Concept verslag MLW 15.04.2020.docx

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Raadscommissieverslag, 15 april 2021

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT VERSLAG Openbare digitale vergadering van de Raadscommissie Mobiliteit, Luchtkwaliteit en Water Donderdag 15 april 2021 van 9.00 tot 10.05 uur in de raadzaal van het stadhuis Donderdag 20 mei 2021

Voorzitter: mevrouw De Graaff Portefeuillehouder: wethouder De Vries Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Bollinger (Notuleerservice Nederland) Digitaal aanwezige commissieleden: mevrouw Berckenkamp (D66), de heer Ernsting (GL), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Marttin (VVD), de heer Miedema (PvdA), mevrouw Wijmenga (CDA), mevrouw IJmker (GL), de heer Yilmaz (DENK) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: de heer De Ridder (rekenkamer)

Inhoudelijk deel 1.a. Opening De VOORZITTER opent de digitale vergadering om 9.00 uur en heet de raadsleden, wethouder en insprekers welkom. 1.b. Mededelingen Mevrouw DE GRAAFF is de nieuwe commissievoorzitter voor de komende drie maanden, daarna wordt mevrouw El Ksaihi voorzitter. Mevrouw de Haan van de Christen Unie is een nieuw commissielid. Wethouder DE VRIES wenst de nieuwe voorzitter succes in de komende maanden. In voorbereiding zijn de mobiliteitsplannen Nieuw-West, zuidoostflank Noord en de zuidflank Havenkwartier. Die gaan nog naar de stadsdeelcommissies voor advies. Begin september 2021 komt de vaststelling in de raad aan de orde, en wellicht is er behoefte aan een technische sessie voor de commissieleden. De commissie heeft al gesproken over de situatie in het openbaar vervoer, met weinig reizigers en een bijna volledige dienstregeling. Dat schept druk op de vergoeding vanuit het Rijk. Het kabinet heeft besloten de beschikbaarheidsvergoeding voor het vierde kwartaal van dit jaar volledig uit te keren. Voor deze regio betekent dat 45 miljoen euro. Ook voor de jaren erna zal het Rijk ondersteuning aan het openbaar vervoer geven. In welke vorm dat gaat plaatsvinden is onderwerp van gesprek met het ministerie en de vervoersautoriteiten.

De VOORZITTER geeft aan dat commissieleden in de chat kunnen melden of zij belangstelling hebben voor een technische sessie over de mobiliteitsplannen.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 15 april 2021

De heer DE RIDDER (rekenkamer) geeft een toelichting op het rapport over de uitvoering van de gemeentelijke rioolwatertaken. Het eerste deel gaat over de inrichting. Het tweede deel over de uitvoering zal in het najaar 2021 verschijnen. Waternet is de uitvoeringsorganisatie met een stichting waarin wordt samengewerkt met het waterschap, een unieke constructie die al 25 jaar bestaat. Men is redelijk tevreden met hoe het functioneert. Voor een aantal risico’s die al bij de oprichting was aangegeven, is alertheid nodig. Er zijn geen evaluaties geweest, de constructie is niet up to date gehouden en er is sprake van achterstallig onderhoud. Daarom zijn zes aanbevelingen geformuleerd: meer inzicht, regelmatige evaluaties en het wegwerken van achterstallig onderhoud. Het college neemt alle aanbevelingen over in een bestuursopdracht. Daarmee is spreker tevreden, maar ook de raad moet er alert op blijven. Naast een plan van aanpak is het belangrijk te weten wanneer de bestuursopdracht klaar is en hoe de raad erover wordt gerapporteerd. De VOORZITTER dankt de heer De Ridder voor zijn toelichting. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER geeft aan dat de agenda vandaag kort is, met vijf insprekers. Akkoord. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie MLW van 25 maart 2021 Akkoord. 1.e. Termijnagenda De commissie heeft kennisgenomen van de termijnagenda. 1.f.

TKN lijst De VOORZITTER wijst op het verzoek van mevrouw Berckenkamp om stuk ter kennisname 4 te agenderen, de rapportage over signalling&control. De heer Mangal vroeg om agendering van stuk 12 over de digitale veiligheid bij Waternet. Mevrouw BERCKENKAMP vraagt ter voorbereiding op de bespreking van stuk 4 om een brief met uitleg over de storing in verband met het testen van het nieuwe systeem. Wethouder DE VRIES begrijpt de vraag over de storing, waarvoor hij zijn excuses aanbiedt aan de reizigers. Hij zal de stand van zaken melden in een brief voor de volgende commissie. De heer ERNSTING gaat in op de voortgangsrapportage kades en bruggen en de bomenspecial, die nog niet op de TKN-lijst staat. Die wil hij agenderen voor de volgende keer. De VOORZITTER zal ervoor zorgen. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn voor vandaag geen stukken ontvangen.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 15 april 2021

Algemeen deel 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. De spreektijden gaan vanaf dit punt lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft aan dat vijf insprekers zich hebben aangemeld. Die krijgen elk drie minuten spreektijd De heer BILGIN spreekt in op persoonlijke titel over de startnotitie autoluw NieuwSloten en de Sloterweg. Die wordt steeds drukker, met grote veiligheidsrisico’s. Onlangs zijn er drempels geplaatst maar de auto’s kunnen er tussendoor rijden. In november 2020 was sprake van een groter plan, maar dat hield geen rekening met het feit dat in naburige wijken ook veel mensen wonen in straten waar men dagelijks last heeft van files. Spreker dankt voor de nieuwe consultatie, ook in De Aker en heel Nieuw-West. Hij wacht op de verkeersanalyses. Het hoofdnet moet beter, want ironisch genoeg biedt de Sloterweg een betere doorstroming. Na de zomer is er hopelijk een goede oplossing. Wat doet de gemeente tot die tijd? Met kleine ingrepen kan men de veiligheid verbeteren, bijvoorbeeld met de aanleg van zebrapaden of het instellen van een maximumsnelheid van 30km p/u. Er moet een tijdelijke adviesroute voor fietsers worden aangegeven. Ook moeten de knelpunten op de S107 en de Oude Haagseweg worden aangepakt met stoplichtinstellingen, voorsorteervakken en simpele versmallingen.

Nieuw-West kan een oostwest-metrolijn goed gebruiken, net zoals een verlenging van de buslijnen 61 en 63. Voor de agenda autoluw zijn ov-alternatieven nodig. De VOORZITTER constateert dat de insprekers mevrouw Brian of de heer Boon niet aanwezig zijn De heer KEERS spreekt in op persoonlijke titel over de startnotitie autoluw NieuwSloten. Hij is blij met het consultatieproces, na veel protest vanuit de bevolking. Spreker woont in Osdorp en bezoekt Nieuw-Sloten regelmatig, evenals Badhoevedorp, maar die locaties zouden onbereikbaar worden vanwege de startnotitie. Transparantie is nodig, naast eerlijkheid over het waterbedeffect en de verkeersveiligheid. In dit buitengebied van de stad blijken de aangegeven omrijdtijden niet te kloppen en geen rekening te houden met de files tijdens de spits. Omrijden is niet goed voor de uitstoot van benzine. Eerlijke omrijdtijden zijn nodig, op basis van echte voorbeelden zoals het ophalen van de schoolkinderen tijdens de spits. Anders voelt het aan alsof de gemeente onder valse voorwendselen een plan wil doordrukken. Elektronische knips verbeteren de veiligheid op de Sloterweg niet, omdat auto’s juist harder gaan rijden zodat er meer ongelukken gebeuren. Autoluw is een mooi politiek doel maar draagt niet automatisch bij aan de veiligheid.

Bewoners hebben voldoende alternatieven aangedragen, bijvoorbeeld een gescheiden fietspad of eenrichtingsverkeer. De heer SCHRIJVER spreekt in namens Buurtoverleg Paulus Potter, De Fietsersbond en BIZ Museum Quarter over de bushalte (agendapunt 3). De motie Vroege is door de tijd achterhaald, maar dat geldt ook voor het hele voorstel om de tramhalte te verplaatsen. In het gesprek met de wethouder zijn de argumenten gedeeld, met name over een gastvrije ruimte voor toeristen en bewoners, die gebaat is met een aparte bus- en tramhalte bij het Rijksmuseum en de Van Baerlestraat. Vanwege het ingezette autoluwe beleid kunnen de bussen niet meer op de S100 halteren, zodat de noodzaak van een halte bij de musea groter wordt. De Hobbemastraat en Paulus Potterstaat worden 30km-zone en hoofdfietsroute. Dat verbetert de verkeersveiligheid van de huidige halte bij het Rijksmuseum, zodat veiligheid geen argument meer kan zijn voor de halteverplaatsing. Wel is het stoppen van 28 bussen per uur over het fietspad heen onaanvaardbaar, ook volgens

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 15 april 2021

de Fietsersbond. Daarnaast zijn de argumenten van de wethouder: snellere doorstroming van de tramlijnen en de toegankelijkheid van de haltes voor gehandicapten. Die kunnen straks lastiger overstappen bij de Van Baerlestraat en er zijn dan slechts twee goed toegankelijke overstappunten over, tegenover drie nu. Daarom pleit spreker voor het handhaven van de huidige haltes. Mevrouw DE PATER spreekt in namens de Fietsersbond Amsterdam over de halte Paulus Potterstraat, nu het verplaatsen van de bushalte naar de Stadhouderskade is komen te vervallen. Twee opties blijven over: alles houden zoals het nu is of het voorgestelde plan uitvoeren, namelijk om de tramhaltes Rijksmuseum en Van Baerlestraat samen te voegen bij het Van Goghmuseum. De Fietsersbond pleit voor de eerste optie. De halte Van Baerlestraat moet toegankelijk worden voor mensen met een fysieke beperking. Wat nu voorligt, is gevaarlijk voor de vele fietsers omdat die om de halterende bussen heen moeten gaan rijden en invoegen op het fietspad. Daarbij draait de bus ook nog eens naar links om de trambaan te nemen. Sneller openbaar vervoer gaat hier ten koste van een comfortabele en veilige fietsroute. Door de verplaatsing van de halte moeten ook mensen met een beperking verder lopen om de tram te pakken of naar het Rijksmuseum te gaan.

Is het mogelijk een uitzondering te maken voor het toegankelijk maken van de halte Rijksmuseum? De werkgroep blackspots gaf een negatief advies aan de CVC vanwege de veiligheid voor de fietsers. Spreekster begrijpt het dilemma voor de gemeente, maar pleit er toch voor de optie te kiezen om alles te houden zoals het nu is. 2.c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag Mevrouw WIJMENGA wijst op de toezegging van ex-wethouder Dijksma over de lotingsprocedure van het vergunningenstelsel. De loting zou openbaar worden gemaakt. Klopt het dat de opname nu zonder geluid is te bekijken? Waarom? Is de wens voor openbaarheid bij de notaris gelegd? Wethouder DE VRIES heeft aan de notaris gevraagd om naast het wettelijk proces verbaal ook een collega uit te nodigen en om de procedure van de loting op opname te zetten, maar dat bleek ingewikkeld vanwege de privacygevoelige informatie. Nu is het voor de reders mogelijk gemaakt om de hele opname te bekijken, inclusief geluid, al zullen dan bepaalde fragmenten eruit zijn weggelaten. Mevrouw WIJMENGA vraagt of de opname ook voor de raad hoorbaar kan zijn. Wethouder DE VRIES zal dat bespreken met de notaris. Mevrouw WIJMENGA gaat in op het graferen van de fiets als antidiefstalmaatregel. Voorheen kon dat kosteloos bij een busje van de politie, maar door corona is dat stil komen te liggen.

Nu geeft de website van de gemeente aan dat het tot nader orde is gesloten. Wanneer kan het weer wel? Wethouder DE VRIES geeft aan dat de gemeente is gestopt met de samenwerking met Philadelphia, omdat daar kwetsbare mensen werken en voorzichtigheid nodig is in coronatijd. Nu wordt onderzocht of het weer kan worden opgestart. Die beslissing is niet gekoppeld aan een kabinetsbeslissing over openstelling. Er wordt gekeken wat mogelijk is. De heer MIEDEMA merkt op dat de commissie en de insprekers vaak over de Sloterweg hebben gesproken, over het participatietraject en het verkeersplan Nieuw-West. Op 22 april 2021 is een avond belegd. Er zijn zorgen over de tijdelijk geplaatste drempels

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 15 april 2021

omdat die ineffectief blijken te zijn. Heeft de wethouder contact gehad met het stadsdeel om de drempels beter werkzaam te krijgen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat de 30km p/u een besluit van het stadsdeel is. Ook hij heeft de berichten over de drempels ontvangen en doorgestuurd naar stadsdeel, omdat daar de verantwoordelijk ligt. Hij volgt het nauwgezet. De heer YILMAZ gaat in op de storing bij de metro, afgelopen maandag. Het inzetten van pendelbussen duurde erg lang, terwijl de coronaregels niet werden nageleefd. Kan dat alles worden voorkomen in de toekomst? Wethouder DE VRIES beaamt dat de storing stevig was en men hem niet zag aankomen. Het duurde een tijd voordat er vervanging met bussen was geregeld. In de spits is het moeilijk om voldoende afstand te houden. Men is bezig de fout bij de storing te ontdekken en te herstellen. Het testen met het nieuwe systeem vanaf februari 2021 ging goed, maar deze keer ging het erg mis. Daar leert men van, ook om de pendelbussen zo snel mogelijk in te zetten. Spreker dankt voor het signaal, waarnaar goed zal worden gekeken. De heer ERNSTING gaat in op het bericht van afgelopen vrijdag over geld vanuit het groeifonds om de Noord/Zuidlijn te verlengen naar Schiphol.

De alliantie heeft echter een bod gedaan om het ov in de hele westflank te verbeteren, inclusief het sluiten van de kleine ring naar het Centraal Station en Havenstad vanwege de bouw van 70.000 woningen. De reservering vanuit het groeifonds betreft echter alleen het onderdeel Noord/Zuidlijn. Is dat nog geen toekenning? Moet de gemeente eerst een positieve kostenbaten-analyse overleggen? Is dat mogelijk in het kader van openbaar vervoer? Mikt de alliantie nog steeds op het realiseren van het complete project? Hoe gaat het proces verder? Wethouder DE VRIES is blij dat het resultaat is bereikt. Dat is belangrijk nieuws voor de hele regio. Investeren in de metroschaalsprong is noodzakelijk. Het geld vanuit het groeifonds is nog niet genoeg, maar wel een belangrijke stap in de goede richting. Het Rijk is streng. Het geld is gereserveerd maar nog niet toegekend. De regio krijgt negen maanden de tijd om een aantal zaken nader uit te zoeken. De gemeente werkt daarin samen met de regionale partijen en het miniserie. De alliantie is sterk en richt zich op het hele project, ook na de eerste stap van 1,5 miljard euro. Dat hangt samen met Havenstad en de vervoerswaarde bij het sluiten van de kleine ring in verband met het doortrekken van de Noord/Zuidlijn. Vervoerskundig zijn die projecten met elkaar verbonden.

De alliantie gaat door met het hele project en de beantwoording van de vragen van de groeifondscommissie. Dat moet leiden tot positieve besluiten in najaar 2021. De heer ERNSTING is blij dat de alliantie het regionale belang van beide onderdelen blijft inzien. Wanneer kan de commissie er verder over doorpraten? Wethouder DE VRIES zal een brief opstellen over de vervolgstappen. Mevrouw BERCKENKAMP gaat in op het route-informatiesysteem waarmee de auto’s naar de Sloterweg worden geleid. Kan dat niet worden voorkomen? Kan de wethouder in overleg gaan met Google Maps en TomTom over omleidingen? Wethouder DE VRIES staat in contact met die bedrijven, maar zij bepalen zelf welke routes op hun site worden aangegeven. Zolang het voor auto’s mogelijk is de Sloterweg te nemen, wordt die route weergegeven. De VOORZITTER sluit de rondvraag af. Bespreekpunten Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 3.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 15 april 2021

Instemmen met de reactie op motie 157.19 van leden Vroege (D66), Ernsting (GroenLinks), Boutkan (PvdA) en Bakker (SP) inzake de bushalte Paulus Potterstraat Commissie Mevrouw BERCKENKAMP wijst op het betoog van de insprekers van vandaag. Welk probleem lost de nieuwe situatie op? Over de veiligheid fietsers is spreekster nog niet overtuigd. Is het mogelijk alle opstappunten voor iedereen toegankelijk te maken in de oude situatie? Wat zijn de afspraken met de vervoerregio? Kan de wethouder een toelichting op het proces en de planning geven? Kan het besluit worden uitgesteld of worden gepiept naar de aanstaande raad, zo vraagt spreekster ook aan de andere commissieleden. De heer MIEDEMA sluit zich daarbij aan. Zijn conclusie is dat de bewoners een andere voorkeur hebben dan in 2018 en 2019, omdat de situatie is veranderd. Kan de wethouder daar nog iets mee doen? De heer ERNSTING heeft zorgen over de locatie van de bushalte. De samenvoeging van de tramhaltes lijkt nu geen onderwerp meer van gesprek te zijn vanwege de voordelen bij de hoek van het Rijksmuseum. Het halteren van de bus in een 30km-straat met gemengd verkeer is voor de fiets uniek in de stad en ook gevaarlijk. Klopt dat? Spreker geeft de suggestie de bus met de tram mee te laten rijden, al zal dat betekenen dat het groenstrookje eruit moet.

Beantwoording Wethouder DE VRIES antwoordt dat het vraagstuk vooral bij de fiets ligt in verband met het halteren van de bus. Dat is minder veilig. De motie om de bushalte te laten vervallen leidt tot grote problemen op de Stadhouderskade, maar ook voor de bereikbaarheid van de ov-reizigers. Na het gesprek met de buurt is het laten vervallen van de bushalte geen optie meer. Het plan heeft voordelen, namelijk een paar toegankelijke haltes en het oplossen van de problemen met de doorstroming bij het kruispunt Van Baerlestraat, naast de situatie bij het Rijksmuseum zonder halte van trams en bussen. Het enige probleem is dat er een bushalte moet worden ingepast. De argumenten van de insprekers zijn begrijpelijk, maar er zijn geen alternatieven. De bus kan niet halteren op de tramhalte, omdat de weg niet breed genoeg is. Anders ontstaan er opstoppingen met de trams. Het verleggen van tramsporen is veel duurder. De vervoerregio investeert in dit project vanwege het toegankelijk maken van de haltes. Qua planning kan het stuk eventueel nog in de raad worden besproken, maar de raad heeft het project al in principe vastgesteld. Nu blijkt alleen dat de uitvoering van de motie niet mogelijk is, na onderzoek. De nieuwe situatie is een verbetering voor alle verkeersdeelnemers, maar is suboptimaal voor de fiets.

In de stad zijn er wel meer plekken zoals deze, maar de wethouder kan die nu niet aangeven. Op een 30km-weg wordt rustiger gereden. Mevrouw BERCKENKAMP heeft de locatie bezocht en begrijpt de worsteling. Ook bij de bespreking van twee jaar geleden is gevraagd naar vergelijkbare situaties in de stad, maar ook toen kwam er geen antwoord. Amsterdam moet kiezen voor een goede toegankelijkheid voor voetgangers en fietsers. Juist de fietsers zullen zich onveiliger gaan voelen bij deze oplossing. Ook worden de touringcars een probleem vanwege de keerlus vlak voor de bushalte, op weg naar de garage. Op de trambaan staat nu het woord lijnbus aangegeven, maar die rijdt er helemaal niet. Hoe zit dat? Zijn er plannen mee? Wethouder DE VRIES kent de situatie goed. Hij zal nog naar de aanrijdroutes van de touringcars kijken. In het beleid van Amsterdam staan de voetganger en de fiets voorop, behalve bij deze bushalte. Naar vergelijkbare situaties in de stad zal spreker de komende weken nog kijken. Helaas is er geen andere oplossing mogelijk. Het gaat bij de markering lijnbus om een bord met een kruis, wat betekent dat deze route niet voor een lijnbus

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 15 april 2021

toegankelijk is, en ook niet voor de taxi. Mocht blijken dat een raadsvergadering in mei 2021 nodig is, dan zal de wethouder daarop wachten met het uitvoeringsbesluit. De VOORZITTER stelt vast dat het stuk is gepiept naar de raad van 26 mei 2021. Zij dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de digitale commissievergadering om 10.05 uur.

7