer verantwoordelijk gesteld worden. Zij vraagt of het mogelijk is om in de toekomst ook producentenverantwoordelijkheid in de verordening op te nemen.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

Het lid GARMY leest in de nota van beantwoording zienswijze dat er per stadsdeel een afvalwijzer is opgesteld. Die zou zowel online als via de te lanceren Amsterdam-app te raadplegen zijn. Over welke app gaat het precies? Verder viel het op dat maar twee mensen een zienswijze hebben ingediend in de zes weken dat de verordening online stond. Toch is afval een van de grootste ergernissen voor Amsterdammers. Hoe ziet de wethouder dat? Werkt dit soort methodes van inspraak dan wel? Het college wil een burgerberaad organiseren over het afval. Er wordt nu een nieuwe afvalverordening aangenomen, nog voor het burgerberaad heeft plaatsgevonden. Hij vraagt waar dat burgerberaad dan precies over moet gaan. Wordt de verordening straks aangepast met de input van het burgerberaad? Het lid KROM complimenteert de afval- en reinigingsdiensten met de snelheid waarmee de stad is opgeruimd. Het was wel pijnlijk om te zien hoeveel er de afgelopen paar dagen op straat lag. Een groot deel daarvan zal in de natuur terechtgekomen zijn. Toch begreep haar fractie de eis en is blij dat men eruit gekomen is. Er lag een voorstel van stadsdeel Zuid om circulaire initiatieven op te nemen in de afvalstoffenverordening. Dat was niet aangenomen. Zij vraagt daarover nogmaals na te denken.

Waarom zou je het de ondernemers niet zo makkelijk mogelijk maken om circulair te kunnen ondernemen? Ook zou haar fractie graag een verbod op confetti en serpentine in de openbare ruimte willen opnemen in de verordening. Vaak is dat van plastic en ondoenlijk om goed op te ruimen, waarmee het bijna altijd in de natuur belandt, met alle milieuschade van dien. Het lijkt een goed idee om te stoppen met het rondstrooien hiervan in de buitenlucht. Het lid NOORDZIJ vraagt wat het lid Krom met betrekking tot de circulaire initiatieven zou willen aanpassen in de verordening. Het lid KROM antwoordt dat ondernemers nu een vergunning aan moeten vragen. Er staat ook dat op bepaalde punten moet worden ingezameld, waarmee het lastiger wordt. Er zijn meldingen gekomen over McDonald’s bij Kadoelen, waar enorm veel rotzooi ligt in de berm. Dat valt dan buiten de 25 m. Bij het aangenomen initiatiefvoorstel is gezegd dat eventueel andere afspraken gemaakt zouden worden met de fastfoodketens. Zijn die gesprekken al geweest? Zijn er mogelijkheden om daarover apart iets op te nemen in de verordening? Wethouder VAN DER HORST antwoordt het lid Van Pijpen dat zij gelijk heeft, want er is iets toegezegd over de 25 m en dat is nog niet verwerkt. Zij herhaalt de toezegging om het te gaan verwerken. Het lid VAN PIJPEN wijst erop dat het gaat om een verordening die voorligt in de raad.

Moet zij er een amendement voor maken? Of wordt het alsnog aangepast? Wethouder VAN DER HORST heeft gehoord dat het nog verwerkt kan worden voor de raadsbehandeling. Zij zal checken of dat echt zo is. Anders zou het via een amendement geregeld kunnen worden. Landelijk is veel aandacht voor de producentenverantwoordelijkheid. De afvalstoffenverordening is bedoeld voor de kaders voor bewoners en ondernemers. Regels voor producenten worden vastgelegd in de UPV’s. UPV betekent dat producenten financieel en vaak ook organisatorisch verantwoordelijk zijn voor het afvalbeheer van de producten die door hen in de handel worden gebracht. In het actieplan afvalpreventie, waaraan men nu werkt, wordt aandacht besteed aan de producentenverantwoordelijkheid, ook voor productgroepen die op straat worden aangetroffen, zoals plastic en meubels. De voorliggende afvalstoffenverordening is niet de geëigende plek om dit te regelen. Zij zal de complimenten van het lid Krom doorgeven. Zij zal schriftelijk terugkomen op de vraag waarom de circulaire initiatieven vanuit Zuid niet zijn meegenomen. Datzelfde geldt voor de voortgang van de gesprekken. Zij begrijpt de opmerkingen over confetti en serpentine. Het is niet wenselijk dat die gebruikt

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

worden in de openbare ruimte. In artikel 4.17 van de APV staat echter al, zij het niet zo specifiek, dat dit niet mag. Er staat namelijk dat het niet tot verontreiniging mag leiden, wat van toepassing is op confetti. Ook het evenementenbeleid kent een bepaling. Daarbij staat in artikel 14 iets over het voorkomen van diffuse milieuverontreiniging, wat ook bedoeld is om zwerfafval tegen te gaan. Ook artikel 15 kan een uitkomst zijn. Belangrijk is de wijze waarop het gehandhaafd wordt. Eerder speelt het capaciteitsprobleem dan de vraag of en hoe het in een verordening staat. Het lid KROM denkt dat er een preventieve werking van uit kan gaan als expliciet in de verordening opgenomen wordt dat er geen confetti mag worden afgeschoten in de openbare ruimte. Dat moet dan ook gecommuniceerd worden aan de inwoners. Zij vraagt de wethouder er nogmaals over na te denken. Wethouder VAN DER HORST zal haar collega vragen om erover na te denken. Zij begrijpt de vraag, maar vindt het te ver gaan om er nu een definitief oordeel over te vellen. In de commissie van 1 september is een toezegging gedaan om de commissie te informeren over de juridische mogelijkheden om goede afvalvoorzieningen af te kunnen dwingen. De juridische basis voor het afdwingen van goede afvalvoorzieningen is opgenomen in artikel 17 van de voorliggende afvalstoffenverordening 2023.

De inzet op handhaving van de verplichting is onderdeel van het gesprek over prioritering tussen de DB’s van de verschillende stadsdelen en de directie Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte over het inzetplan Handhaving. Hiermee beschouwt zij de toezegging als afgedaan. Het lid BURGERS gaat ervan uit dat de meesten in deze commissie het rondstrooien van confetti onwenselijk vinden. Die zullen voor een verbod zijn. De wethouder gaf aan dat er een capaciteitsprobleem is met handhaving, zoals ook al eerder aan de orde kwam in de commissie en in de gemeenteraad. Er zijn meer handhavers nodig, waarover de wethouder in gesprek zou gaan met de burgemeester. Dat zei de wethouder vier of vijf maanden geleden. Hij vraagt een toelichting. Wethouder VAN DER HORST zal aan de wethouder doorgeven dat zij er nog op terug moet komen. Er zijn wat betreft handhaving vele opgaven in de openbare ruimte. Er is niet voldoende capaciteit voor alles, dus moeten er keuzes gemaakt worden. Zij antwoordt het lid Garmy dat bij de inspraak ook het uitvoeringsbesluit containeradoptanten is betrokken om aan de voorkant mensen te informeren over de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Maar het zijn er inderdaad te weinig. Het duiden daarvan is lastig, maar wel is de mogelijkheid zichtbaar gemaakt. Er is actief op gewezen.

Het lid GARMY vraagt of de wethouder voorbeelden kan geven van de manier waarop het is gegaan. Wethouder VAN DER HORST kan dat niet. Het lid GARMY verzoekt wethouder Van der Horst deze vraag over te brengen aan haar collega. Wethouder VAN DER HORST zegt dat toe. Zij zal vragen om specifieker te zijn hoe het gedaan is. Er is goed contact met containeradoptanten. Het burgerberaad wordt dit jaar samen met Democratisering opgepakt. De specifieke regels voor gebieden staan in de afvalwijzer. Die kan tussentijds aangepast worden. Als er meer vragen over zijn, zal zij die schriftelijk beantwoorden. Het lid GARMY vraagt wat het specifiek is voor de Amsterdam-app. Verder vraagt hij wat precies gevraagd wordt bij het burgerberaad als het over afval gaat. Hij snapt dat het in samenwerking met de wethouder Democratisering moet, maar waarschijnlijk is de wethouder Afval en Reiniging hierbij ook betrokken.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het handiger is dit op een ander moment te bespreken, met de betreffende wethouder. Zij heeft er nu te weinig informatie over. Er is nu geen app, maar op de website afval.nl staan op adresniveau regels. Het lid GARMY vraagt of wat er staat over de app in de verordening niet klopt. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het inderdaad niet in de verordening staat. Het is op de website geregeld. Als het er staat, zal er nog naar gekeken worden. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende besproken is en gereed voor een korte behandeling in de raad. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 4. Instemmen met het onttrekken van € 1.374.365 aan het Klimaatfonds ten behoeve van een gebiedsgerichte aardgasarme subsidie voor delen van Buikslotermeer Noord en de Kleine Wereld en kennis te nemen van het collegebesluit. (VN2022044845) De VOORZITTER licht toe dat dit agendapunt ook een raadsvoordracht is die op 15 maart geagendeerd staat voor de raad. Het lid HAIJEN vindt het idee om woningen deels aardgasvrij te maken met verwarmd rioolwater erg ingenieus en goed bedacht. Het is een sympathiek project dat op steun van de SP kan rekenen. In de stukken staat een organogram. De organisatiestructuur moet worden opgetuigd om dit project mogelijk te maken.

Tussen de regels door lees je over de worsteling van de betrokken partijen met de Splitsingswet en de privatisering van het energielandschap, zoals die heeft plaatsgevonden aan het begin van deze eeuw. Gevolg van die splitsingswet is dat energiebedrijven niet tegelijkertijd beheerder en leverancier mogen zijn. In Noord mag Alliander, of eigenlijk het zusterbedrijf ervan, wel het net beheren, maar niet de warmte aan de huurders leveren. De partijen worstelen met de Splitsingswet. Gelukkig valt de puzzel in dit geval op te lossen. De Key wordt er als private partij tussen gezet, en is degene die het water op de juiste temperatuur brengt met de warmtepomp. De Key is dus gevonden als leverancier. Dit bewijst hoe onnodig ingewikkeld het energielandschap is gemaakt met de privatisering en de Splitsingswet. De SP vindt dat niet alleen het beheer, maar ook de levering in publieke handen moet zijn. Waternet is ook een betrokken partij, want dat beheert het riool. Waternet gaat een BV oprichten om eventuele financiële risico’s af te dekken. Hij vraagt of deze BV alleen wordt opgericht voor dit project in Noord. Of kunnen in de toekomst ook andere projecten met rioolwarmte ondergebracht worden in deze BV? Het lid HOFLAND merkt op dat Nederland een jaar na de invasie van Poetin niet meer afhankelijk is van kolen- en olieproducten uit Rusland. Ook met gas gaat het die kant op.

Het is goed dat er hiermee een project voorligt waarmee men aan de slag kan gaan. Hij bewondert de creativiteit die hieruit spreekt. Er is een nieuwe bron gevonden in de vorm van een rioolbuis die langs een wijk loopt. Hij vraagt of dat ook niet op andere plekken zou kunnen, waar men nu gebruikmaakt van andere (duurdere) technieken. Is er een inventarisatie van de kansen gemaakt? Als het goedkoper kan, is dat fijn. Aardgasvrij is namelijk op korte termijn duur. Op lange termijn niet. Hij vraagt of met dit project ook de lessen worden gedeeld. Wordt gekeken of dit ook op andere plekken in de stad zo gedaan kan worden? Er staat dat begonnen wordt met een complex waar Lieven 100% eigenaar van is, voordat men een aanbod doet aan gespikkelde VvE’s. Wat zijn de verwachtingen daarbij? Is het de verwachting dat die geïnteresseerd zullen zijn? Wie doet de

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

informatievoorziening? Doet de gemeente dat, of alleen Lieven? Hoe gaat die samenwerking? D66 denkt dat dit belangrijk is voor het slagen van dit soort projecten. Eerst zou het 1,8 worden, en nu werd het 1,3 omdat ook rijkssubsidies meegerekend worden. Als het hierdoor toch spaak loopt, kan het dan nog vlot getrokken worden? En mocht het wél zo kunnen, gaat men dan in het vervolg de rijkssubsidies wel vanaf het begin meerekenen? Dat hoeft het ook niet meer aangepast te worden. Het lid NIJSSEN is erg enthousiast over deze duurzame warmteoplossing. Hij vraagt een overzicht te geven van de plekken waar dit gedaan is en waar men het wil gaan doen. Wat is er van geleerd, en wat kan meegenomen worden in de volgende projecten? In de eerste fase van dit project worden de woningen van De Key aangesloten. Die krijgen 4500 euro per woning. In de tweede fase kunnen ook de drie VvE’s in de omgeving zich melden om aan te sluiten. Hij vraagt of deze huizen van de tweede fase ook deze 4500 subsidie krijgen. Verder staat er dat je ongeveer 14.000 aan subsidiabele kosten moet maken om recht te hebben op die 4500 euro. Dat suggereert dat je 10.000 euro zelf moet meebrengen als eigenaar van zo’n woning in een VvE. Klopt dat? Het lid NADIF vindt het leuk dat deze vorm van energievoorziening op veel enthousiasme kan rekenen. Dat is heel positief.

Interessant is wat vorige sprekers zeiden, dat gekeken moet worden welke kansen er zijn in de stad. Toch zal een inventarisatie niet terechtkomen bij de bewoners of ondernemers die het mede zouden moeten organiseren. Daarbij wordt ook gewerkt met geothermie, aquathermie, dus andere vormen van energievoorziening. Zij vraagt al die vormen samen te voegen en er één plan van te maken. Wethouder VAN DER HORST antwoordt het lid Haijen dat de governance hiervan echt nog moet worden uitgezocht. Als het de beste oplossing blijkt te zijn, dan kan het ook elders toegepast kunnen worden. De hoeveelheid warmte die in Amsterdam uit het riool gewonnen kan worden is in beeld gebracht in de omgevingswarmtekaart. Er is potentie om de techniek ook op andere plekken in te zetten. Er kan ook geput worden uit de ervaringen met projecten in Buikslotermeer Noord en De Kleine Wereld. Deze techniek is niet per se goedkoper dan de alternatieven. De onrendabele top is bijvoorbeeld vergelijkbaar met het warmtenet van Vattenfall. Hoe de kosten precies uitpakken moet nog blijken. Dit project is dus heel leerzaam. De lessen zullen verzameld worden en gedeeld worden met de raad. Het lid HOFLAND zou het op prijs stellen om van de wethouder een signaal te krijgen als mocht blijken dat het vergelijkbaar qua kosten uitpakt. Dan kan het gesprek daarover gevoerd worden. Wethouder VAN DER HORST zegt dat toe.

Het is een van de lessons learned die met de raad gedeeld zullen worden, die ook zullen gaan over de businesscase. De betreffende VvE-besturen zijn zeer geïnteresseerd en betrokken bij dit project. Ze zijn bereidwillig om alle stukken te lezen en mee te denken. De Key, Waternet en Firan zorgen zelf voor de informatievoorziening. Ook de gemeente is regelmatig aanwezig bij de informatiebijeenkomsten om uit te leggen hoe zij kijkt naar deze ontwikkeling. Participatie is ook een voorwaarde om in aanmerking te komen voor de gevraagde subsidie. Deze techniek wordt ook elders in de wereld toegepast, in het buitenland en enkele plekken in Nederland. Dit is de eerste keer dat het op deze manier ook in Amsterdam gaat gebeuren. De hoeveelheid warmte die uit het riool kan worden gewonnen blijkt uit de omgevingswarmtekaart. Het is de bedoeling dat de eigenaar zelf ook een financiële bijdrage levert, maar die 10.000 euro is nog de vraag. De woningen in de omgeving maken geen onderdeel uit van het gevraagde besluit. Als de aansluiting van de andere woningen concreet wordt, zal naar de beschikbare subsidies van Rijk en gemeente worden gekeken. Het moet dan opnieuw worden aangevraagd. Het lid NIJSSEN begrijpt hieruit dat de woningen van De Key 4500 euro krijgen, waarbij De Key de rest van de onrendabele top voor eigen rekening neemt. Als je daarna

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 23-02-2023

in fase 2 met een woning van een andere VvE wilt aanhaken, wordt er dus te zijner tijd bekeken wat voor subsidies daarvoor mogelijk zijn. Wethouder VAN DER HORST antwoordt bevestigend. Het lid NIJSSEN merkt op dat mensen in een woning van De Key van het gas af kunnen met een subsidie van de gemeente. De rest van de onrendabele top komt voor rekening van de woningcorporatie. Daarnaast heb je dan particuliere woningeigenaren, vlak bij die woningen van De Key. Deze zouden kunnen profiteren van het al bestaande warmtenet, waarbij door de uitbreiding van het aantal aansluitingen ook de kosten worden gereduceerd. Maar die moeten dan zelf 10.000-15.000 euro bijdragen. Als tegen die tijd pas bekeken wordt welke subsidies mogelijk zijn, zal dat in de praktijk betekenen dat geen van die woningen bij de drie VvE’s zich zullen aansluiten bij het warmtenet. Dat zou erg zonde zijn. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat er juist meer geld vanuit het Rijk beschikbaar komt. De gemeente zal daarom in de toekomst misschien minder hoeven bij te dragen, omdat de Rijk het deels overneemt. De verwachting is niet dat er geen geld beschikbaar komt. Het is de bedoeling dat het Rijk er meer aan mee gaat betalen. Zij antwoordt het lid Hofland dat het Rijk eerder meer dan minder gaat subsidiëren. Het verschil tussen 1,3 en 1,8 kan daarmee makkelijk worden overbrugd.

Het lid NIJSSEN vraagt toe te zeggen dat in het vervolgproces richting die drie VvE’s dit soort communicatie wordt meegenomen. Een eigenaar moet van tevoren kunnen beoordelen welke subsidies hij kan verwachten van het Rijk. Er is genoeg informatie over. Als je die geeft, zullen zoveel mogelijk mensen zich aansluiten bij het warmtenet. Wethouder VAN DER HORST vindt dat een redelijk verzoek. Zij zegt het toe. Het lid NADIF herinnert aan haar vraag om te inventariseren waar de verschillende kansen zijn voor alle andere technieken voor warmtewinning. Het is beter om die niet allemaal apart van elkaar te inventariseren om dubbel werk te voorkomen. Zij vindt de opmerkingen van het lid Nijssen over de subsidies heel goed. Zij vraagt ook de mogelijkheden tot lage rentes, energiebank of bij banken mee te nemen in de communicatie. Het is mogelijk een deel ervan te financieren via een lening, tegen een gereduceerd rentetarief. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat dit al gedaan wordt. Verder merkt zij op dat er een Transitievisie warmte bestaat waarin alle bronnen beschreven staan. Daar staat dus de samenhang. Nu is het zaak per project concreet de specifieke techniek te implementeren. Het lid NADIF vraagt of wat nu toegezegd is, meegenomen wordt in de Transitievisie warmte. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat er zo’n visie bestaat.

Daarin worden de verschillende technieken in samenhang bekeken. Vervolgens gaat men nu met concrete projecten aan de slag, specifiek per techniek. Daarbij kan je gebruikmaken van lessons learned. Misschien kan je na al die lessons learned van de verschillende technieken tot een vervolgstap komen. Dat is echter geen toezegging. Er komt nog een vijfjaarlijkse update, wat het geëigende moment is om het te bespreken. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende besproken is. Het is gereed voor een korte bespreking in de raad. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 11.59 uur.

10