Document · PDF

Conceptverslag AZ 23-09-2021

Raadscommissie Algemene Zaken 14 oktober 2021, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie d.d. 23 september 20216.301 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 23 september 2021

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 23 september 2021 van 13.30 uur tot 16.00 uur in de raadszaal 14 oktober 2021

Voorzitter: de heer Vroege Portefeuillehouders: burgemeester Halsema en wethouder Groot Wassink Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Flentge (SP), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Hofland (D66), de heer Khan (DENK), mevrouw Nanninga (JA21), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Veldhuyzen (BIJ1) en de heer Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T. Bakker (SP), mevrouw Bloemberg (PvdD), mevrouw Bosman (D66), de heer Van Dantzig (D66), mevrouw De Grave (VVD), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Grooten (GroenLinks), mevrouw Kiliç (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (PvdD),de heer Mbarki (PvdA), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Roosma (GroenLinks), de heer Torn (VVD), duoraadslid Verkerke (BIJ1) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: de heer Holla (adjunct-politiecommissaris), de heer Van Lieshout (directeur veiligheidsregio en commandant brandweer), de heer Van Loon, mevrouw De Wit

Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom in het bijzonder de burgemeester, wethouder Groot Wassink en de studentendelegatie van de HvA op de tribune. Voorts zijn aanwezig de heer Holla en de heer Van Lieshout om straks aan te schuiven. b. Mededelingen c. Vaststellen agenda Agendapunt 5 wordt uitgesteld omdat er nog stukken zullen worden toegevoegd. De inspreker kan gewoon zijn bijdrage leveren. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissie Algemene Zaken d.d. 2 september 2021

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

Het verslag van de openbare raadscommissie Algemene Zaken van 2 september jl. wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda De heer VAN DEN HEUVEL ziet nog graag de eerdere toezegging bij het debat rond het ingezetenencriterium met name genoemd. Hij weet ook niet meer precies om welke toezegging het ging. Burgemeester HALSEMA weet wel om welke toezegging het gaat. De discussie over de toekomst van het coffeeshopbeleid werd in het voorjaar gevoerd en vervolgens is een groot aantal onderzoeken uitgezet. Die lopen. Voor de jaarwisseling probeert het college de raad de voortgang mee te delen en vervolgens het debat aan te gaan. De heer VELDHUYZEN memoreert zijn op 13 december 2020 aangeleverde initiatiefvoorstel Extra inzet haatmisdrijven en wacht nog altijd op de bestuurlijke reactie. Burgemeester HALSEMA gaat hier onmiddellijk achteraan. f. Tkn-stukken De heer Mbarki agendeert graag ingekomen stuk 4, Kennisneming raadsbrief update proef gerichte wapencontroles. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer VAN LOON doet een schreeuw om hulp. Hij geeft aan dat zijn dochter uit huis is gezet zonder zitting. Mishandeld en verkracht is zij uit de pleegzorg gehaald. Ze vluchtte terug naar Amsterdam en de heer Van Loon waarschuwde politie en huisarts. De Kinderombudsman kwam langs.

Iedereen was het erover eens: dit meisje moet in Amsterdam naar het centrum seksueel geweld. De afspraken stonden gepland begin mei. Net voor Koningsdag werd ze van haar bed gelicht. Ze zou door de politie naar een geheime locatie zijn gebracht. Nu zit ze in een jeugdgevangenis in Zeist maar de heer Van Loon en Jeugdzorg vinden dat dit getraumatiseerde meisje daar helemaal niet thuis hoort. Er gebeurt nu niets. Hij heeft zijn verhaal op schrift gezet. De woordvoerders van zowel wethouder Moorman als de burgemeester zijn al maanden op de hoogte. Desgevraagd zal hij zijn stukken naar de commissiegriffier sturen van de gemeenteraad want raadslid Van den Heuvel wil hier echt achteraan. Mevrouw DE WIT loopt sinds augustus mee met de Wallenwacht. De drukte is weer enorm toegenomen; hulpdiensten zullen niet over de Wallen kunnen. Ondanks alle mooie intenties van het beleidsdossier aanpak binnenstad en ondanks dat ze veel professionals ziet op straat, wemelt het ook van de straatdealers, struikelen bewoners over het vuil en is

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

het weer schreeuwen, plassen en kotsen op straat. Er zijn weliswaar meer handhavers ingezet, maar het rendement is veel te laag. Daarom doet ze een beroep op de overheid om toch echt de sancties uit te voeren. Ze besluit met een citaat van Burke over een vrije maatschappij. Mensen zijn in staat tot burgerlijke vrijheid precies in die mate als hun geneigdheid en eigenbegeerte aan banden kunnen leggen en voor zover ze bereid zijn naar de goede raad van wijze mensen te luisteren. De samenleving kan alleen bestaan als ergens een controlerende macht is over de wil en de begeerte. Mensen met een onmatige geest kunnen niet vrij zijn. De VOORZITTER bedankt alle insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten en mededelingen Mededelingen Actualiteit d. Rondvraag De heer WIJNANTS wijst op de situatie bij coffeeshop Boerenjongens bij het Rembrandtplein. Onlangs bereikte hem akelige videobeelden waarin een bezoeker van de coffeeshop een uitbater daar te lijf gaat. Hij is benieuwd hoe de gemeente de situatie daar gaat aanpakken. Er heerst daar een onhoudbare situatie. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het een vervelende zaak is die de volle aandacht heeft. Ze kent de eigenaar van Brug 34; die is heel actief in de Biz rond de Utrechtsestraat. Hij heeft aangifte gedaan. Het onderzoek loopt.

De heer HOFLAND wijst op de ondertekening van het manifest Ondermijnende criminaliteit door burgemeesters uit het hele land. Daarbij gaat het om de verbeterde aanpak van ondermijning waarbij de legalisering van softdrugs centraal staat. D66 ziet in legalisering en regulering de oplossing voor de achterdeurhypocrisie. Hij ziet graag dat de burgemeester dit manifest voorziet van Amsterdamse steun. Burgemeester HALSEMA weet dat het manifest is ondertekend door veel burgemeesters van kleinere gemeenten. Ze heeft inmiddels contact gehad met burgemeester Depla en aangegeven het manifest ook te steunen. De heer VAN DEN HEUVEL wijst op het nieuwsitem bij Een Vandaag over mensenhandel en mensensmokkel. Hij is benieuwd welke ondersteuning Amsterdam kan bieden aan slachtoffers van mensenhandel uit met name uit Zuid-Amerika die in de prostitutie verkeren. Er is nu een Amsterdamse vrouw aangehouden die zich hiermee beziggehouden heeft. Hij hoort graag hoe de gemeente hulp kan bieden aan slachtoffers ook als ze ongedocumenteerd zijn. Burgemeester HALSEMA heeft ook voor dit onderdeel van mensenhandel al veel aandacht gevraagd. De zaak rond de vrouw in Amsterdam is bekend. Er zijn enkele slachtoffers bekend. Het Amsterdamse coördinatiepunt Mensenhandel is ingeschakeld.

De coördinator probeert zo veel mogelijk te betekenen voor opvang, leefgeld, een slachtofferadvocaat en begeleiding naar een tijdelijke verblijfsvergunning. Slachtoffers worden geholpen bij de voorbereiding om aangifte te doen. Voorts vindt er veldwerk plaats om meer slachtoffers op te sporen. De afgelopen jaren zijn er inderdaad meer vrouwen uit Zuid-Amerika actief in de prostitutie en dat is zorgelijk.

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

Desgevraagd geeft ze aan dat er waarschijnlijk een groot ondergronds illegaal circuit is waar vrouwen zonder verblijfsvergunning actief zijn en juist die kunnen op geen enkele vorm van bescherming rekenen. De heer VAN SCHIJNDEL benadrukt dat de overheid geen regels moet stellen die niet te handhaven zijn en dan gaat het om de coronapas. Hij zou ervoor willen waken dat boa’s en agenten in cafés en restaurants naar binnen gaan om controles uit te voeren. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de handhaving zoals Amsterdam die nu kent, wordt gecontinueerd en dat gebeurt dus bij excessen en op momenten dat er grote risico’s ontstaan. Dat gebeurt op basis van meldingen en op basis van eigen waarnemingen. De heer VAN SCHIJNDEL wijst op de bevoegdheid van de stad aangaande de epidemiebestrijding. De opvatting daarover is naar zijn mening juridisch niet juist. Alleen doen wat er landelijk wordt voorgeschreven, schiet te kort. De gemeente heeft de algemene taak om de publieke gezondheid te beschermen dus ze kan zaken aanpakken die een ander aspect behelzen. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de tijdelijke Wet Corona van kracht is en de burgemeester is uitvoerder van die wet. En dat gebeurt ook. Het lokaal bestuur is gehouden aan de wet. Wel heeft de gemeente de mogelijkheid tot extra maatregelen en dat doet de GGD hier ook.

Het betekent echter niet dat de burgemeester nationaal vastgestelde regels naast zich neer kan leggen. e. Termijnagenda f. Tkn-lijst g. ingekomen stukken stadsdeelcommissies

Openbare Orde en Veiligheid 3. Voortgangsbrief radicalisering en extremisme mei 2021 (ZD2021-010857) De heer KHAN weet dat Amsterdams radicaliseringsbeleid informatiegestuurd werkt maar hij vraagt zich af wat de gemeente doet wanneer de informatiebronnen hun informatie op onrechtmatige wijze verkrijgen. Het gaat over de NCTV. Zo is er het verhaal waarbij de NCTV zijn boekje te buiten ging door heimelijk burgers te volgen en de gegevens structureel te bewaren. Dat gaat richting een politiestaat. Maar dan het college. Dat besloot een van de personen in de radicaliseringsaanpak op te nemen wat inging tegen het advies van de politie omdat die persoon geen kenmerken vertoonde van gewelddadig gedrag. Zo zou deze persoon ook nog aan een psychische stoornis lijden hoewel daaraan geen medisch onderzoek ten grondslag ligt. De DENK-fractie heeft vragen gesteld over de werkwijze rond het radicaliseringsbeleid. Veel zaken gaan niet goed. De heer Khan hoort graag welke status het college toekent aan de achtergrondinformatie van de NCTV. Hij is ook benieuwd of het college de onrechtmatig verkregen informatie inmiddels heeft verwijderd en welke consequenties het college verbindt aan personen die als gevolg hiervan zijn opgenomen in de radicaliseringsaanpak. Voorts wil hij weten op basis waarvan medische kwalificaties worden opgenomen in dossiers van potentieel geradicaliseerde personen.

En hoe zit het als iemand helemaal niet gewelddadig is?

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

De heer Khan kent verschillende gevallen waarbij de informatie niet goed is verlopen. De gemeente dient uiterst terughoudend te werk te gaan te meer daar gevoelige persoonlijke informatie wordt verspreid – zelfs naar het buitenland. Burgerrechten mogen nimmer met voeten getreden worden. Het college is nog altijd niet in contact getreden met de desbetreffende persoon noch heeft het uitleg en excuses gegeven. De heer WIJNANTS hoort dat de heer Khan de privacy van de desbetreffende persoon wil beschermen maar toch deelt juist hij hier allerlei medische gegevens van deze persoon. Hij roept de heer Khan op niet op deze manier met de informatie om te gaan en alles te herhalen wat in de krant heeft gestaan. Dat zou intern moeten plaatsvinden. Op deze manier is het niet goed. De heer KHAN vraagt het college niet de medische gegevens publiek te maken maar hij wil weten hoe de gemeente bepaalt hoe iemand mentaal ziek is. Die medische situatie is uitgebreid in de krant aan bod gekomen. De heer ERNSTING beaamt dat het beschermen van burgerrechten heel belangrijk zijn. Hij is benieuwd naar de consequenties die DENK verbindt aan de persoonsgerichte aanpak. Daarbij gaat het om de politieke vraag hoe DENK denkt invulling te geven aan het inwinnen van informatie. De heer KHAN is helemaal geen voorstander van het radicaliseringsbeleid zoals het nu is vormgegeven.

Informatie inwinnen kan plaatsvinden op basis van feiten en medische onderzoeken door personen die daartoe bevoegd en geschikt zijn. De heer VAN SCHIJNDEL meent dat het raadsleden vrij staat hun politieke punt te maken aan de hand van allerlei feiten die in een dossier terecht zijn gekomen. De heer BOOMSMA is benieuwd of het college een toename van de dreiging verwacht door de overwinning van de Taliban in Afghanistan. Voorts nemen er allerlei bizarre complottheorieën een vlucht en dat beschouwt hij als een andere vorm van radicalisering. Dat is zeer zorgelijk. Dat dient de gemeente goed in de gaten te houden. Hij leest weinig over een online aanpak. Zijn er signalen van online-uitingen dan kunnen die leiden tot opname in de IPGHR. Daar krijgt hij graag een toelichting op. Hij oppert de eerder ontwikkelde plannen voor online counseling en een online dashboard weer ter hand te nemen. Voorts wordt er gewaarschuwd voor Wahabisalafisme. De gemeente heeft geen formele rol in het toezicht op dit informele onderwijs en hij is benieuwd of de gemeente hierop inmiddels meer zicht heeft. De heer ERNSTING is blij dat er meer aandacht is voor de aanpak van rechtsextremisme. Zorgen zijn er ook voor het antioverheidsextremisme. Hij hoort graag of de huidige instrumenten daarvoor voldoende handvaten bieden.

Zaken die rond dat antioverheidsextremisme in de brief leest, hoorde hij gisteren letterlijk terug in de Tweede Kamer bij monde van Forum voor Democratie. Desgevraagd licht hij toe zichzelf te beschouwen als deel van de maatschappij. De heer VAN SCHIJNDEL benadrukt dat hij als raadslid zich beschouwt als controleur van ambtenaren en wethouders en de burgemeester die het gezag uitoefenen over de burgers. Daarmee staan raadsleden tegenover de overheid. De heer ERNSTING beschouwt zichzelf als medehoeder van de democratische waarden. Dat de QR-pas een methode zou zijn van een tirannieke overheid om de burger eronder te houden, dat beschouwt hij als buiten de democratische orde. Burgemeester HALSEMA geeft in de richting van de heer Khan aan dat er 16 november een technische sessie volgt. Komt een casus in de krant voor, dan kunnen raadsleden zich die casus toe-eigenen en die onderdeel laten zijn van het democratisch

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

debat. Die vrijheid kan de burgemeester niet nemen. Mensen die in de IPGHR zijn opgenomen, zijn kwetsbaar. Ze staan onder extra aandacht terwijl ze nog geen misdrijf hebben gepleegd. Daarom kan ze geen informatie delen over casussen. Wellicht kan de heer Khan zijn vragen stellen in de besloten sessie straks in november. De discussie over de positie van de NCTV wordt in de Tweede Kamer gevoerd. De heer Aalbersberg heeft erkend dat de grondslagen van het handelen van de NCTV beter moeten worden gekaderd. Overigens baseert de burgemeester zich niet alleen op de informatie van de NCTV maar ook van de AIVD, eigen bronnen en wat via jongerenwerkers en anderen tot het college komt. De gemeente opereert binnen de privacywetgeving. Ze let erop dat mensen binnen een redelijke termijn weer uitstromen. Er is een convenant opgesteld dat voorziet in de wettelijke basis voor het delen van persoonsgegevens. Al het beleid is conform de AVG-richtlijnen. Er is een commissie van toezicht die hier specifiek op toeziet. Er is een instrument om vooraf de privacyrisico’s van gegevensverwerking in kaart te brengen. De heer KHAN meent dat de informatie van de NCTV die onrechtmatig is verkregen uit het systeem moet worden verwijderd. Burgemeester HALSEMA legt uit dat informatie moet voldoen aan wettelijke vereisten.

Ze gaat na of dit zo is gegaan en ze verwijst naar de uitgebreide schriftelijke antwoorden over de wijze waarop het college omgaat met de informatie van de NCTV. Gaat het om de veranderde situatie in Afghanistan, dan ziet de gemeente op dit moment nog geen recruteringscampagnes. Opvattingen over wereldheerschappij en gelijkgezindheid van bestuurders wereldwijd behoren tot het democratische debat en dienen in alle vrijheid te kunnen worden geuit. Daar waar het gepaard gaat met een dreiging om de democratische rechtsstaat te ondermijnen, stelt de gemeente zich te weer. De covidpandemie vergelijken met gewelddadige regimes en WO II waarbij op grote schaal mensen zijn vermoord, geeft geen pas. De heer VAN SCHIJNDEL ziet dat er wel degelijk een afzondering wordt gecreëerd van mensen die zich te weer stellen tegen een covidvaccinatie. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat het democratisch debat vrij is, dus ook vergelijkingen zijn niet strafbaar, zelfs niet als mensen zich tooien met attributen van de nazi’s. Wel is dat buitengewoon smakeloos en stuitend. Zodra mensen flirten met een gewelddadige omverwerping van de democratische verhoudingen, op dat moment komt het radicaliseringsprogramma in actie. De burgemeester is geen voorstander van het (her)starten van de onlinecampagne. Dan gaan gemeenteambtenaren online zoeken naar uitingen die wel of niet door de beugel kunnen.

Dat is echter de verantwoordelijkheid van de AIVD en van de politie en niet van de gemeente. Het is absoluut zorgelijk wanneer er buiten het reguliere onderwijs om gedoceerd wordt in strijd met de Amsterdamse waarden en de democratische rechtsstaat. Dan moeten er wel duidelijke aanwijzingen zijn. Religieus onderwijs kent natuurlijk wel de bescherming van de Grondwet. De heer BOOMSMA beseft dat het begrensd is wat de gemeente kan doen met die online aanpak. Het is een belangrijke bron van extremisme dus het hoeft niet alleen bij de AIVD te liggen. Hij beraadt zich nader. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de gemeente zoekt naar de meest effectieve middelen om de dreiging van de stad te minimaliseren. Ze staat open voor suggesties. Nogmaals, de gemeente opereert informatiegestuurd. Weerzin tegen overheidsoptreden of tegen de democratische gemeenschap, hoe ook gemotiveerd, is niet van belang. Het gaat niet zo zeer de achtergrond; wel om de aard van de dreiging.

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 4. Eindevaluatie proeftuinkazerne Victor (ZD2021-010917) De heer BOUTKAN werd al lezend blij met de positieve lessen die zijn getrokken. Er wordt meer ingezet op preventie en op contacten in de buurt. Hij hoort graag hoe de lessen van de proeftuinkazerne zouden kunnen worden overgeheveld naar andere kazernes. De proef heeft bevestigd dat de huidige afspraken over instroom en doorstroom de modernisering van de brandweer bemoeilijken. Dat krijgt hij graag toegelicht. De heer HOFLAND weet dat de nachtsluiting wordt meegenomen in het nieuwe dekkingsplan. In het nieuwe dekkingsplan wordt uitgegaan van de nachtsluiting van kazerne Victor. Dat plan zou medio 2021 naar de raden van de veiligheidsregio worden gestuurd dus dat ziet hij graag tegemoet. De heer KHAN wijst op het 24-uursrooster. In 2011 werd al herkend dat de oudgedienden veel problemen zouden kunnen veroorzaken met dit rooster. De proef laat zien dat een aanpassing van het 24-uursrooster niet per se hoeft te leiden tot meer problemen. Bij de proef waren echter voornamelijk vrijwilligers betrokken, enthousiastelingen. Hij is benieuwd of bij handhaving van het 24-uursrooster er weer nieuwe knoesten ontstaan.

Burgemeester HALSEMA constateert dat de vragen sterk betrekking hebben op de uitvoering en op het personeelsbeleid; dat is eigenlijk beter belegd bij de commandant. Het nieuwe dekkingsplan is juist maandag vastgesteld in het regionaal bestuur en dat komt dus naar de raden. De heer VAN LIESHOUT legt uit dat het geleerde op twee manieren wordt uitgedragen. Mensen van kazerne Victor vinden het leuk na een aantal jaren op andere kazernes te werken en zo nemen ze hun kennis mee daarheen. Het geleerde, bijvoorbeeld hoe er contact wordt gezocht met de buurt en hoe er actief programma’s worden gemaakt op de onveiligheid in een buurt, wordt uitgerold in andere kazernes. Risicoprofielen worden opgesteld in het gebied waar een kazerne staat en met de ploegen aangevuld met brandveiligheidsspecialisten worden werkprogramma’s gemaakt om de meest brandonveilige objecten aan te pakken. Kazerne Victor is de voorloper geweest en dat programma wordt nu op kazerne Hendrik en vervolgens op de 12 andere beroepsposten uitgewerkt. Kazerne Victor is neergezet als alternatief voor de 24-uursdiensten. Wordt een kazerne ’s nachts gesloten, dan gaat het om een 16-uurs of een twee maal 8-uurs rooster. Daarbij is het instroom- en doorstroombeleid van belang. In Amsterdam-Amstelland worden andere instroomeisen gesteld dan in de rest van Nederland.

Daarop volgt nog een wetenschappelijk onderzoek om precies te weten wat goed brandweeroptreden op straat vereist. Die eisen worden dan vertaald naar het aannemen van nieuwe mensen en naar het bevorderingsbeleid van de brandweer. Het zal geen automatisme zijn dat mensen hun leven lang bij de brandweer blijven. De brandweer is een ambachtelijk vak waarbij je het vak door ervaring op straat leert en waarbij je je ervaring doorgeeft aan nieuwe mensen. Het is voor sommige mensen dus heel goed om langer te blijven maar voor sommigen is het ook goed om na een paar jaar weer wat anders te gaan doen zodat die gesloten cultuur verdwijnt die de afgelopen jaren voor veel moeilijkheden heeft geleid. Voor de jonge mensen is de afspraak gemaakt binnenkort weer twee opleidingen te starten. Een derde van die groep zijn vrouwen, een derde van die groep zijn mensen met een niet-westerse achtergrond en een derde kunnen dan witte Nederlandse mannen zijn die uiteraard welkom zijn in het korps. Zo wordt er meer gediversifieerd en zal de cultuur in de organisatie langzaam veranderen. Er is wat minder masculiniteit nodig en wat meer hulpverleners- en

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

zorgverlenersmentaliteit. De taken van de brandweer zijn de afgelopen twintig jaar veranderd en bij die taken worden andere mensen gezocht. Uiteraard vinden er interventies plaats op ongewenst gedrag. Er wordt gekeken naar scholing van bevelvoerders, leiderschapsprogramma’s, vakmanschapsprogramma’s. Er vinden praatsessies plaats met groepen om bepaald gedrag te bespreken. Er wordt voortdurend bovenop gezeten. Het zal echter nog wat jaren vergen om de oude cultuur te vervangen door een nieuwe. De VOORZITTER bedankt de heer Van Lieshout voor zijn bijdrage. Hiermee is dit punt voldoende behandeld. Evenementen 5. Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Van Soest inzake zorgen bij woonwagenbewoners Wethouder van Essenweg (ZD2021-012153) Dit punt is uitgesteld. Openbare Orde en Veiligheid 6. Cannabisgebruik kwetsbare jongeren en aanschaf door minderjarigen, schriftelijke vragen Boomsma en antwoorden college Nr. VN2021-025664 De heer BOOMSMA heeft de antenneonderzoeken van de afgelopen twintig jaar teruggelezen. Voor veel kwetsbare jongeren blijkt cannabisgebruik het centrale probleem waardoor ze niet in staat zijn een zinvol leven op te bouwen. Zo’n duizend mensen per jaar melden zich bij de hulpverlening voor hun cannabisverslaving. Het is dus heel belangrijk dat cannabisgebruik te voorkomen. Onderdeel van het probleem is dat jongeren gemakkelijk aan die drugs kunnen komen.

Een groot deel van de jongeren koopt nog altijd zijn hasj of wiet in de coffeeshops hoewel dat de laatste vijf jaar niet meer wordt onderzocht. Toch zien ouders in de bankafschriften dat hun kinderen hun cannabis halen in de coffeeshops. Hij zou graag zien dat nu weer wordt onderzocht waar die blowers hun cannabis halen. Voorts hoort hij graag hoe er nu wordt gehandhaafd. De heer ERNSTING weet dat 16% tot 18% hun middelen in de coffeeshops halen dus de grootste groep weet het kennelijk toch van elders te betrekken. Hij zou die kleine groep niet in de richting van straatdealers willen duwen maar hij zou vooral willen inzetten op preventie. De heer BOOMSMA weet dat het percentage voor bijvoorbeeld 17-jarigen nog veel hoger ligt. Hij zou een zo hoog mogelijke drempel willen opwerpen om er überhaupt mee te beginnen. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de gemeente geen meldingen over overtredingen krijgt vanuit de politie. In de antenneonderzoeken werden jongeren zelf bevraagd en dat gebeurt inderdaad niet meer. Ze stelt voor met haar collega’s te bespreken of die antenneonderzoeken voor 2021 weer kunnen plaatsvinden. Het is wel iets anders dan een heterdaad. Voor politieoptreden is dat wel nodig. Cannabisgebruik vormt inderdaad een gevaar voor een gezonde ontwikkeling van de jongeren. Straatdealers kunnen nooit een excuus zijn om met de criteria de hand te lichten.

Gezondheidspreventie vormt uiteindelijk het belangrijkste instrument. De heer HOLLA geeft aan dat er wel degelijk wordt ingegrepen. Jongeren die zitten te blowen, worden daar echt op aangesproken. Gekeken wordt of daarop actiever kan

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

worden gehandeld. De frequentie van de controles zou hij moeten nazoeken. Dat kan hij in een brief aan de burgemeester aangeven. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 7. Excessief politiegeweld tegen demonstranten van het woonprotest Nr. VN2021025726 De heer WIJNANTS verbaast zich erover dat de heer Veldhuyzen Russian Today als bron opvoert – toch een schoolvoorbeeld van desinformatie. De heer VELDHUYZEN licht toe dat het hem om het filmpje zelf gaat en niet om het kanaal dat het filmpje heeft geüpload. Hij heeft zich verbaasd over de verdubbeling van het aantal dak- en thuislozen de afgelopen tien jaar tot 40.000 en dat in 2020 was er een recordstijging van het aantal huizen met een waarde van meer dan 1 miljoen. De afgelopen tien jaar zijn er 100.000 sociale huurwoningen verdwenen terwijl de doelgroep met 351.000 huishoudens is toegenomen. En dan is er nog de coronacrisis. Het kabinet en de Minister van Buitenlandse zaken halen via een speciale website buitenlandse investeerders naar Nederland en Amsterdam. Blackstone hanteert de strategie om massaal panden op te kopen waarmee het bedrijf het recht op onderdak aantast. De laatste anderhalf jaar heeft Blackstone 1453 woningen opgekocht waarvan er nu 328 leeg staan. De vermoedelijke kraakactie is niet los te zien van de wooncrisis. In Amsterdam staat er 600.000 m2 leeg aan kantoorruimte.

Mensen zijn het zat en daarom gingen 15.000 mensen de straat op tijdens het woonprotest omdat ze geen woning kunnen vinden. De heer Veldhuyzen was erbij. Een deel van de demonstranten liep uit de route. Uit het niets begon de politie op de demonstranten in te slaan – zonder enige waarschuwing. Daarvan zijn ooggetuigen en beelden. Hij is benieuwd of de burgemeester het handelen van de burgemeester als proportioneel en professioneel beschouwt. Overigens geeft hij desgevraagd aan dat ook hij heel agressief bejegend werd toen hij aangaf volksvertegenwoordiger te zijn. Van de desbetreffende agent heeft hij het personeelsnummer en een klacht volgt nog. Zijn gedrag stond symbool voor het politieoptreden die dag: escalerend en onnodig agressief. De heer WIJNANTS hoort dat dit politieoptreden niet los zou staan van het woonprotest. De heer VELDHUYZEN stelt juist daarom deze vragen alvorens een conclusie te trekken. Voorts zou er in Amsterdam niet worden ontruimd voor leegstand maar er zijn de afgelopen tijd verschillende panden ontruimt die lang hebben leeg gestaan – ook panden van Blackstone. Wellicht is de burgemeester bereid te erkennen dat alles politiek is dus ook de wijze waarop de prioritering voor handhaving plaatsvindt.

De driehoek kiest er kennelijk voor zo hardhandig tegen krakers op te treden en dan lijkt het alsof de belangen van investeerders boven de belangen van krakers en demonstranten gaan. De politie begon immers al met slaan voordat er iets was gebeurd, voordat er iets was gekraakt. Sterker nog, er is helemaal nooit een pand gekraakt. De heer WIJNANTS wijst op het adagio van BIJ1 dat er geen sprake mag zijn van willekeur en dat voor iedereen hetzelfde moet gelden. Een raadslid heeft een andere verantwoordelijkheid en hij heeft verschillende instrumenten om zaken na te trekken. Beelden van Russia Today staan hier buiten. Dit is echt verkeerd. De heer VELDHUYZEN heeft gezien dat die journalist door de politie werd geslagen. Zijn bodycam is hem afgepakt. Er zijn beelden van. Er is al een klacht ingediend.

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

De heer VAN DEN HEUVEL hoort nu dat het optreden van de politie in het kader staat van het woonprotest en dat optreden is altijd politiek. Daarmee suggereert hij dat het optreden te maken heeft met de inhoud van de demonstratie. De heer VELDHUYZEN meent dat alle keuzes politiek zijn. Hij heeft gezien dat de politie ervoor koos uitermate heftig geweld te gebruiken tegen de demonstranten. Dat buitenproportioneel optreden van de politie heeft te maken met specifiek kraken en krakers. De heer ERNSTING stelt dat het geweldsmonopolie altijd in het teken van het bewaken van de openbare orde en veiligheid staat. Collega Veldhuyzen beweert nu dat het politiek gemotiveerd zou zijn om de belangen van de speculanten te bewaken. Dat vindt hij stuitend. De heer VELDHUYZEN heeft de burgemeester gevraagd te erkennen dat alles politiek is en ordehandhaving dus ook. Misschien ziet de burgemeester kraken als een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid – heel begrijpelijk in tijden van woningnood. De driehoek zou ook minder terughoudend kunnen omgaan met ontruimingen. In dit geval kregen alle mensen in de desbetreffende steeg er van langs. Hij hoort nog graag of de burgemeester bereid is de oordelen van de commissie Geweldsaanwending aangaande de geweldstoepassing rond het woonprotest geanonimiseerd openbaar te maken aan de raad. Ook wil hij weten waarom de antinazibeelden werden afgepakt.

De heer BOOMSMA las in Het Parool dat demonstranten probeerden te verhinderen dat de politie de krakers aanpakte. De heer VELDHUYZEN legt uit dat de steeg bomvol mensen stond. De politie kon er niet doorheen komen en begon willekeurig om zich heen te meppen met wapenstokken. De heer VAN DEN HEUVEL hoopt dat de heer Veldhuyzen afstand neemt van zijn uitspraak dat het optreden politiek gemotiveerd was en van zijn vragen aan de burgemeester over wat zij van kraken vindt. Dat suggereert immers dat het politieoptreden te maken had met de inhoud van het politieke oordeel over kraken. De heer VELDHUYZEN neemt nergens afstand van. Deze burgemeester heeft het kraakbeleid aangescherpt en dat is een politieke keuze. De heer BOUTKAN vindt de suggestie kwalijk dat de politie inzet is van de politieke voorkeur van de burgemeester. Het zou de heer Veldhuyzen sieren als hij daarvan afstand neemt. De heer VELDHUYZEN rekent het de burgemeester niet persoonlijk aan maar volgens hem is de politie als instituut er om eigendom te beschermen. Hij suggereert niets. Hij wil oprecht weten wat de positie is van de burgemeester. De grondrechten van Amsterdammers lijken immers minder zwaar te wegen dan de belangen van een multimiljonair die jarenlang panden leeg laat staan. Alles is politiek, ook de beslissingen van de driehoek. Dat is geen punt van discussie.

De heer WIJNANTS beschouwt dit als een dieptepunt in de raad. Iemand die het goede en het kwade verwart, is een vijand van het goede. De heer Veldhuyzen verwart het optreden van de politie met politieke keuzes alsof er harder wordt opgetreden tegen mensen die eigendomsrechten ter discussie stellen. Daar moet hij mee stoppen en zijn partij ook. De heer FLENTGE zoekt naar wat er nu feitelijk is gebeurd vanuit verschillende invalshoeken. Van omstanders hoort hij alarmerende verhalen. Hij heeft nare beelden gezien maar hij wil graag horen wat er daadwerkelijk is gebeurd. Wellicht kan de

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

burgemeester dat schetsen vanaf het moment dat de demonstratie ten einde liep. Heeft de politie gewaarschuwd? Is de journalist geslagen? Zijn er klachten ingediend? En wat is de positie van de driehoek in het gebeurde? De heer ERNSTING vindt het gerechtvaardigd om vragen te stellen bij de inzet van het geweldsmonopolie. Die vragen zijn terecht. GroenLinks vindt dat er meer moet gebeuren om leegstand tegen te gaan zeker gezien de huidige wooncrisis. Het vermarkten van de sociale volkshuisvesting heeft een verschrikkelijke uitwerking. Het kraakverbod mag zo snel mogelijk van tafel – maar het geldt nu wel. Hij krijgt graag het feitenrelaas. De heer VAN DEN HEUVEL onderschrijft de bijdrage van de heer Flentge. Die antwoorden zijn belangrijk alvorens allerlei conclusies te trekken. Burgemeester HALSEMA vindt het vanzelfsprekend dat er vragen worden gesteld wanneer het geweldsmonopolie wordt ingezet. Dat hoort bij de controle op het gebruik daarvan. Wel geeft ze aan dat er sinds haar aantreden herhaaldelijk wordt gesuggereerd dat het politieoptreden politiek gemotiveerd zou zijn onder het gezag van de burgemeester. Dat wordt gezegd wanneer er wel wordt opgetreden en wanneer er niet wordt opgetreden. Ze zou graag zien dat de raad daarin wat meer terughoudend is want het is niet goed het rechtsstatelijk gezag in de stad telkens weer opnieuw politiek verdacht te maken.

De politie wordt zwaar geraakt door de woningnood. De suggestie dat de politie een andere agenda zou hebben, miskent dat ze werkt onder het gezag van de burgemeester en dat de manifestatie ordelijk en vreedzaam is verlopen met dank aan de politieagenten. Het gaat nu om een kleine groep die zich heeft afgescheiden. Een raadslid kan zich kenbaar maken om te worden doorgelaten bij demonstraties maar ook een raadslid dient zich te houden aan een waarschuwing om te vertrekken. Met de uitspraak dat alles politiek is en dat ook de ordehandhaving politiek is, ondergraaft de heer Veldhuyzen de democratische rechtsstaat. De politie opereert onder het gezag van de burgemeester niet politiek maar op basis van geweldsdreiging, openbare ordeverstoringen en strafrechtelijk gedrag. Op dat soort momenten wordt er opgetreden. Zo is het vastgelegd in de Grondwet. Dat is precies het verschil met een dictatuur. Een commissie onderzoekt de geweldsaanwending samen met een commissie die politieklachten onderzoekt. Iedere klacht wordt onderzocht en dat gebeurt nu ook. Op de vraag of er proportioneel en professioneel is gehandeld, kan ze nu nog geen antwoord geven maar de commissaris kan de context van het handelen in die steeg toelichten. Kraken is strafbaar en daarmee maakt het geen deel uit van de legitieme instrumenten van demonstranten.

De politie is gehouden op te treden bij kraken, zeker als het om een heterdaad gaat. De heer HOLLA legt uit dat er in dat weekend van 12 september weer veel politie actief is geweest. Dat werd de week daarvoor voorbereid. De beleidstolerantiegrenzen zijn bekeken. Gewerkt wordt met een vredeseenheid die contact legt met de organisatie om de demonstratie vreedzaam en geordend te laten plaatsvinden. Op de dag zelf was er een peloton ME in dienst. Het is immers altijd moeilijk van te voren in te schatten hoeveel demonstranten er komen. Ook was er informatie dat de demonstratie zou kunnen worden aangegrepen om te kraken. De hele demonstratie verliep prima. Tegen het einde echter boog er een groep af – een groep gekleed in zwarte kleren die de Graafsteeg introk. De politie trad op omdat direct op het moment dat deze groep in de steeg was, straatmeubilair van de terrassen werd gebruikt om de steeg af te sluiten. Collega’s die wilden kijken wat er aan de hand was, werden uitgejoeld en bespuwd; daarbij ging het om openlijk geweld vanuit die groep. Daarop is de groep ingesloten en is aangegeven dat de groep zou worden aangehouden en dat vergde snel handelen want een aantal mensen probeerde weg te komen. Slaan gebeurt proportioneel. Een aantal sympathisanten buiten deze groep wilde zich ook na herhaaldelijk verzoek niet verwijderen. Dan de klachten.

Van de fotograaf was niet bekend dat hij een perskaart had. Ook hij wilde niet weggaan. De hand van een agent bleef achter een touwtje steken. Zowel de agent als de fotograaf vielen en raakten licht gewond. Een vervelend incident, maar dat

Concept Raadscommissieverslag, 23 september 2021

wordt nog uitgezocht. Dan de rolstoelrijder. Die reed tot twee keer toe opzettelijk op de politie in om een aanhouding van een andere persoon te voorkomen. Hij werd gewaarschuwd dat niet te doen. Daarop is hij aangehouden en meegenomen naar het arrestantencomplex. Er is geen excessief geweld gebruikt. Agenten zijn getraind op armen en benen te slaan maar doordat een betrokkene zich snel omdraaide kwam de klap op zijn achterhoofd. Ook dat is gerapporteerd en wordt nader onderzocht. Burgemeester HALSEMA dankt voor de openheid. Het besluit tot optreden op dat moment is onder haar verantwoordelijkheid en met haar expliciete instemming genomen. De heer FLENTGE is blij met de toelichting. Dat er bij de rolstoelrijder geen excessief geweld zou zijn gebruikt, lijkt nu al een conclusie dus hij is benieuwd waarop dat wordt gebaseerd. De heer HOLLA legt uit dat het voor zover nu bekend, zo lijkt. Het wordt allemaal nog nader uitgezocht en dan volgt de conclusie. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat het eigenlijk nooit gebeurt dat er een rapport met de raad wordt gedeeld. Ze neemt met de driehoek op of dat in dit geval wel kan gezien alle vragen uit de raad. De heer VELDHUYZEN vindt het lastig juist omdat hij bij de demonstratie was.

Hij heeft het voorval met de journalist/fotograaf gezien en dat maakt het wel heel moeilijk om het verhaal van een hand die achter een touwtje bleef haken zo maar aan te nemen. De heer BOOMSMA benadrukt dat de raad geen commissie politieklachten is. Hij begrijpt dat bepaalde situaties vragen oproepen. Hij stelt voor de onderzoeken af te wachten. Zijn er dan nog open vragen, dan kan de raad daar op terugkomen. Burgemeester HALSEMA begrijpt wel dat je fel bent wanneer je met emotie deelneemt aan een demonstratie en wanneer je getuige bent van politieoptreden. Mocht de heer Veldhuyzen een klacht willen indienen dan staat hem dat vrij. Dan volgt er onderzoek. Mocht in de driehoek worden besloten het rapport niet openbaar te maken, dan zal zij de raad een brief met haar eigen oordeel over het optreden doen toekomen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende aan de orde is geweest. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng. De voorzitter sluit de vergadering net voor 16.00 uur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10613422/2