Conceptverslag AZ 24-06-2021

Vanaf 26 juni gelden er vanaf donderdag tot en met zondag vanaf 16.00 uur beperkingen ten aanzien van de alcoholverkoop en vanaf 22.00 uur is de verkoop volledig verboden. Dat wordt nu lokaal gepubliceerd en hopelijk heeft de internationale pers daarvoor ook belangstelling. Vanuit stadsdeel Centrum zal de drukte deze zomer worden gemonitord en de stadsdeelvoorzitter houdt de burgemeester indien nodig op de hoogte. Het is ongebruikelijk om de raad tijdens het reces op de hoogte te houden maar indien de situatie daarom vraagt dan zal de burgemeester dat in het uitzonderlijke geval doen. De samenwerking tussen TOR en politie gaat steeds beter. Partijen worden op uitgaansavonden gezamenlijk geïnformeerd op bureau Singel en regelmatig worden samenwerkingsacties georganiseerd onder de titel Binnenstad Blauw. De burgemeester benadrukt het belang van goed contact met de inwoners. Er zijn panden op het oog om te verwerven. Na de zomer wordt het afwegingskader voor de aankoop van panden in de raad geagendeerd inclusief de financiële onderbouwing. Uit de middelen Aanpak Binnenstad is nu 2 miljoen euro gereserveerd en dat wordt nog verder uitgebouwd. Gaat het over de restaurants van morgen, dan wordt er komende week gestart met de werving en in september wordt gestart met het programma.

Er is tot nu toe geen bericht ontvangen dat hotels in de binnenstad permanent willen transformeren naar wonen of een andere functie. Hotels hebben veelal lange huurcontracten van 25 tot 30 jaar en er zijn nog steeds hotels op zoek naar panden om zich te vestigen in de binnenstad. Het pand voor het wijksteunpunt Wallen heeft eerst funderingsherstel nodig en dat vertraagt natuurlijk de realisatie. De geplande opening is rond de zomer van 2022. Ondertussen is er een tijdelijk contactpunt van de gemeente geopend in de Nieuwe Hoogstraat. Hierover wordt actief gecommuniceerd in de buurt. Een keurmerk dat bijdraagt aan de stad – dat wordt uitgewerkt. Thematisch handhaven vindt plaats bijvoorbeeld op autoslapen en alcoholgebruik. De drugsgerelateerde producten in souvenirwinkels, dat is ingewikkeld zolang men zich binnen de wet begeeft. Zodra men zich daarbuiten begeeft, wordt daarop vanuit de Aanpak Ondermijning gehandhaafd. Daar vinden acties op plaats. Op dit moment wordt nagegaan of het mogelijk is sluitingstijden te vervroegen; zodra er meer bekend is stelt de burgemeester de raad op de hoogte. Het reclameregime wordt ook bestudeerd. De heer Ernsting stelde nog een vraag over extra maatregelen rond de afvalinzameling.

In de oostelijke binnenstad worden ondergrondse containers geplaatst; er komt een proef met afvalinzameling op het water in het Wallengebied en er zal directe reiniging plaatsvinden van de openbare ruimte na inzameling van afval. Er worden buurtconciërges ingezet en er vindt een aanpassing plaats in het reinigingsrecht om onder andere misbruik tegen te gaan. Ondernemers moeten erop worden aangesproken als ze gratis meeliften op de inzameling van huishoudafval. Dat valt binnen de prioriteiten bij de Aanpak Binnenstad. Op dit moment richt de stad zich niet op het terugdringen van de aantallen toeristen maar wel op de aard van het toerisme. Toeristenaantallen maximeren lijkt de burgemeester niet haalbaar hoewel de aantallen natuurlijk wel problematisch zijn.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept Raadscommissieverslag, 24 juni 2021

De heer BOUTKAN hoort dat het convenant Hoogstraten is opgegaan het de Aanpak Binnenstad maar hopelijk betekent dat wel dat het convenant nog steeds geldt. De besluitvorming rond de vergunningplicht heeft hij niet helder, want de voordracht voor de legesverordening is immers ingetrokken. Als de gemeente een exploitant verplicht een vergunning aan te vragen, dan moet de onroerend goedeigenaar daarbij echt worden betrokken. Hij is benieuwd hoe de burgemeester die relatie ziet. De heer BOOMSMA begrijpt dat het bij de reclame-uitingen in de eerste plaats gaat om de illegale uitingen maar er zijn cannabis koekjes, cannabis lolly’s, cannabis kauwgomballetjes en dat mag. Er zou geen THC in zitten maar vaak wel CBD. Dat vergt dan wel de nodige controle. Het roept uiteindelijk toch op tot gebruik van een stof die niet is toegestaan. Reclame daarvoor maken, dat zou toch echt juridisch gezien niet mogelijk moeten zijn. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat het convenant blijft gelden. De kern van het convenant is het verbeteren van het woon- en leefklimaat en dat is exact het doel van de Aanpak Binnenstad. De vergunningplicht gaat in september in; dan zijn er geen leges. Bij latere vergunningsplichtigen wel. Er is een taskforce souvenirwinkels opgericht en daarbij zal voor al die cannabisproducten aandacht zijn.

Uiteraard wordt daarbij gekeken naar misleiding en de mogelijkheden daartegen op te treden. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Vluchtelingen en ongedocumenteerden 17. Raadsinformatiebrief programma ongedocumenteerden, Nr. VN2021-015809 Mevrouw DE FOCKERT ziet heel veel positieve punten in de brief en in de tussenevaluatie. De oplossingen voor mensen kunnen divers zijn. Tientallen hernieuwde asielaanvragen laten zien dat ongedocumenteerd niet altijd automatisch uitgeprocedeerd betekent maar voor anderen heeft het geleid tot terugkeer naar het land van herkomst. Positief is dat de LVV’s goed geland zijn in de buurt. Er lijkt nagenoeg geen overlast te zijn. Er wordt veel ondernomen met de buurt. Helaas heeft corona het programma wel flink op achterstand gezet. Dat maakt conclusies trekken over het succes van het programma lastig. Veel instellingen waren gesloten; procedures verliepen nog trager dan normaal. GroenLinks vindt dat hiermee rekening moet worden gehouden in de eindevaluatie. Het aflopen van de termijn van anderhalf jaar vindt GroenLinks zorgelijk. Dat maakt het lastig maatwerk te leveren en helemaal in tijden van een pandemie. Straks verdwijnen er mensen uit de opvang zonder wat voor oplossing dan ook. In de tussenevaluatie van Verweij-Jonker wordt nauwelijks ingegaan op de reden waarom mensen zelf vertrekken.

Zolang de discretionaire bevoegdheid niet terug is, zal voor een deel van de ongedocumenteerden nooit een duurzame oplossing mogelijk zijn. Er staan nu 40 bedden leeg en mevrouw De Fockert hoort graag of dat betekent dat daadwerkelijk minder mensen hulp nodig hebben of dat het te maken heeft met strengere voorwaarden. Het criterium van regiobinding lijkt flink strenger te zijn geworden. Misschien kan de wethouder dat toelichten. Misschien kunnen lege bedden tijdelijk worden gevuld met mensen die niet helemaal aan de regels voldoen maar wel dermate kwetsbaar zijn dat ze hulp nodig hebben. De redenen van niet-duurzame uitstroom zijn niet helder. Sommigen zijn stateloos, soms wil het land van herkomst ongedocumenteerden niet terugnemen. GroenLinks ziet graag dat hierop bij een volgende evaluatie wordt ingegaan. Hopelijk wil de wethouder dat toezeggen. Zolang het asielgat niet wordt gedicht, blijven er altijd mensen die hier niet mogen zijn maar ook niet terug kunnen. Daarom moet de discretionaire bevoegdheid terugkomen

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept Raadscommissieverslag, 24 juni 2021

en zijn er verdere verbeteringen nodig in de asielprocedure. De echte veranderingen moeten van het nieuwe kabinet komen. De heer VAN DEN HEUVEL vindt het lastig om nu al het succes van de LVV te beoordelen – ook gezien de coronatijd. Toch is dit een belangrijk moment omdat de formatie in Den Haag gaande is. Hij roept op in Den Haag te lobbyen om in ieder geval de LVV door te zetten omdat de periode te kort is om nu al conclusies te trekken. Hij is benieuwd of er al een overleg is over dingen die de verschillende steden met een LVV van elkaar kunnen leren. Doet Amsterdam dingen anders? En wat is er nodig voor mensen die stateloos zijn? De heer KHAN sluit zich aan bij de vragen die al zijn gesteld, ook over die regiobinding en over de lobby richting het rijk. Een van de insprekers gaf over de wijze van begeleiding aan dat de begeleiding bij toekomstoriëntatie werd ervaren als dwang. Daarop krijgt hij graag een reactie van het college. Mevrouw POOT is het zoals bekend niet helemaal eens met de wethouder over de LVV. Terugkijkend naar de insprekers van vanmiddag, dan hoort ze echt schrijnende verhalen. De vraag rijst of de verwachtingen van dit opvangprogramma dan wel realistisch waren. Ze vreesde al eerder dat mensen valse hoop werd gegeven en dat leek nu toch uit de inspraak naar voren te komen.

Het lijkt ook alsof er onvoldoende snelheid zit in de perspectiefplannen en dat komt ook uit de evaluatie. Mevrouw DE FOCKERT is dan ook benieuwd naar de verwachtingen van de VVD aangaande terugkeer en perspectief. De insprekers zijn mensen die al jaren pogingen ondernemen om terug te keren maar helemaal niet terug kunnen keren. Mevrouw POOT gelooft dat er vast mensen zijn die niet terug kunnen maar ook hier hoort ze niet dat mensen proberen aanspraak te maken op een verklaring buiten schuld. Juist dat soort verklaringen kunnen een hulp zijn. Als de rechter meermaals heeft besloten dat mensen hier niet kunnen blijven, dan dienen ze toch gehoor te geven aan deze uitspraak. Zij kan en wil geen oordeel vellen over deze individuele gevallen; ze heeft geen inzicht in deze dossiers en ze heeft ook niet de expertise om die te beoordelen. Mevrouw DE FOCKERT roept mevrouw Poot op samen in Den Haag te gaan lobbyen om die buitenschuldcriteria te verruimen. Mevrouw POOT heeft een andere insteek: landen proberen te bewerken om toch mee te werken aan terugkeer. Dat doet ze continu in Den Haag. Haar insteek is dat mensen veel vaker kunnen terugkeren als ze dat willen of aanspraak kunnen maken op een buitenschuldverklaring. Desgevraagd licht ze nog toe dat het doel van de LVV niet was mensen alsnog een verblijfsvergunning te verstrekken.

De VVD heeft er vaak voor gewaarschuwd dat zo’n LVV geen valse hoop mag bieden. In de evaluatie leest ze dat het grote aantal betrokken organisaties een uitdaging vormt. Ze hoort graag om hoeveel het er dan gaat en hoeveel capaciteit wordt ingezet. Voor 18 mensen van de 400 is nu een duurzame oplossing gevonden en dat vindt ze wel tegenvallen. Als het leidt tot een duurzame oplossing is al die begeleiding en het bieden van onderdak zeker waardevol. De heer KHAN wijst erop dat de mensen zelf aangaven veel waarde te hechten aan het feit dat ze niet meer op straat zaten, dat er naar hen werd geluisterd, los van de uitstroom. In die zin heeft de LVV toch veel waarde. Mevrouw POOT brengt hier tegenin dat dat niet het doel was van de LVV. Doel was te komen tot duurzame oplossingen en dat gebeurt dus niet of nauwelijks.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept Raadscommissieverslag, 24 juni 2021

De heer VAN DEN HEUVEL corrigeert de cijfers. Het gaat om 18 van de 152 mensen voor wie een duurzame uitkomst is gekomen. En er zijn nog 50 gevallen semiduurzaam. De heer VELDHUYZEN heeft zijn twee moties al besproken bij agendapunt 3. Ook mensen zonder papieren hebben mensenrechten en die dient de stad zo goed als mogelijk te waarborgen. De LVV is absoluut niet de ultieme oplossing. De discretionaire bevoegdheid moet terugkomen, de buitenschuldregeling moet worden verbeterd. Wat BIJ1 betreft moeten het ontmoedigingsbeleid en de koppelingswet weg en er zou een generaal pardon moeten komen om mensen zonder papieren te verlossen. Hopelijk trekt de IND lessen uit de LVV. Amsterdam kan als mensenrechtenstad meer doen door de basisrechten van alle Amsterdammers te garanderen en sociale voorzieningen voor hen toegankelijk te maken. Mensen zonder papieren moeten kunnen werken en studeren; er zou een humanitaire ondergrens moeten komen. De focus moet komen op bestaanszekerheid. De wethouder wil de maximale termijn nu niet wijzigen, maar misschien kan hij wel toezeggen de effecten van die maximale termijn expliciet te evalueren. Mevrouw NANNINGA is faliekant tegen de opvang van deze illegalen. Ze mogen hier niet zijn, dus het is niet aan de orde hun verblijf hier te faciliteren.

In de LVV werken de ongedocumenteerden aan hun perspectief waaronder mogelijke terugkeer naar het land van herkomst. Ze hoort graag hoeveel mensen hiervoor open staan en hoeveel er tot nu toe terug gaan of blijven vasthouden aan inzetten op een verblijf in Nederland. Hoeveel zijn er op Schiphol of elders geland en hoeveel zijn er over land gekomen? De kosten voor de illegalenhotels bedragen 13 miljoen euro; in mei van dit jaar waren er 11 mensen teruggekeerd naar het land van herkomst. Ze is benieuwd hoe de wethouder dit resultaat beziet in verhouding tot de kosten. En hoe zit met het perspectief bieden aan de vele Amsterdammers en bedrijven die erg te lijden hebben gehad onder de coronacrisis? Sommige ongedocumenteerden hadden in een ander land asiel moeten aanvragen omdat ze daar de EU zijn binnengekomen. Die opvang is beëindigd maar in de praktijk zitten ze hier nog wel degelijk in de opvang om na anderhalf jaar weer asiel aan te vragen. Wat gebeurt er met hen? Hoe beoordeelt de wethouder de opvang van veiligelanders in zijn illegalenhotels in de wetenschap dat deze groep voor extreem veel criminaliteit en overlast zorgt in en rond azc’s? Het relaas van de ene Nederlands sprekende inspreekster bevestigt waarvoor JA21 zo vaak waarschuwt: dit plan geeft mensen onzalige hoop en werkt niet.

Wethouder GROOT WASSINK ziet dat de termijnen soms knellen, maar zolang de pilot loopt, wil hij de termijnen niet verlengen. De niet-duurzame uitstroom is heel verschillend. Dat kan hij in kaart brengen bij de volgende rapportage. Amsterdam is helemaal niet zo strikt met die regiobinding maar voor de 40 bedden die nu leeg staan, zou te overwegen zijn die veiligelanders – die nu geen toegang tot de LVV hebben - heel kort aan te bieden als ze willen meewerken aan terugkeer. Dat gaat niet ten koste van de plekken voor kwetsbaren. Mevrouw NANNINGA leest in de brief dat er 26 personen uit veilige landen worden toegelaten tot de LVV, mensen met een complexe problematiek. Wethouder GROOT WASSINK licht toe dat dit mogelijke gevallen van kwetsbaarheid zijn. De opvang van veiligelanders is juist beperkt. Ze worden in principe niet opgevangen tenzij er sprake is van grote kwetsbaarheid. Daar houdt hij zich aan. Mevrouw NANNINGA stelt dat de gemeente dus wel veiligelanders opvangt al dan niet kwetsbaar. Wethouder GROOT WASSINK vervolgt dat de LVV nooit een oplossing kan zijn voor het falende asiel- en migratiebeleid. In zekere zin staat er een premie op je niet melden in die zin dat die mensen na anderhalf jaar hier een verblijfsstatus kunnen aanvragen. Dat is heel onhandig. Er is overleg tussen de verschillende steden maar het is nog te vroeg om

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept Raadscommissieverslag, 24 juni 2021

daaraan consequenties te verbinden. Vraagstukken rond stateloosheid worden absoluut meegenomen. De programma’s verschillen sterk en dat is juist de meerwaarde van dit experiment om te kijken welke vorm optimaal werkt. Het doel is altijd perspectief geweest en dat betekent ook dat een verblijfsstatus een mogelijkheid is. Opvang an sich was een doel. Het is niet zo dat de gemeente geen kosten meer maakt als ze de LVV afschaft. De BBB-voorziening was niet goedkoper maar vergrootte de uitzichtloosheid. De LVV ziet de wethouder als een waardevol instrument dat ook heeft geleid tot een grote afname van problemen rond de openbare orde. Zonder LVV zijn de problemen niet opgelost. De wethouder herkent niet dat de begeleiding dwangmatig is. Het programma is samen met de ongedocumenteerden opgezet. Maar de LVV is niet vrijblijvend. Is er echt geen juridisch perspectief, dat moet helder zijn dat de toekomst op straat is of in het land van herkomst. De gemeente had best realistische verwachtingen en dat geldt ook voor deelnemers gelijk aan het begin. Het is geen openeinderegeling. Het kan dat mensen daar niet gelukkig mee zijn, maar daarover kan echt geen misverstand bestaan. Er zijn ook mensen die ervoor kiezen niet deel te nemen aan de LVV. Hij gelooft niet in het concept valse hoop. Hoop is nooit vals.

De snelheid van het perspectiefplan is gekoppeld aan de screening gelijk aan het begin. Ook dat verschilt uiteraard per persoon. In de procesaanpassing wordt er iets gezegd over het naar voren halen van dat perspectiefplan. Er zijn drie organisaties voor onderzoek juridisch perspectief, drie organisaties toekomstoriëntatie; overlegpartners zijn GGD, IND, DT&V en politie en voor de woonbegeleiding zijn er vier partijen. In de nieuwe subsidieaanvraag wordt gekeken of hierin een beperking moet komen. Gaat het over de buiten schuldverklaring, dan is met de vorige staatssecretaris de afspraak gemaakt dat de IND er wat soepeler mee zou omgaan maar er is geen stijging te zien van buiten schuldverklaringen. Het verdwijnen van de discretionaire bevoegdheid maakt alles wel ingewikkeld. 24-uursopvang met werken aan perspectief vindt de wethouder te verkiezen boven een BBB-voorziening. Er moet wel wat gebeuren in Nederland – ook ten behoeve van de arbeidsmarkt waar grote tekorten dreigen. Mevrouw NANNINGA hoopt dat de wethouder arbeidsmigratie niet aan het vergelijken is met illegaal verblijf van mensen die na twintig jaar nog niet eens de taal spreken. Wethouder GROOT WASSINK maakt duidelijk dat er veel ongedocumenteerden in de stad zijn en de meeste werken. Er is heel veel talent dat nu wordt verspild.

Als mensen hier al twintig jaar zijn, hadden ze toch de kans moeten krijgen om onderdeel te worden van de Nederlandse samenleving, niet alleen uit medemenselijkheid maar ook omdat dat voor Nederland beter is. Hij hecht niet zo sterk aan de Nederlandse taal. De wethouder weet niet hoeveel mensen hier over land naartoe zijn gekomen. Via zee zal het beperkt zijn. Het is ook niet terug te vinden hoe ze hier lang geleden zijn gekomen. De kosten staan absoluut in verhouding. Daklozenopvang kost ook veel geld. Dit is een maatschappelijk probleem. In samenwerking met het rijk probeert de gemeente perspectief te bieden aan alle Amsterdamse ondernemers en Amsterdamse werkzoekenden. Mevrouw NANNINGA hoort de wethouder zeggen dat er niet zoiets is als valse hoop, maar deze mensen moeten hier weg dus het perspectief dat ze willen, dat is er niet. Een humane opvang is natuurlijk nodig. Ook de inspreekster gaf aan dat ze hoop had op verblijf hier. Wethouder GROOT WASSINK legt uit dat dit een manier is om om te gaan met een groot maatschappelijk probleem dat in Den Haag moet worden opgelost. Er is wel degelijk hoop. Sommigen mogen toch blijven, anderen keren terug. Mevrouw NANNINGA legt de wethouder uit dat illegaal verblijf betekent dat iemand het land moet verlaten.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Concept Raadscommissieverslag, 24 juni 2021

Wethouder GROOT WASSINK wijst op de schrijnende situaties waarbij het soms wel moet maar in de praktijk niet kan. En uiteindelijk worden er ook wel eens fouten gemaakt die hersteld worden door een andere rechter. De VOORZITTER concludeert dat dit punt hiermee voldoende is besproken. Juridische Zaken 18. Vaststellen verleende subsidies op grond van de Subsidieverordening Joodse Erfpachttegoeden en verzoek om instemming mandaatverlening. Nr. VN2021-017192 Dit punt is gehamerd. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng. Na de zomer is de reguliere voorzitter weer terug. De voorzitter sluit de vergadering 18.00 uur.

22