Document · PDF

Conceptverslag AZ 08-04-2021.docx

Raadscommissie Algemene Zaken 29 april 2021, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie d.d. 8 april 202118.379 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Klagen over Den Haag is hier wel aan de orde want het landelijk beleid heeft een enorme impact op het leven van de inwoners van Amsterdam. Daarop dienen alle partijen die onderdeel zijn van het demissionaire kabinet hun landelijke fracties aan te spreken want het was dit kabinet dat de bevoegdheid heeft geschrapt. En natuurlijk kijkt hij naar die informatievoorziening. De wethouder voelt dezelfde onmacht als de raad maar er is geen stad die probeert juist deze groep medestadgenoten zo te helpen als Amsterdam. De reguliere voedselvoorziening, woningmarkt en arbeidsmarkt zijn voor ongedocumenteerden niet toegankelijk en precies daarom heeft de gemeente diverse initiatieven ondersteund die de voedselvoorziening aan ongedocumenteerden ondersteunt. Waar mogelijk probeert het college de aanbevelingen over te nemen. Hij komt graag met een bestuurlijke reactie. Hij laat eind volgende week weten wanneer die komt. En de situatie van de beide inspreeksters is zeker niet uniek maar op de precieze omvang van deze groep is geen goed zicht. Daarom heeft hij nader onderzoek gefiatteerd. Ook de wethouder voelt frustratie over zijn onmacht waarbij hij op het rijk moet wijzen. De suggestie voor de denktank neemt hij over.

Een gezamenlijk statement van de G4-raden is niet aan hem, maar in LVV-verband als G4-gemeenten wordt het belang van die discretionaire bevoegdheid telkens onder de aandacht gebracht. Gaat het om het initiatief van de Haagse Hogeschool, dan wordt onderzocht of dat ook iets is wat in Amsterdam zou kunnen. Hij zal de raad daarvan op de hoogte houden. Het Amsterdamse college zal altijd zoeken naar mogelijkheden om deze Amsterdammers te ondersteunen maar wel binnen de kaders van de wet. De wethouder wil de grenzen opzoeken, maar hij is niet voor niets wethouder. Mevrouw DE FOCKERT had nog geïnformeerd naar de mogelijkheden voor jongeren die nog in procedure zitten en onderwijs volgen of willen volgen. Procedures duren soms jaren en het kan niet zo zijn dat die jongeren jaren stilstaan. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat jongeren in procedure in principe recht op onderwijs hebben. Ze mogen immers hun procedure in Nederland afwachten. Daar is van belang dat die informatievoorziening goed is. De coronacrisis heeft veel ongedocumenteerden aan het licht gebracht die voor die tijd niet opvielen. Veel mensen willen juist onder de radar blijven en dat maakt die informatievoorziening wel gecompliceerd. Onderwijsinstellingen en gezondheidszorginstellingen worden geïnformeerd maar gezien de signalen moet de gemeente kennelijk meer doen.

Burgemeester HALSEMA stelt dat een uitbuitingsvrij Amsterdam bij lange na niet bereikt is. Amsterdam is een internationaal knooppunt. Net als in alle andere grote steden komt uitbuiting, mensenhandel en onderdrukking hier voor. Eind vorig jaar is de burgemeester met de aanpak mensenhandel en uitbuiting naar de raad gekomen. Daarin zit een versteviging van de samenwerking met het midden- en kleinbedrijf. Daarop is samen met EZ en Zorg een initiatief gestart.

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

De VOORZITTER concludeert dat dit onderwerp is gepiept naar de raad en hiermee voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 7. Beperkingen op het demonstratierecht (ZD2021-003682) en Actualiteit van het lid Van Schijndel inzake het beleid omtrent de betogingen op het Museumplein tegen de zogeheten coronamaatregelen De heer VELDHUYZEN meldt dat zijn schriftelijke vragen al zijn beantwoord. Hij begrijpt dat de burgemeester handelt conform de jurisprudentie. Hij moedigt de burgemeester aan zo veel mogelijk in gesprek te blijven met organisatoren van demonstraties. Hij krijgt graag een stappenplan aan de hand waarvan een route wordt uitgezet richting het terugschroeven van de beperkingen. Hij verzoekt de burgemeester nog een keer te reageren op het geweld op het Museumplein. De heer VAN SCHIJNDEL stelt dat de betoging afgelopen zondag op het Museumplein een verademing was vergeleken de eerdere demonstraties. Geen mobiele eenheid of hondenbrigades. Dat maakte een groot verschil. Hij krijgt de ommekeer graag toegelicht. Het optreden van de politie op 20 maart op de Leidsekade was een ander verhaal. Het vreedzaam samenzijn van de betogers vond hij heel opvallend. In Amsterdam ziet hij te weinig tegenmacht vanuit de raad om college en burgemeester bij de les te houden.

De heer VELDHUYZEN wijst dan toch op de aanwezigheid van de hooligans met wapens en allerlei neonazi’s die in de regel helemaal niet zo vreedzaam zijn. De heer VAN SCHIJNDEL is niet bij de eerste twee maar wel bij de meeste latere demonstraties geweest. Genoemde figuren zijn waarschijnlijk bij de eerste twee demonstraties aanwezig zijn geweest. De ophouding op de Leidsekade vond hij volkomen onrechtmatig in de zin van Austin versus het VK. Het was immers niet onontkoombaar vanwege een oncontroleerbare situatie. De chaos heeft de burgemeester door het afbreken van de betoging zelf veroorzaakt. Het was niet noodzakelijk vanwege risico op schade. In de buitenlucht is het besmettingsrisico immers miniem. En het bleef ook niet tot een minimum beperkt. Mensen werden urenlang vastgehouden. De heer Van Schijndel voelt zich ernstig belemmerd in zijn controlerende taak want aan de noodbevelen wordt primair ten grondslag gelegd de vrees voor mensen met wapens en ernstige wanordelijkheden. Dat proces-verbaal van de politiechef kan hij niet verifiëren. Hij wil graag over dat politierapport beraadslagen. Er bestaat geen wettelijke plicht om spontane demonstraties te melden. Betogers zouden zich provocerend opstellen jegens de politie. Dat is wel heel algemeen en bovendien heeft de heer Van Schijndel daar niets van gemerkt. Alle demonstraties op één hoop gooien is onterecht.

Vanaf de derde was er in feite niets aan de hand. Van Defendgroepen en outlaw motorcyclegangs heeft hij niets gemerkt. De vrees voor ernstige wanordelijkheden deelt hij niet. De heer ERNSTING voorziet dat de lockdown straks voorbij is en hij is benieuwd of er dan ook iets verandert voor het recht op demonstreren zoals dat voor de coronamaatregelen het geval was. Burgemeester HALSEMA beluistert deels dezelfde vragen bij de heer Van Schijndel als vorige week. De heer Veldhuyzen vraagt om een stappenplan. Zodra er

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

beperkingen worden opgeheven, kijkt het college direct naar welke demonstratiebeperkingen kunnen worden verminderd. Ze benadrukt nog eens dat er in Amsterdam veel meer wordt toegestaan dan elders bijvoorbeeld het toelaten van 500 demonstranten. Ze kent geen klachten van onnodig politiegeweld. De ME is terughouden; de waterwerper sproeit of spuit van grote afstand. En uiteraard zijn er ook klachtenprocedures bij de politie. Politiegeweld is nooit mooi en daarvan wordt zo min mogelijk gebruik gemaakt. Afgelopen weekend waren er veel minder demonstranten; ze hielden zich beter aan de anderhalvemetermaatregel en ze stopten om 16.00 uur. Ook al hield men zich niet aan alle voorschriften, de demonstratie verliep binnen redelijke grenzen. Elke keer weer wordt de afweging van proportionaliteit gemaakt. Er geldt geen demonstratieverbod op het Museumplein en dat heeft ook nooit gegolden. Afgelopen zaterdag is er ook nog gedemonstreerd tegen de coupe in Myanmar en er was nog een andere demonstratie. Gaat het om meer dan 500 mensen, dan wordt verwezen naar het Westerpark. Over inzage in de politierapportage heeft ze al eerder toegelicht dat de politie is gebonden aan de verstrekkingsgronden en de raad kan die dus niet inzien. De heer VAN SCHIJNDEL wijst op de grondslag van het politieoptreden: ernstige vrees voor wanordelijkheden.

Voor de controle dient de raad te beoordelen of optreden gerechtvaardigd was. Hij hoopt dat de burgemeester er nog een keer goed naar wil kijken en dat in een brief wil toelichten. Burgemeester HALSEMA kan noch wil de politie dwingen die informatie te delen. De politie verschaft haar informatie op het moment dat er sprake is van schending van de openbare orde. Ze heeft haar eigen verstrekkingsgrondslagen. De burgemeester kan niet zo maar informatie beschikbaar maken. Het gaat veelal om mondelinge informatie. Ze zal de juristen de vraag voorleggen, daar waar verregaande bevoegdheden van de burgemeester zijn gebaseerd op politie-informatie die operationeel is en ontoegankelijk, of en wanneer er daarbij mogelijkheden zijn voor de raad om dat te controleren. Er is wel degelijk een wettelijke verplichting. Het demonstratierecht wordt niet ontnomen omdat er niet aan de kennisgevingsplicht is voldaan. Er is een kennisgevingsplicht maar voldoet men daar niet aan, dan wil dat niet automatisch zeggen dat de demonstratie niet wordt toegestaan. Ze heeft veel vragen al eerder beantwoord in de raad, ze heeft al zeen uitgebreide brief geschreven maar ze zal wederom een uitgebreide brief sturen over deze technische vragen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld; het punt wordt gepiept naar de raad van 26 mei. 8.

Raadsbrief inzake achtergrond en afwegingen die meespelen bij de inzet van politiepaarden en surveillancehonden (Levende Have) (ZD2021-001781) De heer VAN LAMMEREN memoreert de grove misstanden rond de training van politiehonden in 2018, 2019 en 2020. Hij is benieuwd of deze honden ook door de Amsterdamse politie worden gebruikt. In 2018 werd gezegd dat de mishandeling van de honden een incident zou zijn, maar dat blijkt niet het geval. De politie heeft zich uitgesproken tegen deze trainingsmethoden. De Partij voor de Dieren is überhaupt tegen de inzet van honden en paarden. Hij is benieuwd of er inmiddels een visie is op hoe de inzet van deze dieren de komende jaren gaat plaatsvinden en daarbij gaat het met name om de visie van het Amsterdamse korps. De signalen van de hondenmishandeling zijn structureel. Burgemeester HALSEMA laat het woord aan de heer Holla omdat de minister van Justitie en Veiligheid de politie in uitvoering heeft. De heer HOLLA licht toe dat de Amsterdamse politie een eigen hondenbrigade heeft. Die maakt onderdeel uit van alle hondenbrigades in Nederland. Er is gezamenlijk een kwaliteitsgroep die kijkt naar de opleiding en inzet van de honden. Er is afstand genomen

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

van de trainingscentra zoals in de uitzending vertoond en er wordt getoetst aan de gestelde normen. De Amsterdamse hondengeleiders kenmerken zich als grote dierenvrienden. Geweld door inzet van een politiehond wordt gemonitord. De inzet van honden heeft een groot preventief karakter. Ieder bijtincident wordt onderzocht op proportionaliteit. De hondenbrigade wordt niet afgebouwd. Wel wordt de toegevoegde waarde van de honden kritisch bekeken. Het is een specifiek gewelds middel. Hij kent zo geen alternatieven voor de inzet van speurhonden of bij het opsporen van bepaalde zaken. Bij de inzet rond geweldsincidenten kijkt de politie hier heel kritisch naar en ze stelt zich zeker terughoudend op. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Juridische Zaken 9. Vervolg beantwoording openstaande vragen inzake minnelijke regeling mevrouw Ait-Taleb en de twee artikelen in het NRC (ZD2021-001637) De heer KHAN is benieuwd of de burgemeester gaat kiezen voor moreel leiderschap of dat ze alles laat zoals het was. Kan de burgemeester iedereen en met name de ambtenaren ervan overtuigen dat het verleden zich niet kan herhalen? Daarom gaat het vandaag. Na de vrijspraak van Saadia Ait-Taleb heeft DENK vragen gesteld aan de burgemeester en netjes 8 maanden gewacht. Toen volgde het antwoord dat de gemeente zich wilde richten op de toekomst.

Maar daarvoor is het nodig dat men weet wat er in het verleden is gebeurd. De gemeente moet rechtzetten wat er is fout gegaan, maar het college wil geen onderzoek doen naar wat er zich heeft afgespeeld. Daardoor blijft de lezing uit de media overeind en die laat het meest lelijke gezicht van de gemeente zien waarbij cynische bestuurders er geen probleem mee hadden een moslimambtenaar te beschadigen. Een zweem van institutioneel racisme hangt boven de Stopera. Het college kan beter openheid van zaken geven. In plaats van schoon schip te maken ontbreekt de welwillendheid om de waarheid boven tafel te krijgen. Hij roept de burgemeester met klem op zich tegen de schijn te verzetten en op te komen voor alle slachtoffers en benadeelden. Voorts is hij benieuwd naar de garanties dat het verleden zich niet zal herhalen. De vrijspraak stamt van bijna een jaar geleden, maar de raad heeft nog altijd niet gehoord hoe de burgemeester dit in het vervolg gaat voorkomen. Hij wil absoluut weten wat de reden van het strafontslag is geweest. Wijlen burgemeester Van der Laan heeft destijds gezegd dat hij daar zijn redenen voor had. Voorts wil hij weten of de burgemeester het bestaan van de grijze campagne erkent.

Het college ziet geen reden om het initiatief tot een gesprek met de vlogger te nemen, maar het college heeft deze persoon overtuigd dat hij zou worden beschermd en het tegenovergestelde is gebeurd. Ook de vlogger bleek onschuldig. Hij zit nu al jarenlang met PTSS thuis. Stuitend. Hem is nooit gevraagd hoe het eigenlijk met hem gaat. De menselijkheid is zoek. De heer BOOMSMA heeft moeite met de zware beschuldigingen die de heer Khan nu uit. Hij beschuldigt een burgemeester die inmiddels is overleden; hij spreekt over racisme. De huidige burgemeester moet de zweem en indruk nu wegnemen terwijl de heer Khan zelf voortdurend die indruk vestigt. Hij roept de heer Khan op hiermee op te houden. De heer KHAN roept de heer Boomsma op zijn werk als controleur van de macht te doen. Deze berichten zijn in de media verschenen. Getuigenissen zijn in de kranten gepubliceerd. Het zijn die beschuldigingen die hij nu overneemt en hij wil weten of die kloppen. Ook de heer Boomsma zou in de waarheid moeten zijn geïnteresseerd. Dat is de taak van een raadslid. De gemeente staat op een kruispunt. Hij is benieuwd of de burgemeester een andere koers inslaat. Er ligt ook een verantwoordelijkheid bij de raad. Hij roept de raad op kritisch te zijn en zich te laten horen.

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

De heer FLENTGE is benieuwd welke politieke consequentie de heer Khan trekt nu hij zulke zware beschuldigingen uit. De heer Khan stelt niet alleen vragen, maar neemt ook een harde stelling in en daarin is hij wel heel stellig. Het is hem onduidelijk wat de heer Khan nu precies aan het doen is. De heer KHAN wacht eerst de beantwoording van de burgemeester af. De verantwoordelijke bestuurders zijn er niet meer. Hij wil de waarheid boven tafel krijgen. Zonder antwoorden blijven de mediaberichten overeind. Het Amsterdamse bestuur staat op een kruispunt en hij roept de burgemeester op voor moreel leiderschap te kiezen. De politieke erfenis uit het verleden laat zich niet veranderen, maar de toekomst wel. De heer WIJNANTS hoort dat de heer Khan van alles door elkaar haalt: feiten, insinuaties, beschuldigingen, context, leiderschap en wat dies meer zij. Dat plaatst hij allemaal in de context van krantenartikelen en verdachtmakingen. Dat is bijzonder kwalijk. De heer Khan is niet geïnteresseerd in waarheidsvinding. Hij dient zich veel terughoudender op te stellen: eerst vragen wat er feitelijk is gebeurd en alle verdachtmakingen voor zichzelf te bewaren. De heer KHAN werpt al deze insinuaties verre van zich. Hij staat achter zijn woorden. Hij herinnert zich nog een debat waarbij de VVD nog voor aanvang van het debat een motie van wantrouwen aankondigde.

Zover wil hij helemaal niet gaan. Hij wil weten wat de waarheid is en of de burgemeester naast hem staat. Anders blijven de beschuldigingen in de mediaberichten overeind. De heer ERNSTING begrijpt de woorden niet ‘dat de beschuldiging blijft staan’. Het strafontslag is ingetrokken; een schadevergoeding is uitgekeerd; schuld is bekend. Daarover is vorig jaar het debat gevoerd. Gesprekken met ambtenaren zijn geopend. Over welke beschuldiging gaat het dan? De heer KHAN weet dat het strafontslag niet is ingetrokken. De beroepsprocedure is teruggetrokken. Hij heeft de burgemeester gecomplimenteerd met het feit dat er een akkoord was bereikt. Hij heeft een hele lijst met vragen. De vragen van augustus worden niet beantwoord. Hij kan nog veel meer vragen stellen. Hij wil weten hoe het mogelijk is dat geheime informatie wordt doorgespeeld aan journalisten terwijl het college zegt dat er niets ergs is gebeurd. De heer ERNSTING begrijpt die vragen wel, maar er zijn afspraken gemaakt. De heer Khan projecteert het alsof mevrouw Ait-Taleb beschuldigd zou blijven worden maar dat is helemaal niet het geval. Erkend is dat ze geen schuld had en daarom is er een schadevergoedingsregeling afgesproken. De heer KHAN kent nu het eind van het proces maar hij wil weten hoe het proces is begonnen en wat er in de tussentijd allemaal is gebeurd.

De uitspraken in deze commissie vormden het startschot van het drama. Ambtenaren die nu in de organisatie werken moeten niet het gevoel krijgen dat zij straks het slachtoffer kunnen worden. Meer dan 40 ambtenaren voelen zich niet veilig meer bij de gemeente Amsterdam. Hij is benieuwd naar de garanties dat dit zich niet meer gaat herhalen. De heer BOOMSMA vindt het buitengewoon heftig wanneer iemand ten onrechte wordt beschuldigd. Dat veroorzaakt veel ellende. Het is goed dat dat wordt hersteld hoewel veel zaken door die zogeheten grijze campagne erg gecompliceerd lagen omdat er niets zwart op wit stond. Hij ziet geen aanwijzingen dat er bij de voormalig burgemeester sprake was van institutioneel racisme laat staan dat hij doelbewust iemand tot zondebok wilde maken omdat ze moslima is. Er is geen enkele reden om dat te suggereren. Burgemeester HALSEMA staat in dubio over het antwoord dat ze de heer Khan zou moeten geven. De heer Khan weet dat ze het afgelopen jaar een aantal betekenisvolle

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

stappen heeft gezet zowel in de richting van mevrouw Ait-Taleb zelf, in de richting van de groep van 40 die aangeeft zich nu niet onveilig te voelen, maar dat ze zich onveilig zijn gaan voelen door die zaak. Dat alles is uitgebreid met de raad gewisseld net als de aanscherpingen in het personeelsbeleid. Het integriteitsbeleid is aangepast deels op initiatief van de raad. Nu wordt het debat op een toon gevoerd alsof de burgemeester de heer Khan op geen enkele manier serieus neemt. Dat is stuitend vooral omdat de heer Khan suggereert dat de gemeente mevrouw Ait-Taleb onrecht aandoet zolang er geen volledig onderzoek wordt gedaan. Met mevrouw Ait-Taleb zelf is afgesproken geen uitlatingen meer te doen in deze zaak en dat beide partijen zich houden aan de verklaring die gezamenlijk is opgesteld. Dat is niet omdat men onnodig geheimzinnig wil doen, maar omdat iedereen zich op de toekomst wil richten. In de raad van 3 december heeft de burgemeester al aangegeven niet met de raad over kwesties van individuele ambtenaren te willen spreken. Het leed is groot en niet in het minst omdat het overal is gaan rondzingen en de naam Ait-Taleb overal bekend is geworden. Dat heeft jaren leed veroorzaakt. Dat mag niet meer voorkomen. Ze vindt het onbegrijpelijk dat de heer Khan nu opnieuw hetzelfde wil doen.

Graven, ambtenaren schaden, en dat in een periode waarin de belangrijkste speler er niet meer is. De burgemeester heeft geprobeerd het leed te verzachten dat in die periode is ontstaan. Ze heeft gesproken met de ambtenaren die geschaad zijn. Ze heeft aanscherpingen aangebracht in het integriteitsbeleid, in het personeelsbeleid. Er is tot een vergelijk gekomen met mevrouw Ait-Taleb. Dat is leiderschap. Afsluiten en proberen het leed te repareren en maatregelen te treffen waardoor het in de toekomst niet meer voorkomt. De heer KHAN hoort de aanpak die er is geweest en die is ook goed. Maar tot nu toe is niet eenmaal aan de vlogger gevraagd hoe het met hem gaat. Het college weet niet eens dat hij lijdt onder PTSS sinds deze zaak. Er zijn geen excuses geweest. Burgemeester HALSEMA stelt vast dat de heer Khan zich enerzijds opwerpt als beschermer van ambtenaren maar tegelijkertijd de medische gegevens van een betrokkene in de publiciteit brengt. Dat vindt ze stuitend. Een gesprek met de vlogger kan plaatsvinden. De heer KHAN wil dit punt doorgeleiden naar de raad om een raadsenquête aan te kondigen. Burgemeester HALSEMA vindt het lastig te reageren op zulke ongesubstantieerde beschuldigingen als ‘er is racisme’. Goed parlementariërschap vergt dat er bij dergelijke verwijten meer moet zijn dan krantenartikelen.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken; dit punt gaat door naar de raad. 10. Kennisnemen van de raadsbrief Openbaarheid (ZD2020-014559) De heer VAN LAMMEREN heeft een opmerking van de orde. Hij verzoekt zowel de commissie als de voorzitter er alert op te blijven dat er via de voorzitter wordt gesproken. De heer BOOMSMA denkt dat er nog veel verbetering valt te behalen bij die openbaarheid. Dikwijls worden termijnen niet behaald; rechtszaken worden dan verloren. Dat is zonde van alle middelen. Wobverzoeken vergen veel tijd. Het worden er steeds meer en ze worden bovendien complexer. Hij kent burgers die soms meer dan twee jaar wachten op een reactie. Dan moet er toch meer capaciteit worden vrijgemaakt om dat te doen slagen. Hopelijk lukt het snel om alle Wobverzoeken te publiceren. Een openbaar overzicht van alle lopende Wobverzoeken zou plezierig zijn. De Wobverzoeken zijn verplaatst naar de website van het raadsarchief maar daar zijn ze veel moeilijker te doorzoeken. Hij ziet die zipfunctionaliteit graag toegevoegd. Het moet voor raadsleden mogelijk zijn geheime

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

stukken in te zien. Dat vergt geen aparte besluitvorming. Er is veel vertraging bij beslissingen op een bezwaar tegen een Wobbesluit. De heer Boomsma oppert dat uit te besteden aan een externe commissie van bezwaar. Dat is dan ook gelijk onafhankelijker. Het initiatiefvoorstel van de heer Ceder rept over het vierogenprincipe en de heer Boomsma hoort graag of daar al vooruitgang is geboekt. De heer HOFLAND denkt dat de richting van de brief goed is: zoveel mogelijk openbaar maken maar het is wel lastig alles bij te benen. Een oplossing daarvoor kan zijn zelf actief documenten openbaar te gaan maken. Of dat lukt, is de vraag. De brief biedt een opening voor een openbaarheidssessie in het college. Het lijkt hem verstandig dat met de raad te doen. Amsterdam wil met het archief vooroplopen, maar die functie is lange tijd helemaal niet goed geweest. De beste van de wereld zijn hoeft niet maar hij zou wel willen afspreken welk niveau Amsterdam snel kan behalen. Voorts dient de gemeente actief meer openbaar te maken en wat dat dan is, moet van te voren met elkaar worden besloten. De persoonlijke beleidsopvattingen of het intern beraad vormen niet de enige grond voor weigering volgens de burgemeester. Dat gebeurt altijd in combinatie met een andere grond. Daarin loopt Amsterdam voor.

Hij is benieuwd of die persoonlijke beleidsopvatting wel de enige grond kan zijn om een deel in een stuk weg te lakken. Dan zou de gemeente beter vaker artikel 11 lid 2 kunnen gebruiken, dus de persoonlijke beleidsopvatting wel aangeven maar ervoor zorgen dat die niet naar een persoon herleidbaar is. Hij zou willen bespreken hoe structurele problemen naar boven kunnen komen. Landelijk ligt er een voorstel voor een commissie met journalisten en wetenschappers die in een ombudsfunctie verschillende Wobverzoeken bekijken om structurele problemen boven tafel te krijgen. Amsterdam zou naar een manier moeten zoeken om die structurele problemen helder te krijgen. De heer BOUTKAN vindt die transparantie in beleidsstukken ontzettend belangrijk. Dat is heel erg nodig voor het vertrouwen en voor ordentelijke besluitvorming. Dat raakt aan de discussie over participatie en aan de bredere discussie over macht en tegenmacht. Als zaken niet snel genoeg gaan, komt er een onderzoek naar de geheimhoudingscultuur. De brief geeft inzage in de voortgang maar tegelijkertijd is het heel veel werk en ontbreekt de concreetheid. Er wordt een inventarisatie gemaakt van wat er verder nodig is. Hij hoort ook graag wat de concrete tijdlijnen zijn, welke concrete middelen nodig zijn en of de raad een compleet implementatieplan kan krijgen.

Die Wobverzoeken zijn heel belangrijk en helder is dat de afhandeling daarvan bijzonder complex is. Maar de gemeente moet toch voldoen aan de wettelijke termijnen. De heer VAN LAMMEREN is blij met de brief. Er zijn veel relevante vragen gesteld. Onlangs zijn de Wobverzoeken van De Meervaart toegekend; die komen in batches binnen. Hij heeft vernomen dat de ambtenaren zelf bekijken wat er eventueel zou moeten worden ingestuurd. Dat wordt verzameld en doorgestuurd. De vraag is dan of er geen generieke aanpak zou moeten zijn waarbij een Wobcoördinator bepaalt wat er wel of niet moet worden doorgestuurd. Burgemeester HALSEMA is blij dat de brief goed is ontvangen hoewel niet iedereen tevreden is over de wijze waarop de Wobprocedures verlopen. Termijnen worden overschreden. Aan het wegwerken van de achterstanden wordt hard gewerkt maar dat valt toch tegen. Er zijn heel veel Wobverzoeken. De gemeente is een grote organisatie waarbij in het verleden Wobverzoeken bij de diensten werden uitgezet die het dan inhoudelijk afhandelden. Getracht wordt nu het proces meer te centraliseren. Die nieuwe werkwijze start 1 mei. Tot en met de zomer wordt extra mankracht ingezet om de achterstanden weg te werken juist bij die onderdelen waar veel verzoeken liggen. De gemeente kijkt daarbij naar Utrecht dat op Amsterdam voor loopt en weet het sneller te organiseren dan Amsterdam tot dusver.

Net als daar is hier een informatiecommissaris aangesteld en er wordt getracht te werken in de geest van de open overheid. De Wobbesluiten zijn openbaar. Er wordt aan gewerkt om ook alle Wobverzoeken openbaar te maken. Is het zo ver, dan deelt de burgemeester dat de raad mee. Aan de klankbordgroep is gevraagd te discussiëren over de openbaarheidsambities, over het

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

implementeren van de Wet open overheid en over de manier waarop dat in praktijk wordt gebracht. In het stadsarchief zijn zaken nu moeilijker te vinden. Het archief is uitgerust met een online viewer waarmee de gebruiker direct toegang heeft tot de bestanden zonder ze eerst te hoeven downloaden. De viewer heeft een nieuwe functionaliteit die onderzoek via het scherm vergemakkelijkt maar de functionaliteit is lastig te integreren in de huidige omgeving met meer dan 35 miljoen bestanden. Het is niet meer mogelijk een zipbestand te openen en dat is dus niet erg gebruiksvriendelijk. De burgemeester zal dit schriftelijk nader toelichten. Gaat het om het vierogenprincipe, dan is dat opgenomen in de werkinstructies die voor de gehele gemeente gelden. De persoonlijke beleidsopvatting geldt niet als enige grond bij een heel document maar ook niet bij opvattingen in documenten weergegeven. De burgemeester zou geen angstcultuur in de ambtelijke organisatie willen hebben. Om die reden zijn persoonlijke beleidsopvattingen niet openbaar. Ambtenaren kunnen zich dus uiten maar weten zich beschermd door het bestuur dat ervoor zorgt dat zij niet worden aangevallen. Tijdlijnen en een concreet implementatieplan is wenselijk, maar telkens weer blijken zaken trager te verlopen dan aanvankelijk voorzien. De gemeente heeft de dure plicht zich aan de wettelijke termijnen te houden.

De burgemeester stelt voor per 1 mei als de nieuwe werkwijze in gang wordt gezet, tijdslijnen vast te stellen en een implementatieparcours. Een Wobcoördinator verzamelt bijvoorbeeld de stukken inzake De Nieuwe Meervaart en beoordeelt vervolgens welke documenten openbaar moeten worden gemaakt. In het verleden was het zo dat ambtenaren bij alle diensten de documenten verzamelden. Nu is er een stedelijk team waarbij een aantal informatiebeheerders de inhoudelijke ambtenaren ondersteunen bij het inzamelen van documenten. Dat moet een uniforme werkwijze worden. Tot slot de vraag over een externe, onafhankelijke commissie van bezwaar. Eerder heeft de burgemeester al toegezegd de juridische functie van de gemeente nog eens door te lichten. In mei/juni komt ze met een stuk hierover en ook over de vraag of er wel of niet een externe commissie moet komen. Er is apart collegebesluit nodig om geheime stukken voor de raad ter inzage te leggen. Dat neemt ze nog mee in de brief die is toegezegd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Handhaving en Toezicht 11. Kennisneming nadere toelichting over afspraken om slapende dak- en thuislozen niet te beboeten. (ZD2021-002329) De heer VELDHUYZEN bedankt de burgemeester hoewel het laatste woord nog niet gezegd is over deze kwestie. Hij blijft de zaak kritisch volgen.

De burgemeester heeft sinds januari recht gedaan aan haar titel beschermvrouwe van dak- en thuislozen. Mevrouw DE FOCKERT bedankt voor de uitwerking van de motie. Mogelijk zijn er toch nog boetes uitgedeeld voor buitenslapen na het aannemen van de motie. Ze is benieuwd om hoeveel boetes het dan gaat, of ze kunnen worden kwijtgescholden en of ze worden aangegrepen voor toeleiding tot de zorg. Ze is blij dat er 2 noodbedden bij komen. Burgemeester HALSEMA is blij met de aandacht voor de buitenslapers. Het heeft ertoe geleid dat er inmiddels een werkwijze is die op ieders instemming kan rekenen. In de brief is opgenomen dat de afhandeling van de motie vertraagd was mede doordat er een werkwijze moest worden ontwikkeld die recht doet aan de motie. Daardoor zijn er in 2020 nog boetes uitgedeeld voor buitenslapen. Het gaat om een onbekend aantal. Vanaf 1 januari 2020 heeft de politie alle boetes geseponeerd en dat geldt ook voor overgedragen zaken aan het ministerie. Ze verwacht geen problemen. Mochten er al boetes zijn betaald, dan krijgt men het betaalde bedrag terug. De boetes van TOR zijn wel opgelegd

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

maar niet geïnd. Gaat het buiten slapen gepaard met het veroorzaken van overlast, dan kunnen er wel degelijk boetes worden opgelegd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 12. Initiatiefvoorstel van de leden Ceder en Boutkan getiteld Week van de mensenhandel (ZD2020-014856) De heer VAN DEN HEUVEL is heel blij met de positieve bestuurlijke reactie. Op twee punten wordt het voorstel aangepast omdat het voor een deel al op een andere manier in uitvoering is. Mooi dat er in Amsterdam op deze manier aandacht is voor dit thema. Het gewijzigde voorstel komt naar de raad. De heer BOUTKAN bedankt het college voor zijn positieve reactie. De aandacht voor de bestrijding van mensenhandel is heel terecht. Amsterdam moet een uitbuitingsvrije stad worden. Mevrouw DE FOCKERT complimenteert de indieners van het voorstel dat GroenLinks van harte zal steunen. Ze is benieuwd of het college een beeld heeft van welke scholen deze programma’s inzetten of juist niet. Er zijn veel verschillende programma’s en ze heeft behoefte aan een overzicht van alle programma’s op dit onderwerp. Burgemeester HALSEMA is blij met het voorstel. Enkele details waren niet nodig omdat die al zijn opgenomen in andere programma’s en het is fijn als dat wordt aangepast.

Informatie over welke scholen wel of niet meedoen aan de verschillende programma’s kan de burgemeester niet direct aanleveren. Vanuit het programma Amsterdammerschap wordt aandacht gevraagd voor genderdiversiteit vanuit de GGD-aanpak Gezonde school. Er zijn inderdaad veel initiatieven. De burgemeester heeft het strategieteam gevraagd de initiatieven bij elkaar te zetten met daarbij de aantekening waarop nog wat sterker moet worden ingezet. Dat overzicht verschijnt binnenkort. De VOORZITTER concludeert dat een aangepast initiatiefvoorstel op 26 mei in de raad kan worden behandeld. 13. Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Perspectief voor de Amsterdamse horeca’ van het lid Martens (ZD2021-003477) De heer WIJNANTS is blij met de bestuurlijke reactie. Het voorstel is inmiddels ingehaald door de realiteit en daarmee is behandeling van het voorstel niet zinvol meer. Veel zaken zijn al gaande. De VVD trekt dit voorstel derhalve terug. Hij roept iedereen op oog te houden voor de horeca. Ook burgemeester HALSEMA is blij met alle aandacht voor de horeca. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende aan de orde is geweest. 14. Uitwerking proef gerichte wapencontroles (ZD2021-004181) De heer HOFLAND heeft weinig verwachtingen van de veiligheidswinst bij preventief fouilleren. Het legt zwaar beslag op de beschikbare politiecapaciteit.

Om het messengebruik tegen te gaan heeft D66 telkens haar akkoord gegeven, maar nu zijn er

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

toch wel heel veel bezwaren. Het legt een groot beslag op de politiecapaciteit. Er is gezien het aantal controles geen sprake meer van een proef. Door de gebiedskeuzes is het gevaar van etnisch profileren groot. Waarnemers ontbreken. Een heldere onderzoeksopzet met een nulmeting ontbreekt. D66 kan het voorstel niet steunen wanneer het niet wordt gewijzigd. Mogelijk komt D66 met een motie voor een drastische wijziging. Een aangepast voorstel wil D66 met een open blik beoordelen. Hij piept dit punt naar de raad. De heer WIJNANTS spreekt zijn teleurstelling uit over de reactie van D66. Hij is benieuwd hoe het voorstel zou moeten worden aangepast zodat D66 het wel kan steunen. Nu lijkt het zo alsof D66 dit gewoon niet wil. Hij is ook benieuwd naar die motie. De heer HOFLAND heeft net een hele reeks aanpassingen genoemd. Hij vindt de proef absoluut niet kleinschalig. Het zal bovendien veel politiecapaciteit kosten. D66 is sceptisch kritisch. De proef komt niet tegemoet aan de bezwaren zoals D66 die vooraf al heeft geschetst. De heer WIJNANTS staat niet te juichen maar is wel positief. Er lopen in Amsterdam jongeren rond met messen en vuurwapens en daarom wil de VVD hiermee aan de slag gaan. Dat is nodig om dit Amsterdamse probleem aan te pakken. Wachten totdat de coronacrisis voorbij is, is eigenlijk geen optie. Dat zou zijn omdat fouilleren op anderhalvemeter moeilijk wordt.

De heer HOFLAND hoort dan graag wat een proef mag kosten qua politiecapaciteit. Het gebrek aan effectiviteit is helder. De heer WIJNANTS legt uit dat het erom gaat een effectieve inzet te plegen om het wapenbezit onder jongeren tegen te gaan. En dat legt inderdaad beslag op de capaciteit van de politie en handhavers, maar die stap is wel noodzakelijk. Er is nog nooit zo’n proef geweest dus de heer Hofland kan niet zeggen dat het niet effectief is. De pilot is om te kijken of het werkt. Er is ook wel degelijk ruimte voor waarnemers bij deze pilot. Op deze manier is het nog nooit geprobeerd. Desgevraagd legt hij uit dat de proef een succes is wanneer een aantal punten wordt geadresseerd: de impact op de politiecapaciteit versus het aantal gevonden wapens, het aantal meldingen over etnisch profileren, het algehele gevoelen van de aanwezige waarnemers. Dat is deels een objectieve weging maar deels ook een subjectieve weging. Het totaal zal iets zeggen over de daadwerkelijke effectiviteit van deze proef. De heer ERNSTING wijst erop dat het effect van preventief fouilleren heel erg beperkt is op het aantal wapens in de stad. De heer WIJNANTS weet dat pas op het moment dat het wordt geprobeerd. Dat valt op voorhand niet te zeggen. Hij wil dit proberen en zien wat de opbrengst is. De heer FLENTGE is niet erg positief over het stuk.

Hij heeft vijf stadsdeelvoorzitters gebeld over deze kwestie. Ze zijn niet positief, wel genuanceerd. Ze zien die vraag niet vanuit de wijk, noch vanuit de wijkagenten of de jongerencoaches. Het is te veel top-down bedacht. Het is gebaseerd op cijfers vanuit een computermodel. Als de moeders in Zuidoost het willen, wordt het een ander verhaal. De afgelopen maanden heeft de heer Flentge zich coöperatief getoond; hij staat er immers pragmatisch in. In Noord is er een huis waar regelmatig wapengeweld is. Dat zorgt voor bepaalde cijfers voor zo’n wijk. Ga je die hele wijk controleren, dan zorgt dat voor een heel onrustig gevoel in de wijk. Geen ideaal middel dus. Het vergt veel politie-inzet maar het effect zou nog wel eens kunnen tegenvallen. De heer MBARKI sluit zich aan bij de woorden van de vorige sprekers. Er is al veel gedebatteerd over dit middel. Het probleem van wapengebruik en wapenbezit vraagt om

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

een integrale aanpak. Het vraagt om repressie maar zeker ook om preventie: voorlichting (op scholen), perspectief bieden in wijken waar dat nodig is, het veiligheidsgevoel van jongeren vergroten, vroeg risico’s signaleren met aanpakken zoals de PIT en de top-400. En misschien is er meer nodig, bijvoorbeeld wapengerichte controles. Uiteindelijk staat de PvdA open voor een pilot. Deze actie kan bijdragen aan de integrale aanpak. Wel moeten er waarborgen zijn bijvoorbeeld om het risico van etnisch profileren uit te bannen. Onafhankelijke waarnemers kunnen daarbij een rol spelen en kunnen onafhankelijk rapporteren aan de raad. In dat onderdeel is hij teleurgesteld. De raad kan mee maar dat kan altijd. Bovendien is de raad niet onafhankelijk. Hij verzoekt de burgemeester nog eens goed naar het voorstel te kijken. Hij hoort graag of deze vijf wijken echt nodig zijn om een goede evaluatie te kunnen maken en hoe de keuze voor deze vijf tot stand is gekomen. De heer VAN DEN HEUVEL wijst erop dat raadsleden een derde persoon kunnen meenemen. Hij is benieuwd of dat een werkbare oplossing zou kunnen zijn voor de PvdA. De heer MBARKI wil de waarborg zodanig inbouwen dat die onderdeel is van de pilot. Dan wordt dat bij de evaluatie meegenomen en dan kan de raad er politieke duiding aan geven. Hij ziet graag een onafhankelijk waarnemer met voldoende distantie.

De heer ERNSTING benadrukt het belang van het tegengaan van wapenbezit onder jongeren, maar GroenLinks is geen voorstander van het instrument preventief fouilleren. Het is niet effectief genoeg; het maakt een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en de lichamelijke integriteit van heel veel mensen; het kan stigmatiserend werken en het risico van etnisch profileren ligt op de loer. Dat is geen wantrouwen naar de agenten toe, maar het risico is het gevolg van het instrument omdat algehele aselectiviteit niet bestaat. Eerder heeft de burgemeester diverse zaken toegelicht rond preventief fouilleren 2.0 met diverse extra waarborgen waaronder de aanwezigheid van waarnemers. Zelfs de waarborgen zijn nu weer anders. Hij hoort graag waarom die toezeggingen van een half jaar geleden nu zijn gewijzigd. De proef is niet kleinschalig; het gaat om hele buurten. Het verschil tussen deze werkwijze en de oude werkwijze is hem niet helder genoeg. Gaat de proef toch door, dan wil de heer Ernsting graag weten wat de rationale is voor de keuze van vijf gebieden. Daarbij speelt de mate van ervaren onveiligheid een rol. Daar horen wel kerngetallen bij. Waarschijnlijk zijn er veel meer gebieden die aan die criteria voldoen. Voorts is hij benieuwd volgens welke criteria er wordt geëvalueerd. Een subjectief veiligheidsgevoel vindt GroenLinks overigens een ingewikkeld criterium.

Als derde hoort hij graag of er een soort identificatieplicht is bij de controles en wat dat betekent voor ongedocumenteerden - en wat dat betekent voor kinderen van rond de 12, 14 jaar? En als laatste vraagt hij wat het staandehouden betekent voor de nieuwe VOG. De heer VELDHUYZEN kan niet begrijpen dat ondanks alle bezwaren over de gebrekkige effectiviteit en alle mogelijke andere middelen van de politie zoals de persoonsgerichte aanpak, nu toch het risico wordt genomen met deze omstreden en stigmatiserende methode. Strenge waarborgen zouden moeten voorkomen dat er zonder aanzien des persoons wordt gecontroleerd, maar die strenge waarborgen ziet de heer Veldhuyzen nergens terug. Het coalitieakkoord stelt dat etnisch profileren niet gebeurt in Amsterdam en GroenLinks zegt in haar verkiezingsprogramma dat er in Amsterdam geen privacybeperkende en racismegevoelige veiligheidsmaatregelen zijn zoals preventief fouilleren. Het voorkomt geen misdrijven. Daar is BIJ1 het roerend mee eens. De heer BOOMSMA vindt alle bezwaren zeer overdreven en begrijpt niet waarom anderen hier zo moeilijk over doen. De politie en de burgemeester doen er alles aan om zo veel mogelijk zorgvuldigheid te betrachten. Het wapenbezit onder jongeren is schrikbarend. Die wapenwedloop moet stoppen. Laat de proef van start gaan. Levert dat weinig op, dan is het ook duidelijk.

De heer VAN DEN HEUVEL heeft zich al die tijd kritisch maar open opgesteld jegens een eventuele proef met preventief fouilleren. De ChristenUnie kan de proef steunen

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

hoewel ze veel van de zorgen van de PvdA, van de SP en van GroenLinks wel begrijpt. Er komen veel signalen van moeders uit Zuidoost die er heel blij mee zouden zijn als er 20 wapens van de straat worden gehaald waardoor er 20 wapenincidenten minder zijn. Juist die totale politie-inzet met al die diverse instrumenten op allemaal verschillende gebieden zorgt gezamenlijk voor meer veiligheid op straat. Burgemeester HALSEMA wijst op de lange geschiedenis met preventief fouilleren. Destijds gold de proef voor een jaar en voor veel ruimere gebieden en werden er geen beperkingen gesteld in de aantallen acties die in een gebied konden plaatsvinden. Nu is de termijn echt veel korter. Ze neemt de genoemde bezwaren absoluut serieus. Preventief fouilleren is zeker geen wondermiddel; er is heel veel nodig om het wapengeweld terug te dringen: politieoptreden, interventies van Justitie en gemeentelijke maatregelen. Met de groepsaanpak, met de top-600, met de aanpak wapengeweld wordt het allemaal geprobeerd en dit is een aanvullende maatregel. Het gaat om een proef voor een korte periode met een scherpe begrenzing. De proef wordt onderzocht en dan kan de raad in gesprek over de effecten van die proef. Doorslaggevend voor de burgemeester is de effectiviteit. Het middel moet ook rechtvaardig zijn. Het middel moet proportioneel zijn alvorens te besluiten het middel vaker en langer te gebruiken.

De burgemeester heeft de raad nadrukkelijk tegemoet willen komen door niet zomaar de bevoegdheid van de driehoek te introduceren maar door met een proef te komen. De burgemeester is benieuwd onder welke condities de proef voor D66 wel acceptabel is. De periode is teruggebracht van een jaar naar drie maanden; dat vond de raad nog te lang en dat is nu 6 weken. En nog vindt D66 dat te lang. Ze is benieuwd wat dan wel acceptabel is. Dan het aantal actiedagen. Dat is nu vastgesteld op vijf omdat wel duidelijk moet worden of het nuttig is geweest of niet. Tot 2016 ging het om een onbeperkt aantal actiedagen in de stad gedurende een jaar dus er is een forse begrenzing aangebracht. Er is voor gekozen de raadsleden uit te nodigen als externe waarnemers en die mogen nog eens derden meenemen. Moet het anders, dan kan dat maar het aantal waarnemers moet wel binnen de perken blijven. Over de parameters kan uiteraard nog worden gesproken, maar het is en blijft een proef. De burgemeester begrijpt dat de heer Hofland dit piept naar de raad en ze zou graag horen of hij dan nieuwe beperkingen aan de proef wil stellen of dat hij op alle gronden de proef afwijst. Ze is het met de heer Wijnants eens dat het geen wondermiddel is. Met de huidige coronamaatregelen en de handhaving daarvan is uitvoering niet direct aan de orde want die anderhalvemetermaatregel vormt wel een praktische belemmering.

De stadsdeelvoorzitters zouden het oneens zijn met de proef. De burgemeester heeft de proef met de stadsdeelvoorzitters besproken, maar die gesprekken waren zeker niet afwijzend. Wel zijn er zorgen. In Zuidoost ligt het divers: de moeders willen het; de jongeren maken zich er zorgen over. In oost is met blij met de keuze voor de Dapperbuurt. In Noord maakt men zich zorgen over het Waterlandplein. Voor de proef wordt er echter informatiegestuurd gekeken en de keuze voor de buurt is afhankelijk van het wapengeweld dat er plaatsvindt, de aanwezigheid van wapens en pas daarna op grond van meer subjectieve overwegingen. De gemeente heeft er geen bezwaar tegen als er andere waarnemers zouden moeten komen dan de raadsleden en de door hen gekozen derden. Als de duur van zes weken voor GroenLinks onoverkomelijk is, dan wil de burgemeester best teruggaan naar een maand. De gebieden beslaan 3% en die zijn aanzienlijk verkleind ten opzichte van vroeger. Het verschil met de oude wijze van preventief fouilleren heeft de burgemeester al toegelicht. Getoetst wordt aan de criteria effectiviteit, rechtvaardigheid en proportionaliteit. De proef zal moeten leiden tot besluitvorming over het middel van gerichte wapencontroles. Er worden relevante data verzameld en OIS zal daarnaar onderzoek verrichten terwijl de proef loopt.

Daarbij gaat het om de hoeveelheid wapens die wordt gevonden, welke wapens, of er een effect is op het veiligheidsgevoel van burgers in de buurten en of er een ontwikkeling is van het aantal wapenincidenten. Op grond daarvan komt men tot een oordeel en dat oordeel zal de driehoek de raad voorleggen. Preventief fouilleren is geen opsporingsinstrument en het is ook geen repressiemiddel. Het is een controlemiddel en dat betekent dat er geen relatie bestaat tot

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

de legitimatieplicht. Worden er tijdens de fouillering wapens of drugs gevonden, dan ontstaat die legitimatieplicht wel. Dan is er immers sprake van een strafbaar feit en dan zal men zich moeten legitimeren. De proef richt zich dus niet op de controle van verblijfsdocumenten. Het grondgebied is echt beperkt en de buurten zijn gekozen op basis van informatie bij de politie en van de veiligheidsmonitor. De politie zal op basis van die cijfers een bestuurlijke rapportage aan de burgemeester moeten overhandigen op basis waarvan de burgemeester samen met de driehoek besluit of er voldoende aanleiding is voor dat preventief fouilleren. Daarbij wordt het aantal incidenten met wapenbezit of wapengebruik meegenomen. Subjectieve gegevens mogen nooit doorslaggevend zijn maar ze spelen wel een rol ná die objectieve criteria. De mate van zelfgerapporteerd slachtofferschap van geweld is ook nog een criterium. Het enkele feit dat een burger tijdens een controle wordt gefouilleerd heeft geen enkel gevolg voor justitiële documentatie en dus ook niet voor een eventuele Verklaring omtrent gedrag. Het bezit van wapens kan wel gevolgen hebben voor een VOG want dan is er een strafbaar feit ontstaan. De burgemeester is benieuwd naar de tweede termijn. Ze wijst erop dat in andere steden de driehoek vanuit zijn bevoegdheid die beslissing neemt.

Ze heeft heel veel zorgvuldigheid willen betrachten richting de raad door de proef opnieuw te bediscussiëren. De heer ERNSTING heeft begrepen dat ook het aantreffen van drugs reden kan zijn voor een strafrechtelijke vervolging. Geldt dat ook voor wiet? Of alleen voor harddrugs? De heer HOLLA is nu negen maanden in Amsterdam en hij is geschrokken van het aantal wapenincidenten en het wapenbezit. Gaat het om rijden onder invloed, dan positioneert de politie zich op plekken rond uitgaansgebieden, controleert daar automobilisten en treft uiteindelijk maar enkele mensen aan die hebben gedronken. Het effect van die alcoholcontroles is wel dat veel meer bestuurders zich aan de regels houden. Het middel preventief fouilleren is natuurlijk veel ingrijpender. Alle incidenten rond wapenbezit worden uitgebreid onderzocht. De politie heeft het idee dat het signaal van preventief fouilleren dat naar jongeren uitgaat, groot is. Het moet uiteraard heel zorgvuldig worden uitgevoerd want het gaat ook om de legitimiteit van de politie zelf. Dus prima dat er waarnemers bij zijn. De flexibiliteit tijdens zo’n actie vergt wel dat het aantal waarnemers acceptabel en werkbaar is. Bij de persoonsgerichte aanpak is ook aandacht voor wapenbezit en -gebruik, maar de scope is daarmee te beperkt. De politie is absoluut bereid capaciteit vrij te maken.

Heeft iemand voor eigen gebruik softdrugs bij zich, dan wordt daar niet tegen opgetreden. Dan gelden de richtlijnen van het Openbaar Ministerie en vindt er geen registratie plaats. De heer HOFLAND heeft het voorstel echt met een positieve, open grondhouding gelezen en hoewel het voorstel al eerder is teruggenomen, ligt de waslijst aan bezwaren er nog wel. Vijf buurten, zes weken, vijf keer per buurt is te grootschalig. Bijna alle aangewezen gebieden hebben een hoog percentage bewoners met een migratieachtergrond waardoor de kans op etnisch profileren wordt vergroot. De waarborgen tegen etnisch profileren ontbreken. Daarbij denkt hij aan het handelingskader of technische hulpmiddelen. Objectieve waarnemers ontbreken. Een heldere onderzoeksopzet met een nulmeting ontbreekt waarbij de politiecapaciteit wordt afgewogen tegen de effectiviteit. Hij denkt aan één proef, één buurt, twee weken. Een gemiddeld percentage bewoners met een migratieachtergrond. Detectiepoortjes. Wél die objectieve waarnemers. En een onderzoeksopzet waarbij onafhankelijk wordt gecheckt of de politiecapaciteit opweegt tegen de effectiviteit. De heer VELDHUYZEN is benieuwd wat de burgemeester gaat doen wanneer D66 een motie indient en een meerderheid krijgt. BIJ1 is principieel tegen. Er wordt nu iets geprobeerd dat al heel vaak is geprobeerd maar waarvan is gebleken dat het niet effectief

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

is maar wel stigmatiserend. De politiecapaciteit kan echt beter worden ingezet. De proef is het risico niet waard. Er zijn genoeg serieuze onderzoeken gedaan. De heer ERNSTING heeft zijn principiële bezwaren een half jaar geleden al geuit. Nu zijn de voorwaarden weer veranderd en daardoor zijn de bezwaren nu nog wat sterker. GroenLinks is geen voorstander van deze proef. Die effectiviteit is al veel besproken maar die staat niet in verhouding tot dit middel. De heer VAN LAMMEREN wijst op zijn verkiezingsprogramma: de Partij voor de Dieren staat geen preventief fouilleren toe. Hij zou wel aan de politie willen overlaten hoe die het meest efficiënt haar eigen capaciteit inzet. De heer MBARKI heeft de burgemeester gehoord over zijn bezwaar aangaande de waarnemers. Er moet een onafhankelijke club waarnemers bij en raadsleden kunnen daarbij aansluiten. Die onafhankelijkheid is belangrijk om later goed te kunnen evalueren. Als de waarnemers worden geborgd is de PvdA bereid te kijken naar deze proef. De PvdA ziet de proef in het kader van het grote geheel. De heer WIJNANTS onderschrijft de woorden van de heer Mbarki. Het zou goed zijn om nog eens aandacht te besteden aan die onafhankelijke waarnemers. De effectiviteit en de proportionaliteit van dit middel moet worden bekeken en op basis daarvan kan dan een conclusie worden getrokken.

Hij roept op geen principiële standpunten in te nemen maar op basis van een gewogen en verstandige manier hiernaar te kijken. Met de Amsterdamse waarborgen moet de gemeente dit echt gaan proberen. Het doel is de bestrijding van wapenbezit onder jongeren en dat doel steunt de gehele raad. Burgemeester HALSEMA kent alle kritiek. Zelf is ze ook heel kritisch geweest maar ze is ook wel nieuwsgierig of het instrument zich kan verbeteren. Niet voor niets wordt nu gekozen voor een proef waarbij wordt onderzocht of het middel effectiever, proportioneler en rechtvaardiger kan zijn dat het in het verleden was. Is dat niet het geval, dan is het einde verhaal. Is dat wel het geval, dan is er opnieuw een gesprek. Ze hoopt dat dit pragmatische uitgangspunt over een instrument van de driehoek een open ontvangst krijgt – juist omdat de driehoek zo secuur met de raad omgaat. De politie zelf zegt dat dit lukt vanuit de capaciteit. Wapengeweld zelf kost heel veel politiecapaciteit. Etnisch profileren mag bij geen enkel politieoptreden. Toch kan politieoptreden niet afwezig zijn in buurten waar migranten wonen. Ze wijst nogmaals op het informatiegestuurd optreden. Er wordt gehandeld op basis van de feiten en niet op basis van vooroordelen. Eén buurt, één week, dat levert te weinig onderzoeksmateriaal op.

Voor de raad zet de burgemeester op papier hoe ze onafhankelijkheid van de waarnemers denkt vorm te geven. Ideeën zijn welkom. Vanaf de eerste keer dat de hoofdcommissaris verzocht preventief fouilleren te gaan invoeren is er een discussie ontstaan die tot deze proef heeft geleid. De proef is in samenspraak met de driehoek geleidelijk geprofessionaliseerd en uitgewerkt. Als de raad per motie zegt dat ze deze proef niet wil, dan wijst ze erop dat ze uiterst zorgvuldig heeft willen handelen richting de raad met deze bij wet vastgestelde bevoegdheid van de burgemeester en van de driehoek. Op de stemming loopt ze niet vooruit. De heer HOLLA licht nog toe dat dit in de aanpak van criminaliteit in de top-3 staat. Daarbij gaat het om planbare activiteiten en daaraan wil de politie zeker invulling geven. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Het punt gaat naar de raad van 26 mei voor een middellange tot lange behandeling. 15. Actieplan foute overnames (ZD2021-004016)

Concept Raadscommissieverslag, 8 april 2021

De heer WIJNANTS ondersteunt dit goede plan van harte. De situatie is nu acuut; er is nu een risico op het plaatsvinden van foute overnames. In het plan mist hij de urgentie en de doorzettingsmacht om er nu mee aan de slag te gaan. Wanneer zijn de signaalbehandelaar en de projectorganisatie gereed en wanneer gaan die aan de slag met de signalen? Wat wordt hun bevoegdheid? Welke instrumenten zet de burgemeester in bij het vermoeden van een foute overname? Dus niet volgend jaar maar nu. De heer MBARKI onderstreept die urgentie. Met de hele hoge huren in de stad kan het bijna niet zo zijn dat een ondernemer kan overleven. Wellicht kan de burgemeester ingaan op die urgentie want dit is het moment om met fout geld in te stappen. Burgemeester HALSEMA deelt de urgentie. De foute overnames vinden nu plaats maar er zijn nog geen concrete signalen binnengekomen. Het actieplan wordt al wel uitgevoerd. Op 10 maart is er een landelijke campagne gestart, Blijf alert. Hiermee worden ondernemers gewaarschuwd voor criminelen die met fout geld willen investeren in een bedrijf. De inzet is ook malafide investeerders sneller te herkennen. Met het RIEC start de gemeente een vergelijkbare campagne na de landelijke campagne. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Raadsaangelegenheden 16.

Vaststellen van de Rechtspositieregeling Gezamenlijke Ombudsman metropool Amsterdam Nr. VN2021-008395 Dit punt is gehamerd. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng. De voorzitter sluit de vergadering om 23.20 uur.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10023064/1