Concept verslag12.10.2022.-pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 12 oktober 2022 van 09.00 uur tot 11.15 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 27 oktober 2022 Voorzitter: het lid Runderkamp Portefeuillehouder: wethouder Pels Commissiegriffier: M. Diemont Verslaglegging: M. van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Burgers (VVD), Garmy (Volt), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (PvdD), Lust (D66), Nadif (GroenLinks), Nijssen (VVD), Noordzij (PvdA), Olievieira (Lijst Kabamba), Van Pijpen (GroenLinks) en Verkerke (BIJ1) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: mevrouw Hoogland

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom op deze bijzondere vergadering die geheel in het teken van de begroting staat. Er is een quorum. b. Mededelingen Het lid HAVELAAR kan tot 11.30 uur aanwezig zijn. c. Vaststellen agenda Agendapunt 4 wordt gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 22 september 2022. Het verslag van de openbare raadscommissievergadering Duurzaamheid en Circulaire economie van 22 september 2022 wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken binnengekomen. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER veronderstelt de spreektijden bekend. b. Inspreekmoment publiek Mevrouw HOOGLAND spreek in over Liander. De vorige keer heeft ze deze raad gevraagd een poging te doen Leander te vermenselijken. Kennelijk is dat niet gelukt. Ze hoopt dat de raad Liander kan opvoeden. Liander moet gewoon eerlijk zijn. Vanmorgen las ze een bericht dat zonder isoleren van het gas af niet mogelijk is. Daar trekt Liander zich niets van aan. Bij het Nieuwe Meerstation komt het geluid tot in de Nieuwe Meer. Gevraagd is of het daar dicht kon om de geluidsoverlast terug te brengen. Men beroept zich er op alles “zo adequaat mogelijk” te doen. Dat zal wel zo goedkoop mogelijk zijn. Zoals het nu gaat, voorziet mevrouw Hoogland dat Amsterdam waardeloos wordt met deze aanpassing. Iedereen wil van het gas af, maar de bewoners staan buiten spel en krijgen geen antwoord op vragen. Ze roept de raad en de wethouder op de controle van B en W op zich te nemen, want het is compleet ondoorzichtig welke afspraken B en W met Liander heeft gemaakt. Die buit zijn monopolypositie helemaal uit. Liander maakt enorme winsten, dus men kan echt wel investeren in minder overlast voor de omgeving. De volgende keer komt mevrouw Westendorp inspreken uit gebied 02025.

Daar gebeurt het perfect en het zou mooi zijn als alle positieve dingen van daar worden overgenomen. De VOORZITTER bedankt de inspreekster voor haar inbreng. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid KOYUNCU is benieuwd naar de reactie van de wethouder op de inspreekster. Wethouder PELS is bezig met Liander te bekijken hoe de komende tijd de inpassing van onderstations maar ook van kleinere energievoorzieningen in de wijk kunnen plaatsvinden. De komende jaren wordt er veel gebouwd in Amsterdam aan die energietransitie. De gemeente probeert de participatie met de buurten goed vorm te geven. Tegelijkertijd wordt gekeken naar het afwegingskader en de inpassing. Via het aandeelhouderschap is de gemeente betrokken bij Liander en de werkwijze. Ze zegt toe samen met collega Van der Horst en Liander te bekijken hoe dit proces de komende jaren goed vormgegeven kan worden. Er komt namelijk nogal wat op de Amsterdammers af. De wethouder zegt toe schriftelijk met een terugkoppeling te komen. Dat wordt wel 2023.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

Financiën 3 De Begroting 2023 (VN2022-030510) De VOORZITTER licht toe dat vandaag de eerste termijn van de begroting wordt besproken. De tweede termijn volgt in de commissie FKD op 1 november van alle commissies tezamen. Moties kunnen worden ingediend door het sjabloon te mailen naar raadsbox@amsterdam.nl. Moties en amendementen zijn uiteraard op naam gesteld. De ingediende amendementen en moties worden vrijdag 14 oktober via de dagmail verstuurd en worden door het college schriftelijk gepreadviseerd. Amendementen en moties die na 13 oktober worden ingediend worden mondeling gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 9 en 10 november. De schriftelijke preadviezen volgen op 28 oktober zodat die zo nodig kunnen worden besproken in de commissie FKD van 1 november. Bij de behandeling wordt een vaste sprekersvolgorde gehanteerd, namelijk eerst de woordvoerder van de grootste oppositiepartij en vervolgens die van de grootste coalitiepartij aan het woord komen en zo verder. Het lid BURGERS heeft zich nog eens verdiept in de afvalstoffenheffing: 317 euro per jaar voor een meerpersoonshuishouden elders in Nederland en 441 euro in Amsterdam. Nu stelt de coalitie ook nog een verhoging voor – en dat in deze zware tijd. De VVD kiest voor een verlaging van de afvalstoffenheffing zoals in de tegenbegroting opgenomen. Voor 2023 is 44,6 miljoen euro aan baten begroot.

Het verschil zit in het vegen, handhaven en overhead en dat zou niet in het programma zijn opgenomen. Het afvalheffingssysteem is echter een gesloten systeem waarbij geen winst mag worden gemaakt. Hij is benieuwd hoe de raad kan vaststellen dat de afvalstoffenheffing volledig ten goede komt aan het ophalen en verwerken van huisvuil. De vieze stad Amsterdam vormt echt een probleem. Iedereen ergert zich eraan. In de begroting is voor de komende jaren 1 miljard euro aan investeringen weggelegd. In de Voorjaarsnota wordt inzichtelijk waarin die investeringen komen. 2 miljoen euro per jaar voor reiniging steekt daar schril bij af. De VVD ziet graag dat er meer geld wordt gereserveerd voor reiniging. Het lid NIJSSEN noemt drie punten die voor de VVD de komende jaren belangrijk zijn op het vlak van duurzaamheid en energie: isolatie, groene stroom opwekken en circulaire economie. In de raad is er redelijk wat consensus als het om isoleren gaat, maar de wijze waarop vormt nog onderwerp van gesprek. In de tegenbegroting maakt de VVD dan ook extra geld voor isolatie vrij. De VVD komt met een aantal moties. Eentje om het makkelijker te maken om van enkel glas naar dubbelglas te gaan. Dat kan nog wel eens ingewikkeld zijn in monumenten. Het lid NADIF vindt het jammer dat ze deze motie niet heeft ontvangen. Vorig jaar is deze motie ook al voorgelegd naast nog drie andere.

Ze hoort graag wat deze motie dan nog toevoegt aan de eerdere moties en de toezegging van de wethouder om hiermee aan de slag te gaan. Zo belast de VVD het gemeentelijk apparaat met een overbodige motie terwijl juist de VVD een bezuiniging op het ambtelijk apparaat voorstaat. Het lid NIJSSEN maakt excuses dat GroenLinks zijn motie niet heeft ontvangen. De moties van GroenLinks van vorig jaar zijn breed ingestoken, maar zijn motie is heel concreet en heeft een hoge urgentie. Het zou mooi zijn om het samen te doen. De tweede motie betreft de complexen van VvE’s die ook graag van het gas af willen en willen aansluiten op warmtenetten. Zij kunnen de informatie deels halen uit de halfjaarlijkse updatebrief aardgasvrij. Vaak is dat nog net niet voldoende, dus wat meer proactieve informatie is gewenst. Een derde motie zal de heer Kreuger straks toelichten.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

De VVD neemt haar verantwoordelijkheid in de RES. Groene stroom opwekken is belangrijk. De VVD zou graag een aantal windmolens buiten de havens vervangen met zonnepanelen, misschien drijvend, misschien langs snelwegen. De gemeente werkt aan een donutvisie. Daarbij is het belangrijk het lokale ondernemerschap blijvend te betrekken bij die strategie. Er gebeurt al veel op het gebied van circulariteit maar de VVD zou de startups graag meer daarbij willen betrekken. Het lid HEINHUIS ziet dat er in de begroting wordt ingegaan op de rol van de FIXbrigade. De wethouder heeft al meermaals gezegd daarover heel enthousiast te zijn. De FIXbrigade mag nu uitbreiden. Dat is heel mooi, maar die mensen moeten wel op de fiets naar die andere stadsdelen waar ze nu ook mogen werken en dat is met al die materialen wel ingewikkeld. Hopelijk kan de wethouder de FIXbrigade hierin ondersteunen. Ze verwacht dat de FIXbrigade ook een rol krijgt in het isolatieoffensief. Voor de PvdA is het belangrijk dat het om lokale initiatieven gaat en dat commerciële partijen hier niet van gaan profiteren. Ze wordt graag wat meer meegenomen in hoe de gemeente concreet die FIXbrigade ondersteunt. Ze krijgt ook graag een overzicht van wat er allemaal op dat gebied gebeurt. Ze is benieuwd of woningeigenaren op den duur hun verhuurvergunning kunnen verliezen als woningen te slecht geïsoleerd zijn.

Daar heeft de PvdA een motie voor, maar ze krijgt eerst graag een reactie van de wethouder. Het lid KREUGER weet dat er voor sociale verhuurders al een regel is dat ze per 2028 een bepaald aantal labelstappen moeten maken. Dat maakt het inderdaad logisch om dat ook particuliere verhuurders op te leggen. Het lid HEINHUIS is het daar erg mee eens. Het lid NOORDZIJ beseft heel goed dat de reinigers dagelijks voor de leefbaarheid in de stad zorgen. Zonder hen zou de stad een puinhoop zijn. Die schone stad staat wel onder druk. Onderzoek heeft uitgewezen dat overlast door afval de grootste ergernis voor bewoners is. Het verschil tussen de wijken is gigantisch groot. Dat is ook heel duidelijk waar te nemen. Op de ene plek is er meer bedrijfsafval en op de andere plek is er weinig sociale cohesie en weer elders zijn meer containers kapot. Het afvalprobleem vraagt dus op een aanpak met oog voor de verschillende buurten en de verschillende problemen. Daar krijgt hij graag een reactie van de wethouder op. Hij is benieuwd hoe de wethouder de plekken waar de overlast het grootst is, met deze begroting denkt te kunnen aanpakken. De PvdA is erg blij met de continuering van de inzet van buurtconciërges, maar hoort nog graag of vijf buurtconciërges wel genoeg zijn.

Het lid KROM gaat ervanuit dat een groot deel van de bijdragen zullen gaan over energiearmoede, het isolatieoffensief en de problemen bij de afvalophaaldiensten. Dat is logisch, want de nood onder Amsterdammers is hoog en die problemen moeten worden aangepakt. Maar het gaat ook om dierenwelzijn. Dieren zijn nog te vaak een vergeten groep. Konden dieren maar vertellen hoe het beleid, hoe de omgang met hen van impact is op hun bestaan. De Partij voor de Dieren blijft altijd strijden om dierenwelzijn nog meer op de agenda te krijgen. In de begroting 2023 mist ze dat dierenwelzijnsbeleid nog te veel. In 2011 werd een initiatief aangenomen om al het beleid te evalueren vanuit agendaperspectief. Het ging erom of het beleid seksistisch was of niet. Ze is ervan overtuigd dat dat ook opgaat voor specisisme. Veel beleid heeft onbedoeld en onbewust een negatieve impact op nietmenselijke dieren. Ze bepleit dan ook dierenwelzijn integraal onderdeel te maken bij de weging van beleid. Ze wil een dierenwelzijnstoets als onderdeel van alle nieuwe beleidskaders. Ook op beleidsniveau wordt er dan al nagedacht over de impact van beleid op dieren en hun leefomgeving. Als voorbeeld noemt ze het aanbrengen van lagere stoepranden zodat egels de weg gemakkelijker kunnen oversteken. Het is nog altijd niet vanzelfsprekend om de belangen van dieren mee te laten wegen.

Voorts wil ze de zorg voor dieren graag meer structureel regelen. Dan hoeven bijvoorbeeld de Toevlucht en de Dierenambulance niet ieder jaar opnieuw subsidie aan te vragen. Met een contract is de zorg structureler geregeld.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

Het lid HAVELAAR ziet dat er dit jaar niets is begroot voor losloopgebieden voor honden. Dat zou eigenlijk best kunnen bij het autoluw maken van de stad. Hij is benieuwd of de Partij voor de Dieren daar ook voor zou zijn. Het lid KROM is daar wel voor. Ze komt met enkele moties over het laten meewegen van dierenwelzijn bij het beleid en over de omzetting van bepaalde subsidies naar een contract. Tot slot vraagt ze aandacht voor de dieren die deze winter slachtoffer worden van de energiearmoede. Ze vreest dat de asielen overvol gaan raken omdat Amsterdammers geen geld meer hebben om hun huisdier te verzorgen. Ze hoopt dat de wethouder mogelijkheden ziet deze dieren te beschermen. Kortom, dit is ook een oproep om geld vrij te maken voor de ambtenaren die belast zijn met dierenwelzijn. Daar wordt ongelofelijk hard gewerkt met te weinig mensen. Het lid NADIF vindt het altijd weer vreemd zo kort na de totstandkoming van het coalitieakkoord een begroting vast te stellen. Veel beleidskaders moeten nog bekend worden gemaakt zoals het isolatieoffensief en de agenda circulair. De FIXbrigade maakte dit weekend duidelijk dat er een inkomensgrens is van 2400 euro bruto als mensen gratis gebruik willen maken van de FIXbrigade. Ze is benieuwd of er mogelijkheden zijn om die inkomensgrens te verhogen. Ze kijkt enorm uit naar het isolatieoffensief.

Ze hoort graag wat de raad kan verwachten, ook als het gaat om het beleid rond de agenda circulair. De vorige keer kon de raad veel input leveren, mede door alle gesprekken in de stad. Volgende week dinsdag is het donutdag. Misschien is het interessant dan met bewoners en ondernemers het gesprek aan te gaan hoe iedereen ervoor kan zorgen dat er in de stad veel minder wordt gebruikt en veel minder afval wordt geproduceerd. Ze is blij met de inzet van het college op energiearmoede. Ze vreest dat dit probleem de komende jaren alleen nog maar erger wordt. Ze roept de raad op met ideeën te komen om gezinnen te ondersteunen. Bij dierenwelzijn is het belangrijk om te beseffen dat biodiversiteit van groot belang is als het gaat over klimaatverandering, de gezondheid van de stad of klimaatadaptatie en hittestress. In de vorige periode was er minder aandacht voor dieren in het water. Niet alleen de kwaliteit van water verdient aandacht, ook die biodiversiteit onder water. Het lid VAN PIJPEN wil graag bestaanszekerheid voor Amsterdammers op een goede manier organiseren. Daar horen ook schone straten en parken bij. Dat is vaak onderwerp van gesprek. In het coalitieakkoord is afgesproken structureel meer geld daarvoor uit te trekken. De wethouder komt binnenkort met haar nieuwe afvalbeleid. Daar kijkt GroenLinks naar uit.

Een schone stad is een taak van iedereen: van de gemeente, van de ondernemers en van de bewoners. Veel actieve bewoners dragen bij aan een schone stad. Met de centralisatie van de reiniging van de stadsdelen naar de centrale stad zijn actieve bewonersgroepen soms tussen de wal en het schip gevallen. Onduidelijk is wie hun aanspreekpunt is en hoe ze ondersteuning krijgen. GroenLinks vindt dat belangrijk en zou in de toekomst graag meer van die actieve bewonersgroepen tot stand willen brengen en faciliteren, zodat het in alle stadsdelen gebeurt. GroenLinks komt met een motie om die actieve bewonersgroepen te ondersteunen en te stimuleren dat ze in alle stadsdelen tot stand komen. Het lid BOBELDIJK ondersteunt graag buurtinitiatieven. Voor containers zijn er containeradaptanten. Hij is benieuwd wat GroenLinks vindt van straatadaptanten, dus mensen die zich verantwoordelijk voelen voor het schoonhouden van een straat. Containeradaptanten krijgen bovendien een keer een uitje aangeboden. Ze zijn bereikbaar middels een bepaald telefoonnummer. Het lid VAN PIJPEN denkt dat dat een hele goede vorm is: een collectief dat zich bezig houdt met een schone stad. Die faciliteiten zouden goed kunnen zijn. Daarvoor kan

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

een verbinding met gebiedsmakelaar.

de

stadsdelen

worden

aangegaan,

bijvoorbeeld

via

de

Het lid GARMY heeft de begroting met veel interesse gelezen met dank aan de ambtenaren voor het vele werk dat is verzet. Volt is blij dat verduurzaming de aandacht krijgt die nodig is en dat Amsterdam er alles aan wil doen om haar klimaatambities waar te maken. Hij is blij met het isolatieoffensief, zeker gezien de torenhoge energiekosten. Vorig jaar werd er een miniklimaatburgerberaad georganiseerd. Deelnemers hebben dit als zeer positief ervaren en hebben meer vertrouwen in het klimaatbeleid van de gemeente gekregen. Als de gemeente deelnemers op de hoogte brengt van wat ze met de uitkomsten doet, vergroot dit het vertrouwen in de gemeente. Er zijn tien aanbevelingen uit het beraad gekomen, maar nog altijd is onduidelijk wat de gemeente met die aanbevelingen gaat doen. Ook uit de begroting komt dit niet naar voren. Hij krijgt dit graag toegelicht door de wethouder. Het lid KREUGER begrijpt dat Volt enthousiast is over dat burgerberaad. Volt hecht veel waarde aan diversiteit. Dan hoort hij graag wat Volt van de afspiegeling van de deelnemers vond. Die diversiteit was namelijk niet op orde. Het lid GARMY is zeker positief over dat burgerberaad. Via loting is geprobeerd de deelnemers zo divers mogelijk te laten zijn. Er is ook gekeken naar verschillende wijken. Hij hoort ook graag van de wethouder hoe die toekomstige burgerberaden beter denkt te kunnen indelen.

Er zal zeker nog meer diversiteit mogelijk zijn. Het was een pilot. De resultaten waren positief, dus Volt kijkt met vertrouwen uit naar de volgende burgerberaden. Hij hoort graag waar de wethouder voor 2023 de grootste uitdaging qua draagvlak ziet als het gaat om de klimaatmaatregelen in de stad. Volt komt met een motie Zaak gesloten, licht uit. Onderzoek laat zien dat 72% van de bedrijven onnodige verlichting laat branden. Dat is een verspilling die gelijk staat aan het stroomverbruik van 150.000 huishoudens. Kunstlicht kan bovendien de groei van planten verstoren en kan leiden tot een afname van populaties en levensverwachting van dieren. Meerdere campagnes en gesprekken hierover zijn er inmiddels geweest, maar dat werkt dikwijls maar voor een korte tijd. Andere landen hebben recent beleid uitgevaardigd om die verlichting te dempen en daarop wordt gehandhaafd. Volt vraagt het college het goede voorbeeld te geven en hierover nader in gesprek te gaan met ondernemers en te onderzoeken wat er mogelijk is om het af te dwingen en hierop te handhaven. Het lid LUST stelt dat in de begroting slechts één relevante hit oppopt in de zoekfunctie met het zoekwoord dieren namelijk “Er komt een nieuwe agenda dieren waarbij er aandacht is voor dierenwelzijn en de leefgebieden van alle dieren in de stad.” Daarom vraagt ze wanneer die agenda dieren er komt.

Graag krijgt ze een toezegging op een deadline waaraan de raad de wethouder dan kan houden. In de raadsbrief Uitgaven en resultaten schoon Amsterdam 2021 leest ze dat er naast enkele hoopvolle ontwikkelingen nog steeds een stijgende ontevredenheid is over de afhandeling van meldingen en stijgende overlastervaring door vervuiling. De waarderingscijfers voor het schoonhouden van de stad komen niet boven de 6 uit. Ze leest ook dat het streven is de ervaren overlast door vervuiling in 2023 weer met een 6 gewaardeerd te zien. De prognose voor 2024-2026 is een 6½. Ze is benieuwd naar de reflectie van de wethouder op deze cijfers. Daar lijkt weinig vertrouwen uit te spreken. In juni 2021 is een motie breed aangenomen die het college verzocht in het kader van duurzaamheid en circulariteit een pilot in samenwerking met de initiatiefnemers van de doneerring te overwegen. Het lid HAVELAAR hoort dat die 6½ te weinig ambitie laat zien. Dat maakt hem nieuwsgierig naar het cijfer dat D66 denkt dat haalbaar is en welke investering de D66fractie daarvoor wil doen. Het lid LUST ziet dat er weinig vertrouwen lijkt te bestaan om het aanpakken van dat straatvuil en het ophalen van het huisvuil efficiënter te maken.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

Het lid NOORDZIJ leest in datzelfde rapport dat de verschillen tussen wijken erg groot zijn en dat er zeker in West en Nieuwwest ongelofelijk veel overlast door afval is in vergelijking met de andere stadsdelen. Hoe ziet D66 het voor zich om die verschillen aan te pakken? Het lid LUST gaat ervanuit dat dit onderwerp wordt meegenomen in de masterplannen. Bewoners zullen zelf ook aangeven dat dat bijdraagt aan het leefbaarder maken van de stad. Overlast door zwerfafval en huisvuil is in ieder stadsdeel en in iedere wijk iedereen een doorn in het oog. Een doneerring kan aan de buitenzijde van afvalbakken worden gemonteerd en in de ring kunnen kleine plastic flesjes worden geplaatst. Uit angst dat Amsterdammers geen doneerringdiscipline zouden kunnen opbrengen werden vorig jaar geen doneerringen aangebracht. Nu er afvalbakken worden opengebroken door statiegeldverzamelaars en het verloederde straatbeeld dat daardoor ontstaat, verzoekt het lid Lust de wethouder dat eerdere standpunt te heroverwegen. Wellicht kan daarvoor naar de ervaringen van andere steden worden gekeken. Het lid HOFLAND vindt het mooi dat het rijk gaat meebetalen aan veel energierekeningen, maar dat lost de klimaatcrisis niet op noch de energiecrisis. Het is ook mooi dat Amsterdam veel geld uittrekt voor verduurzaming. Het is nu een kwestie van uitvoeren.

D66 wil wel weten welke middelen dan worden ingezet en waaraan ze worden besteed. Dat inzicht is nog niet zo eenvoudig uit de begroting te krijgen. Hij hoort graag hoe de raad de komende jaren kan zien waar al dat klimaatgeld heen gaat. Nu heeft hij door het stellen van technische vragen de nodige informatie verzameld waarvan hij enkele voorbeelden noemt. In zijn zoektocht waar al die miljoenen nu heen gaan, kwam hij op het bestedingssperspectief 2020 van het klimaatfonds. Hij is benieuwd of daarvan een nieuwe versie komt. D66 komt met een motie aangaande de RREW-gelden uit het rijk. Die zijn eerder ingezet om cadeaubonnen te geven waarmee mensen via een website allerlei verduurzamingsproducten kunnen krijgen. De motie roept op vanuit deze gelden nogmaals zo’n actie op te zetten om de verduurzaming verder vorm te geven. Het lid BOBELDIJK wijst op een kernwaarde van de SP: solidariteit, dus ook in de richting van toekomstige generaties. Die duurzaamheidsambities zijn dus uitermate belangrijk. Het terugdringen van verbruik staat daarbij voorop, niet alleen bij de huishoudens maar zeker ook bij de grootverbruikers. Daar valt immers de meeste winst te boeken. Een pijnlijk punt is biologisch voedsel.

In de biologische wereld liggen appels uit bijvoorbeeld Nieuw Zeeland of Chili, maar dat betekent heel veel transport terwijl Nederland een prima klimaat heeft voor het telen van appels. Amsterdam heeft de ambitie voor voedselbossen en hij krijgt graag meer zicht op hoe concreet dat is en hoe dat zit in de Lutkemeer. Het lid VAN PIJPEN wijst op het aangenomen initiatiefvoorstel over een voedselbos op Zeeburgereiland. Het lid BOBELDIJK is daarmee bekend, maar het is goed dat verder uit te breiden. Hij onderschrijft de opmerkingen die over het afval zijn gemaakt. Het lid KREUGER legt de hoogste prioriteit bij het isolatieoffensief, dat gelukkig steeds meer aandacht krijgt. Het is hard nodig de financieel kwetsbaarsten een steuntje in de rug te geven. Daarvoor heeft JA21 al herhaaldelijk aandacht gevraagd onder andere door een revolverend isolatiefonds. Het lijkt er nu op dat de gemeente daar niet echt verder mee komt. In het verleden ging de discussie veelal over aardgasvrij maken, waarbij er investeringen nodig waren – voor de onrendabele top - die de heer Kreuger als kosten beschouwde. Die investeringen zouden mensen kunnen terugverdienen. De revolverende maatregelen zijn nu gescheiden van de onrendabele top. Dat gebeurt bij isolatie. Nu wordt er toch gesproken over subsidie, maar subsidies in het aardgasvrijdossier werden gebruikt

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

om die onrendabele toppen te dekken. De stadsfinanciën zijn niet oneindig, dus voorzichtigheid is geboden. JA21 komt samen met het CDA en de VVD met een motie die oproept het revolverend maken van het fonds te onderzoeken. Het lid NADIF wijst erop dat het isolatieoffensief al over twee weken komt. Het lijkt haar raadzaam dat even af te wachten. Niet iedereen kan die investeringen doen. Bij gemengd woningbezit kan de een het zich soms wel een investering veroorloven maar de ander niet. Ze zou dat proces van isoleren niet willen vertragen. Dit geldt ook voor middeninkomens. Dat terugverdienen is voor hen nu geen optie. Het lid KREUGER ziet dat als een optie, maar de motie dient hij wel in. Hij heeft dit voorstel al in 2020 ingediend en er komt maar niets van. Hij wil in ieder geval dat de overwegingen uit de motie worden meegenomen, zodat mensen straks enerzijds een warme woning hebben en anderzijds dat de stadsfinanciën op orde blijven. Hij wil echt zien wat de kosten zijn, wat kan worden terugverdiend en wat de onrendabele top is. De investering is alleen maar rendabeler geworden ten opzichte van 2019 of 2020. De terugverdientijd wordt immers juist korter. Het lid HOFLAND brengt in herinnering dat er vorige week bij de politieke beschouwingen werd gezegd dat er veel te weinig geld in het isolatiefonds zat en de dag daarna zou het weer te veel zijn.

Hij is benieuwd of JA21 de VVD heeft weten te overtuigen dat er juist heel veel geld in het isolatiefonds zit. Het lid KREUGER gaat niet voor de VVD spreken. De VVD staat wel open om verschillende mogelijkheden te bekijken. Het is juist de bedoeling dat er veel geld in een fonds zit, want dan kan er veel mee worden gedaan. De discussie draait erom of het geld terugkeert of dat het wordt uitgekeerd in de vorm van een subsidie. Dat er veel geld in dat fonds moet, dat staat buiten kijf. Er is echt veel geld nodig om stappen te zetten. Het lid HEINHUIS hoort de zorg van het lid Kreuger over de meest kwetsbare mensen. Misschien kan hij toelichten of de motie onderscheid maakt tussen de kwetsbare mensen die huren en geen eigen bezit hebben, dus die investering niet zelf kunnen doen. Worden mensen meegenomen met een schuldenproblematiek die angstig zijn om weer een lening aan te gaan? De PvdA vindt dat bewoners tekort zijn gedaan doordat er niet in hun woningen is geïnvesteerd en die moeten nu wel meebetalen aan de verbetering. Het lid KREUGER legt uit dat die investering kan worden terugverdiend, dus in theorie zou dit kunnen worden geregeld. Maar om dit te doen, om ervoor te zorgen dat corporaties hele rijen huizen in een keer kunnen aanpakken, wordt het nu een bureaucratisch proces om vervolgens geld op te halen bij de bewoners.

De motie vraagt het college en de partners hierin mee te denken. Anders zou het betekenen dat de corporaties en/of de gemeente alles zouden moeten voorfinancieren voor die mensen. Dan drukt het erg op de stadsfinanciën. Daarom moeten die woningen worden geïsoleerd én de stadsfinanciën moeten niet onder druk komen te staan. Hij stuurt de motie rond. Tot slot heeft hij nog een motie ingediend over Amsterdam aardgasvrij 2030. De SDE-subsidie van het AEB loopt af in 2030. Hij zou ernaar willen streven dat de gemeente niet verder gaat met het AEB in 2030 en dat de huizen op een andere manier worden verwarmd. Het lid KOYUNCU bedankt de ambtenaren en de wethouder voor het enorme werk dat er bij zo’n begroting om de hoek komt kijken. Hij betreurt het dat de echte keuzes vooruitgeschoven zijn. DENK zou graag zien dat de gemeente afspraken maakt met de woningbouwcorporaties inzake klein onderhoud. Bij vervanging worden er veelal geen duurzamere producten gebruikt. De corporaties herkennen dit zelf ook. Hij focust graag op duurzame warmteoplossingen zoals WKO, warmte/koudeopslagsystemen. Steeds meer nieuwbouwwoningen krijgen die WKO-

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

systemen. In veel gevallen zijn er concessieovereenkomsten gesloten met een derde partij. Hele woonblokken en woonwijken zitten voor wel dertig jaar vast aan zo’n partij die de prijs bepaalt zolang die maar onder de gasprijs blijft. Het is echter ook mogelijk dat wooneigenaren zelf zo’n systeem realiseren en dan blijft die winst van zo’n derde partij erbuiten. In de Spaarndammerbuurt is de VvE zelf eigenaar van dat WKO-systeem en dat scheelt enorm in de kosten. De gemeente heeft 3,5 miljoen euro als bijdrage aan Eteck betaald. Hij zou graag zien dat de gemeente dit geld aan VvE’s beschikbaar stelt die zonder winstoogmerk voor en door Amsterdammers worden gerund voor WKO’s. Hij hoopt dat het college hierin kan meegaan. Lid VERKERKE is blij als Amsterdam meer wil doen dan het rijk vraagt en voorop loopt bij bijvoorbeeld de transitie naar een circulaire wereldstad. Toch gaat het niet goed genoeg en lid Verkerke vreest de afgesproken 1,5 graad van Parijs niet te behalen. Amsterdam loopt achter op haar oude doelstellingen. Waaruit blijkt dat het geplande budget en de bijbehorende processen de vereiste versnelling wel gaan brengen? BIJ1 ziet nog steeds weinig gebeuren aan de-growth, ondanks alle mooie woorden. Groei maakt immers alles kapot. BIJ1 is benieuwd of deze begroting de ernst van de situatie wel weerspiegelt.

De Amsterdam Economic Board zou moeten worden afgeschaft en desinvesteren in Schiphol is aan de orde als het daar niet heel snel anders gaat. Extinction Rebellion hoopt veel ambtenaren te zien bij de grote actie op Schiphol op 5 november. Het lid HAVELAAR is positief over het schoonhouden van de stad onder andere over het plaatsen van extra bakken tijdens piekbelasting. In 2021 beoordeelden Amsterdammers het schoonhouden van de straten met een 6,3 met een prestatie van 87% en 89% voor zwerfafval en prullenbakken. Voor 2023 is nu begroot dat op minimaal 80% te hebben. Daar moet dan wel het rapportcijfer 6½ voor komen. Het CDA heeft echt een toelichting nodig op deze (lage) doelstelling. Voorts wijst hij op de doelstellingen voor medebeheer en preventie. De 25 m regel voor de horeca is onlangs uitvoerig besproken. Dat vergt absoluut handhaving. Praten met de eigenaar werkt niet; die sluit ’s avonds laat de tent niet. Hij is benieuwd naar de mogelijkheden voor handhaving hierop. Medebeheer past bij de samenlevingsvisie van het CDA, maar het helpt ook bij het behalen van de doelen uit de doelenboom, het schoonhouden van de straten. Hij is voorstander van bijvoorbeeld mooie straatacties om de eigen straten te vegen. Eerder werd aangegeven dat er dan eerst een cursus moest worden gevolgd: allerlei onderdelen die samen 1% van het jaarsalaris van een reiniger.

Die cursus moet er komen, aangeboden via de vrijwilligerscentrale Amsterdam, zodat Amsterdammers kunnen helpen bij het schoonhouden van de stad. Hopelijk kan de wethouder bevestigen dat 300 euro voor zo’n cursus een goed richtbedrag is. Die visie van het samen doen ontbreekt volgens het CDA nog te veel in de plannen. Zorgen heeft het lid Havelaar over het achterstallig onderhoud. Dat legt immers een hypotheek op de toekomst. De totale kosten zouden moeilijk in te schatten zijn, maar dat betekent dat er geen beeld is bij de roofbouw vandaag op de toekomst. Hij hoort graag hoe het college denkt dit in de toekomst beter inzichtelijk te maken. Het CDA wil graag bekijken of met ruimtelijke aanpassingen in de openbare ruimte de stad meer hondvriendelijk kan worden gemaakt met kleine stukjes waar honden los kunnen lopen. Hij hoort graag welke plannen de wethouder daarvoor heeft. Het lid BIRGIN begrijpt heel goed in wat voor lastige situatie het college zich bevindt. Begroten is anticiperen, maar dat is bijna onmogelijk door het rampenbeleid vanuit Den Haag. Gemeenten krijgen steeds meer taken, maar compensatie blijft achter. De werkdruk is hoog. Amsterdam trekt veel geld uit voor steunpakketten: voor isolatie, voor de energierekening. De schuld loopt elk jaar verder op dus de vraag rijst hoe lang de gemeente dit kan volhouden.

Het is tijd om belangrijke keuzes te maken voor het gemeenschapsgeld. De gemeente eist dat mensen investeren in elektrische voertuigen en dat de stad in 2040 van het aardgas af is. Die ambitie gaat miljarden euro’s extra kosten. De gemeente wil windturbines in het havengebied plaatsen, maar die zullen concurreren met HavenStad, een plek waar 70.000 woningen en 58.000 arbeidsplekken gaan komen. Dat kan voor veel welvaart zorgen. Hij roept de gemeente die welvaartsontwikkelingen niet in de weg te staan.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

De vraag is wat de gemeente dan wel moet doen. In het Schenkelkwartier zullen 80.000 woningen en 100.000 arbeidsplaatsen verschijnen. Al die gebouwen moeten worden verwarmd. Warmtepompen zijn kostbaar en het elektriciteitsnet is daarvoor niet geschikt. Door aardwarmte te gebruiken blijven de investeringen in Amsterdam zelf. Hij verwacht dat de vraag daarnaar enorm zal toenemen – ook in buurgemeenten. Hij roept op te investeren in een aardwarmtecentrale in Amsterdam. Uit Denemarken kan de gemeente leren dat een investering in 17 windturbines in Amsterdam qua ruimte en overlast echt niet kan opwegen tegen een aardwarmtecentrale met het equivalent van 40 windturbines. Zo’n centrale van 200 miljoen euro zou ruim een derde van de Amsterdamse huizen van warmte kunnen voorzien. Daar ziet hij enorme kansen. Het lid OLIEVIEIRA heeft geen aanvulling op voorgaande sprekers. Wethouder PELS denkt dat het goed is om samen met de griffie nog eens te bekijken welk deel van duurzaamheid en welk deel van wonen waar precies thuishoort. Er zat namelijk wat overlap in de vragen, bijvoorbeeld bij de motie over monumenten. Het college gaat zeker de VvE’s betrekken bij het aardgasvrij maken van de stad. Dat is al gaande.

Als het om circulaire economie en lokale ondernemers gaat, dan heeft ze eerder al aangegeven lokale ondernemers heel belangrijk te vinden in de transitie naar een circulaire economie. Ze komt met een actieagenda circulaire economie. Wellicht is die motie dus overbodig. Gevraagd werd naar de opslagmogelijkheden van de FIXbrigade. Er is contact gelegd. Uitgangspunt is dat de gemeente die FIXbrigade daarin gaat ondersteunen. Als het gaat om de verhuurvergunningen, dan worden er afspraken gemaakt met particuliere verhuurders over duurzaamheid. Om misstanden te voorkomen wordt een vergunningstelsel ingevoerd en ook een verhuurvergunning. Die wil de wethouder aan elkaar koppelen. Een woning met gebreken is immers een misstand. Middels werkbezoeken aan lokale ondernemers kan de raad worden betrokken bij de actieagenda circulaire economie. Dat vergt dan van tevoren een discussie over de uitgangspunten waar de gemeente op in wil zetten. De wethouder komt daarvoor met een brief met uitgangspunten. De inkomensgrens voor de FIXbrigade verhogen lijkt een goed idee. Daar zal de wethouder naar kijken. Eerder heeft het college al aangegeven de voorstellen uit het miniburgerberaad over te nemen. De verschillende aanbevelingen komen natuurlijk op verschillende plekken terug, bijvoorbeeld als het gaat om klimaatadaptatie, om aardgasvrij of om de elektriciteitsvoorziening of energiebesparing.

De wethouder stelt voor bij de plannen die ze nu aan het maken is, terug te komen op hoe de voorstellen uit het miniburgerberaad daarbij worden betrokken. De voorstellen om te kijken naar een meer structurele uitwisseling tussen inwoners en gemeentebestuur zal de wethouder goed bestuderen. Het is immers ook een sociale transitie, dus het is zeker belangrijk mensen daar goed bij te betrekken. De grootste uitdaging qua draagvlak zit eigenlijk overal. Het is realistisch om ervan uit te gaan dat een transitie gepaard gaat met weerstand. Zo is er best een groot draagvlak voor windmolens, maar er is ook veel weerstand rond de zoekgebieden. Met die verlichting is de gemeente al bezig. Het is inderdaad zonde als verlichting onnodig aan blijft staan. Amsterdam is dit jaar begonnen met het initiatief 15% gas terug in de metropoolregio. De Zuidas heeft zelf al aangegeven de lichten uit te zetten. Maar het kan nog een stapje verder. Het college heeft veel mooie visies neergelegd, maar het is begrijpelijk dat de raad het overzicht is kwijtgeraakt en niet ziet waar dat in de begroting terugkomt. De wethouder zegt toe aan elk beleidsstuk de komende tijd een financiële component toe te voegen met het programmadoel zodat de raad dat kan terugvinden. Daaraan gekoppeld komt ze met een overzicht van het klimaatfonds, wat er is besteed en wat het bestedingsperspectief is.

De middelen zijn uiteraard beperkt, dus keuzes moeten worden gemaakt. De afgelopen week heeft de wethouder met de stadsdeelbestuurders gesproken over de RREW-gelden en de vouchers. Daar ligt een kans om initiatieven uit de stad verder te ondersteunen. Ze neemt de suggestie van de raad mee en komt daar de week na het isolatieoffensief op terug als de gesprekken met de stadsdelen zijn afgerond. Ze kijkt zeker

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

naar de plafonds. Op het moment dat iets succesvol is, wil ze toch kijken naar mogelijkheden om te versnellen zonder de hele P&C-cyclus te verstoren. De wethouder kijkt hetzelfde naar grote vervuilers als de SP. Met de tien grootste vervuilers zullen afspraken worden gemaakt. Daar komt ze later nog op terug. Voedselverspilling tegengaan is belangrijk. Er wordt nu gewerkt aan een voedselstrategie. Dat vraagt wel even tijd, want niet alleen de lokale kringloop wordt meegenomen, maar het gaat ook om gezond eten, de openbare ruimte en de betaalbaarheid. Het vergt dus wat meer afstemming. In de Lutkemeerpolder zijn nu eenmaal ruimtelijke afspraken gemaakt. Dat maakt zoeken naar ruimte ingewikkeld. Bovendien zou dat gepaard gaan met hoge kosten en daarvoor schieten de voedselstrategiemiddelen echt tekort. Ze kan er dus niets over toezeggen. De middelen moeten waarschijnlijk deels ook nog worden besteed op Zeeburgereiland. De wethouder verzekert dat er naar de hele stad wordt gekeken. De zorgen voor kou deze winter deelt het college. Het is wel mooi om te zien welke initiatieven er allemaal komen, bijvoorbeeld in kerken of de Tolhuistuin. Er is wel een landelijk instrument: het warmtefonds. Daar betaalt men een hele lage, maatschappelijke rente voor een lening. Ze ziet de motie van de heer Kreuger tegemoet. Wel kan de communicatie over het warmtefonds nog worden verbeterd.

Dat komt bij het isolatieoffensief aan de orde. Het is inderdaad goed lokale initiatieven te versterken, maar er is wel slagkracht nodig. Als commerciële partijen die slagkracht kunnen leveren en als dat voor lokale partijen moeilijk ligt, dan wil de wethouder er wel voor zorgen dat deze winter de grootste slag wordt gemaakt. Dus het heeft de aandacht, maar de wethouder wil commerciële partijen niet op voorhand uitsluiten. Ze ziet de motie van JA21 over biomassa tegemoet. Hopelijk gaat het over houtige biomassa, want biomassa uit het riool is juist een goede grondstofbron. Gisteren heeft de wethouder al aangegeven de wens van de heer Koyuncu om bij onderhoud ook gelijk te verduurzamen, mee te nemen naar de samenwerkingsafspraken. Het is zeker de wens van dit college om bij aardgasvrij maken zo veel mogelijk burgerinitiatieven te betrekken, maar betaalbaarheid speelt wel een rol. De urgentie die lid Verkerke naar voren bracht, voelt de wethouder net zo. Dus de inzet is niet plannen maken voor later, maar nu aan de slag gaan. Het college vindt het belangrijk met iedereen het gesprek aan te gaan. Recent is er met Extinction Rebellion gesproken. Dat wordt voortgezet. De wethouder komt op het onderwerp dierenwelzijn. De Partij voor de Dieren ziet graag dat de subsidies worden omgezet naar contracten.

De subsidies zijn al structureel en de partijen hebben niet aangegeven dat dit niet goed werkt. Bij contracten hoort ook een verantwoording, dus welke meerwaarde dat heeft, begrijpt de wethouder nu niet. Het eerdere verzoek rond energiearmoede en huisdieren heeft het college opgepakt. Daarover wordt een gesprek gevoerd met dierenwelzijnsorganisaties. De wethouder komt met een brief over de uitkomsten van dat gesprek. Dieren in het water worden meegenomen in de agenda dierenwelzijn. Het gaat immers om zowel gehouden dieren als wilde dieren. In Q4 van dit jaar volgt er een brief waarin de termijnen worden benoemd voor de agenda. De losloopgebieden betrekt ze daarbij. Ze is nog benieuwd naar het voorstel van de Partij voor de Dieren voor de dierenwelzijnstoets en vooral naar de uitvoerbaarheid. Op 27 oktober wordt de afvalstoffenheffing besproken. De kosten die nu staan opgenomen, zijn allemaal gelieerd aan het ophalen en verwerken van afval. Desgevraagd licht de wethouder toe dat het college op 27 oktober precies de opbouw van de kosten laat zien. Het is inderdaad een wettelijke verplichting. Zowel de beleving als de objectieve kant van overlast ervaren zijn natuurlijk verschillend. Bij het burgerberaad zal de wethouder de inwoners erbij betrekken. Rekening houdend met de belastbaarheid van bruggen en kades wordt het afval op een andere manier, met kleinere wagens, opgehaald.

Op de vraag naar buurtconciërges reageert de wethouder negatief, want iedereen wil dan natuurlijk meteen een buurtconciërge en de middelen zijn beperkt. Afgesproken is dat ze nu alleen beperkt zijn aangesteld in de masterplangebieden. Daar is de druk het hoogst en de vraag het grootst. Die vijf buurtconciërges worden wel gewisseld naar andere locaties als het ergens niet meer nodig

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 12 oktober 2022

is. Ze komt hier op terug als het toch wat anders is geregeld dan ze nu denkt. Het is steeds een gesprek met de stadsdelen. De objectieve meting van viezigheid op straat komt overigens niet altijd overeen met de beleving. Dat kan twee kanten op gaan. Dat is een punt om aan het burgerberaad voor te leggen. Een eerdere pilot met de doneerring leek niet goed te werken. Nu wordt gekeken naar alternatieven. Sloten worden inderdaad opengebroken en de wethouder bekijkt nu hoe dat anders kan. Het is zeker interessant om te bezien hoe bewoners actief kunnen worden betrokken en dan niet alleen in gebieden waar die bewonersgroepen al zijn, maar juist ook waar ze worden gewenst. Het gaat in principe om een taak van het stadsdeel, maar ze zal de afstemming met de stadsdelen bewaken. Gereedschap betalen lijkt haar wel mogelijk, maar als het gaat om het betalen van mensen wordt het heel ingewikkeld. Het lid Havelaar sprak over de doelenboom. Het is zeker zo dat er effectiever moet worden gewerkt om te zorgen dat de stad schoner is. Wel is de wethouder voorzichtig met het doen van beloftes als het om cijfers bij afval gaat. Ze komt met beleid waarin ze aangeeft wat er gaat gebeuren alvorens de ambitie op de cijfers te verhogen. Desgevraagd licht de wethouder toe dat de middelen inmiddels wel effectiever worden ingezet waardoor de stad al wel schoner is.

Dat heeft effect op de beleving van de Amsterdammers. Dus effectiever schoonmaken zal zeker effect hebben om de subjectieve beleving van de Amsterdammers. Het gaat erom de basis op orde te krijgen. Als het om handhaving gaat, is de burgemeester aan zet. Daarover gaat ze het gesprek met de burgemeester aan. Dat komt terug bij de bespreking over de handhavingsstrategie. Een cursus om iemand op te leiden tot reiniger kost wel iets meer dan die 300 euro. Gaat het om bewoners die zelf willen meehelpen met schoonhouden, met prikken, dan is er geen cursus nodig. Daarvoor is immers geen groot materiaal nodig noch een veiligheidscursus. De wethouder bekijkt de motie van GroenLinks. Het idee van een straatadaptant lijkt haar een mooi idee om in die zin de inzet van een containeradaptant te verbreden naar een straat. Wellicht komt dat terug in de motie om verder uit te werken. De VOORZITTER concludeert dat hiermee de eerste termijn van de raad is afgesloten. De tweede termijn volgt op 1 november in de commissie FKD. Dienstverlening 4 Vaststellen Legesverordening Amsterdam 2023 (VN2022-030443) Dit punt is gehamerd. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inzet en sluit de vergadering.

12