Conceptverslag 11.04.2024

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 11 april 2024 van 09:00 tot 12:05 uur in de Willem Kraanzaal

Donderdag 16 mei 2024

Voorzitter: de heer Runderkamp Portefeuillehouders: wethouder Pels Commissiegriffier: M. Diemont Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw Bakker (PvdD), de heer Bilgin (FvD), de heer Garmy (Volt), de heer Haijen (SP), de heer Havelaar (CDA), de heer Hofland (D66), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Krom (PvdD), de heer Van Munster (GrLi), mevrouw Nadif (GrLi), de heer Nijssen (VVD), de heer Noordzij (PvdA), mevrouw Norbruis (D66), de heer Russcher (FvD) Afwezige commissieleden: mevrouw Ahmadi (Lijst AV), mevrouw Alberts (SP), de heer Bobeldijk (SP), mevrouw Broersen (Volt), de heer Burgers (VVD), mevrouw Heinhuis (PvdA), de heer Hylkema (VVD), mevrouw IJmker (GroenLinks), mevrouw Kabamba (BIJ1), de heer Koyuncu (DENK), de heer Lochtenberg (CDA), mevrouw Lust (D66), de heer Mangal (DENK), de heer Meerburg (PvdD), mevrouw Moeskops (D66), mevrouw Van Renssen (GrLi), de heer Van Schijndel (FvD), de heer Van Tilborg (FvD), de heer Veldhuyzen (Lijst AV), de heer Wijmenga (CDA), de heer Wijnants (VVD) Overige aanwezigen: mevrouw Tuzgöl-Broekhoven (Kinderombudsvrouw), Adit, Céleste, Era en Nora van de Kinderraad, mevrouw Erb (inspreker) en de heer Schoonenberg (inspreker)

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur en heet de leden Russcher (FvD) en Van Munster (GroenLinks) welkom in de commissie. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat wethouder Pels in deze commissie wordt vervangen door wethouder Van Buren voor de portefeuille Afval en Reiniging en door wethouder Groot Wassink voor de andere portefeuilles. Het lid HAVELAAR meldt dat hij vanaf de volgende commissievergadering vervangen zal worden door Sophie Koppejan.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Wethouder GROOT WASSINK heeft de volgende mededelingen:  Op 8 februari heeft hij toegezegd uit te zoeken hoe het staat met de beantwoording van de schriftelijke vragen van onder andere de leden Havelaar, Garmy en Nadif over problemen bij de aanleg van zonnepanelen. De beantwoording is iets vertraagd maar zal op korte termijn naar de commissie komen.  De toezegging om in gesprek te gaan met de VvE-bond en schriftelijk te reageren op haar rapport komt er ook zo snel mogelijk aan  Het gesprek met de bewoners in de Van der Pekbuurt over de perikelen met het warmtenet heeft op 4 april plaatsgevonden.  Wat betreft de CO2-beprijzing lopen momenteel drie zaken parallel. Allereerst is er motie 667 die betrekking heeft op de Europese aanbestedingsgrens. Ten tweede heeft de gemeente zelf een pilot lopen waarin de CO2-beprijzing wordt geëvalueerd, deze loopt tot ongeveer mei. Tot slot is er een initiatiefvoorstel, Geef het goede voorbeeld en betaal echt de prijs, dat is aangenomen op 11 januari 24. Het voorstel is om deze drie aspecten gezamenlijk te behandelen zodra de evaluatie beschikbaar is, naar verwachting in september. Het lid HAVELAAR vraagt of ze nog op tijd zijn om eventuele gevolgtrekkingen van de evaluatie in de begroting voor volgend jaar door te voeren, gezien de behandeling ervan in september.

Wethouder GROOT WASSINK bevestigt dat het mogelijk moet zijn om de evaluatie mee te nemen in het begrotingsproces. Hij zal tijdens dit proces goed opletten en ervoor zorgen dat eventuele consequenties van de evaluatie worden meegenomen. Hoewel de begroting al gedurende de zomer wordt opgesteld, benadrukt hij dat de evaluatie nog steeds kan worden meegenomen in de behandeling ervan, waardoor eventuele aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. Hij zal hier scherp op letten en overleggen met zijn collega die verantwoordelijk is voor het opstellen van de begroting. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER meldt dat het lid Kreuger heeft verzocht agendapunt 5, subsidie verleend op twijfelachtige basis voor de biomassacentrale in Diemen, af te voeren. Het lid Hofland heeft verzocht agendapunt 9, Amsterdamse woningcorporaties stoppen met aansluiten op het warmtenet, af te voeren. Ook heeft het lid Nijssen verzocht agendapunt 7 en 8 gevoegd te behandelen. Op voorstel van de VOORZITTER wordt de volgorde van de agenda gewijzigd. Agendapunt 10, kennisnemen van de raadsinformatiebrief over meer reinigers, afvalmedewerkers en toezicht in 2024 om de stad schoner te krijgen, wordt direct na agendapunt 3 behandeld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 8 februari 2024 Het verslag wordt conform vastgesteld. e.

Termijnagenda, per portefeuille De termijnagenda wordt vastgesteld. Het lid NORBRUIS verwijst naar zorgen die D66 op 7 december heeft geuit over de onderbesteding van ruim 25 miljoen van het Klimaatfonds. Zij constateert dat de

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

toezegging van de wethouder om het bestedingsritme van het Klimaatfonds opnieuw te bekijken en dit begin 2024 terug te koppelen, niet op de termijnagenda staat. De VOORZITTER zal de toezegging toevoegen aan de termijnagenda. Wethouder GROOT WASSINK herinnert zich de toezegging en geeft aan dat de oorspronkelijke termijn voor de Voorjaarsnota was gepland. Hoewel het nog steeds het streven is om het nieuwe bestedingsritme te implementeren, zijn er recente ontwikkelingen geweest, waaronder die met Warm Amsterdam, die het proces kunnen beïnvloeden. Het blijft een prioriteit om dit zo snel mogelijk af te ronden. Zodra er meer duidelijkheid is, zal de informatie naar de commissie worden gestuurd, maar het is lastig om daar op dit moment een datum aan te koppelen. f. TKN-lijst Het lid KROM verzoekt TKN-2 te agenderen voor de volgende vergadering. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER meldt dat Christine Erb op persoonlijke titel inspreekt met betrekking tot kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres met betrekking tot update over FIXbrigade Amsterdam en dat zij na haar bijdrage een petitie wil overhandigen aan de wethouder.

Mevrouw ERB spreekt namens de vrijwilligers van Jungle Amsterdam en als initiatiefnemer van de petitie om de FIXbrigade voort te zetten. In haar bijdrage deelt ze de redenen achter het opzetten van de petitie. Ze benadrukte dat de vrijwilligers van Amsterdam zich inzetten voor de burgers in de stad om hen verder te helpen met vragen over energie en energiebesparing met het motto, u vraagt, wij draaien. Die inspanningen komen voort uit de grote behoefte bij de bewoners die niet weten waar te beginnen, alsook uit het plezier en belang dat zij hechten aan dit werk. Jannekee Jansen op de Haar heeft vanuit Jungle Amsterdam de FIXbrigade opgericht, aanvankelijk met één medewerker met afstand tot de arbeidsmarkt die hierdoor niet alleen een inkomen heeft verkregen, maar ook houvast en zelfvertrouwen heeft teruggewonnen. Jannekee en de FIXbrigade zetten zich in vanwege de grote nood onder de bewoners en de beperkte mogelijkheden en teleurstellende reacties van woningbouwcorporaties. Dankzij een grotere subsidie kon de FIXbrigade worden uitgebreid naar meer stadsdelen en gemeenten en het succes van de FIXbrigade trok de aandacht van politici, media en zelfs koningin Máxima. Mevrouw Erb citeert uit het coalitieakkoord waarin het succes van de FIXbrigade wordt erkend en de uitbreiding ervan werd beloofd.

Ze betreurt het nieuws dat de FIXbrigade buiten de boot is gevallen bij een recente tender voor de Energiebespaarservice. Ze heeft gehoord dat ook leden van de gemeenteraad deze gang van zaken betreuren en ervoor pleiten om te onderzoeken of zo'n aanbesteding werkt zoals

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

het is bedoeld. Namens de vrijwilligers van Jungle en de 1.616 burgers die de petitie steunen, roept ze de commissie op zich extra in te spannen en actief op zoek te gaan naar aanvullende middelen, subsidies en andere wegen om het goede werk van de FIXbrigade Amsterdam voort te zetten en recht te doen aan de ambities van de gemeenteraad in het coalitieakkoord. Het lid HAIJEN denkt dat de oproep van mevrouw Erb helder is. Hij vraagt of zij kan bevestigen dat er nog steeds gesprekken zijn met het stadsbestuur over het voortzetten van het werk van FIXbrigade. Mevrouw ERB laat weten dat zij daar niet over gaat omdat zij vrijwilliger is bij Jungle, zij spreekt alleen namens de burgers en haar klein groepje vrijwilligers. De VOORZITTER verwelkomt Walter Schoonenberg, die inspreekt namens de VVAB bij agendapunt 4, kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake de Uitbreidingsopgave Amsterdams elektriciteitsnet en het Ontwikkelperspectief Distributienet. De heer SCHOONENBERG uit zijn zorgen over de plaatsing van 2.600 elektriciteitshuisjes in de openbare ruimte, vooral in de binnenstad van Amsterdam. Hij vraagt zich af wat de impact zal zijn op het stadsgezicht en de leefbaarheid van de stad.

Hoewel hij begrijpt dat er aan de elektriciteitsbehoefte moet worden voldaan, maakt hij zich zorgen over de esthetische aspecten en de plaatsing van deze huisjes, die soms midden op drukke fietspaden verschijnen. Hij bekritiseert het gebrek aan regie in de openbare ruimte en betreurt dat energiebedrijven, zoals Liander, vrij spel lijken te hebben. Hij citeert uit een artikel in het Parool waarin Liander stelt geen mooie kasten te kunnen bestellen, waardoor lelijke kasten worden geplaatst. Hij benadrukt dat de overheid de regie moet nemen en esthetische eisen moet stellen aan de plaatsing van deze huisjes. Hij roept op tot transparantie over de criteria voor plaatsing en vraagt om betrokkenheid van raadsleden bij het proces. Daarnaast suggereert hij dat de overheid zelf oplossingen moet bieden, bijvoorbeeld door de huisjes te combineren met nieuwe bruggen en kademuren. Tot slot pleit hij ervoor dat de overheid zelf een ontwerpopgave neerlegt en eisen stelt aan het uiterlijk van de huisjes. Hij benadrukt het belang van snel handelen, gezien de urgentie van de situatie. Het lid HAVELAAR erkent het belang van dit punt en wijst op eerdere brieven van onder andere Heemschut over dit onderwerp.

Hij refereert aan het ontwikkelkader voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet, waarin wordt vermeld dat de Welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam van toepassing is en buurtbewoners kunnen meedenken. Hij vraagt de inspreker om specifieker aan te geven waar het huidige beleid tekortschiet. De heer SCHOONENBERG weerlegt dat de Welstandsnota van toepassing is op dit punt. Het betreft een welstandsvrije kwestie waarbij de welstandscommissie niet betrokken is, wat te maken heeft met de specifieke eisen. De afmetingen zijn zo precies vastgesteld dat er geen vergunning vereist is. En omdat er geen vergunning nodig is, wordt het niet besproken in de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK). Daarom wordt de Welstandsnota niet toegepast. Als de afmetingen groter zouden zijn dan drie meter, zou er wel een vergunning en dus een welstandstoets vereist zijn, maar dat is niet het geval. Dit betekent dat er geen mogelijkheid is voor burgers om bijvoorbeeld in te spreken bij welstand of bezwaar te maken, omdat het welstands- en vergunningsvrij is. Het lid NADIF is nieuwsgierig naar de esthetische eisen en vraagt wat de inspreker zou willen toevoegen om deze gebouwen esthetisch aantrekkelijker te maken in de openbare ruimte.

De heer SCHOONENBERG is architectuurhistoricus en hij weet dat Amsterdam in de openbare ruimte veel mooie nutsvoorzieningen heeft met een fraaie vormgeving, zoals siersmeedwerk en goed metselwerk met echte baksteen. Wat er nu wordt geplaatst, is feitelijk een betonnen kast met een soort nepprint van baksteen erop. Het is zelfs vreemd

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

dat er reclame op komt, want dat is eigenlijk helemaal niet nodig. Dus je zou gewoon aan een architect of een vormgever kunnen vragen hoe zo'n gebouwtje eruit zou moeten zien zodat het past bij het Amsterdamse stadsgezicht, zoals dat vroeger ook gebeurde. Maar dat is dus niet het geval, want het is eigenlijk helemaal geen ontwerpopgave hier. Het is puur functioneel bepaald met een plakstrip erop. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten De VOORZITTER meldt dat er geen actualiteiten zijn aangemeld. d. Rondvraag Het lid NIJSSEN verwijst naar het nieuws dat de waterstoffabriek die in Rotterdam wordt gerealiseerd met twee jaar wordt vertraagd vanwege het tekort aan groene stroom van windmolens in de eigen zone. In Amsterdam wordt ook een waterstoffabriek gebouwd en ook daar moet de groene stroom komen uit een eigen zone met windmolens. Het lid Nijssen wil weten of er al zicht is op of de waterstoffabriek in Amsterdam volgens planning zal verlopen, of dat ook daar vertraging wordt verwacht. Wethouder GROOT WASSINK heeft ook kennisgenomen van het bericht dat de noodzaak van windmolens aantoont. Vooralsnog heeft dit geen effect op Amsterdam, het project vordert gestaag en hoewel er natuurlijk altijd hiccups kunnen zijn, loopt alles volgens plan.

Het lid KREUGER kreeg gisteren een bericht doorgestuurd over het burgerberaad Afval, waarin wordt vermeld dat er last-minute nog enkele plaatsen beschikbaar zijn om deel te nemen. Hij had begrepen dat bewoners zouden worden geselecteerd op basis van representativiteit, maar het bericht suggereert dat mensen zich zelf kunnen aanmelden en selecteren. Hij vraagt de wethouder om te verifiëren of dit een echt bericht is en om opheldering te geven over het selectieproces. Wethouder VAN BUREN hoort dit net, dus ze kan hier ook nog niet op reageren. Ze kan wel toezeggen om dit te laten uitzoeken en daarop terug te komen, want het klopt dat er op een andere manier is geselecteerd. Er is een steekproef gedaan en de 150 deelnemers aan het burgerberaad zijn geselecteerd door een loting. Bij die lotingen is ook gekeken naar leeftijd, genderidentiteit, stadsdeel, woontype en opleidingsniveau en die groep is een goede afspiegeling van de maatschappij. Het burgerberaad is ook al twee keer bijeen geweest, dus ze vindt het wel vreemd. Het lid KROM merkt op dat de kracht van het burgerberaad juist is dat er een afspiegeling van de maatschappij in zit. Zij deelt de zorg van de heer Kreuger en vraagt of hier spoedig duidelijkheid over kan komen en of de commissie hier snel over geïnformeerd kan worden. Wethouder VAN BUREN is het daarmee eens, omdat dat juist de opzet is van het burgerberaad.

Ze zal hier snel achteraangaan. Het lid HAVELAAR verwijst naar zijn motie die de wethouder Afval en Reiniging tijdens de vorige gemeenteraadsvergadering ontraadde. De wethouder vond dat de leden zelf maar in de buurt een beetje rond moesten kijken. Het lid Havelaar heeft dat gelijk gedaan, ze hebben een briefje in alle brievenbussen gedaan in de straat met het verzoek afvalzakken pas 's ochtends vroeg op straat te zetten. Dat werkte heel goed, afgelopen dinsdag was het superschoon. De vraag aan de wethouder is, wat heeft zij eigenlijk gedaan

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

sinds de vorige raad en nu om de buurtbewoners in deze wijken erop te attenderen dat afval pas 's ochtends aangeboden mag worden? Wethouder VAN BUREN complimenteert het lid Havelaar dat hij in zijn eigen buurt actief aan de slag is gegaan. Ze deelt mee dat ze zelf ook soortgelijke acties onderneemt in haar eigen buurt. Echter, omdat ze haar inhoudelijke portefeuille heeft overgedragen aan wethouder Pels, kan ze op dit moment niet precies vertellen wat het college heeft gedaan sinds de vorige raadsvergadering. Ze zit hier namens wethouder Pels en zal daarom toezeggen om dit zo snel mogelijk uit te zoeken en daarop terug te komen. Het lid HAVELAAR verzoekt om de toezegging anders te formuleren, bijvoorbeeld, ik zeg toe dat alle wijken waar de vuilniszakken 's ochtends op straat geplaatst moeten worden, dat ik daar huis-aan-huis communiceer voor de volgende commissie Duurzaamheid. Op die manier worden mensen erop gewezen dat afval 's avonds aanbieden niet wenselijk is en ook niet handig is omdat die vuilniszakken allemaal opengetrokken worden. Wethouder VAN BUREN weet dat er al veel over gecommuniceerd wordt, dus ze gaat dat niet zo letterlijk toezeggen. Ze komt er wel op terug. De VOORZITTER schorst de vergadering van 09:25 tot 09:30 uur. BESPREEKPUNTEN Afval en Reiniging 3.

Advies Kinderraad over Afval (VN2024-004167) De VOORZITTER: verwelkomt de leden van de Kinderraad voor, Adit, Nora, Céleste en Era, en de Kinderombudsvrouw, Annemarie Tuzgöl-Broekhoven. Mevrouw TUZGÖL-BROEKHOVEN bedankt de Kinderraad voor hun inzet voor de stad. Ze deelt een ervaring waarin ze tijdens een gesprek in de gemeenteraad in discussie raakte over jeugdparticipatie. Ze was verbaasd en een beetje boos toen een raadslid jeugdparticipatie afdeed als onzin, omdat hij geloofde dat kinderen geen verstandige keuzes konden maken. Hij stelde dat beslissingen aan volwassenen moeten worden overgelaten omdat zij beter kunnen beoordelen wat goed is. Dit voorbeeld, waarin werd gesuggereerd dat kinderen niet gehoord hoeven te worden, raakte haar diep. Ze benadrukt dat dit niet acceptabel is, want kinderen verdienen net zoveel respect als andere groepen in de samenleving. Ze wijst op het Kinderrechtenverdrag, waarin staat dat kinderen het recht hebben om gehoord te worden over alle zaken die hen aangaan. Als Kinderombudsman zal ze blijven benadrukken dat kinderen serieus genomen moeten worden in besluitvormingsprocessen. Ze benadrukt dat het cruciaal is om bij beslissingen rekening te houden met de belangen van kinderen en om goed naar hen te luisteren, met name als het gaat om kwesties die hun toekomst beïnvloeden, zoals het milieu.

Daarom is het zo waardevol dat de Kinderraad vandaag hun advies over afvalreductie in Amsterdam aan de commissie presenteert en hierbij aanwezig is om vragen te beantwoorden. ADIT vertelt dat de kinderen van de Kinderraad de afgelopen weken en maanden hebben nagedacht over afval in Amsterdam. Ze hebben een bezoek gebracht aan de AEBfabriek en hebben daar gezien wat er gebeurt met afval als het wordt weggegooid. Er was ook mevrouw die veel verteld heeft over afval. De Kinderraad heeft in veel vergaderingen heel vaak gediscussieerd over wat uiteindelijk het advies over afval moest worden. NORA vervolgt en benadrukt dat de Kinderraad het belangrijk vindt dat Amsterdam goed haar best doet om afval te scheiden. Opgroeien in een schone omgeving is fijn voor

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

kinderen en een goed afvalbeleid is belangrijk voor de omgeving. Als afval niet goed gescheiden wordt, dan moet het verbrand worden. Dat is slecht voor het milieu en het is zonde dat materialen niet kunnen worden hergebruikt. De Kinderraad heeft zich verdiept in de uitdagingen rondom afval scheiden in de stad. In Amsterdam worden Amsterdammers gestimuleerd om afval te scheiden. Zo zijn er inzamelingsbakken voor de afvalstromen glas, papier en textiel. De Kinderraad denkt wel dat het stimuleren van Amsterdammers om afval te scheiden nog beter kan. ERA benoemt dat er in de basis mogelijkheden zijn om afval gescheiden aan te bieden, maar niet alle Amsterdammers doen dat. De Kinderraad denkt dat de volgende belemmeringen hiervan de oorzaak van zijn. Kennis, Amsterdammers begrijpen het belang van afval scheiden niet en hebben onvoldoende kennis over hoe en waar je op een goede manier afval gescheiden aanbiedt. Ruimte, Amsterdammers hebben geen ruimte in huis om afval in verschillende bakken te scheiden. Eigenbelang, Amsterdammers hebben er geen zin in, het kost tijd, het is te veel moeite. Dat resulteert erin dat Amsterdammers zich lui gedragen ze ook niet snel kijken naar de langetermijneffecten van problemen rondom afval. Faciliteiten, er zijn te weinig inzamelingsbakken voor glas, papier en textiel. Ook ziet de Kinderraad dat gft-afval niet apart kan worden ingezameld.

CÉLESTE sluit af met de aanbevelingen van de Kinderraad om het afvalscheiding te stimuleren. Ten eerste moet de Amsterdammer het belang van afvalscheiding beter gaan inzien. Ten tweede moet het scheiden van afval leuker en aantrekkelijker gemaakt worden. De Kinderraad heeft hierbij enkele suggesties die verder uitgewerkt kunnen worden. ADIT begint met het punt kennis. De Kinderraad denkt dat er meer informatie kan komen over afval scheiden. Informatie en pictogrammen over de gevolgen van afval scheiden kunnen bewustwording stimuleren. De Kinderraad denkt aan het verspreiden van kennis door een flyer van natuurvriendelijk materiaal met bloemenzaadjes, een online nieuwsbrief in de krant, een scheidingcampagne op Abri-posters met een overtuigende tekst en plaatjes over afval, informatie over afval scheiden monteren op de afvalwagens. VR-brillen kunnen ook leiden tot bewustwording en gedragsverandering, bijvoorbeeld door te zien hoe de afvalverwerking en het scheiden van afval werkt in een fabriek en wat de gevolgen zijn van slecht afval scheiden. Het organiseren van meerdere afvaldagen in de buurt of op school, zodat kinderen ook leren hoe zij beter afval kunnen scheiden. Op scholen zouden ook aparte inzamelbakken kunnen zijn, zo kunnen kinderen oefenen met afval scheiden.

Ook zou de Kinderraad zich willen inzetten om informatie te geven over de impact van onvoldoende afval scheiden en wil de Kinderraad tips geven over het beter afval scheiden. NORA stapt over naar het probleem van ruimte. De Kinderraad denk dat er nieuwe handzame vuilniszakken verspreid kunnen worden die Amsterdammers makkelijker in huis kwijt kunnen. Voor Amsterdammers die in een wooncomplex wonen, kan er misschien centraal in de binnentuin of stalling worden ingezameld, dan kunnen buren dit om de beurt aanbieden bij de containers. CÉLESTE sluit af met eigenbelang. De Kinderraad denkt dat Amsterdam echt grenzen aan moet geven van verkeerd afval scheiden en dat er voorbeelden kunnen getoond worden van verkeerd en goed gedrag, laten zien wat de gevolgen zijn van onverschilligheid. Een beloning met een puntensysteem zou kunnen helpen, bijvoorbeeld door een pasje te scannen bij papier in een papiercontainer. Zo kunnen Amsterdammers sparen voor iets leuks of een beloning. De afvalbakken mogen er aantrekkelijker uitzien met een inspirerend of grappig plaatje. Een leuke grap bij de container kan het afval scheiden leuker maken. ERA concludeert namens de Kinderraad dat dat er meer inzamelpunten in de Amsterdamse buurten mogen komen, ook voor groente-, fruit- en tuinafval. De Kinderraad denkt dat er ook grote winst is te behalen als er meer gft wordt gescheiden

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Het lid GARMY dankt de Kinderraad voor de adviezen, er zitten heel veel waardevolle ideeën bij. Hij vraagt welke beloning Amsterdammers volgens de Kinderraad kunnen krijgen als ze afval scheiden. ERA noemt voorbeelden als een keer gratis naar het zwembad of een keer naar de dierentuin. En als je dat niet leuk vindt dan kan je korting krijgen op bijvoorbeeld de tweede gratis bij de Albert Heijn. Het lid KROM bedankt de Kinderraad voor alle waardevolle tips. Ze is erg benieuwd naar wat de wethouder met deze suggesties gaat doen. Vervolgens vraagt ze aan de kinderen of ze al enkele van hun ideeën hebben uitgeprobeerd op hun school en of ze daar iets over willen delen. ADIT weet dat er kinderen zijn met wormenbakken voor gft-afval. NORA zegt dat er nog niet echt iets is uitgeprobeerd. ERA denkt dat het wel succesvol zou kunnen zijn. Het lid NORBRUIS vraagt of de kinderen het misschien wel in hun eigen buurt hebben uitgeprobeerd. Want bij haar in de buurt zijn er heel vaak kinderen die langskomen voor een heitje voor een karweitje en dan komen ze glas halen en lege flessen en dan mogen ze het statiegeld van de lege flessen houden. Dat is een manier van stimuleren eigenlijk. Ze vraagt of de kinderen het statiegeld een goede manier vinden. ERA vindt het wel handig omdat mensen zelf hun geld niet kwijt willen zijn. En er worden veel minder blikjes gewoon weggegooid.

Het is wel een probleem als mensen dan afvalbakken gaan kraken om daar die blikjes uit te halen. ADIT weet nu niet wat de mening van de Kinderraad is over statiegeld omdat ze deze vraag nog niet hebben behandeld. Hij vindt het zelf wel goed, want het zorgt er wel voor dat er minder plastic op straat komt. Het lid NORBRUIS komt terug op het idee van grappige afvalbakken. Ze hebben het zelf weleens gehad over opvalbakken. Ze is benieuwd of de kinderen een idee hebben wat voor een leuk iets er dan op die opvalbakken zou moeten kunnen komen. CÉLESTE noemt dat er misschien een mop of zo op de afvalbakken kan staan. Misschien vinden de kinderen het wel leuk om afval dan weg te gooien. Of misschien de bakken opvallender maken met kleuren, zodat het echt iets uitstraalt. Dat soort dingen vond de Kinderraad leuk. ADIT geeft aan dat het niet gaat om alleen moppen voor kinderen, maar ook moppen die volwassenen leuk vinden. Ze denken ook aan leuke kleuren en pictogrammen. Het lid VAN MUNSTER vraagt of de kinderen vinden dat ze genoeg leren op school over hoe wij beter met ons afval kunnen omgaan. ERA leert er op school niks over, maar heeft wel een keer van de gemeente een paar van die grijpstokken gekregen en toen wilde wel iedereen de hele tijd afval oprapen. Dus dat was leuk en ook succesvol. NORA weet niet hoe het op andere scholen zit, maar op haar school krijgt ze er geen les over.

Ze hebben wel een aparte papierbak, maar voor de rest leren ze er niet echt iets over. Het lid BILGIN vraagt waarom de Kinderraad kiest voor een beloning in plaats van straf voor mensen die afval niet scheiden.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

ADIT denkt dat het moeilijk is om mensen te straffen, want niet iedereen schrijft zijn naam en adres op die afvalzak. Dat moet helemaal uitgezocht worden. En het is ook moeilijk om iemand te vinden die ze weggooit. Er zouden camera's kunnen komen, maar een beloningssysteem werkt dan toch beter dan alleen maar boetes. In plaats van de hele tijd straffen, kun je ook gewoon beloningen geven. Het lid NOORDZIJ spreekt zijn waardering uit voor de deelname van de Kinderraad en benadrukte het belang van kinderparticipatie, aangezien hun stem vaak als een extraatje wordt gezien, terwijl het eigenlijk cruciaal is voor kwesties die hun toekomst en huidige ervaringen beïnvloeden. Hij is geïnteresseerd in hoe het bezoek aan het AEB het bewustzijn van de kinderen over afval heeft vergroot en of een vergelijkbare ervaring voor meer kinderen waardevol zou zijn. NORA denkt dat het bezoek aan AEB wel geholpen heeft, omdat ze daar hebben gezien hoeveel afval er wordt geproduceerd, het waren bergen afval, het was niet normaal. Een bezoek zou op zich wel kunnen helpen, maar er kunnen niet honderden mensen per dag daar binnenkomen want het is natuurlijk soms ook gevaarlijk. ADIT herhaalt dat je niet met duizenden mensen bij het AEB naar binnen kunt gaan en dat de Kinderraad daarom heeft gekozen voor VR-brillen.

Dan kun je beleven hoe het zou zijn, hoeveel grondstoffen er nodig zouden zijn als we niet zouden scheiden en hoe de fabriek er vanbinnen uitziet. Dat is dus de reden waarom de Kinderraad VR-brillen in haar advies heeft gezet. ERA legt uit dat er eigenlijk ook geen kinderen naar het AEB mogen. De Kinderraad was een uitzondering. Er waren ook niet echt kleren, ze moesten volwassenkleren aan. Voor de opvallende afbakken noemt hij nog 2D-prints die je ook in het centrum hebt, dan kun je er plantjes bij zetten. Wethouder VAN BUREN luistert met zeer veel interesse naar de kinderen. Ze vindt dat ze hele verstandige adviezen geven. Het is mooi om te zien en heel erg waardevol dat de Kinderraad met andere ideeën komt dan al die ambtenaren die over heel veel zaken nadenken. Ze hoort de kinderen iets zeggen over luie Amsterdammers die gestimuleerd moeten worden om meer afval te scheiden, maar de kinderen van de Kinderraad zijn zeker niet lui. De wethouder neemt de adviezen positief in ontvangst en wethouder Zita Pels zal zeker binnen twee maanden reageren. Dus voor de zomer krijgt de Kinderraad een reactie op de adviezen, of en hoe die uitgevoerd zullen worden. ADIT vraagt aan de raad wat zij gaan doen met het advies van de Kinderraad.

Hij wil graag weten welke adviezen zeker weten niet worden overgenomen, welke adviezen ze echt heel leuk vinden en welke adviezen ze wel leuk vinden, maar toch niet kunnen. Het lid KROM vindt het goed dat die vraag gesteld wordt. Dat zorgt ervoor dat de gemeenteraad ook actief aan de slag moet en niet alleen de wethouder. Zij ziet wel kansen op scholen. Op schooltuinen zou bijvoorbeeld heel goed gft-afval verzameld kunnen worden. Dus dat vindt zij een heel goed idee. De VOORZITTER bedankt de Kinderraad voor hun uitleg en de beantwoording van alle vragen. Het lid HAVELAAR wordt iedere dag gewezen op hoe belangrijk de stem van kinderen is, dat kunnen ze zelf ook heel goed vertellen. Hij heeft twee vragen aan de wethouder naar aanleiding van het uitstekende voorstel van de Kinderraad. De eerste vraag gaat over de rol van scholen en op welke manier gezorgd kan worden dat dit advies van de Kinderraad op scholen bekend is en dat er ook in de directe leefwereld van kinderen wat mee gedaan wordt. Hij denkt aan schoolpleinen, schooltuinen en speeltuinen. De tweede

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

vraag is of voortaan adviezen besproken kunnen worden met inbegrip van de bestuurlijke reactie, want die ontbreekt nu. Het lid NORBRUIS denkt dat het een heel mooi advies is wat hier voorligt. Ze weet dat de gemeente een ambitie heeft op gft-afval en is benieuwd hoe het staat met het realiseren van de ambitie rondom gft-inzameling. Als tweede vraagt zij of het advies van de Kinderraad gedeeld kan worden met de deelnemers aan het burgerberaad zodat daar ook de stem van de kinderen meegenomen kan worden. Het lid GARMY is blij om dit advies te lezen, kinderen weten heel goed te vertellen wat goed is voor deze stad. Hij zou zeggen, niet alleen het advies delen met het burgerberaad maar ook de kinderen laten langsgaan en met ze in gesprek gaan. De kinderen waren bij het AEB en ze hebben nu ook expertise opgebouwd. Het zijn ook gewoon experts die gehoord moeten worden. Het lid VAN MUNSTER vindt het lastig om scholen op te dragen wat kinderen moeten leren. Maar de kinderen hebben gelijk; er is een hiaat in de kennis. Hij vraagt of de wethouder ruimte ziet om met de scholen in gesprek te gaan en te verzoeken of zij het onderwerp afval kunnen integreren in het onderwijs, zodat kinderen leren hoe we met ons afval moeten omgaan en dat dit zichtbaar wordt gemaakt op school. Het lid NOORDZIJ hoorde van de kinderen dat het bezoek aan AEB veel indruk had gemaakt.

Vroeger gebeurde het wel vaker dat scholen op bezoek gingen bij het AEB en hij is daarom benieuwd of zo'n bezoek niet toch weer aangeboden kan worden. Wethouder VAN BUREN deelt de mening dat scholen betrokken kunnen worden, ze zal dat ook opnemen met collega-wethouder Moorman om te kijken hoe dit met de scholen overlegd kan worden. Wat betreft de bezoeken, bijvoorbeeld aan AEB, wordt gekeken hoe dat eventueel ook geregeld kan worden. Ze erkent dat er dan ook betere passende kleding nodig zal zijn, want te grote kleding is niet goed voor de veiligheid. Ze kan wel toezeggen dat ze gaat informeren of dat mogelijk is, wellicht in combinatie met scholen hoe daar weer meer aandacht aan besteed kan worden. Dus daar zal ze op terugkomen. Wat betreft de vraag van het lid Norbruis over de ambitie om voor 2030 75 procent van de stad aan te sluiten op gft-inzameling, die ambitie is nog steeds realistisch. In het afgelopen half jaar is de laagbouw in Zuidoost aangesloten op gft-inzameling met rolcontainers en in 2024 worden de laagbouw in Oost, Zuid en delen van Nieuw-West aangesloten op gft-inzameling, ook met rolcontainers. Dus binnen enkele jaren is veel laagbouw aangesloten op gft-inzameling. Voor de hoogbouw zijn er verzamelcontainers, waarvan er 150 zijn geplaatst bij hoogbouw, met name in stadsdeel Zuidoost en Oost.

Er is ook geëxperimenteerd met verschillende typen verzamelcontainers en vanaf 2024 wordt de uitrol opgeschaald. Het burgerberaad vindt de wethouder een goed idee. Het is echter onduidelijk of het al op de planning stond om de Kinderraad met het burgerberaad in gesprek te laten gaan. De wethouder zal dit doorgeven, omdat die combinatie veel kan opleveren. De VOORZITTER schorst de vergadering van 09.58 tot 10.03 uur De VOORZITTER meldt dat wethouder Van Buren nog een mededeling heeft over het agendapunt advies Kinderraad over afval. Wethouder VAN BUREN heeft nog een aanvulling op de toezegging om te kijken of de Kinderraad haar advies kan presenteren bij het burgerberaad. De Kinderraad heeft al een prachtig filmpje gemaakt waarin ze uitleggen wat ze hebben bedacht en dat zal worden gepresenteerd bij het burgerberaad in Pakhuis de Zwijger. Er wordt bekeken of er nog andere manieren zijn om de betrokkenheid van de Kinderraad bij het burgerberaad te vergroten, maar er is al aan gedacht.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Wat betreft de vraag waarom het advies wordt gepresenteerd zonder bestuurlijke reactie, dat heeft ook te maken met de aard van het kinderbrein. De kinderen hebben hun advies klaar en willen het graag nu presenteren aan de raad. Als ze moeten wachten op een formele bestuurlijke reactie, wat toch enige tijd kost, zou dat te lang duren. Daarom is ervoor gekozen om het advies al te presenteren zonder bestuurlijke reactie. Afval en Reiniging 10. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over meer reinigers, afvalmedewerkers en toezicht in 2024 om de stad schoner te krijgen. (VN2024-002960) De VOORZITTER kondigt aan dat dit agendapunt is geagendeerd op verzoek van het lid Havelaar omdat het CDA van mening is dat het budgetrecht van de raad aan de orde is en daarom het gesprek wil voeren over onder andere welke middelen worden ingezet en waar de extra capaciteit naartoe gaat. Het lid HAVELAAR benadrukt dat het budgetrecht van de raad met betrekking tot de besteding van SUP-gelden essentieel is. Hij herinnert aan zijn eerdere opmerking in de commissie, waarbij hij benadrukte dat de besteding van SUP-gelden onderdeel moet zijn van een raadsvoordracht. Het feit dat er plotseling een briefje verscheen waarin stond dat er dit jaar nog 4 miljoen euro zou worden uitgegeven, zonder verdere discussie of besluitvorming, is volgens hem niet acceptabel.

Hoewel het doel van de uitgave wellicht goed is, vindt hij het belangrijk dat er een formeel voorstel komt waarover gedebatteerd en geamendeerd kan worden. Hij vraagt zich af of de 4 miljoen euro die nu wordt uitgegeven, bedoeld is voor extra reinigers en of het gericht zal worden ingezet in de hele stad of op specifieke locaties. Ook wil hij duidelijkheid over de bestemming van de resterende SUPgelden van dit jaar, namelijk de overgebleven 12 miljoen euro. Kortom, hij verwacht een transparant en volledig voorstel, in plaats van een informeel briefje ter kennisname. Het lid NIJSSEN is verheugd dat het college een beleid uitvoert dat in lijn lijkt te zijn met de VVD. Hij sluit zich aan bij het punt van het lid Havelaar en merkt op dat de brief erg beknopt is over de gemaakte keuzes. Hij vraagt waarom er niet wordt gekozen voor bijvoorbeeld meer reiniging op zondag en waar de toezichthouders precies voor worden ingezet. Hij pleit voor een goed uitgewerkt voorstel waarbij de leden een discussie kunnen voeren over de inzet van de middelen. Hij benadrukt ook het belang van een schone stad en vraagt hoe de uitgave van 4 miljoen euro zich verhoudt tot de door hem voorgestelde 25 miljoen euro per jaar voor het bereiken van het niveau Schoon A. Hij verzoekt om een gedegen voorstel waarover gediscussieerd kan worden.

Daarnaast wijst hij op de motie die is aangenomen om meer statiegeldapparaten te plaatsen op gemeentelijke locaties, en suggereert om dit ook uit te breiden naar ondergrondse fietsenstallingen en stations. Hij vraagt de wethouder om in gesprek te gaan met partners zoals NS, ProRail en GVB om de mogelijkheden hiervoor te verkennen. Het lid NOORDZIJ erkent dat het streven naar een schonere stad een gedeelde ambitie is binnen de raad en het college. Hij heeft echter nog enkele vragen over de concrete uitvoering, met name met betrekking tot de inzet van toezichthouders, buurtconciërges en extra reinigers. Hij wil weten op welke specifieke locaties er op zondag gereinigd gaat worden en hoe de commissie betrokken zal worden bij de verdere uitwerking van deze plannen. Daarnaast vraagt hij hoe de wethouder de financiële ruimte op lange termijn inschat, gezien de jaarlijkse veranderingen in de vergoeding, en wat dit betekent voor de baanzekerheid van de mensen die met deze middelen worden aangenomen. Het lid HAVELAAR wil van het lid Noordzij weten of het college zomaar de 4 miljoen kan uitgeven of dat er eerst antwoorden moeten komen op zijn vragen voordat het budget wordt vrijgegeven. Het lid NOORDZIJ hoopt dat hij wel antwoord krijgt op zijn vragen.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Het lid HAVELAAR herkent de hoop, maar hier gaat het om een soort recht, dus je zou kunnen zeggen dat geld niet mag worden uitgegeven zolang de raad er niet voor gestemd heeft. Dat recht behoort namelijk aan de raad. Het lid NOORDZIJ is het daarmee eens. Er kunnen moties op ingediend worden en hij heeft nu deze vragen gesteld omdat hij benieuwd is hoe deze middelen ingezet gaan worden. Het lid HAVELAAR vindt dat precies het probleem, want als hier niet een streepje in het zand gezet wordt en gezegd wordt dat het budgetrecht bij de raad hoort, dan wordt het gewoon uitgegeven en dan kun je fluiten naar de moties. Het is gewoon een TKN-stuk, dus daar moeten de commissieleden over piepen. Hij vraagt wat de Partij van de Arbeid gaat doen. Het lid NOORDZIJ is het ermee eens als het gepiept wordt. Wethouder VAN BUREN corrigeert een fout in de brief, waarin staat dat het om zes extra ploegen gaat, terwijl het eigenlijk om drie extra ploegen gaat. Ze bevestigt dat de SUP-middelen uit algemene middelen komen, wat betekent dat deze bij de Voorjaarsnota moeten worden vastgesteld. Het college heeft op echter voorhand een voorstel gedaan om ervoor te zorgen dat de middelen snel, concreet en pragmatisch kunnen worden ingezet. Als er gewacht wordt tot de Voorjaarsnota, kunnen de middelen dit jaar niet meer worden gebruikt. Ze benadrukt dat de Voorjaarsnota altijd aan de raad wordt voorgelegd.

Als dan besloten wordt dat deze middelen niet aan dit doel besteed mogen worden, moet Afval en Reiniging het oplossen binnen haar eigen middelen. Het lid HAVELAAR uit zijn onvrede over de gang van zaken. Hij wijst erop dat eind vorig jaar de commissie een brief ontving waarin stond dat het college begin 2024 met een voorstel zou komen voor de besteding van de SUP-gelden. Hij heeft toen in deze commissie gevraagd waar het voorstel blijft, omdat het hem te lang duurde. Hij heeft direct aangegeven dat het om een voordracht gaat, aangezien dit de eerste keer is dat de raad dit geld krijgt en hij als raad daarover wat te zeggen wil hebben. Hij is dus niet tevreden met het idee dat het snel wordt afgehandeld bij de Voorjaarsnota, aangezien die nota gaat over de richting voor de begroting voor 2025, die niet wordt vastgesteld of geamendeerd. Het lid Havelaar denkt dat er een fout is gemaakt vanuit het college en wil graag zien dat die fout wordt hersteld en dat het college komt met een net voorstel waarin ook is opgenomen hoeveel ploegen er komen, waar die ingezet worden en hoe de parameters verschuiven. Wethouder VAN BUREN verduidelijkt dat het geen fout van het college was, maar een bewuste keuze om de middelen snel en pragmatisch in te zetten.

Ze benadrukt dat het voorstel bij de Voorjaarsnota aan de raad wordt voorgelegd, waarbij de raad altijd nog kan besluiten om de middelen ergens anders aan te besteden. Het is belangrijk om te beseffen dat de SUP-middelen algemene middelen zijn, dus het voorstel kan ook inhouden dat ze elders worden besteed. Ze erkent dat het lang heeft geduurd en dat het lid Havelaar gelijk heeft dat hierover in principe besloten moet worden. Daarom is het goed om de brief te piepen zodat de discussie in de raad plaats kan vinden. Het lid HAVELAAR benadrukt dat het niet gaat om de vraag of het geld aan dit doel moet worden besteed, omdat het CDA altijd voor een schonere stad pleit en de 12 miljoen aan SUP-gelden zeer welkom zijn. Zijn punt is dat hij ziet dat de coalitiepartijen kennelijk zo graag 4 miljoen willen uitgeven dat ze het met slechts twee A4'tjes willen afhandelen, waardoor hij niet kan zien waar het geld naartoe gaat en het niet kan controleren. Het lijkt erop dat er 4 miljoen meer beschikbaar is dan verwacht en de vraag is dan welke parameter in de KPI-boom wordt aangepast. Daar hoort een gedetailleerd voorstel bij, omdat 4 miljoen geen klein bedrag is dat zomaar kan worden uitgegeven.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Wethouder VAN BUREN benadrukt dat als de reguliere procedures waren gevolgd, de besluitvorming pas bij de Voorjaarsnota zou hebben plaatsgevonden. Dit principe wordt ook gehanteerd binnen het college. Maar als dit was gebeurd, dan hadden ze ook niet kunnen toezeggen dat er nu al gestart kon worden met veegploegen. In de brief staat duidelijk uitgelegd waar het geld aan wordt besteed, namelijk aan drie extra veegploegen en extra handhavers. Het lid HAVELAAR is van mening dat er dan een raadsvoordracht had moeten liggen die de commissie had kunnen bespreken en dan had het technisch doorgevoerd kunnen worden in de begroting. Hij weet nog steeds niet welke parameters er gaan veranderen, hoeveel extra handhavers er komen, waar ze gaan handhaven en hoe het succes ervan wordt gemeten. Gezien de vragen in de commissie weerspreekt hij de opmerking dat het allemaal duidelijk in de brief staat. Wethouder VAN BUREN kan de brief wel verduidelijken. Het gaat om drie extra veegploegen die worden ingezet, niet op zondagen, maar wel op plekken waar extra handhaving nodig is of waar extra veegploegen nodig zijn. Dit zal vaak in het centrum zijn, maar ook in andere stadsdelen. Daarnaast komen er acht extra handhavers op de fiets die overtredingen constateren, de boetes worden vervolgens opgemaakt door boa's. Dat is wat er concreet wordt ingezet.

In antwoord op de vraag van de heer Noordzij, wat dit betekent voor het personeel dat nu wordt aangetrokken, deze mensen worden in vaste dienst genomen vanwege het vooruitzicht dat er ook veel mensen met pensioen gaan. Het lid KROM vindt het vreemd dat volgens de wethouder tijd een factor is in dit geval, gezien de mogelijkheid om in de commissievergadering ook een raadsvoordracht te bespreken in plaats van een TKN-stuk. Ze vraagt de motivatie achter deze keuze te verduidelijken. Daarnaast wil ze weten waarom de commissieleden er niet voor kunnen kiezen om er alsnog een raadsvoordracht van te maken. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat als men de procedures strikt zou volgen, men zou moeten wachten tot de Voorjaarsnota. Het gaat om algemene middelen en deze moeten worden meegenomen in de besluitvorming van de Voorjaarsnota. Het lid VAN MUNSTER stelt vast dat de huidige aanpak vooral wordt bepaald door tijdsdruk. Hij vraagt of er volgend jaar een andere aanpak wordt gehanteerd, aangezien dan bekend is dat deze SUP-gelden beschikbaar zijn. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat, want de SUP-gelden die nu worden ingezet zijn 12 miljoen euro per jaar. Voor volgende jaren staat het nog niet vast, maar daar kun je ongeveer vanuit gaan. Het is de bedoeling dat er een goed bestedingsvoorstel komt voor de SUP-middelen.

Dat wil niet zeggen dat alle SUP-middelen naar Afval en Reiniging gaan, want de SUP-middelen zijn algemene middelen. Er kan gekeken worden naar hoe ze ingezet kunnen worden voor een schonere stad, maar daar moet wel een gedegen voorstel voor komen. Daarnaast zijn er nog een aantal andere voorstellen die ook nog in de commissie besproken zullen worden. Het lid VAN MUNSTER vraagt of het zeker is dat het volgend jaar gebeurt conform een raadsvoordracht. Wethouder VAN BUREN kan dat toezeggen. Het lid NIJSSEN vraagt of de wethouder van plan is om, gezien de gestelde vragen, een brief toe te voegen aan het raadsstuk waarin meer wordt toegelicht waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Bijvoorbeeld waarom er niet op zondag wordt geveegd, waarom op bepaalde locaties wel en op andere niet, zodat de raad beter geïnformeerd wordt over

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

de afwegingen die worden gemaakt. Tevens vraagt hij of zijn eerdere vraag over de verhouding tot de 25 miljoen, ook in deze brief kan worden beantwoord. Wethouder VAN BUREN kan toezeggen dat als er behoefte is aan een toelichting, dat zij die zal toevoegen. Het lid HAVELAAR wil de raadsinformatiebrief zo snel mogelijk bespreken in de gemeenteraad, tenzij de wethouder de behoefte heeft er nog een voordracht van te maken die hij kan bekijken. Wethouder VAN BUREN gaat het bespreken en komt daar later op terug. Het lid VAN MUNSTER uit zijn twijfels over de deugdelijke onderbouwing van de 25 miljoen waar de VVD naar verwijst. Hij vraagt of de wethouder van plan is om de 4 miljoen die momenteel wordt besproken af te zetten tegen die 25 miljoen van de VVD. Hij benadrukt dat dit zou betekenen dat er voortdurend gereflecteerd zou kunnen worden op verschillende budgetvoorstellen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat zij zal toelichten hoe het college denkt de 4 miljoen te gaan besteden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 4.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake de Uitbreidingsopgave Amsterdams elektriciteitsnet en het Ontwikkelperspectief Distributienet (VN2024-003379) De VOORZITTER meldt dat dit punt is geagendeerd door het lid Havelaar omdat de uitbreiding van het elektriciteitsnet cruciaal en randvoorwaardelijk is voor veel goede ambities die Amsterdam heeft. Het lid HAVELAAR stelt enkele vragen over de energievoorziening en de openbare ruimte in Amsterdam. Ten eerste wil hij weten welke wijken de komende vijf jaar het grootste risico lopen op een stroomtekort en welke maatregelen worden genomen om dit te voorkomen. Daarnaast maakt hij zich zorgen over de mogelijkheid van volledige stroomuitval op bepaalde locaties, gezien tegenstrijdige signalen in documenten over de energiecapaciteit. Hij vraagt waar Amsterdam staat met betrekking tot deze kwestie en wat de grootste risico's zijn op stroomtekorten. Wat betreft de energiehuisjes waar de heer Schoonenberg het over had, wanneer deze niet onder welstandscriteria vallen, dan pleit hij ervoor dat dit wordt herzien zodat er wel een vergunningsplicht komt en de commissie Ruimtelijke Kwaliteit hierover kan meepraten. Tot slot vraagt het lid Havelaar of de Werken in de Openbare Ruimte-methode (WIOR) momenteel alleen wordt toegepast in nieuwbouw of transformatiegebieden.

Hij vraagt zich af welke methode wordt gebruikt in bestaande bouw en of ook daar de WIORmethode moet worden toegepast. Het lid RUSSCHER schetst de visie van Forum voor Democratie op het Amsterdamse elektriciteitsnet. Hij wijst op de uitdagingen waarmee netbeheerders TenneT en Liander al jaren te kampen hebben, waarbij het stroomnet de snelle groei van het stroomverbruik niet kan bijbenen. De energietransitie en de groeiende bevolking, mede door immigratie, hebben geleid tot een grotere vraag naar elektriciteit, terwijl de uitbreiding van het elektriciteitsnet te arbeidsintensief en afhankelijk is van langdurige procedures. Hierdoor zitten grote delen van het Amsterdamse stroomnet al twee jaar op slot voor nieuwe grootverbruikers, waaronder driehonderd bedrijven die op de wachtlijst staan voor een nieuwe aansluiting.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

Het lid benadrukt dat niet alleen bedrijven, maar ook consumenten steeds meer hinder zullen ondervinden van het volle stroomnet. Huishoudens kunnen te maken krijgen met knipperende lichten en stroomuitval op straat- of wijkniveau. Stephan Brandligt, een deskundige op het gebied van energietransitie, waarschuwt dat het in de toekomst niet meer vanzelfsprekend zal zijn dat er altijd elektriciteit uit het stopcontact komt. Hij benadrukt dat hoewel het acceptabel is dat de situatie verandert, het essentieel is om te voorkomen dat het netwerk daadwerkelijk uitvalt. Het lid Russcher vraagt aan de wethouder of het inderdaad zo is dat ook in Amsterdam het niet meer vanzelfsprekend zal zijn dat er altijd stroom uit het stopcontact komt. Forum voor Democratie vindt het altijd beschikken over stroom belangrijker dan het tegengaan van klimaatverandering. Wanneer het zo is dat er niet gegarandeerd kan worden dat Amsterdammers altijd beschikking tot stroom hebben, dan zou de energietransitie gestopt of in ieder geval gepauzeerd moeten worden. Hij vraagt of de wethouder het eens is met dat standpunt. Het lid NORBRUIS benadrukt de urgentie van netuitbreiding. De vraag naar stroom in Amsterdam groeit drie tot vier keer richting 2050. De toenemende vraag leidt tot netcongestie waar delen van de stad mee te maken hebben en maakt duidelijk dat netuitbreiding noodzakelijk is.

In de stukken wordt het belang van slim omgaan met energie benoemd. Een slimme manier om netcongestie te beperken, is complementair gebruik. Flexibele tijdsgebonden contracten voor grootverbruikers lijken daarbij een goede oplossing. Er zijn inmiddels een aantal van dit soort contracten in Amsterdam. De vraag is of meer flexibele tijdsgebonden contracten voor grootverbruikers wenselijk zijn en hoe de gemeente dit in samenwerking met Liander kan faciliteren. Een van de grote uitdagingen bij netuitbreiding is het vinden van geschikte locaties voor zo'n dertig nieuwe onderstations. Die locaties zijn lastig te vinden, want er moet rekening gehouden worden met ruimtelijke, technische, juridische en milieukundige aspecten. Voor een aantal locaties is inmiddels een voorkeurslocatie of definitieve locatie bekend, maar op veel plekken lopen nog locatieonderzoeken. D66 ziet hier een mooie kans om de energietransitie te linken aan de effecten van de ambitie uitstootvrij. In Amsterdam zijn rond de vijftig tankstations op termijn minder relevant. Een initiatiefvoorstel van het lid Vroege was aanleiding voor de gemeente om te starten met een verkenning van tankstation naar energiestation. Deze strategie komt binnenkort naar de commissie.

Wat D66 betreft zouden deze tankstations in theorie perfecte locaties kunnen zijn voor onderstations waarbij functies gecombineerd worden, zodat die energiestations straks een duurzame energiehub, een elektrisch laadpunt en onderstation in één zijn. De vraag aan de wethouder is of hij een onderzoek wil starten naar welke tankstations op termijn geschikt zouden kunnen zijn als onderstation. De inpassing van extra elektriciteitshuisjes in de bestaande stad is nogal een uitdaging. Een grijs, grauw gevaarte nodigt uit tot graffiti en leidt meer tot weerstand dan een creatief klimopkastje waar iedereen blij van wordt. De oproep van de stadsdelen, bewoners en belangengroepen om aandacht te hebben voor de ruimtelijke inpassing in de schaars openbare ruimte is begrijpelijk. D66 roept daarom op om kritisch te kijken naar de inpassing en creatief te kijken naar de vormgeving, dat is namelijk belangrijk voor het draagvlak van de bewoners. In de stukken staat dat op korte termijn de keuzes beperkt zijn omdat Liander recent een aanbesteding heeft gedaan. Qua vormgeving zijn er op korte termijn dus weinig mogelijkheden, terwijl er juist de komende jaren zo ontzettend veel van die huisjes bij moeten komen.

Er komt wel een onderzoek voor de lange termijn en D66 vraagt de wethouder of hij kan toezeggen dat bij dit onderzoek verkend wordt hoe de iconische peperbus terug kan komen, hoe ingezet kan worden op het integreren van kunst en groen aan het ontwerp van de elektriciteitshuisjes en eventueel zelfs nagedacht kan worden over multifunctioneel gebruik, bijvoorbeeld met een speelrek, een bankje of een openbaar toilet in combinatie met zo’n kast. Zowel in het ontwikkelperspectief als in de raadsinformatiebrief lijkt de uitvoeringscapaciteit vanwege het tekort aan technisch personeel nog niet helemaal goed geregeld. De vraag is of het daadwerkelijk gerealiseerd kan worden op de termijn die wordt voorgesteld. D66 vraagt of de wethouder deze zorgen deelt en hoe er bijgeschakeld kan

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

worden. Wellicht is dit mogelijk via het programma Duurzame Stad Duurzame Banen of de uitvoeringsorganisatie energie van de stad. Om de netuitbreiding te realiseren, moet een van de drie straten in Amsterdam open en daar moet niet lichtzinnig over gedacht worden. Het is noodzakelijk, maar het is wel een grote operatie die vraagt om hele heldere communicatie. Het valt op dat in de stukken met name gesproken wordt over het informeren van bewoners en over de impact van netuitbreiding in hun straat en hun woonomgeving. Dat zou breder getrokken moeten worden. De communicatie moet richting alle partijen, dus juist ook ondernemers en vastgoedeigenaren, want op hen heeft het heel veel impact. Daarnaast zouden mensen gelijktijdig geïnformeerd moeten worden over hoe ze hun elektriciteitsgebruik kunnen aanpassen. De energietransitie vraagt inzet van iedereen. De bestuurscommissie van Weesp gaf in een advies aan dat de opgave voor hun niet inzichtelijk is omdat ze niet opgenomen zijn in de Themastudie 2.0. Vandaar de vraag of de wethouder kan bevestigen dat Weesp wel wordt opgenomen in de volgende themastudie en of hij weet wanneer de raad deze kan verwachten. Het lid HAIJEN herhaalt dat de SP voorstander is van het prioriteren als het gaat om het oplossen van de netcongestie en van mening is dat maatschappelijke instellingen daarbij voorrang moeten krijgen.

De wethouder heeft tijdens de afgelopen raadsvergadering die vragen beantwoord en de ACM moet nu stappen zetten. De SP wacht de ontwikkelingen af. Met betrekking tot de keuzes en afwegingen voor de onderstations wijst het lid Haijen erop dat vorig jaar bewoners in Uilenburg hun bezorgdheid hebben geuit over mogelijke gezondheidseffecten als gevolg van magnetische straling. Hij heeft niet de indruk dat het stadsbestuur deze zorgen niet serieus neemt, maar verwijst naar het beleidskader waarin staat dat de gemeente een voorzorgbeleid kan hanteren, maar dat met betrekking tot de gezondheid bij magnetische straling het voorzorgbeleid nader moet worden uitgewerkt. Hij wil hierover proactief geïnformeerd worden. Hij benadrukte dat de zorgen van de omwonenden met betrekking tot straling naar zijn mening gegrond zijn. Hij wil goed op de hoogte gehouden worden wanneer het beleid verder wordt uitgewerkt, zodat hij een weloverwogen afweging kan maken met betrekking tot de onderstations. Het lid GARMY vraagt hoe het college kijkt naar de integraliteit van de opgaven die er liggen, zoals de publieke ruimte die gaat veranderen, wijken die aangepast moeten worden, nieuwe onderstations en aardgasvrij worden. Dat komt nu niet terug in de brief. Hij vraagt of het mogelijk is zaken gezamenlijk op te pakken, zodat een wijk niet om de zoveel jaar weer ondersteboven wordt gegooid.

In de brief worden de verschillende participatieniveaus duidelijk uitgelegd en dat ziet er ook goed uit. Maar kan de wethouder reflecteren op de inspraakbijdrage over de elektriciteitshuisjes? Opvallend bij de participatie is dat stadsdelen niet worden genoemd. Wat is hun rol in het hele proces? Volt is ook benieuwd welke risico's en uitdagingen het college ziet met betrekking tot participatie voor deze specifieke opgave, want dat werd ook niet genoemd in de brief. Het lid NORBRUIS merkt op dat in de nota van beantwoording heel duidelijk staat dat de stadsdelen hebben geadviseerd of de kans hebben gehad om te adviseren. Het lid GARMY beaamt dat, maar in het vervolgproces van participatie komen stadsdelen op geen enkele manier terug. Het lid NADIF vindt het een belangrijk agendapunt omdat dit effect heeft op de manier van leven en de toegang tot de primaire behoefte energie. Voor sommige bewoners is 24/7 elektriciteit echt noodzakelijk, denk bijvoorbeeld aan mensen die aan huis zorg ontvangen en dat bijvoorbeeld voor bepaalde apparatuur altijd stroom nodig is. Vandaar dat urgentie belangrijk is bij dit onderwerp. De stukken die de commissie heeft gekregen, zijn uitgebreid en geven veel informatie. De verandering in wet- en regelgeving vraagt meer flexibiliteit van de commissie, omdat er ook op nationaal niveau veel zal veranderen. Er komt veel nieuwe regelgeving

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 11-04-2024

met betrekking tot netcongestie, mogelijkheden bij opslag van stroom, netvoorzieningen en het is belangrijk dat daar snel op ingespeeld wordt. Het is ook belangrijk dat de commissie scherp en duidelijk is in haar informatiebehoefte. De commissie moet formuleren waarop ze geïnformeerd wil worden, hoe ze geïnformeerd wil worden en zich afvragen hoe ze ervoor kan zorgen dat bij nieuwe besluitvorming goed en snel ingespeeld kan worden op ontwikkelingen in Den Haag of in de provincie. Commissieleden moeten elkaar goed betrekken bij bijvoorbeeld het organiseren van informatiesessies of expertsessies, omdat dit een heel erg technisch onderwerp is. Ze begrijpt wat de heer Haijen zegt over straling, maar de strenge nationale, Europese en internationale wet- en regelgeving op het gebied van stralingshygiëne wordt in Amsterdam nageleefd. Zoals de inspreker terecht naar voren bracht, hebben gebouwen invloed op de openbare ruimte en hij stelde ook een vraag over reclame. In het verleden was de regelgeving rondom reclame minder duidelijk. Het lid Nadif vraagt zich af hoe in de toekomst wordt omgegaan met deze gebouwen, waarbij ze wel wil opmerken dat graffiti een vorm van kunst is en geen verloedering van de openbare ruimte. Het lid NORBRUIS onderschrijft dat er heel veel mooie graffiti is en ze vindt het ook een kunstuiting. Maar er zijn ook plekken waar het toch net niet aanslaat.

Het lid NADIF is het daar niet mee eens. Kunst moet juist tot uiting komen in de openbare ruimte. Dat is belangrijk en het biedt kansen die beschikbaar gemaakt moeten worden voor kunstenaars in de stad. Dat hoeft niet altijd helemaal in lijn te zijn, je kunt de grenzen opzoeken en het Stadscuratorium kan daar een mooie rol in spelen. Het lid NORBRUIS kan zich daarin vinden als het echt een kunstzinnige uiting is. Het lid NADIF komt terug op reclame op de elektriciteitshuisjes en hoe dat wordt geregeld. Ze weet dat een deel van de inkomsten van de reclame ook wordt gebruikt om de beheerkosten te dekken. Ze vraagt of het college daar wat meer over kan zeggen. Het lid KREUGER is van mening dat het spuiten van graffiti in de eerste plaats vandalisme is. Het lid NADIF heeft die mening niet. Ze heeft bijvoorbeeld hele mooie uitingen van Kamp Seedorf gezien in de openbare ruimte. Dat JA21 dat gelijk en enkel wil bestempelen als vandalisme en dat er gestreefd wordt naar een soort van aangeharkte stad, daar is GroenLinks het niet mee eens. Het mag niet enkel en alleen bestempeld worden als vandalisme, want het is ook een uiting van kunst. Het lid KREUGER vindt Kamp Seedorf geen graffiti, omdat zij met een soort dia tekeningen op behang maken en dat vervolgens met behanglijm opplakken.