Concept verslag MLW 25.11.2021.docx

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Raadscommissieverslag, 25 november 2021

CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum

Openbare vergadering van de Raadscommissie Mobiliteit, Luchtkwaliteit en Water Donderdag 25 november 2021 van 9.00 tot 12.08 uur digitaal.

Verslag vast te stellen op:

Donderdag 16 december 2021

Voorzitter: mevrouw Nanninga Portefeuillehouder: wethouder De Vries Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Timmermans (Notuleerservice Nederland) Digitaal aanwezige commissieleden: mevrouw Berckenkamp (D66), de heer Flentge (SP), mevrouw IJmker (GL), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper (CU), de heer Van Lammeren (Partij voor de Dieren), mevrouw Marttin (VVD), de heer Miedema (PvdA), de heer Nijssen (VVD), de heer Vroege (D66), mevrouw Wijmenga (CDA), Afwezige commissieleden: De heer N.T. Bakker (SP), de heer Yilmaz (DENK), mevrouw Van Soest (PvdO) en Overige aanwezigen: 5 insprekers

Inhoudelijk deel 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9:00 uur en gaat na welke leden digitaal aanwezig zijn. Zij stelt vast dat er een quorum aanwezig is. 1.b. Mededelingen Wethouder DE VRIES deelt mee dat het project Sloterweg vertraging heeft opgelopen vanwege de vele inhoudelijke inspraakbijdragen. Hij deelt verder mee dat het College van Beroep heeft geoordeeld dat de afwijzing door de gemeente van het bezwaar over de Noord-Zuidlijn van De Bovengrondse wegens niet-ontvankelijkheid onvoldoende onderbouwd was. De gemeente zal het bezwaar dus alsnog dienen af te handelen. In december komt het onlangs door het college vastgestelde uitvoeringskrediet van de Oranje Loper aan de orde. Als leden daaraan voorafgaand nog de behoefte hebben aan een technische informatiesessie in aanvulling op eerder sessies, dan kan dat geregeld worden. De nieuwe coronamaatregelen zullen ook gevolgen hebben voor de mobiliteit: rondvaartboten worden stilgelegd en het OV zal minder reizigers krijgen. Er wordt samen overleg gevoerd met de staatsecretaris over aanvullende maatregelen om dat op te vangen. De gesprekken worden in december en januari vervolgd.

Er is vanwege de onduidelijkheid over de Rijksfinanciering een plan B gemaakt door de alliantie die zich buigt over metrolijnen in de regio. Binnenkort moet aan het Groeifonds kenbaar gemaakt worden hoe de doortrekking van de Nood-Zuidlijn gefinancierd gaat worden. Daarover is al een stuk naar de raad gestuurd. Als de commissie daarover van gedachten wil wisselen kan dat in december. Het wordt ook in de Regioraad behandeld,

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

dus het is aan de commissie om te beoordelen of men het ook hier gaat bespreken. Dat moet dan in december omdat daarna elders al keuzes gemaakt zullen zijn. Er is een stuk over de governance bij Waternet ter kennisname gestuurd. Dat onderwerp komt hier nog terug als er een keuze gemaakt moet worden. De politici in het waterschap gaan dit zelf uitgebreid bespreken. Als de commissie dat ook wil, kan dat in december of januari. Hij deelt verder mee dat komende dinsdag het Auke Bijlsma symposium wordt gehouden. Hij beveelt tenslotte een bij de NPO uitgezonden documentaire aan over kades en bruggen die naar zijn mening een goed inzicht geeft in het herstelprogramma. De VOORZITTER constateert dat er via de chatfunctie voldoende belangstelling voor een extra technische sessie over de Oranje Loper kenbaar is gemaakt. Dir zal dus georganiseerd worden. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER constateert dat de commissie instemt met het voorstel om de punten 5 en 6 gevoegd te behandelen. Verder constateert zij dat er zich geen sprekers hebben gemeld voor de Najaarsnota, en dat punt 3 hier dus als hamerstuk zal worden afgedaan. Voor het overige wordt de agenda conform het voorstel vastgesteld. 1.d. Conceptverslagen van de openbare vergadering van de Raadscommissie MLW d.d.

27 oktober 2021 en van de openbare en besloten vergadering van 4 november 2021 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille De heer VROEGE vraagt om een planning van zaken die nog voor de verkiezingen aan de orde komen. Dit om te voorkomen dat de laatste vergadering volgepropt wordt met nog af te handelen zaken. Hij vraagt de weethouder een overzicht te maken. Verder vraagt hij of de rapportages over Q3 en Q4 van de Oostlijn in de laatste vergadering van februari op de agenda kunnen komen omdat hij vreest dat die anders maandenlang niet aan de orde zullen komen, terwijl het niet goed gaat met die lijn. Hij verwijst daarbij naar de arpportages over het eerste en tweede kwartaal die nu pas bij de TKN-stukken zitten. Wethouder DE VRIES zegt de eerste vraag te begrijpen en te honoreren. Hij is het niet eens met het oordeel dat het niet goed gaat met de Oostlijn en is bereid daarover van gedachten wisselen. Hij betwijfelt of het organisatorisch gezien haalbaar is de rapportages over het derde en vierde kwartaal al in februari naar de commissie te brengen. Hij zal dat nagaan en daar dan op terugkomen. De heer VAN LAMMEREN vraagt wanneer het toegezegde visiestuk over houtstook eindelijk te verwachten valt.

Gezien de stijgende energieprijzen wordt dat urgent omdat nu steeds meer mensen overgaan op houtstookkachels net alle gevolgen van dien voor de luchtkwaliteit. Wethouder DE VRIES zegr dat het college besloten heeft tot een campagne om een bewustere omgang met houtstook te bevorderen. Een beledsnotitie komt er voorlopig niet. De heer VAN LAMMEREN zegt dit een vreemde gang van zaken te vinden omdat hij al voor de zomer om een notitie gevraagd heweft en nu min of meer bij toeval te horen krijgt dat er een camapgne komt. Hij zegt bewust geaecht te hebben met het agenderen

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

van dit onderwerp, maar dit nu wel te gaan doen, gezien de toename vam het aantal houtkachels in de stad. Desnoods maakt hij zelf een flap ter agendering. Wethouder DE VRIES biedt aan een procesbrief te schrijven die de heer Van Lammeren dan kan agenderen.Hij ziet zelf geen andere mogelijkheid om het op korte termijn op de agenda te krijgen. De VOORZITTER concludeert dat er een brief van de wethouder komt die men kan agenderen. Verder staat het de heer Van Lammeren vrij te proberen het onderwerp via een andere route op de agenda te krijgen. 1.f. TKN lijst De schriftelijk ingediende verzoeken ter agendering van TKN5 (Ernsting, GL), 7 (Kuiper, CU) en 10 (Mangal, DENK), en Marttin, VVD) worden gehonoreerd. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken. Algemeen deel 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering om 9.21 uur. De spreektijden gaan vanaf dit punt lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek Mevrouw VAN NIEROP (Comité Westelijke Grachtengordel e.o.) vindt dat de planmaker voor de Oranje Loper de inspraak heeft oversgelsagen en bij de tekeningen de historische lijnen in het gebied en de verkeersdrukte niet heeft meegenomen. In de tekeningen zijn de wegen rechte lijnen zonder verkeer. Ook lijkt hij geen opdracht te hebben gekregen om de bomen zo veel mogelijk te sparen.

Aandacht voor klimaatadaptatie ontbreekt in de plannen. Omdat het drukke verkeer en de gevaarlijke verkeersituaties niet vermeld worden, is er ook niets gedaan om de oorzaken weg te nemen. Dagelijks gaan er grote verkeersstromen door het gebied schoolgaande kinderen, mensen op weg naar hun werk, veegwagens, vuilniswagens voor de horeca en nog veel meer door het gebied in de ochtend- en avondspits. In de avond komen daar de flitsbezorgers bij. Op 27 september heeft het comité een raadsadres gestuurd met de suggestie de operatie op de Rozengracht en de Westermarkt te beperken tot het aanpassen van parkeerplaatsen en laad- en losplekken en daarna te bezien hoe de verkeerssituatie zich zou ontwikkelen. Dat was ook het advies van de Fietsersbond. Gisteren is er een gesprek geweest met de wethouder maar die wilde geen enkele wijziging meer aanbrengen. Hij wil ook niet afstappen van het tweemaal door de raad afgewezen plan voor een verhoogde trambaan. Zij vraagt of raadsbesluiten soms ook al onderhevig zijn aan corrosie. Zij is benieuwd wat de huidige raad vindt van het negeren van die twee raadsbesluiten uit voorgaande periodes. Het comité is voorstander van het plaatsen van flitspalen omdat men niet gelooft in gedragsaanpassing van notoire snelheidsovertreders. Zij is benieuwd wat de raad van deze zaken vindt. De VOORZITTER constateert dat er geen vragen aan deze inspreker zijn.

De heer VAN ANDEL (Vereniging Irenebuurt Amsterdam VIA) geeft mede namens de Fietsersbond een presentatie over de ontwikkeling van een parkeerterrein annex

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

sportterrein naast een school tot een nieuwe parkeergarage voor een kantoor met een inen uitgang aan de Prinses Irenestraat. Die gaat een belangrijke fietsroute doorkruisen waar veel scholeieren dagelijks over rijden van en naar school. Die garage zal nieuw verkeer aantrekken, ook voor het nieuwe museum dat vlakbij aan de Parnassusweg gaat komen. Dat zal veel gevaarlijke situaties opleveren. Er is volgens hem en zijn medestanders een veiligere oplossing mogelijk door de paarkeergarage te ontsluiten aan de Stravinskylaan waar veel minder fietsers passeren. Hij vraagt de commissie deze kwestie de volgende vergadering te behandelen met een gedegen onderzoek van de verkeerssituatie en van de optie Stravinskylaan. De VOORZITTER prijst het gebruik van de mogelijkheden van digitaal vergaderen door een presentatie te vertonen. De heer VROEGE vraagt of het gaat om een openbare parkeergarage of om een particuliere alleen voor de gebruikers va het pand. De heer VAN ANDEL zegt dat dit niet helemaal duidelijk is. De ontwikkelaar beweert nu dat het geen openbare parkeervoorziening wordt, maar met de komst van het musea acht inspreker het goed denkbaar dat men die ook gaat openstellen voor bezoekers van dat museum vanwege extra inkomsten. Hij adviseert ze infrastructuur in het gebied nu meteen goed te beleggen en te kiezen voor de Stravinskyvariant.

De VOORZITTER constateert dat er verder geen vragen zijn. De heer TERBERGH pleit voor betere zorg voor bestaande bomen, het behoud van bomen als uitgangspunt bij herinrichtingsplannen en snelle herplanting als er gekapt moet worden. Bomen zijn immers belangrijk voor de luchtkwaliteit, voorkomen van klimaatstress en het opvangen van wateroverlast. Hij betreurt het dat behoud van bomen geen uitgangspunt is en dat ze daarom verloren gaan bij de plannen voor herstel van de kades. Op veel grachten zijn zodoende al veel bomen verdwenen. Door de inzet van bewoners is de gemeente nu gelukkig op zoek naar alternatieve methodes om monumentale bomen te behouden bij het project Oranje Loper. Het gaat daar om meer dan 50 monumentale bomen aan de Rozengracht, Westermarkt en Nieuwezijds Voorburgwal. Op de vier hoofdgrachten wordt al jaren gewacht op de herplanting van ruim tachtig bomen. Hij begrijpt niet waarom dat allemaal zo lang moet duren. Hij wil deze drie punten: betere zorg, behoud als uitgangspunt en herplant graag in discussie brengen. De VOORZITTER constateert dat er geen vragen zijn. De heer KREUGER (rederij Kooij) merkt op dat er naast de onzekerheid over nieuwe vergunningen en de coronacrisis nu ook nog onzekerheid bijgekomen is over het op- en afstapbeleid bij aanlegsteigers.

De gemeente heeft alle lopende contracten opgezegd met daarbij de kanttekening dat er nieuwe zullen worden aangeboden. In het gunstigste geval zal dat nieuwe beperkingen opleveren, in het ongunstigste dat zijn bedrijf plekken moet opgeven waar men al decennia gebruik van maakt. Dat trekt een zware wissel op het bedrijf, terwijl het probleem dat de gemeente hiermee wil oplossen volgens hem helemaal niet om ingewikkelde toestanden vraagt. Er is een beperkt aantal nieuwe aanbieders die nu nog geen plak hebben. Deze nieuwe toetreders kunnen naar zijn mening allemaal een plek vinden bij het nieuwe open havenfront dat in aanleg is. De notitie zegt dat daar nog wel wat zaken voor moeten worden uitgezocht en dat er maatwerk mogelijk moet zijn. Dat genuanceerde beeld geeft hem enige hoop dat het goed komt. De uitdaging voor het college is de komende alle puzzelstukjes op de goede plek te leggen, maar ook om te zorgen dat al goed liggende stukjes niet uit elkaar getrokken worden. Hij wil daar graag bij betrokken worden. Het betalen per op- en afstap is in zijn ogen een onzalig plan dat zal leiden tot veel discussies en juridische gesteggel. Volgens hem zijn er betere systemen denkbaar zoals werken met vignetten of precario die dit soort ingewikkeldheden overbodig maken. Hij pleit ervoor niet over te gaan tot een systeem van beprijzing per keer, maar met een beter alternatief te komen.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

De heer KREUGER zegt geen bezwaar te beluisteren tegen het betalen voor het gebruik van op- en afstapfaciliteiten. De heer KREUGER (Kooij) zegt een redelijk bedrag voor het gebruik normaal te vinden, maar dat de voorgestelde methode te duur en te ingewikkeld is. De heer VROEGE vraagt hoe de samenwerking met de gemeente verloopt. De heer KREUGER zegt dat hij niet ontevreden is over het overleg dat meermalen gevoerd is en de wijze waarop hij input bij conceptplannen heeft kunnen leveren, maar dat er nog wel enige punten spelen. Hij vraagt zich af of het systeem dat achter een tekentafel uitgedacht is, in de praktijk wel werkbaar zal zijn. De notitie erkent dat er nog meer onderzoek nodig is en dat er ruimte voor maatwerk moet zijn. Wat hem betreft is alles dus nog niet klaar. De VOORZITTER constateert dat er verder geen vragen zijn. De heer HEIJN(E-Boats) zegt dat de hele nota gericht is op toeristen, terwijl zijn hospitality-bedrijf voor een belangrijk deel gericht is op bewoners. De nota zegt dat het aantal geschikte locaties beperkt is omdat ze moeten liggen op plekken waar weinig bewoners zijn. Hij wil zijn diensten juist richten op bewoners van Amsterdam. Hij laakt het omzetten van aanlegsteigers in zwem- en vissteigers zoals gebeurt aan de Borneokaden en de westelijke eilanden. Daarmee sloopt men in zijn ogen de infrastructuur voor Amsterdammers.

De aanname dat sloepen ingezet worden als salonboten noemt hij kolder. De 1,7 miljoen voor dit plan wordt voornamelijk ingezet voor registratie, dure systemen en ambtelijke inzet, maar niet voor de aanleg van steigers die tientallen jaren zonder al te veel onderhoud meegaan. Voor een half miljoen krijgt men nu jaarlijks tien steigers, maar dat bedrag gaat grotendeels op aan leges en ambtenaren terwijl de aannemer een fractie krijgt. Hospitality stopt bij elke tocht meermalen om bijvoorbeeld bij restaurants een gerecht op te halen, maar de nota zegt daar geen zicht op te hebben. Het systeem wordt de reders nu echter wel door de strot geperst. Hij vindt het bespottelijk dat hij per op- en afstap zou moeten gaan betalen, terwijl hij nu al 1,50 euro per persoon aan vermakelijkheidsbelasting moet betalen. De bewoners zullen voor die extra kosten moeten opdraaien. De gemeente en de landsadvocaat lijken niet te beseffen dat de reders al te lijden hebben onder de crisis waardoor ze in de avond niet meer mogen varen en na vrijdag waarschijnlijk helemaal niet meer. Er komen voor de gemeente voorlopig dus helemaal geen extra inkomsten want de steigers zullen een tijdlang leeg blijven. Hij roept op pas op de plaats te maken. Het rapport van MacCallum is volgens hem gebaseerd op uit de duim gezogen uitganspunten en verkeerde indelingen van rondvaart- en salonboten.

De VOORZITTER constateert dat er geen vragen zijn en bedankt alle insprekers voor hun inbreng. 2.c. Actualiteiten De heer VROEGE zegt dat hij geschrokken is van de brief van de wethouder over de frequente storingen en uitval van de metro. Hij heeft in de vorige vergadering gevraagd om daarover geïnformeerd te worden. Dat de wethouder nu komt met het verhaal dat het aan bladeren op de rails lig, vindt hij ongeloofwaardig bij een grotendeels ondergronds systeem dat verder vooral hoog boven de grond rijst. Hij vindt het onterecht dat een beschuldigende vinger wordt uitgestoken naar de verkeersleiders. De interne communicatie, waar hij een citaat uit voorleest, strookt volgens hem op dat punt niet met de informatie die aan de raad verstrekt wordt. Hij vraagt waarom het hulpteam van Ålstom alleen op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur beschikbaar is, en pas sinds de ernstige storingen van afgelopen weekend tijdens de volledige dienstregelingstijden. Dat is volgens hem in strijd met de eerdere toezegging van de wethouder dat alles op alles zou worden

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

gezet om storingen te voorkomen of snel op te lossen. Hij vraagt of het klopt dat Ålstom heeft aanbevolen metrostellen langzamer stations te laten binnekomen dan volgens de dienstregeling nodig is. Hij vindt dat passagiers als proefkonijn gebruikt worden door treinstellen in strijd met het safe haven systeem tussen stations te laten stilstaan. Hij vraagt of de wethouder de veiligheid van passagiers kan garanderen onder alle omstandigheden. Daarmee staat of valt naar zijn mening immers het hele systeem. Dat lijkt nu bij storingen al niet het geval te zijn. Hij vraagt wat er zou gebeuren als passagiers bij echte calamiteiten tussen twee stations opgesloten zitten. Hij vraagt of de wethouder kan garanderen dat zaken onder controle zijn. De heer KREUGER zegt dat hij tijdens de storing zelf op een ander station zat te wachten op een metro, maar dat hij zich niet meer laat verleiden tot gebruik van dat vervoermiddel. Hij vraagt in hoeverre de veiligheid van passagiers gewaarborgd is. Hij is benieuwd hoe de brandweer in zulke gevallen optreedtop plaatsen waar de metrotunnel erg diep ligt. Gaat die dan beneden de tunnel in om mensen uit de trein te halen of zijn er andere protocollen, vraagt hij. Wethouder DE VRIES vindt het goed met elkaar van gedachten te wisselen over het harde gelag van de langere metrostoringen.

Daarom heeft hij er ook uitgebreide informatie per brief over gestuurd zodat men weet wat er speelt en het publiek ook goed geïnformeerd blijft. Hij vindt het ook terecht dat de media met vragen komen zodat hij de situatie kan uitleggen. De situatie is dat het oude veiligheidssysteem op het einde van zijn latijn liep en dat men intussen een nieuw systeem aan het implementeren is waar de nodige tijd mee gemoeid is voordat het nieuwe systeem volledig en zonder mankementen functioneert. Er wordt samengewerkt met het bedrijf Alstom. Dit soort vervangingen met aanloopperikelen doet zich voor bij alle metrosystemen in de wereld. Het is echter wel wenselijk dat intussen de metro gewoon blijft rijden, want de passagiers zouden nog ernstiger benadeeld worden als de metro een hele periode niet zou rijden. Dat betekent dus dat er treinen rijden terwijl nog niet alles tot in de puntjes afgeregeld is. Dat is het dilemma. Hij neemt afstand van de stelling dat passagiers zodoende proefkonijnen zouden zijn. Het systeem werkt en de veiligheid is voldoende op orde. De heer VAN LAMMEREN vraagt een nadere duiding van de afweging tussen doorgaan met reiden en 100% veiligheid. Wethouder DE VRIES zegt dat er gestart is toen er veilig gereden kon worden. Het systeem grijpt in als zich iets onveiligs voordoet en dat werkt.

Waar het niet goed gaat is dat de verkeersregeling soms hapert en dat leidt tot vertragingen, stilstand of uitval van een trein. Maar het systeem op zich is veilig, het grijpt alleen eerder in dan het oude. Een wellicht flauw voorbeeld daarvan is dat de treinen bij het nieuwe systeem eerder afremmen als er blaadjes op de rails liggen om te voorkomen dat er een onveilige situaties ontstaat. Qua veiligheid is het nieuwe systeem beter, alleen op het verkeersleidingsonderdeel gaat het soms fout. Het is de bedoeling dat een trein dan zo spoedig mogelijk naar het volgende station gaat, maar dat kan niet als daar nog een trein staat. Wat dat betreft is er niets veranderd ten opzichte van het oude systeem. De heer VROEGE vraagt of het onder de veiligheidsnormen van het metrobedrijf valt om drie trein en vol passagiers een kwartierlang in een tunnel te laten stilstaan omdat er op het dichtstbijzijnde station nog een trein stilstaat. Dat lijkt hem in strijd met het concept van safe haven. Wethouder DE VRIES zegt dat hij in een volgende brief preciezer wil uitleggen hoe dit allemaal in elkaar zit. De heer FLENTGE verwijst naar de mededeling van de wethouder dat de gemeente zich opnieuw moet buigen over het bezwaarschrift van DE Bovengrondse over het stuk tussen de stations Vijzelgracht en Pijp. Hij vraagt of dit gevolgen heeft voor de veiligheidsmaatregelen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

Wethouder DE VRIES zegt dat de rechter de gemeente heeft opgedragen de bezwaren van De Bovengrondse als ontvankelijk te behandelen en dus inhoudelijk te toetsen. De ingebrachte bezwaren zijn op zich niet nieuw en hij heeft op dit moment niet het idee dat die aanleiding geven tot aanpassingen in het veiligheidsconcept. Daar is vijftien jaar onderzoek door deskundigen aan voorafgegaan en het is ook door de landelijke inspectie getoetst. Het voldoet aan alle normen van veiligheid. De bezwaren van De Bovengrondse zullen inhoudelijk worden behandeld, maar het systeem is volgens alle normen veilig. De situatie waar in de brief over wordt gesproken was niet een kwestie van veiligheid maar van het resetten van het verkeersleidingssysteem. De heer KREUGER stelt dat als het wel om een onveilige situatie had gegaan de trein wel meteen naar het volgende station had moeten kunnen rijden. Volgens hem heeft het systeem dus wel degelijk gefaald; er was op dat moment geen safe haven. Hij vindt het merkwaardig dat de wethouder een extra brief nodig heeft om uit te leggen wat er precies aan de hand was. De actualiteit is immers van tevoren aangekondigd. Wethouder DE VRIES zegt dat dit in de brief wordt uitgelegd. Er was niets onveiligs aan de hand in het gebied en het ging om een herstart van het verkeersleidingssysteem.

Hij snapt dat dit vragen oproept en daarom herhaalt hij zijn aanbod met een aanvullende brief te komen om dit precies op te helderen. Hij zegt pas kort voor de vergadering vernomen te hebben dat deze actualiteit hier ter tafel zou komen, n onveilige situaties reageert het systeem volgens hem anders. Mevrouw KUIPER vraagt in debrief ook de informatievoorziening naar passagiers in de metrostellen mee te nemen. Wethouder DE VRIES zegt dat passagiers en mensen op perrons via de omroepinstallatie en sociale media informatie krijgen over wat er aan de hand is. Hij zal dit in de brief meenemen. Hij is het met de heer Vroege eens dat het niet aangaat de verkeersleiders de schuld te geven, want die werken keihard om alles in goede banen te leiden. De brief is afgestemd met het GVB, maar kennelijk is de formulering op dat punt voor verbetering vatbaar. Elke week wordt de voortgang met alle betrokken partijen besproken en daar is ook Alstom bij aanwezig. Alstom is permanent aanwezig, ook met het technische team, maar in de weekenden is de beschikbaarheid minder. Er zijn nu maatregelen getroffen om te team sneller beschikbaar te maken als een reset nodig is. Mevrouw MARTTIN zegt een fervent voorstander te zijn van de metro, maar op dit moment toch liever de fiets te pakken als dat mogelijk is. Zij vraagt wanneer het publiek weer kunnen rekenen op een betrouwbaar systeem.

Wethouder DE VRIES zegt dat het systeem nu al veilig is, maar dat de uitval irritant is voor het vertrouwen in de dienstregeling. Die is volgens hem wel betrouwbaar en het vervoer is veilig en efficiënt. Het publiek wordt via de media op de hoogte gehouden. De heer VROEGE voelt zich niet gerustgesteld. Hij hoort de wethouder de woorden ‘in principe’ veel gebruiken, maar het gaat spreker om de betrouwbaarheid van het systeem. Op drie stations is afgelopen weekend kennelijk een trein vetrokken terwijl er op het volgende station nog een stond. Hij vraagt of dit zich ook kan voordoen bij calamiteiten. Hij wil dat met gezwinde spoed uitgezocht en geregeld zien. De heer KREUGER wacht nog op een antwoord op zijn vraag over de brandweer. De antwoorden brengen hem de reactie van wethouder Dijksma in herinnering toen het ging om de brandveiligheid van de tunnels. Ook volgens haar was alles tiptop in orde, maar het afgelopen jaar bleken er toch maatregelen nodig vanwege de brandveiligheid. Mevrouw KUIPER schrikt ervan dat het Alstom-team in weekenden minder beschikbaar was terwijl een nieuw systeem met bekenede aanloopproblemen werd

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

uitgeprobeerd. Zij vraagt of dit nu wel op orde is en of er voldoende veiligheidsdiensten zijn zolang de treinen rijden. Zij vraagt de wethouder dit te bevestigen, Wethouder DE VRIES zegt dat hij deze vragen allemaal in zijn brief zal beantwoorden en daarin ook vergelijkingen zal maken met het oude systeem zodat de raad zelf een oordeel kan vormen. De brandweer treedt op als er brand is en zal in eerste instantie samen met andere hulpdiensten alles in het werk stellen om de passagiers uit de trein te helpen en uit het station te krijgen. De brandweer is volledig in het save-havensysteem opgenomen en controleert de uitvoering regelmatig. Hij wil daar desgevraagd wel de bestaande informatie over toesturen. De tunnels verkeren in goede fysieke staat en worden goed onderhouden. Hij heeft dus geen aanleiding om de denken dat de wanden aan een extra behandeling toe zijn zoals het gevel was bij De Ruytertunnel waar de heer Kreuger aan refereerde. De heer KREUGER merkt op dat dit gebaseerd is op het functioneren van de save havens, maar dat die in dit geval nou juist niet gewerkt hebben. Hij vraagt of men kan zeggen dat dit systeem werkt als er drie treinen een kwartier lang tussen twee stations hebben stilgestaan in de tunnel. Wethouder DE VRIES bevestigt dat er treinen hebben stilgestaan.

Het veiligehavenprincipe is erop gericht om te zorgen dat bij een brand in een tunnel de trein zo vlug mogelijk naar het volgende station gaat om passagiers daar te laten uitstappen. Hij kan nu niet beoordelen of dat principe hier niet gewerkt heeft. Die conclusie acht hij nu voorbarig. In zijn brief zal hij daarop terugkomen. De heer NIJSEN zegt dat het publiek niet zit te wachten op een brief maar op duidelijkheid wil over de vraag of men bij het instappen in een metro het risico loopt weer stil te komen staan. Wethouder DE VRIES zegt ervan uit te gaan dat er weer treinen op een dergelijke manier stil blijven staan, maar hij stelt voor dit debat verder te voeren nadat hij dit allemaal in zijn brief heeft toegelicht. Tegen de reizigers zou hij nu willen zeggen dat de metro veilig is. De heer VROEGE zegt niet te snappen waarom men niet zou kunnen concluderen dat het safe-haven-principe niet gewerkt heeft als zo overduidelijk treinen in een tunnel hebben moeten stilstaan omdat het volgende perron nog bezet was. Hij vraagt of de wethouder dan wel kan beweren dat het gewerkt heeft. Volgens hem sluit dat principe uit dat passagiers een kwartier opgesloten zitten tussen twee stations in. Op dit moment verdwijnt de wethouder uit beeld door een computerstoring. De voorzitter schorst de vergadering en last een koffiepauze in. Zij heropent de vergadering na tien minuten.

De heer VROEGE vraagt of de wethouder passagiers kan garanderen dat het principe van de veilige haven gewerkt heeft en vandaag, morgen en tijden daarna ook inderdaad zal blijven werken. Wethouder DE VRIES zegt dan dat het veiligheidssysteem zoals dat is uitgewerkt volgens het veilige-haven-principe, werkt en zal blijven werken. Maar het lijkt hem dienstig nog eens duidelijk op papier te zetten hoe dat precies in elkaar zit – ook bij het voorbeeld uit de brief -, zodat de commissieleden en de reizigers een volledig inzicht krijgen. De VOORZITTER vraagt of er behoefte bestaat om het onderwerp in de raad te agenderen om een motie in te dienen. Zij constateert dat dit niet het geval is en sluit het onderwerp voor dit moment af. 2.d.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

Rondvraag Mevrouw BERCKENKAMP vraagt de wethouder vaart te zetten achter een bewustwordingscampagne voor mensen met lagere inkomens dat deelvervoer per saldo goedkoper voor ze is dan het bezit van een eigen auto of scooter. ER staat al iets over op de website van de gemeente, maar dat is algemeen. Zij doet deze oproep dit vanuit de gedachte dat dingen groeien als je er gerichte aandacht aan geeft en stelt voor de focus van die campagne te leggen op Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Zij wil dat mensen goed geïnformeerd raken over de werkelijke kosten van hun vervoer. Wethouder DE VRIES is het daarmee eens en zegt dat zijn eerder uitspraken voortkwamen uit de gedachte dat autodelen juist erg geschikt is voor lagere inkomens, anders dan vaak gedacht wordt dat het vooral voor hogere inkomens interessant zou zijn. Hij wil dat besef ook graag bevorderen in stadsdelen met veel lage inkomens. De voordelen moeten duidelijk gemaakt worden en daarom wil hij kijken naar verbetering en verbreding van wat er al op de website staat. Hij voorziet een toekomst waarin de kosten voor gedeeld – elektrisch – vervoer en eigen autobezit nog verder uiteen gaan lopen en daarom wordt mobiliteit delen vooral voor mensen die goed op de centen moeten letten, des te interessanter.

Mevrouw IJMKER is verbaasd dat de wethouder in de NRC heeft gezegd dat een systematische aanpak van de overlast van flitsbezorgers pas door een volgend college kan worden geregeld, terwijl de motie vroeg om daar in het vierde kwartaal al iets aan te doen. Zij vraagt of dit jaar nog een reactie te verwachten valt en wat er in de huidige periode nog te regelen valt.. Wethouder DE VRIES zegt dat hij heeft aangegeven wel te willen kijken naar de mogelijkheden van de gemeente om er iets aan te doen, maar dat het maanden gaat duren voordat daar uitvoering aan gegeven kan worden. En dan zit er waarschijnlijk al een volgend college. Er is een ambtelijke werkgroep gevormd vanuit verschillende diensten om te kijken wat er rond bezorgdiensten geregeld kan worden. In de werkgroep zit expertise over ruimtelijke ordening, economische zaken en mobiliteit. Een verslag van hun bevindingen is niet in december te verwachten, maar hij zal zorgen dat het er zo snel mogelijk komt. Mevrouw IJNKER deelt de constatering dat dit veel domeinen raakt, maar mist dan het aspect werk en werkomstandigheden. Zij vraagt ook WPI bij de werkgroep te betrekken. Wethouder DE VRIES erkent dat hier net als bij andere platformdiensten de relatie werkgever-werknemer speelt. Dat speelt mondiaal en het is een zoektocht om uit te vinden of de gemeente op dat aspect iets kan doen.

De heer FLENTGE zegt dat het altijd een zoektocht is om te achterhalen welke invloed de gemeente direct of indirect kan uitoefenen. Maar de vraag over flitskoeriers heeft hij al maanden geleden gesteld en hij vindt dat er sneller antwoord moet komen. Wethouder DE VRIES erkent dat dit een onderwerp is waar antwoorden sneller zouden moeten komen. Hij zal contact opnemen met wethouder Groot Wassink en navraag doen waar de antwoorden blijven. Mevrouw IJMKER vraagt of het college voornemens is snel meer voetgangersruimte te scheppen, omdat veel stoepen te smal zijn om te voldoen aan de coronarichtlijn om 1,5 meter afstand te houden en Boa’s boetes kunnen uitdelen als men zich daar niet aan houdt. Wethouder DE VRIES zegt dat de gemeente nu dezelfde lijn volgt als bij de vorige keer dat die maatregel van kracht was. Amsterdam is een drukke stad en hij roept de burgers op ook zelf na te denken over de risico’s.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

De heer FLENTGE vraagt of de afspraak nog steeds van kracht is dat er bij een storing van de Noord-Zuidlijn binnen een halfuur vervangend busvervoer geregeld wordt. Mensen uit Noord hebben geen andere mogelijkheid om met openbaar vervoer naar het centrum te komen. Hij vraagt of er dan bussen naar de pont geregeld kunnen worden. Wethouder DE VRIES zegt dat er een paar keer sprake is geweest van uitval en dan wordt meteen het protocol in gang gezet om vervangend vervoer te regelen zodra er zicht op is dat die uitval langer dan een kwartier gaat duren. Het duurt in de regel 15 tot 20 minuten om dat te regelen. Volgens zijn informatie heeft men die termijnen ook gehaald en als dat niet zo is, hoort hij dat graag zodat hij dat kan aankaarten bij de verantwoordelijken. Hij begrijpt de vraag naar het doorrijden tot de pont, maar merkt daarbij op dat dit een groot effect zou hebben op de dienstregelingen. Hij wil wel goed laten uitzoeken of dat mogelijk is en of het daadwerkelijk een verbetering zou zijn voor alle passagiers. De heer VAN LAMMEREN vraagt wat de achtergrond en juridische onderbouwing zijn voor het verbod van rondvaarten na 18 uur. Hij vraagt of daar geen uitzondering gemaakt kan worden, omdat restaurants en hospitality wel tot 20 uur open mag blijven.

Hij is bovendien benieuwd of er steunpakketten van het Rijk komen voor deze sector en of anders de gemeente zelf steunmaatregelen overweegt. Wethouder DE VRIES zegt dat die vraag ook al door de reders gesteld is en dat hij het economisch belang voor de sector begrijpt. Maar deze maatregel is exact zo voorgeschreven door het ministerie en er is dus voor gemeente geen enkele ruimte voor andere uitvoering, ook als men dier onlogisch vindt. Het college heeft nog wel overwogen daar een punt van te maken in Den Haag, maar daar vanuit politieke overwegingen van afgezien. Er zouden immers meer sectoren in aanmerking kunnen komen en welke zou men dan moeten kiezen. Bovendien werken de verslechterende omstandigheden rond corona niet mee om met succes nog versoepelingen te bepleiten. De Rijksoverheid is nog bezig met de uitwerking van steunmaatregelen. De gemeente heeft nog geen eigen steunpakketten in overweging, maar kijkt wel naar mogelijkheden rond precario. De heer MIEDEMA vraagt van wie het restant van een oude spoorbrug is bij de Westerdokskade. Hij is benieuwd of de wethouder bereid is het gesprek aan te gaan met de eigenaar over het opruimen van die oude rommel. Hij doelt dan niet op het stuk waarin nu een restaurant zit, maar het functieloze deel van de brug.

Wethouder DE VRIES zegt dat die brug op verzoek van bewoners is blijven staan om te herinneren aan het spoorwegemplacement op de plek waar nu de nieuwbouwwijk is verrezen. Hij wil zich aan die afspraak houden. Hij is wel bereid het stadsdeel Centrum te vragen naar een oordeel over de huidige situatie. Bespreekpunten Financiën 3. Kennisnemen van de Najaarsnota 2021, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming behorende bij de Najaarsnota 2021 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2021. (ZD2021-014567) Dit punt is bij de vaststelling van de agenda tot hamerstuk bestempeld. Water 4. Toekomstvisie Drinkwater (ZD2021-013254)

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

Mevrouw BERCKENKAMP merkt op dat alle extra kosten in dit voorstel worden verhaald op de individuele burgers. Die extra kosten liggen echter niet alleen aan de governance, maar ook aan de uitbreiding van Amsterdam en het aantal datacentra. Zij begrijpt dat nutsvoorzieningen via individuele afrekeningen betaald worden, maar vraagt of de gemeente niet eerder had kunnen anticiperen. Zij vraagt of de gemeente burgers tegemoet kan komen door een deel van hun eigen watervoorziening zelf te regelen via een regenton. Zij vraagt of de wethouder met een voorstel kan komen voor subsidie bij aanschaf van een waterton. Mevrouw KUIPER sluit zich aan bij dat betoog voor beperking van de kosten voor inwoners en het niet bevoordelen van grote bedrijven. Zij vraagt of de wethouder van oordeel is dat het onderhoud van de infrastructuur voor water de afgelopen jaren op peil geweest is en dat er dus geen sprake is van achterstallig onderhoud. Zij vraagt hoe de raad zicht kan houden op het functioneren van de digitale systemen van Waternet. Daar waren grote zorgen over en de inspectie van ILT houdt daar nu de vinger aan de pols en de gemeente krijgt maandelijks een rapportage. Maar de raad niet en zij vraagt zich af hoe de risicobeheersing nu plaatsvindt en of er rampenscenario’s klaarliggen voor als de watervoorziening onverhoopt uitvalt.

Zij heeft het rapport met veel belangstelling gelezen en spreekt haar waardering uit voor de inzet van de waterschappen Waternet en Gooi & Vecht. Zij mist echter het waterschap voor Noord. Zij vraagt om een onderzoek naar de drinkwaterbehoefte van datacentra nu en in de toekomst. Volgens onderzoek gebruiken zij al 11% van de energie in de stad. Zij wil graag meer informatie over het PFAS-gehalte van het drinkwater in Amsterdam en de risico’s voor de gezondheid. Zij vraagt of de gemeente invloed kan uitoefenen op de uitstoot van bedrijven langs de stroomloop van de Rijn, die immers een belangrijke drinkwaterbron is voor Amsterdam. De heer MIEDEMA vindt de urgentie van deze nota en visie evident, gezien de mediapublicaties in oktober over de dreigende schaarste aan drinkwater. De toekomstvisie geeft perspectief en goede aanbevelingen. Het is nu zaak die aanbevelingen op te volgen en hij vraagt de wethouder de raad elk half jaar te informeren over de voortgang. In de notitie staat de optie om naast de bestaande twee productielocaties nog een derde te zoeken., In de aanbevelingen vindt hij dat echter niet terug. In 1994 is uit een onderzoek de Markermeer als geschikte locatie, met name voor Noord genoemd.

Hij vraat of de wethouder bereid is nader onderzoek uit te voeren naar een extra locatie voor Noord, het stadsdeel dat bij toenemende schaarste immers het eerst in de knel zal komen. Hij maakt uit de notitie op dat Amsterdam de JFAS-normen niet gaat halen, maar dat er wel handelingsperspectieven zijn. Hij vraagt de wethouder de raad in het voorjaar van 2022 over te informeren over de voortgang op dit cruciale punt. Hij vraagt in hoeverre het logisch is dat burgers nu moeten gaan betalen voor de toekomstige uitbreidring van de stad. Bij vervoersuitbreiding is dat uit te leggen omdat de bewoners daar zelf ook profijt van hebben, maar bij water ligt dat volgens hem anders. Hij vraagt of er geen alternatieven zijn om de hogere waterbelasting voor bestaande te voorkomen. De heer VAN LAMMEREN vraagt wat de hoofdletter M betekent bij de vermelding van kubieke meters. Hij vraagt welke effecten een opvoering van de waterproductie in de duinen heeft voor zaken als inklinking en verdroging van het duingebied en voor de flora en fauna. Hij wil dat meegenomen zien in het onderzoek. De huidige prognoses wijzen op een tekort aan water in de toekomst. Hij is benieuwd wat dat betekent voor gebieden die nu nog in gevel van droogte water geleverd krijgen uit de Amsterdamse voorraden. Hij merkt op dat nergens staat hoeveel drinkwater datacentra nu al gebruiken.

Nu pas komt de aanbeveling beleid te ontwikkelen voor die datacentra, maar hij roept op daar nu al pas op de plaats te maken en ze niet aan te sluiten op drinkwaterleidingen, zeker nu men weet dat men bij ongewijzigd beleid afstevent op een watertekort over zes jaar. Hij vraagt met een verwijzing naar zijn niet aangenomen motie hoe de huidige energienorm voor datacentra tot stand gekomen is, terwijl er nog helemaal geen beleid is. De heer KREUGER sluit zich aan bij dat betoog en wacht de antwoorden af.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

Mevrouw IJMKER is het er volledig mee eens dat er vroegtijdig een visie wordt opgesteld. De groei van de stad zak immers effect hebben op de infrastructuur, de winning, productie en distributie. Zij vindt goed dat er naast de vergroting van de productie, ook gekeken wordt naar laagwaardigere oplossingen. De datacentra zijn al genoemd, maar zij wil ook laten uitzoeken welke andere grote bedrijven die veel water gebruiken – bijvoorbeeld betonfabrieken – ook met water van mindere kwaliteit zouden kunnen opereren. Zij wil drinkwater niet verspillen en wil onnodig gebruik in ogenschouw nemen. Mevrouw MARTTIN is blij met deze visie die inspeelt op de toenemende waterbehoefte in de stad bij de toekomstige groei. Zij vraagt of de wethouder een indicatie kan geven van de kostenstijging voor bewoners en of ze moet denken aan tientjes of honderden euro’s. Volgens haar is snel beleid gewenst voor grootverbruikers en zij is benieuwd wat de wethouder op dat gebied nu al kan doen. De wethouder denkt bijvoorbeeld aan gesprekken met de bouwsector over ander watergebruik voor sanitatie in nieuwbouwwoningen. Zij vraagt of hij zich realiseert dat bovenwettelijke voorwaarden, als die niet elders in het land ook gehanteerd worden, een belemmering kunnen vormen voor het doorgaan van woningbouwplannen. Zij is benieuwd of er een indicatie te geven is van de meerkosten.

Tot slot vraagt zij hoe het gesteld is met de veiligheid van digitale systemen rond de watervoorziening en welke stappen daar de afgelopen tijd in zijn gezet. De heer FLENTGE ziet de noodzaak van uitbreiding van de watervoorzieningen vanwege alle bouwplannen in Noord en IJburg. Volgens de toekomstscenario’s van Waternet hoeft er echter geen tekort te ontstaan. Er is de optie volgen s Waternet om datacentra en andere bedrijven alternatieve bronnen te laten gebruiken voor hun productieproces. Hij wil daar graag een nadere toelichting op krijgen en vernemen welke stappen de wethouder gaat zetten om die bedrijven zover te krijgen. Hij vindt dat de industrie in beginsel geen drinkwater moet gebruiken voor productieprocessen en overigens ook dat Amsterdam niet zit te wachten op nog meer datacentra. Hij merkt op dat afgelopen zomer al veel bewoners bij het meldpunt van zijn partij hebben gemeld dat zij moeite hebben hun huidige waterrekening te betalen. Hij vraagt de wethouder de betaalbaarheid van tarieven goed in het oog te houden en de raad heel tijdig te informeren als zich grote stijgingen aftekenen. Wethouder DE VRIES constateert dat de urgentie van deze visie gedeeld wordt. De raad stelt de normen en regels vast. Het gaat nu om een visie die gevolgd zal worden door een uitwerkingsprogramma.

Daarin zullen nadere afspraken worden vastgelegd, onder meer over de rapportagefrequentie. Ook zullen daar zaken waar nu vragen over gesteld zijn, concreter en toetsbaar gemaakt worden. Dat uitwerkingsprogramma verwacht hij komend jaar in de volgende raadsperiode. In de volgende commissie komen de tarieven aan de orde. Hij begrijpt de vraag wie er voor alle kosten moet betalen, maar merkt op dat de toezichthouder ILT de gemeente houdt aan de regels die daarvoor gelden. Het is een nutsvoorziening en volgens de regels moeten gebruikers die met zijn allen bekostigen. Ook de industriële gebruikers worden daarvoor aangeslagen. Dit geval is uitzonderlijk omdat de gemeente hier tevens eigenaar is. Hij begrijpt dat commissieleden er moeite mee hebben dat Amsterdammers van nu moeten gaan meebetalen aan kosten waar ze geen invloed op hebben terwijl hun eigen inkomen niet toeneemt en kosten voor andere nutsvoorzieningen als energie ook stijgen zonder dat zij daar enige invloed op kunnen uitoefenen. Er is bij drinkwater bovendien geen kwijtschelding voor minima mogelijk. De prijsstijgingen zullen percentueel stevig zijn, al zullen ze in euro’s bescheiden zijn. Daar is het college zich van bewust.

Hij wil wel een onderscheid maken tussen investeringen op de korte termijn, zoals die voor digitale veiligheid en PFAS, en zaken die op de langere termijn spelen, zoals het scheiden van industrie- en consumptiewater. De vraag is of huidige bewoners moeten meebetalen aan zaken die met de langere termijn en met de uitbreiding van de stad te maken hebben. Voor een deel geldt dat de kost voor de baat uitgaat, net zoals dat ook geldt voor rioleringen wegen. Voor een ander deel is het zo dat

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

al die nieuwe gebruikers ook gaan meebetalen en dan is het nog maar de vraag hoe de verhogingen van tarieven uitvallen. Die berekeningen komen in het uitwerkingsprogramma. Maar hoe dan ook staat de prijs los van de noodzaak van de investeringen. Hij begrijpt dat dit geen vrolijk nieuws is voor mensen met lage inkomens. De heer MIEDEMA wil een onderscheid tussen type investeringen en uitsplitsing van financieringsmogelijklheden. Hij vindt het voor de hand liggen dat iedereen meebetaalt aan maatregelen rond PFAS, maar hij vindt niet dat de huidige bewoners de dupe moeten worden van uitbreiding van het netwerk. Wethouder DE VRIES zegt bereid te zijn die uitsplitsing te maken, maar dat hier hetzelfde principe geldt als bij riolen en wegen. Hij wil meer accent leggen op zaken waar bewoners zelf op kunnen sturen bij energie- en watergebruik. In het klimaatadaptatiebeleid zitten al stimulansen in die richting, maar er zijn meer mogelijkheden. Het onderhoud van de waterinfrastructuur is volgens hem nu op orde en dat wil hij met deze visie ook zo houden. Er komt binnenkort een notitie over de voortgang van de digitale veiligheid bij Waternet. Hij heeft daarover elke maand overleg met het waterschap. Het risicomanagement is nu ook op orde, conform de eisen van ILT. Ook daarover komt informatie via de net genoemde brief.

Calamiteitenscenario’s zijn belegd in de contingencyplannen van de Veiligheidsregio. Het Waterschap is een samenwerkingspartner van de gemeente, maar deze toekomstvisie over de drinkwatervoorziening is een verantwoordelijkheid van de gemeente. De levering van water over en weer tussen waterschappen is een kwestie van afstemming tussen de waterschappen. Waternet levert voortdurend aan PWN en zal dat blijven doen. Daarover is ook nationale afstemming om de burgers in het hele land goed te kunnen bedienen. Deze visie bestrijkt de hele stad, ook stadsdeel Noord valt onder dezelfde noemer. Hoeveel datacentra er in totaal zijn, maakt deel uit van het datacentra-beleid. Waternet levert momenteel drinkwater aan 25 datacentra en die nemen bij elkaar 0,7% van de productie af. Hij wil kijken of daar andere mogelijkheden voor zijn zonder contractbreuk te plegen. Ook met andere bedrijven wil hij kijken of er mogelijkheden zijn water van een mindere kwaliteit in te zetten in productieprocessen. Dat is en blijft een verantwoordelijkheid van de bedrijven zelf, maar de gemeente kan wel expertise aanbieden. De gemeente is niet verplicht drinkwater aan bedrijven te leveren, maar hecht wel aan goede vormen van samenwerking. En er lijken ook andere bronnen mogelijk, bijvoorbeeld het Noorzeekanaal of het aanleveren van minder gezuiverd industriewater.

Als het gaat om PFAS voldoet het Amsterdamse drinkwater aan de normen, maar er is een beweging om die aan te scherpen in Europees verband. Hij wil voorkomen dat Amsterdam in een risicogebied belandt en daarom verricht Amsterdam als eerste gemeente onderzoek naar betere zuiveringsmogelijkheden. Dat kost geld, maar dat is nodig om te zien of het gezonder drinkwater oplevert. Daar komt binnenkort per brief informatie over. Het zal ook iets betekenen voor de tarieven. De Rijn is schoner dan voorheen, maar blijft vanwege het drukke gebruik een punt van aandacht. Er wordt gekeken naar een goede balans met andere Amsterdamse drinkwaterbronnen. Amsterdam maakt deel uit van een internationaal consortium, waarin ook andere waterschappen participeren, die een lobby voert om de kwaliteit en kwantiteit van het Rijnwater op peil te houden. De vraag is ook hoe dat samenhangt met klimaatkwesties. Hij ziet deze toekomstvisie mede als een middel om daar tijdig bij te zijn als zich problemen mochten voordoen met het Rijnwater. Hij wil echter ook niet de natuur in de duinen uitputten en daarom zal de uitvoeringsnota ook ingaan op onderzoek daaromtrent. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om water van het Markermeer via de zuiverende werking van het Gooi naar Amsterdam te leiden. Daar zitten haken en ogen aan. Er wordt daarnaast gekeken naar mogelijkheden van kwelwater in de polders.

Gescheiden watersystemen zullen inderdaad kostenverhogend werken voor bouwplannen. Dat hebben de corporaties ook al laten weten. Men zal dat moeten afzetten tegen de milieuwinst van zulke innovaties. Het zou helpen als daar landelijk iets voor geregeld zou worden. Het blijft een zoektocht om nuttige innovaties te benutten zonder

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

zaken onbetaalbaar te maken voor de burgers. Hij hoopt dat deze visie daarbij van pas komt, want hij is het eens met de heer Flentge dat zaken wel betaalbaar moeten blijven. Mevrouw KUIPER vraagt een reactie op haar idee om het gebruik van regentonnen te stimuleren, bijvoorbeeld met subsidies uit het klimaatfonds. De heer VAN LAMMEREN vraagt welk probleem zij hiermee denkt op te lossen. Het klinkt sympathiek, maar hij mist een onderbouwing. Hij vindt verder dat hij geen concrete antwoorden op zijn vragen heeft gekregen zodat hij niet weet wat hij met deze visie aan moet. Hij vraagt wat een kubieke meter zal gaan kosten. Naar zijn oordeel is de prijs nu al te laag. Men gebruikt nu super gezuiverd water om de wc door te spoelen. Het gebruik van drinkwaterbedrijven klinkt met 0,7% laag, maar het is wel een ontstellende hoeveelheid. Hij mist een cijfermatige onderbouwing van de risico’s van het drinkwatergebruik door zulke grootverbruikers voor de toemkomst van de drinkwatervoorziening in Amsterdam. De wethouder zegt afgesloten contracten te willen honoreren, maar om hoeveel contracten gaat het dan, vraagt hij. De heer MIEDEMA vraagt meer aandacht voor de situatie in Noord. Met het oog op de brondiversificatie moeten zaken daar volgens hem beter geregeld worden, omdat daar bij uitval van voorzieningen met het huidige systeem de grootste schaarste zal optreden.

Mevrouw MARTTIN vraagt het uitvoeringsprogramma te bespoedigen zodat de raad ziet tot welke tarieven en andere gevolgen deze visie gaat leiden. Zij is verder benieuwd wanneer de brief over digitale veiligheid komt. Wethouder DE VRIES merkt op dat de M staat voor mega en dat is bij zulke eenheden dus een miljoen. Het gaat in deze visie om beleidskeuzes en die worden later concreet uitgewerkt. Het gaat erom de drinkwatervoorziening betrouwbaar te houden. Hij proeft steun voor deze visie in de commissie, maar ook de vraag om aanscherpingen, maar die komen dus later. Hij gaat nu wel de gesprekken met bedrijven in gang zetten over innovaties en denkt daarbij ook aan de eigen duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. Er zijn nu 25 drinkwatercontracten met datacentra en hij is het ermee eens dat 0,7% inderdaad veel is. Juist daarom wil hij gaan kijken of daar iets aan te doen valt, vooral op piekmomenten. Vanwege de toenemende digitalisering valt te verwachten dat het aantal datacentra nog wel zal groeien. Hij snapt de vraag naar subsidie voor regentonnen, maar wijst erop dat in het klimaatadoptatieprogramma al veel stimuleringsregelingen zijn opgenomen, ook bij het waterbedrijf. Hij zegt toe nog eens samen met PWN goed te gaan kijken naar de situatie in Noord. Ten zuiden van het kanaal levert Amsterdam nu water aan PWN.

In het uitvoeringsprogramma zal ook de ontwikkeling van de tarieven aan de orde komen. Het komend jaar zal de stijging 5,8% bedragen als gevolg van de PFAS-aanpak en de digitale veiligheidsmaatregelen. ILT staat niet toe daarvoor uit reserves te putten om stijgingen af te vlakken. Die stijging komt binnenkort naar de raad bij de algemene vaststelling van alle tarieven voor 2022. De VOORZITTER constateert dat het stuk kan worden doorgeleid voor een korte behandeling in de raad. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 5 Vaststellen van de Nota van Uitgangspunten HOV-bus IJburg – Amsterdam Bijlmer Arena en instemmen met het voorgenomen Voorkeursbesluit en de Nota van Beantwoording en toekennen voorbereidingsbudget. (ZD2021-014376) gevoegd behandeld met 6.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

Vaststellen van de Nota van Uitgangspunten HOV-bus IJburg – Weesp, instemmen met de twee overgebleven route alternatieven en instemmen met de Nota van Beantwoording en toekennen voorbereidingsbudget. (ZD2021-014374) De heer VROEGE stemt in met beide stukken, maar vraagt de naam van het vervoerbedrijf correct te vermelden in de stukken. Het was voorheen het Gemeente (niet gemeentelijk) Vervoerbedrijf, maar heet nu kortweg GVB. De heer NIJSSEN is blij met de voorstellen die in lijn zijn met de geest van het voorstel van de VVD hier en in Oost ter ontsluiting van IJburg. De lijnen lopen nu goed in de richting van Diemen. Hij vraagt hoe het kan dat dit nog niet volledig in de begroting is verwerkt. Wethouder DE VRIES biedt zijn excuses aan voor de verkeerde naam. Die zal veranderd worden in GVB. Hij bedankt de VVD voor haar voorstel. Het is nu de bedoeling in goed overleg met de stadsdelen en betreffende gemeenten het tracé uit te werken, waant met name met Weesp en Driemond moet het tracé bij de Weespersluis nog vastgesteld worden. Men gaat ervan uit dat de financiering van de aanleg volledig voor rekening komt van de vervoersregio, In het uitvoeringsbesluit komt aan de orde hoe dat geregeld wordt voor de vervolgfase. Het gaat nu om de nota van uitgangspunten. Vanwege al het nodige overleg zal het uitvoeringsbesluit nog wel enige tijd vergen.

Hij biedt aan een werkbezoek aan Waternet te organiseren. De VOORZITTER constateert dat de stukken als hamerstuk worden doorgeleid naar de raad. Water 7 Beleidsnotitie Op- en afstappen Passagiersvaart (ZD2021-012598) De heer KREUGER merkt op dat het Amsterdams vaarbeleid de gemoederen vaak behoorlijk verhit, maar dat daar nu eigenlijk geen aanleiding toe hoeft te zijn. Volgens hem moet men er in goed overleg uit kunnen komen.. Hij vraagt de wethouder een aantal toezeggingen te doen. Ten eerste wil hij de toezegging dat er geen herverdelingstombola van op- en afstapplaatsen zal plaatsvinden als dat niet nodig is omdat er geen schaarste blijkt te zijn. Ten tweede wil hij de optie openhouden voor openbare steigers voor semi-intensief gebruik op bewonersluwe plekken, zoals de Oosterdok. Ten derde vraagt hij het ligplaatsenbeleid integraal te betrekken bij dit beleid. Tot slot adviseert hij te stoppen met het dure systeem van beprijzen van elke op- en afstap. Zelfs als men voorstander zou zijn van beprijzing, vallen er volgens hem veel simpelere en goedkopere systemen te bedenken, bijvoorbeeld via de vermakelijkheidsretributie. Een heel nieuw systeem optuigen lijkt hem overbodig. Mevrouw MARTTIN spreekt mede namens mevrouw Wijmenga van het CDA. Zij heeft begrepen dat er de komende tijd onderzoek gedaan wordt naar de werkelijke behoefte aan steigers.

Als daar uitkomt dat een herverdeling niet nodig is, moet men daar volgens haar ook van afzien. Zij vraagt of er naast de drie clusters van steigers op bewonersluwe plekken nog andere komen en met name een openbare steiger bij het Oosterdok. Zij is benieuwd naar de plannen voor de Zouthaven. Volgens haar is het systeem van sensoren en camera’s niet het beste om het af- en opstappen te beprijzen. Daarin is zij het eens met de insprekers. Zij denkt dat er andere meer betrouwbare mogelijkheden zijn en adviseert daarover nog eens in gesprek te gaan met de sector. De heer MIEDEMA vindt het verstandig dat dit beleid in lijn gebracht wordt met het beleid voor andere vergunningen. Maar hij vraagt het toegezegde onderzoek naar de aannames onder dit beleid wel zorgvuldig uit te voeren en daarbij ook de reders te raadplegen. Er wordt nu bijvoorbeeld een 1:3 ratio als aanname gehanteerd, maar er

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 25 november 2021

moet in kaart gebracht worden hoeveel boten er werkelijk van een steiger gebruik maken en hoe vaak. Zo komt men tot realistische aannames. Verder adviseert hij ook bij het vervolg in goed overleg te blijven met de sector. Wethouder DE VRIES zegt te streven naar productieve uitkomsten van het overleg, ook al met hij toegeven dat het over dit onderwerp af en toe knettert tussen het college en de oppositie en de sector. De insteek blijft dat de regels gaan veranderen en dat er geen sprake meer zal zijn van exclusieve rechten. Hooguit van semi-exclusieve. In plaats daarvan is het de bedoeling goed te kijken welke gebruikers van een steiger gebruik willen maken. Zin indruk is dat de gebruikers bij voorkeur op de plek blijven die ze nu al gebruiken. Hij geeft er de voorkeur aan dat de sector zelf op een onderlinge verdeling uitkomt, liever dan dat de gemeente dat gaat bedisselen. Dan zijn er wel voldoende plakken nodig en daar heeft de gemeente nu een inschatting van gemaakt aan de hand van het huidige gebruik, enigszins gecorrigeerd vanwege corona. Als blijkt dat er meer plekken nodig zijn, zullen die aangelegd worden. Dat alles bij voorkeur in goed overleg met de sector en in het belang van de passagiers. De relatie met het ligplaatsenbeleid wordt nog uitgewerkt, ook in samenspraak met de sector.

Dat zal volgend jaar in de commissie aan de orde komen, ter besluitvorming of bespreking. Dat gaat met name over de nachtligplekken en plekken voor als boten niet in gebruik zijn. Ook daar worden nieuwe plekken voor aangelegd als dat nodig blijkt te zijn. Hij zit zelf ook niet te wachten op een ingewikkeld afrekensysteem, maar er moet wel een basis zijn om op af te rekenen. Voor populaire plekken als die bij het Anne Frankhuis zal een hogere prijs gelden als sturingsmiddel. Om dat goed te doen acht hij ICT-middelen onvermijdelijk, maar het systeem moet wel passen in de omstandigheden. De ratio van 1:3 is inderdaad nog een aanname. Als uit het onderzoek blijkt dat die moet worden bijgesteld, zal dat gebeuren en ook vertaald worden in aanpassing van het aantal steigers als daar de ruimte voor is. Er zal zeker gekeken worden naar de locatie Oosterdok, maar andere plekken worden niet bij voorbaat uitgesloten. De Zouthaven is een overstaplocatie van touringcar naar rondvaartboot en dat wordt gehandhaafd. De VOORZITTER constateert dat het stuk voldoende behandeld is. TOEGEVOEGD AGENDAPUNT Water 8 Kennisnemen van de afdoening van motie 516 van het lid Flentge (SP) inzake de Voorjaarsnota 2021 (pad nabij MS- Expertisecentrum Nieuw-Unicum) Nr.

VN2021-030335 De heer FLENTGE zegt dat zijn simpele verzoek om een picknickplekje aan te leggen voor de gebruikers van Nieuw-Unicum op deze schitterende plek alleen een schamel bankje heeft opgeleverd vanwege een ingewikkeld verhaal. Bewoners hebben om een tweede bankje gevraagd. Ook weer een simpel verzoek dat ingewikkeld gemaakt wordt door te schermen met ecologisch en juridisch gedoe. Hij vraagt waarom er niet een leuk succesje geboekt mag worden waar iedereen blij van wordt. Wethouder DE VRIES zegt dit betoog te begrijpen. Maar hij voert aan dat men de gang van zaken moet zien tegen de achtergrond van het gegeven dat het hier gaat om een natuurgebied met alle regelgeving van dien. Volgens de PvdD lopen er bijvoorbeeld al te veel mensen rond in dit gebied. Hij zou het verzoek graag volledig honoreren voor deze doelgroep die er al dichtbij zit. Maar volgens de ecologen balanceert alle nu al op het randje met een bankje en een paadje waar dat volgens de regels absoluut niet zou mogen. Als er een prullenbak geplaatst zou worden, betekent dat dat er ook onderhoud gepleegd moet worden en dat is uit den boze. Het is dus en kwestie van laveren. Als het een echt recreatieplekje \zou worden, zijn er veel bezwaren te verwachten waar de gemeente geen enkel formeel verweer tegen zou hebben.