Concept verslag MLW 04.03.2020

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Raadscommissieverslag, 4 maart 2021

CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare digitale vergadering van de Raadscommissie Mobiliteit, Luchtkwaliteit en Water Donderdag 4 maart 2021 van 9.30 tot 13.15 uur in de raadzaal van het stadhuis Donderdag 25 maart 2021

Voorzitter: mevrouw Kat Portefeuillehouder: wethouder De Vries Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Bollinger (Notuleerservice Nederland) Digitaal aanwezige commissieleden: mevrouw Berckenkamp (D66), de heer Ernsting (GL), de heer Van den Heuvel (CU), de heer Kreuger (JA21), de heer Van Lammeren (PvdD), de heer Mangal (DENK), mevrouw Marttin (VVD), de heer Miedema (PvdA), de heer Nijssen (VVD), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Vroege (D66), mevrouw Wijmenga (CDA), mevrouw IJmker (GL) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: wethouder Ivens

Inhoudelijk deel 1.a. Opening De VOORZITTER opent de digitale vergadering met enige vertraging om 9.30 uur en heet de raadsleden, wethouder en insprekers welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER wijst op het werkbezoek in de avond van 16 maart 2021 aan het project aanpassing van de Michiel de Ruijtertunnel en een presentatie over de verkeerscentrale, waarvoor de commissieleden zich nog kunnen aanmelden. Wethouder DE VRIES geeft aan dat afgelopen maandag de handhaving van de milieuzone voor oude diesels is gestart. Ook de toepassing van het nieuwe systeem voor de beveiliging van de metrotreinen is gestart. De eerste zondag is goed verlopen. Het oude systeem is nog steeds actief om op terug te kunnen vallen De heer VAN LAMMEREN wil voor de volgende commissievergadering de particuliere houtstook en -rook agenderen. Hij zal de flap ervoor vandaag rondsturen. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER geeft aan dat agendapunt 4 kan worden gehamerd. De punten 8 en 11 worden vandaag gevoegd behandeld. Akkoord.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie MLW van 4 februari 2021 Akkoord. 1.e. Termijnagenda De commissie heeft kennisgenomen van de termijnagenda. 1.f. TKN lijst De VOORZITTER wijst erop dat geen schriftelijke verzoeken voor agendering zijn binnengekomen. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn voor vandaag geen stukken ontvangen. Algemeen deel 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. De spreektijden gaan vanaf dit punt lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft aan dat vandaag vijf insprekers zijn aangemeld. Mevrouw P. MULLER spreekt in namens Voetgangersvereniging Nederland over de beantwoording van het raadsadres over het gebrek aan samenhang in het mobiliteitsbeleid, stuk ter kennisname 7. In de omgevingsvisie wordt de voetganger de belangrijkste vervoersvorm genoemd. Samenhang is cruciaal voor de leefbaarheid van de stad, ook in het kader van autoluw beleid. Prioriteitstelling is geen visie of beleid. Naast snel en schoon is langzaam verkeer essentieel in de grote stad, ook in verband met mobiliteit en leefbaarheid. Sociaal is zeker niet altijd snel vervoer. Naast de verblijfskwaliteit is voor de voetganger ook de langzame vervoersmanier belangrijk. Met een politieke visie op de inrichting van de stad is het mogelijk keuzes te maken.

Spreekster pleit voor een apart voetgangersbeleid, zoals andere wereldsteden al voeren. Amsterdam loopt er helaas in achter. De Voetgangersvereniging wil graag bij dat beleid worden betrokken. De heer VROEGE is blij dat de voetgangers nu in georganiseerd verband van zich laten horen. Hoe is de gladheidsbestrijding geregeld voor de voetganger? Mevrouw P. MULLER vindt het opvallend dat de voetganger vaak wordt vergeten. Voor de fiets wordt er veel geregeld. Vooral voor oudere wandelaars is gladheid een groot probleem. De voetganger moet bij de overwegingen worden betrokken. De heer ERNSTING vindt het goed dat het geluid van de voetgangers wordt gehoord. In alle beleidsstukken staat de voetganger op nummer 1, daarna de fiets en het openbaar vervoer en de auto tot slot op nummer 4. Maar in de praktijk van het ontwerpen

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

lijkt de volgorde vaak andersom te liggen. Heeft de inspreekster een aanbeveling om die volgorde om te keren? Mevrouw P. MULLER antwoordt dat er sprake is van een missing link tussen uitvoering en visie. Een prioriteitenlijst geeft te weinig handvatten voor de uitvoering in details. Een visie is globaal. De uitvoering in de praktijk leidt vaak tot voetgangersonvriendelijke keuzes, al zijn die meestal niet politiek ingegeven. Met een voetgangersbeleid kan men alle elementen meenemen en de juiste afwegingen maken. De heer DEN BRINKER spreekt in namens de Vrije Universiteit en Silvur over het gebrek aan samenhang in het mobiliteitsbeleid. Met de agenda autoluw wil men de stad toegankelijker te maken voor het langzame verkeer en de voetganger. Het gaat om de ruimteverdeling tussen de verschillende modaliteiten, maar een overkoepelend kader mist om de goede afwegingen te kunnen maken om veilig te fietsen en te lopen. Het aantal enkelvoudige fiets- en voetgangersongevallen stijgt onrustbarend, al wordt de voetganger ten onrechte niet beschouwd als een volwaardige verkeersdeelnemer. Zelf is spreker aangewezen op het lopen en het openbaar vervoer, maar vaak is veilig wandelen op het trottoir in Amsterdam onmogelijk. Het meerjarenplan en het tussentijdse verslag geven aan dat de ongevallencijfers alleen maar toenemen. Ook in de CVC is er te weinig aandacht voor de wandelaars.

Er is behoefte aan een overkoepelend document om de veiligheid van fietsers en voetgangers te borgen op alle niveaus van de mobiliteit en de inrichting van de openbare ruimte. De heer VROEGE vraagt naar de gladheidsbestrijding. Alle geleidestroken waren een week lang totaal onzichtbaar zodat mensen met een beperking er geen gebruik van konden maken. Gaat dat in andere landen beter? De heer DEN BRINKER wijst erop dat geleidelijnen alleen bij het oversteken van kruispunten zijn aangelegd. Wandelen in Amsterdam is ondoenlijk voor mensen met minder zicht of met een beperking, zeker als het sneeuwt. Stoepen in Amsterdam staan vol met fietsen, terrassen of lantaarnpalen. De heer VREEKEN spreekt in namens We Connect You, Public Affairs over het gebruik van het aardgasnetwerk voor groene waterstof. Trams worden vervangen voor nieuwe, maar ook historische trams moeten in het werelderfgoed van Amsterdam worden ingezet. De Weesperstraat wordt autoluw gemaakt zodat het verkeer via de Mauritskade of Zeeburgerstraat zal gaan rijden, met een enorm waterbedeffect tot gevolg. Dat is niet wenselijk. Gasinfrastructuur is veel goedkoper dan een infrastructuur voor elektriciteit. Waterstofgas is net zo duur als aardgas. Een circulaire douche bespaart 30% op water en gas. Dat is erg kostenefficiënt, evenals de Upfall-shower.

De VOORZITTER gaat over op de inspraak bij de agendapunten 3 en 7 (zie onder). 2.c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag De heer VROEGE vraagt naar de brug 106 bij het Homomonument, één van de vele bruggen die de komende jaren worden gerestaureerd of vervangen. Kan die brug worden verhoogd van 1,7 meter naar 1,8 meter zodat het vervoer over water mogelijk wordt gemaakt? Wethouder DE VRIES antwoordt dat het gaat om een monumentale brug. Die mag niet worden verhoogd. Hier botsen verschillende beleidsuitgangspunten met elkaar, in dit

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

geval de nota varen en de eisen van monumenten en archeologie. Inhoudelijk is spreker het eens met de wens over de doorvaart, maar die moet worden afgewogen tegenover andere belangen in de stad. Een toezegging nu is niet mogelijk. De heer VROEGE wacht het antwoord van het college daarover af. Hij geeft aan dat een inspreker gisteren zorgen uitte over de bereikbaarheid van Zeeburgereiland voor de nood- en hulpdiensten en de bussen als lijn 26 uitvalt, nu de Piet Heintunnel tijdelijk dichtgaat. Kan de wethouder erop ingaan in een brief? Wethouder DE VRIES zal dat doen. De heer MIEDEMA gaat in op het social charter met Uber in 2019, met een onderdeel over een onafhankelijk onderzoek naar de tevredenheid en de werktijden van de chauffeurs. In een gesprek met de FNV en chauffeurs zijn daarover zorgen geuit. Kent de wethouder die zorgen? Hoe staat het met de naleving van het charter? Voor de evaluatie van het charter moet men ook spreken met de chauffeurs. Wanneer komt dit onderwerp in de commissie aan de orde? Wethouder DE VRIES heeft binnenkort ook een afspraak met de FNV. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Universiteit van Maastricht. Hij zal ernaar kijken, evenals naar de reactie van de chauffeurs. De informatie met een eerste update komt in april 2021 naar de commissie. Dat betreft de voortgang van het werken met het charter bij Uber.

Duoraadslid VERKERKE heeft begrepen dat er plannen zijn het fietsdepot te verplaatsen. BIJ1 vraagt om een update. Wethouder DE VRIES zal de informatie later opsturen. Bespreekpunten Water 3. Vaststellen tiende verordening tot wijziging van de Verordening op het binnenwater 2010 (Vob). Inspreker De heer HEIJN spreekt in namens E-Boats. De nieuwe wethouder heeft al twee keer een mail van de reders binnen een dag beantwoord. Dat is opmerkelijk en geeft hoop. De wethouder gaf in een gesprek aan dat hij in een rijdende trein niet zomaar aan de noodrem zal trekken. Dat is begrijpelijk maar de motie 679 van de heer Van Lammeren is niet goed uitgevoerd. Er is een onrechtmatige Rob in elkaar gezet. Het vorige rondvaartfiasco werd gekenmerkt door schijnconstructies en stromannen. Nu achteraf het Vob aanpassen is te laat en precies verkeerd-om: het Vob is leidend en het Rob is ondergeschikt. Helaas worden de reders in plaats van schipper steeds meer jurist. Men moet wachten met een aanpassing tot na de uitslag van de loting.

Hoeveel kleine reders verliezen hun vergunning, hoe is de constructie huur geregeld, worden die huurders en eigenaren via de Bibob getoetst? Kan in 2024 een Amsterdamse reder in Leiden een boot huren en zijn eigen niet-vergunde boten verhuren buiten de stad? Wat voor constructies zijn er mogelijk en denkbaar? Bij het programma varen werken bijna geen nautische specialisten meer, wel veel juristen, al verloren zij al jarenlang de meeste processen. Op 1 april 2021 komt de uitslag. Spreker baalt van de verspilling van energie rond de juridische houdbaarheid van het stelsel. Commissie

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

De heer KREUGER vindt het slordig dat er weer iets moeten worden gewijzigd in de verordening. Wat is de impact van die wijziging? Hij vraagt om een toelichtende brief van de wethouder voordat de raadsbehandeling plaatsvindt. Hoeveel reders vallen buiten de boot omdat zij een boot huren of leasen? Is voor hen een generaal pardon mogelijk zodat zij niet de dupe worden omdat de spelregels tijdens de rit veranderen? De heer VAN DEN HEUVEL vindt de gang van zaken een voorbeeld waarom de passagiersvaart vooral een juridisch dossier is geworden, waarin de gemeente met veel dure advocaten tegenover kleine ondernemers staat. Kan deze wijziging worden afgedaan als een technische wijziging? In de toelichting wordt het een omissie genoemd. Als men de verordening inhoudelijk wijzigt nadat het proces al in gang is gezet, kan het geen omissie worden genoemd. Spreker vraagt om een toelichting in een brief, ook over de gevolgen van de wijziging ten opzichte van het lopende dossier. Hoe kan het dat men nu pas erachter is gekomen dat de verordening (Vob) niet in overeenstemming is met de regeling op het binnenwater (Rob)? Mevrouw WIJMENGA sluit zich aan bij de vorige sprekers. Waarom vindt de wijziging nu plaats? Is er kans op nog meer juridische claims? De heer VAN LAMMEREN dankt de wethouder dat die zo snel reageert op mails van de reders. Op 9 maart 2021 wordt de loting bekend.

Klopt dat? Gaat deze wijziging pas in na de uitkomst van de loting? De aanpassing gaat immers betrekking hebben op de loting. Spreker wijst op de aangenomen motie over alle juridische kosten voor de uitvoering van de nota varen, en niet alleen de externe kosten. Kan de wethouder er nog eens naar kijken? De heer ERNSTING heeft de uitgebreide technische toelichting ontvangen over de Rob en de Vob. In de tekst van de regeling van afgelopen september is expliciet gemaakt dat een reder over het vaartuig moet kunnen beschikken. Dat is een ruimere definiëring dan de bepaling die nu wordt aangepast. Waarom en op basis waarvan is dat toen besloten? Beantwoording Wethouder DE VRIES wijst erop dat de verordening niet hetzelfde stelt als de regeling. Ook de reders hebben vooral naar de regeling gekeken en er vragen over gesteld, waarna is uitgelegd dat men een boot ook kan huren of leasen. Er zijn ook mensen die zich op die grond hebben ingeschreven en ingeloot zouden kunnen worden. Binnen de organisatie is onlangs ontdekt dat de verordening eist dat men een boot bezit, zodat iemand die een boot huurt of leaset niet in aanmerking zou komen. Dat is onterecht en de reden van dit voorstel, nog voordat het proces van de loting wordt afgerond. Achteraf repareren zou juridisch niet mogelijk zijn.

De heer VAN LAMMEREN vindt het vreemd dat de aanpassing komt terwijl de inschrijving voor de loting in volle gang is. Daarmee verandert men de regels tijdens de wedstrijd. Vanwaar deze haast? Is de uitslag van de loting op 9 maart 2021? Wethouder DE VRIES geeft aan dat de spelregels van de regeling (Rob) niet zijn veranderd. Huurders of leasers van een boot hebben zich ook daadwerkelijk ingeschreven. De dienstenrichtlijn van Europa eist een zo open mogelijke markt. Vanaf nu werkt men met tijdelijke vergunningen, zodat ook de mogelijkheid moet worden ingebouwd de boot niet in eigendom te hebben, mocht men de vergunning later kwijtraken. Het ligt voor de hand de verordening laagdrempeliger te maken. De gemeente moet een vergunning verlenen op basis van de verordening. Daarom moet de verordening voor afronding van het proces worden aangepast. Na de raadsvergadering is over de datum van de uitslag van de loting duidelijkheid te geven. De heer VAN LAMMEREN stoort zich eraan dat hij het uitstel van de uitslag van de loting heeft moeten horen vanuit het veld. Dat wordt niet 9 maart 2021. Er is opnieuw

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

een fout gemaakt door het programma varen zodat de regels tijdens het spel moeten worden aangepast. Het is een reparatie achteraf. Wat gaat de wethouder ondernemen om dit soort fouten van de eigen organisatie te voorkomen? Wethouder DE VRIES vindt het helder dat de verordening eerder had moeten worden aangepast. De spelregels zijn niet veranderd ten opzichte van de regeling. Als men de verordening niet zou wijzigen, verandert men de spelregels tijdens het spel wel. Linksom of rechtsom zijn er waarschijnlijk juridische consequenties te verwachten. Spreker is bereid nog eens te kijken naar de uitvoering van de motie van de heer Van Lammeren om er zoveel mogelijk aan te voldoen. De heer VAN DEN HEUVEL merkt op dat de verordening wordt gewijzigd tijdens een lopend proces. Dat heeft invloed op de spelregels en de uitslag van de loting. Bij een juridische toetsing gaat de verordening voor op de regeling. Kan men die wijziging afdoen als een technische wijziging? Wethouder DE VRIES vindt het een definitiekwestie. Het gaat om een technische wijziging van de verordening omdat de eerder vastgestelde spelregels niet veranderen. De wijziging heeft wel degelijk materieel effect. Wat bedoelt de heer Kreuger met een generaal pardon? In principe wordt niemand de dupe na de wijziging van de Vob.

De heer KREUGER wijst erop dat bepaalde vergunningen niet worden uitgeven, als men de verordening niet zou wijzigen. Wijzigt die wel dan wordt het totaal aantal vergunningen groter. Hij vraagt om een generaal pardon voor de mensen die in beide gevallen vergund zouden moeten worden. Wethouder DE VRIES beaamt dat als de verordening niet wordt aangepast, de plekken van de huurboten vrij zouden vallen ten gunste van de booteigenaren. Het totaal aantal vergunningen is echter afgesproken, in het kader van wat redelijk is voor wat het systeem aankan en de verdediging ten opzichte van de dienstenrichtlijn. Spreker is geen voorstander van aanpassing van het totale aantal vergunningen. De spelregels zijn niet veranderd. Er hoeft zich niemand gedupeerd te voelen in het spel. De VOORZITTER gaat over op de tweede termijn. De heer VAN LAMMEREN vraagt tot wanneer de loting wordt uitgesteld. Zijn de reders daarvan al op de hoogte gesteld? De wethouder sprak over het aantal vergunningen dat in het systeem moet passen. Wat bedoelt hij daarmee? De heer ERNSTING merkt op dat zijn vraag niet is beantwoord.

Waarom is in september 2020 expliciet gemaakt dat de huur- en leaseconstructies mogelijk zijn? Op basis van welke beleidsuitgangspunten was dat? De heer KREUGER vraagt of de wethouder een brief zal opstellen over het aantal leaseconstructies en de reders die buiten de boot zouden vallen, nog voor de raadsvergadering. Hij zal zijn verzoek tot een generaal pardon in beide gevallen in een motie verwoorden. Wethouder DE VRIES gaat in op de redenen om de mogelijkheid voor huur- en leaseconstructies open te houden. Men wilde nieuwe en bestaande partijen een optimale mogelijkheid bieden toe te treden tot de open markt, binnen het gegeven van een maximumaantal vergunningen. Dat moet ook kunnen met een gehuurde of geleasete boot. Daarnaast gaat het nu om tijdelijke vergunningen. Bedrijfseconomisch kan men voor meerdere modellen kiezen, gezien de onzekerheid over het behoud van de vergunning na de periode. Het maakt het voor de ondernemers makkelijker te beslissen wel of niet deel te nemen. Dat is de inhoudelijke achtergrond van het mogelijk maken van huur of lease. De wethouder zal geen brief schrijven over de aantallen reders of boten, omdat een gefragmenteerde communicatie niet verstandig is.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

De heer VAN LAMMEREN merkt op dat het hele systeem samenhing met de terugverdientijden en de onderbouwing van de periode van de vergunning. Huurconstructies zijn toen niet meegenomen in de discussies over de nota varen. De gang van zaken vereist een toelichtende brief van de wethouder. Wethouder DE VRIES bevestigt dat de terugverdientijd een argument was, maar het is en blijft mogelijk met een boot in eigendom mee te doen. De wijziging vergroot de mogelijkheden voor de reders om mee te doen aan de passagiersvaart in Amsterdam. Na deze mondelinge toelichting lijkt hem een brief niet nodig. Een meerderheid van de inschrijvers doet dat met een boot in bezit. Bij de start van de regeling waren huur- of leaseconstructies onderdeel van het proces. De datum van de uitslag van de loting komt zo snel mogelijk na de raadsvergadering in een brief, en na communicatie met de reders zelf. Zijn opmerking over het watersysteem betrof een bepaalde capaciteit op de gracht als men goed wil varen. De heer VAN LAMMEREN vraagt of de reders nog niet op de hoogte zijn gesteld van de vertraagde uitslag van de loting. Het gaat om het bestaansrecht en de toekomst van de reders. De gemeente mag op deze manier niet met de ondernemers omgaan. Wethouder DE VRIES heeft gisteren besloten de reders zo snel mogelijk op de hoogte te stellen van de nieuwe datum, na de besluitvorming in de raad.

De heer KREUGER is het eens met de heer Van Lammeren. De gemeente stuurt dure advocaten op de reders af, terwijl nu blijkt dat de datum van de uitslag van de loting is uitgesteld. De omgang met hen vereist meer zorgvuldigheid. Spreker vraagt om uitstel van het besluit en om een brief over de gevolgen van de aanpassing in de verordening, nog voor de raadsvergadering. Wethouder DE VRIES kan zich de kritiek goed voorstellen, maar de besluitvorming in de raad heeft in dit geval voorrang. Hij kan niet communiceren over de totstandkoming voordat de uitslag er is. Wat is de exacte vraag die in een brief zou moeten worden beantwoord? De VOORZITTER vraagt de commissieleden of de raadsvoordracht gereed voor de raad is. De heer VROEGE vindt dat de belangen van de reders voorop moeten worden gesteld zodat de voordracht kan worden gehamerd in de raad. Dan kan de brief op 10 maart 2021 worden verzonden. De gestelde vragen moeten worden beantwoord, maar uitstel is ongewenst. De heer VAN LAMMEREN vraagt opnieuw om een brief, anders kan de voordracht niet naar de raad. Mevrouw WIJMENGA sluit zich daarbij aan. De heer KREUGER doet dat ook. De heer ERNSTING vindt de voordracht behandelrijp, al is het goed dat er nog een brief komt. De heer MIEDEMA heeft begrepen dat de spelregels niet zijn gewijzigd.

In de brief van de wethouder moet hij ook de juridische consequenties in beeld brengen, zonder vooruit te lopen op de uitslag van de loting.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

De VOORZITTER constateert dat een meerderheid om een brief voor de raadsvergadering vraagt. Daarin moet uitleg staan over het aantal huur- of leasecontracten en de gevolgen van de wijziging in de verordening. Wethouder DE VRIES is daartoe bereid. De VOORZITTER schorst de vergadering kort. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 4. Vaststellen van de ‘Wijzigingsverordening subsidieverordening sloop en schoon alternatief vervoer Amsterdam (verlaging subsidieplafond)’ Akkoord. Water 5. Grachtenmonitor 2020 Commissie De heer KREUGER geeft aan dat het dossier van het vaarbeleid al jarenlang een puinhoop is. Een nieuwe wethouder krijgt nieuwe kansen. De feiten moeten opnieuw worden bekeken om er consequenties aan te verbinden. Het college beweert dat de passagiersvaart een cap van 550 vergunningen nodig maakt vanwege drukte en overlast. De capaciteit is echter veel groter. Uit rapporten blijkt dat het dubbele aantal boten op de grachten past, zelfs op de drukste momenten. De overlast is nooit bewezen door het college. Voor de juridische houdbaarheid van het beleid is dat wel belangrijk. Uit de nieuwe grachtenmonitor blijkt dat het totaal aantal overlastmeldingen per week niet beïnvloed wordt door de lockdown. De passagiersvaart veroorzaakt geen overlast. De rondvaart lag immers stil in 2020. De overlastmeldingen zijn niet uitgesplitst.

Waarom niet? Komt dat omdat de wethouder er geen belang bij heeft, omdat dan zal blijken dat de overlast vooral komt door de pleziervaart? Deelt de wethouder die conclusie? Is het plafond van 550 vergunningen niet houdbaar? Bij het programma varen gaat er veel fout. Hoe beoordeelt de wethouder het kennisniveau van de eigen organisatie? Reders en booteigenaren geven aan dat er onvoldoende nautische kennis aanwezig is bij de ambtenaren. Moet er niet snel iets aan kennisverbetering worden gedaan bij het programma varen? De VOORZITTER wijst op het gebrek aan spreektijd voor sommige fracties. Zij zal voor alle fracties extra spreektijd bijplussen. De heer MIEDEMA wijst op pagina 9 waar de gegevens wel uitgesplitst staan vermeld. Het aantal overlastmeldingen neemt niet af, maar die over het geluid op water juist wel. De heer KREUGER is benieuwd naar de uitsplitsing van de passagiers- en pleziervaart. De heer VAN DEN HEUVEL maakt zich al langer druk over dit dossier. Hij pleit ervoor dat de gemeente op een eerlijke manier moet omgaan met de ondernemers, juist met het midden- en kleinbedrijf. Het vergunningstelsel van 550 boten hangt samen met het bestrijden van de drukte en de overlast. Tot op heden is er geen uitsplitsing tussen de passagiers- en pleziervaart aangegeven.

De grachtenmonitor 2020 geeft echter aan dat het aantal overlastmeldingen gelijk is gebleven, terwijl de passagiersvaart niet voer. Bewijst dat niet dat de overlast waarschijnlijk vooral is toe te schrijven aan de pleziervaart? Een cap voor de passagiersvaart is blijkbaar niet nodig om de overlast te bestrijden.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

De heer VROEGE vraagt of de CU kiest voor een ongebreidelde groei van de commerciële activiteiten op het water. Moet er nu wel of geen cap komen? De heer VAN DEN HEUVEL is niet voor een ongebreidelde groei. Hij vindt dat het plafond van 550 vergunningen geen onderbouwing heeft. Deze cap is niet houdbaar. Mevrouw MARTTIN is ongelukkig met het proces rond het vergunningenstelsel en de loting. Corona heeft een nieuwe situatie geschapen. Drukte op het water is geen issue meer. Waarom houdt de wethouder vast aan het strenge vergunningenplafond? Waar is de overlast te constateren? Uit de monitor blijkt dat de passagiersvaart er geen aandeel in had. Zal de wethouder zijn beleid daarom nu aanpassen? Regulering via de kwaliteit is te prefereren, en niet met behulp van een plafond van 550 vergunningen, zo vindt de VVD. Veel van de reders in de problemen varen met boten die men graag op de grachten wil zien. De heer VROEGE vraagt of de VVD een smaakpolitie voor de grachten wil introduceren. Mevrouw MARTTIN pleit voor een kwaliteitsbeleid, liever dan voor kwantiteit. De heer MIEDEMA vond het stuk De Digitale Gracht indrukwekkend als initiatief. Hij is benieuwd naar de implementatie ervan, ook vanwege de mogelijk positieve effecten op de handhaving. 2020 was een bijzonder jaar en de monitor moet in het licht van de coronapandemie worden gelezen. Overlast op het water blijft bestaan.

Tot 80 meter onder de Berlagebrug vindt de handhaving door de gemeente plaats, en alles erbuiten door de provincie Noord-Holland. Bij Park Zomerlust was het in de zomer zeer druk. Hoe verlopen de gesprekken erover met de provincie? Welke mogelijkheden ziet de wethouder voor de aanpak van grote groepen bootjes die zich verzamelen op plekken in de stad? Kan de digitale gracht erbij helpen? Mensen die melding van illegale steigers maken, krijgen van de gemeente te horen dat dit geen prioriteit heeft op basis van een gedragslijn. Daarover staat niets vermeld in de grachtenmonitor. Kent de wethouder die gedragslijn? Kan hij hem delen met de raad? De heer KREUGER vraagt hoeveel overlast de passagiersvaart veroorzaakt. Waarom blijft de PvdA voorstander van een cap? De heer MIEDEMA antwoordt dat het moeilijk blijkt onderscheid te maken. Voor mensen die overlast melden, is het vaak niet goed te zien of het gaat om een commerciële boot of niet. Deze grachtenmonitor geeft geen antwoord op de vraag. Over de cap komt de commissie later nog uitgebreid te spreken. De heer VAN DEN HEUVEL wijst erop dat de cap en de overlast niet zijn te bewijzen, ook niet aan de hand van de grachtenmonitor. De passagiersvaart was in 2020 afwezig, maar de overlast bleef hetzelfde. Dan is de cap onnodig.

De heer MIEDEMA geeft aan dat uit deze grachtenmonitor niet veel valt te concluderen over de passagiersvaart. Bijvoorbeeld bij Park Zomerlust was sprake van veel overlast door de pleziervaart. Daarover heeft hij vragen over gesteld. Deze monitor kan men niet gebruiken als het over de cap gaat. De heer VAN LAMMEREN vindt dat het college keer op keer de plank misslaat, zo blijkt ook uit de uitspraken van de rechter. Hoe kan de nieuwe wethouder de cap verdedigen? De PvdD is niet voor ongebreidelde commerciële uitbreiding, maar de juridische basis van het vergunningenstelsel is niet stevig. Daar is spreker bezorgd over. De heer ERNSTING hoort de discussie met stijgende verbazing aan vanwege de herhaling van zetten. Hoe hoog moet de cap zijn?

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

De heer VAN LAMMEREN pleit niet voor een cap maar wel tegen commerciële uitputting. Daarvoor is een systeem nodig, ook in het licht van de dienstenrichtlijn vanuit Europa. De heer ERNSTING vraagt hoe de begrenzing eruit zou moeten zien. De heer VAN LAMMEREN stelt voor het stuk in de raad te bespreken, ook omdat hij nu weinig spreektijd meer over heeft. De handhaving schiet ernstig tekort. Kan de wethouder er in een brief op ingaan, nog voor de raadsbehandeling? Wie is verantwoordelijk voor de handhaving en hoeveel capaciteit is ervoor? Zijn er ook boten in de nacht beschikbaar? De overlast komt niet door de passagiersvaart maar door de pleziervaart. Beantwoording Wethouder DE VRIES gaat in op de grachtenmonitor, de overlastmeldingen en de handhaving. Daarnaast ging de discussie vooral over de cap. Er is terechte overeenstemming over de noodzaak van een beperking op commerciële activiteiten op de gracht. Dat is ook nodig voor een gezonde markt. Een eerlijke verdeling is echter razend ingewikkeld, zo blijkt ook uit de ervaringen in de taximarkt. Spreker heeft als nieuwe wethouder niet de behoefte in een rijdende trein aan de noodrem te gaan trekken. Een begrenzing hangt samen met het vaststellen van het aantal vergunningen.

Het enige logische getal ervoor betreft het aantal vergunde exploitatievergunningen plus de inschatting van de bestaande illegale activiteiten op het moment dat het systeem start. Dat getal is gekozen, namelijk 550. Andere getallen zijn minder goed uitlegbaar. Voor de invulling is een zorgvuldig systeem uitgedacht, dat ongetwijfeld zal leiden tot juridische procedures, gezien de enorme belangen. Spreker gunt eenieder het recht op een juridische procedure. In maart 2021 vindt de loting plaats, maar die krijgt pas in 2024 effectuering. Dat geeft iedereen de tijd om de gevolgen van corona te overwinnen. Uit gesprekken met de reders blijkt dat die gevolgen ernstig zijn. Veel arbeidsplaatsen zijn verloren gegaan, het afgelopen jaar. Met de branche heeft de wethouder afgesproken gezamenlijk te gaan kijken naar een opstart na de coronacrisis. De effectuering van het systeem is daarom bewust een aantal jaren opgeschoven. Dat is een goed besluit geweest. Spreker is bereid nog eens te kijken naar een uitsplitsing tussen passagiers- en pleziervaart qua overlast. Bij een overlastmelding is niet altijd duidelijk of het ging om een passagiers- of plezierboot. Wetenschappelijk gezien maakt dat de cijfers ingewikkeld. Overlast is een breed begrip. Op pagina 9 is een uitsplitsing van de meldingen opgenomen. Door corona daalt de problematiek van geluidsoverlast enorm.

Het totaal aantal meldingen neemt niet significant af, want er komen andere overlastmeldingen voor in de plaats, zoals over wrakkige bootjes. Corona leidt tot andersoortige meldingen. Er is wel een indicatie dat er een relatie is tussen geluidsoverlast en passagiersvaart, maar dat geldt ook voor de pleziervaart. De heer VAN DEN HEUVEL wijst erop dat de meldingen van overlast in deze grachtenmonitor alleen kunnen worden vergeleken met slechts één jaar terug, en niet de drie jaar ervoor. Volgens hem zijn de cijfers in 2020 een stuk hoger dan eerst. Wethouder DE VRIES heeft geen antwoord paraat. Hij zal in de volgende grachtenmonitor ook naar de historische reeks kijken. De heer KREUGER merkt op dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat de passagiersvaart overlast veroorzaakt. Wethouder DE VRIES is het daarmee eens. Wel is er een indicatie voor. Meer gericht onderzoek is nodig. Het beleid is een combinatie van overlastmeldingen en het aantal uit te geven vergunningen. Het gaat om het tegengaan van overlast en verdergaande commercialisering, naast het stellen van een maximumaantal boten op de gracht, rekening houdend met de piekmomenten in het jaar.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

De heer VAN LAMMEREN is het eens dat meer en beter onderzoek nodig is. Is er in het verleden niet goed onderzoek gedaan? Wethouder DE VRIES geeft aan dat deze grachtenmonitor geen bewijs van overlast door de passagiersvaart levert, wel is er een indicatie voor te constateren omdat de geluidsoverlast flink is gedaald tijdens de lockdown-situatie. Hij zal de gevraagde informatie over de handhaving en de toegenomen capaciteit toesturen. De relatie van de gemeentehandhaving met de provincie is ingewikkeld, ook in verband met de grens voor Park Zomerlust. Daarover zal spreker met de provincie in gesprek gaan. Het zou goed zijn als de gemeente de handhaving zelf op zich kan nemen. Er worden de nodige kwaliteitseisen van de inschrijvers gevraagd. Er hebben zich meer dan 700 mensen voor de eerste ronde ingeschreven. Een klein aantal van hen voldoet er niet aan. Daarmee ontstaat het vraagstuk hoe streng men de kwaliteitseisen wil stellen. De VOORZITTER geeft aan dat drie fracties geen spreektijd meer over hebben. Zij constateert dat het stuk is besproken en gepiept naar de raad van 31 maart 2021. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 6. Berichtgeving AT5 d.d. 9 januari 2021 'Driekwart aangevochten boetes door scanauto’s in de stad gehonoreerd’ Mevrouw MARTTIN heeft begrepen dat een groot deel van de aangevochten boetes is ingetrokken.

Met scanauto’s kan de handhaving effectief worden vormgegeven, maar dit soort berichtgeving helpt daarbij niet. Waarom steekt Amsterdam negatief af tegenover andere steden? Hoe zorgt men ervoor het systeem in de toekomst te verbeteren? De heer VROEGE wijst erop dat het ook gaat om terecht uitgeschreven boetes, waarbij de mensen ze niet aanvechten omdat zij weten dat de boete terecht was. Mevrouw MARTTIN beaamt dat het kan. Driekwart van de boetes die worden aangevochten, worden ingetrokken. Men moet rekening houden met een aantal boetes die niet worden aangevochten maar toch onterecht zijn geconstateerd. Mevrouw IJMKER sluit zich aan bij de gestelde vragen. Wethouder DE VRIES geeft aan dat 550 boetes waartegen bezwaar is gemaakt gegrond zijn verklaard. Op een totaal van 46.000 boetes is dat minder dan 10%. Niet allemaal zijn fouten van de gemeente. In geval van het fout invoeren van de parkeergegevens mag de gemeente het die persoon niet ernstig aanrekenen. Dat deel is 40% van de kwijtgescholden boetes. In 30% was er sprake van een vergissing door een burger, bijvoorbeeld door buiten een parkeervergunninggebied te parkeren, als het gaat om de eerste keer. Voor 70% lag de fout dus niet bij de gemeente maar bij de resterende 30% wel, ook vanwege een technische storing of een daadwerkelijk fout bij de signalering. Een foutmarge van 2% of 3% is begrijpelijk.

In de meeste gevallen gaat het goed. Mevrouw MARTTIN constateert dat een groot deel van de aangevochten boetes voortkomt uit een fout van een burger, waarvan de gemeente zegt dat die fout begrijpelijk was. Hoe kan men dat in de toekomst voorkomen? Wethouder DE VRIES kan er geen antwoord op geven. Zo kan een nieuwe bewoner soms niet duidelijk onderscheiden waar een parkeervergunninggebied begint of eindigt. De boete voor een eerste fout wordt dan kwijtgescholden. Er zijn geen wonderen te verwachten van een betere voorlichting. De afdeling handhaving blijft kijken naar de menselijke maat, zodat men soms met de hand over het hart kan strijken. De VOORZITTER stelt vast dat het stuk is besproken.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

7. Kennisnemen van de evaluatie en aanscherping van het Meerjarenplan Verkeersveiligheid 2016-2021 Inspreker Mevrouw S. MULLER spreekt in namens de Fietsersbond Amsterdam. Zij pleit ervoor bij nieuwe fietsverbindingen de beloftes ook waar te maken. Alles wordt op projectniveau uitgevoerd, maar het totale netwerk moet goed in het oog worden gehouden. Bestaande verbindingen worden slechter of onveilig omdat fietspaden worden opgeheven in 30km-straten, zelfs als het karakter van de weg niet verandert maar slechts een andere naam krijgt. De gemeente moet echter terughoudend zijn met het opheffen van fietspaden. Vaak rijdt de auto op asfalt en de fiets op klinkers, een gevolg van het keurslijf van Puccini. Het wordt tijd voor een evaluatie van Puccini, daarbij ook kijkend naar het comfort en de veiligheid van de fietser. Spreekster is blij met de fietsstraten als het autoverkeer beteugeld is. Dat betekent dat de fietsstraat iets breder moet worden uitgevoerd dan nu in het afwegingskader staat. De Fietsersbond was verbaasd over een passage in het rapport van Goudappel op pagina 51: de fiets wordt in toenemende mate als onwenselijk gezien in centrumgebieden, ook door de vele geparkeerde fietsen, zodat er hardere maatregelen nodig zouden zijn dan nu om de binnenstad van de massaliteit van de fiets te verlichten, zo staat aangegeven. Dat is verbijsterend.

Voor bewoners is de fiets immers hét vervoermiddel. Waarom staat deze passage in het rapport? Ruimte voor de fiets en de voetganger vraagt scherpe beleidskeuzes, met veiligheid en comfort voorop. Mevrouw BERCKENKAMP vraagt hoe de gemeente het totaal in de gaten moet blijven houden, en dus niet meer alleen op projectniveau. Mevrouw S. MULLER antwoordt dat projectleiders vaak onafhankelijk van elkaar bezig zijn. Er is geen coördinatie, zo blijkt uit het voorbeeld van de kruising bij de Nieuwe Spaarndammertunnel waar vier gebieden onafhankelijk van elkaar door vier projectleiders worden aangepast. Het programma fiets heeft geen formele lijn naar de projectleiders. Dat verbeterpunt op hoog niveau kan geld besparen, met betere resultaten. De heer VROEGE vraagt of de Fietsersbond wil bijdragen om de fietscultuur te verbeteren in meer wijken dan de grachtengordel. Mevrouw S. MULLER ziet zeker kansen in de omliggende wijken. De fiets wordt steeds vaker over langere afstanden gebruikt. Daarom moet het fietsbeleid de totale stad beslaan en dus niet in afzonderlijke delen worden opgeknipt. Commissie Mevrouw BERCKENKAMP vindt goed om het plan na vijf jaar opnieuw te bekijken. Zij vraagt aandacht voor de opkomst van elektrische fietsen en het gevaarlijke gebruik ervan.

Is het mogelijk rugnummers voor bezorgbedrijven in te voeren, zodat de individuele bezorgers herkenbaar in het verkeer zijn? Hoeveel kinderen krijgen nu verkeersles? Hoeveel aftelstoplichten zijn er en hoeveel ontbreken er nog op de kruispunten? Spreekster vraagt aandacht voor de veiligheid van verkeerssituaties in nieuwbouwwijken, waar veel jonge gezinnen wonen. Ook is er het gevaar van openslaande portieren van geparkeerde auto’s langs de fietsroutes. In de ontwerpnormen wil men er rekening mee houden. Wat houdt dat in? Is er zicht op de plekken in de hele stad waarbij dit probleem zich voordoet? Of wordt deze ontwerpnorm alleen toegepast op wegen die worden heringericht? De heer MIEDEMA vindt dat er hoge ambities zijn maar nog te weinig resultaat, zo blijkt ook uit de evaluatie. Verkeersveiligheid is een belangrijk thema. 75% van de Amsterdammers voelt zich meer of minder onveilig in het verkeer. Dat is zorgelijk. Er vallen gemiddeld drie gewonden per dag, en tussen de tien en twintig doden per jaar. Daarom is het goed dat er een aangescherpte ambitie ligt. De PvdA wil inzetten op het verlagen van

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

de snelheid naar 30km p/u, waar mogelijk, en op een daadwerkelijke handhaving ervan. Extra aandacht is nodig voor risicogroepen zoals fietsers, voetgangers en ouderen, evenals voor het gebruik van verdovende middelen in het verkeer. Hoe wil het college het zicht op de verkeersveiligheid verbeteren? Te vaak blijkt dat er geen goede cijfers voorhanden zijn of dat de registratie niet klopt. Er komt een pilot met een intelligente snelheidsassistentie als mogelijkheid om de handhaving te verbeteren en gerichte maatregelen te kunnen nemen. Kan de wethouder al iets over deze pilot vertellen? Gaat de gemeente erin participeren door de eigen voertuigen erin mee te nemen? Wanneer komt de uitwerking van die pilot? Bij de aanpak van blackspots is prioritering noodzakelijk. Welke blackspots zijn er en is het mogelijk een top 40 van blackspots aan te leggen om met prioriteit aan te pakken, daarbij gebruikmakend van de kennis van de Amsterdammer zelf? Niet altijd is duidelijk wie waarover gaat. In een volgend meerjarenplan moet duidelijk worden gemaakt wie in de stad en de ambtelijke organisatie gaat over het implementeren van maatregelen, integraal en dus niet per project. Daarbij moet de verkeersveiligheid als doel op zichzelf worden gepositioneerd, en niet als randvoorwaarde. Het thema verdient meer aandacht. Mevrouw IJMKER sluit zich aan bij de vorige sprekers.

Verkeersveiligheid is van levensbelang. Men ligt qua ambities nog niet op schema. Kinderen moeten veilig naar school kunnen fietsen of lopen, en ouderen moeten prettig kunnen wandelen in de buurt, zeker in tijden van corona. Spreekster is blij met het onderzoek naar het instellen van een maximumsnelheid van 30km p/u binnen de ring. Op korte termijn is meer actie nodig. Welk tijdspad hanteert men om de doelstellingen te halen? Men spreekt over nul slachtoffers in 2050, maar het meerjarenplan wordt nu met een jaar verlengd tot 2022. Wat is het doel voor volgend jaar? Een tijdspad is nodig om te kunnen monitoren en bij te sturen, indien nodig. Ook zijn voldoende cijfers nodig, naast informatie over welke partijen betrokken zijn bij de registratie van verkeersongevallen. De reorganisatie heeft geleid tot onduidelijkheid over waar welke verantwoordelijkheid voor de besluitvorming ligt. Is er behoefte aan een strenger stedelijk kader? GroenLinks roept op de witte plekken in te vullen in het nieuwe meerjarenplan, bijvoorbeeld de invloed van platforms als Uber en Deliveroo op de verkeersveiligheid in de stad. Duoraadslid VERKERKE is voor veilig en autoluw verkeer en frequent openbaar vervoer. Helaas gaat dat op een aantal plekken ten koste van de fietsers en voetgangers. De bezuinigingen op het ov vormen ook een bedreiging.

Daarom vraagt BIJ1 om een evaluatie van Puccini in het licht van de fietsveiligheid. In nieuwe stadswijken is er te weinig aandacht voor de fiets. Waarom wordt het fietsbeleid niet consequent doorgetrokken in de hele stad? Hoe kan de gemeente meer prioriteit geven aan het belang van de voetganger? Waarom wegen andere belangen zwaarder? Beantwoording Wethouder DE VRIES sluit zich aan bij de opmerkingen over het belang van verkeersveiligheid. Er wordt te weinig vooruitgang geboekt bij dit kernpunt van zijn portefeuille, omdat er slachtoffers blijven vallen. Dat is elke keer weer een schok. Een nieuw meerjarenplan verkeersveiligheid is nodig, waarin de nodige keuzes worden gemaakt en nieuwe doelen worden gesteld. Spreker gaat het gesprek daarover met de commissie en de burgers in het najaar 2021 graag aan. Nu ligt er al een versterkte inzet van het huidige plan voor, met een snelheidsverlaging van 50km naar 30km p/u en een aanpak voor de verschillende doelgroepen. De politie levert niet alle cijfers van verkeersongelukken aan. Met de regionale ambulancedienst probeert men afspraken erover te maken om te komen tot betere data. Een deel van de aanpak van blackspots wordt nu meer centraal geregeld. Er zijn nu 88 blackspots over en die worden allemaal aangepakt. Een blackspot kenmerkt zich door drie ongevallen in drie jaar tijd.

Met de intelligente snelheidsbegrenzingskast vindt een pilot plaats met geld vanuit de VRA en de gemeente. Bekeken wordt nog of ook de eigen voertuigen van de gemeente eraan kunnen deelnemen. Bij de elektrische fietsen speelt een registratieprobleem. Een extra snelle e-bike vereist een helm en rijden op de rijbaan. Vanwege de toename van het gebruik van elektrische fietsen is het logisch er extra aandacht aan te geven in het nieuwe plan verkeersveiligheid. Over de maaltijdbezorgers

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

en de verkeersveiligheid is de gemeente in overleg met de grote bedrijven. Een individuele bezorger kan voor verschillende bedrijven werken. Preventie en een goed gesprek moeten leiden tot verbetering. Aan verkeersles op scholen doen 228 van de 272 basisscholen mee, en 30 van de 97 voortgezet onderwijsinstellingen. Men probeert die aantallen omhoog te krijgen. Voor de aftellers bij de verkeerslichten is het onderhoud helaas niet geregeld en daarom is men terughoudend met het installeren ervan. Het parkeren van auto’s waarvan de portier openslaat is een grote ergernis voor fietsers. Men probeert een strook tussen fietspad en parkeerplek aan te leggen om dit soort botsingen te voorkomen. Nieuwbouwwijken worden zo verkeersveilig mogelijk aangelegd. Zo wordt de Amstelstroomweg nu ingericht op 30km p/u. In verband met het fietscomfort en -veiligheid zal men ook naar het Puccini-model kijken. Ook de Voetgangersvereniging wordt betrokken voor hun input. De heer MIEDEMA pleit ervoor dit onderwerp op de agenda te houden, de komende maanden. Wethouder DE VRIES zal de commissie daartoe alle gelegenheid bieden. De VOORZITTER vult aan dat het onderwerp via het reguliere proces aan de orde kan komen. Zij stelt vast dat het punt voldoende is besproken. 8. Kennisnemen van de evaluatie van het Meerjarenplan Fiets en de aanscherping van het fietsbeleid 11.

Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Vroege (D66) inzake gladheidsbestrijding De VOORZITTER verwelkomt wethouder Ivens voor agendapunt 11. Commissie De heer VROEGE vindt extra aandacht voor de fiets hard nodig, niet alleen om een autoluwe stad te creëren maar ook een fietsrijke stad. De uitvoering van de motie over fietscultuur kreeg een PvdA-saus omdat de focus vooral op armoede wordt gelegd. Het probleem is echter breder dan armoede alleen, terwijl er al verschillende opties bestaan om arme mensen van een fiets te voorzien zoals de Stadspas. Ook is de focus alleen op Noord, Zuid-Oost en Nieuw-West gelegd, terwijl ook in andere stadsdelen de fietscultuur kan worden versterkt. Hoe ziet de wethouder dat? Er komen meer snellere en duurdere fietsen in de stad bij, maar veel mensen hebben niet de beschikking over een stalling. Daarom komt spreker met een initiatiefvoorstel over buurtstallingen en een eigen beleid ervoor. Buiten de A10 wordt de zeswekenregel niet gehandhaafd. Kan die regel worden uitgebreid naar de grote HOV-knooppunten? De Fietsersbond geeft aan dat de norm voor de fietspaden te smal is. De fietser moet structureel meer ruimte krijgen. Wil de wethouder met de Fietsersbond in gesprek gaan over dit onderwerp? De heer ERNSTING is het eens met meer ruimte voor de fietser, maar dan moet men wel keuzes willen maken. De heer VROEGE is het daarmee eens.

Voor de gladheidsbestrijding is wethouder Ivens vandaag aanwezig. Tijdens de koude winterweek bleek het bestaande beleid niet goed geregeld. Veel fietspaden waren onbegaanbaar, ook op het hoofdnet fiets. Erger nog, de sneeuw werd op veel plekken van de rijbaan juist op het fietspad geschoven. Kan de wethouder ingaan op de tekortschietende uitvoering van het beleid? Hoe vaak is er sneeuw geschoven, hoe vaak is er gestrooid? De heer MIEDEMA sluit zich aan bij het betoog van de heer Vroege. Is het college tevreden met de voortgang bij het fietsparkeren? Wat doet men met de aanbevelingen van

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

de evaluatie? Met e-bikes op het fietspad ontstaan er opnieuw grote snelheidsverschillen. Is daar voldoende aandacht voor? Hoe worden de scooters op de rijbaan gehandhaafd, na de periode van gewenning? De gladheidsbestrijding en de verstoring in het openbaar vervoer hingen samen met extreem koud weer. Rover heeft gevraagd om een winterplan. Hoe denkt het college erover? Kan dat verzoek worden betrokken bij het beleidskader gladheidsbestrijding? Nu ligt de focus op de hoofdnetten, maar de auto en de voetgangers op het trottoir hadden veel last van de sneeuw. Voor kwetsbare voetgangers was het niet te doen. Cliëntenbelang moet daarom bij de evaluatie worden betrokken, in tegenstelling tot wat in het antwoord van de wethouder staat aangegeven. Duoraadslid VERKERKE geeft aan dat ondanks het autoluwe beleid toch de prioriteit bij de auto ligt. Dat hangt samen met lopende programma’s zoals Puccini en met politieke keuzes, naast de aandacht voor het openbaar vervoer bij nieuwe stadsontwikkeling. In de planning en de uitvoering moet de positie van de fiets beter worden meegenomen, zo vindt ook de Fietsersbond. Er vindt een proef plaats met Swab-Fiets. Waarom met deze Uber onder de fietsverhuurders? Voor bruikleenfietsen zijn talloze goede fietsen in het fietsdepot beschikbaar. Ook vraagt BIJ1 meer informatie over GPS-tracking.

De heer ERNSTING pleit voor een autoluwe en fietsrijke stad, gericht op mensen in de openbare ruimte. De inzet op fietsparkeren en fietscultuur is terecht, maar meer aandacht voor het comfortabel doorfietsen is hard nodig, namelijk de bewegende fiets en de ruimte die er op de fietspaden voor is. Spreker schrok van de passage over de ongewenstheid van de fiets in drukke delen in de stad. De fiets blijft immers het smartste vervoermiddel, neemt weinig ruimte in, is relatief goedkoop, is gezond en geeft veel plezier. Dat alles moet worden gefaciliteerd. Het is onterecht de fietser en voetganger tegen elkaar uit te spelen in de beperkte openbare ruimte ten opzichte van de ruimte voor de auto. Maatregel 2 wordt helaas geschrapt, terwijl kleine en snelle maatregelen zonder herinrichting kunnen helpen voor meer ruimte voor de fietsers. De autoluwe stad moet daarin faciliteren. Er zou te weinig budget voor zijn, maar in dat geval moet er wellicht budget bij. Spreker heeft twijfels bij dit onderdeel van de actualisatie. Hoe denkt de wethouder erover? Mevrouw WIJMENGA wijst op de pilots tegen fietsendiefstal rond de universiteiten. Kan dat niet sneller structureel worden geregeld? Beantwoording Wethouder DE VRIES steunt het pleidooi om vooral op de fiets in te zetten, gezien het grote aantal verkeersbewegingen en de groei van de stad.

Er kunnen echter ook plekken ontstaan waar het te druk wordt met fietsen. Ook dat aspect verdient aandacht. Naast het belang van de voetgangers en fietsers is er dat van de auto. Soms moet de norm voor een fietspad in het bestaande wegprofiel worden opgelost en dan is er weinig ruimte voor. Naar maatregel 2 zal de wethouder nog kijken om de mogelijkheden te onderzoeken. Meer in de fiets investeren is financieel problematisch, zo zal bij de voorjaarsnota blijken. De raad kan er wellicht suggesties voor aandragen. De aanpak van fietscultuur wordt verwoord in de goede D66-motie. Het gaat daarbij niet alleen om het geven van fietsen maar ook om het aanpakken van fietsvaardigheden en om het imago van de fiets. Dat zijn de drie pijlers van het programma. Het bezit van een fiets is relevant bij het bevorderen van de fietscultuur. De heer VROEGE is blij dat het college positief reageert op de motie. Een andere pijler voor het bevorderen van fietsen moet gericht zijn op mensen die niet gewend zijn te fietsen. Men moet de ouders helpen om hun kinderen te leren fietsen. Wethouder DE VRIES is het daarmee eens. Hij schaart die pijler onder het imago van de fiets, gericht op het stimuleren van fietsgebruik. De buurtstallingen komen aan bod in het nieuwe fietsbeleid en verkeersveiligheidsbeleid. De zeswekentermijn buiten de ring hangt samen met de noodzaak van prioritering bij de handhaving.

De burgemeester was er

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

daarom terughoudend over. De handhaving van de scooter op de rijbaan vindt nog steeds met mensen plaats. Over de digitale handhaving is men in gesprek met het Openbaar Ministerie. De meeste e-bikes rijden niet harder dan een goedgetrainde fiets. Snellere ebikes moeten op de rijweg. De toename van e-bikes komt ook nog aan bod bij het verkeersveiligheidsbeleid. Of de pilot fietsendiefstal bij universiteit sneller kan, wordt door spreker nog bekeken. Het bedrijf Swab-Fiets levert de gemeente een volledig pakket, maar de wethouder zal nog kijken naar mogelijkheden bij andere bedrijven. GPS-tracking is alleen zinvol als alle fietsers dat gaan doen. Het chippen van fietsen is een werkbaar alternatief. Wethouder IVENS geeft aan dat de gladheidsbestrijding plaatsvond onder barre omstandigheden vanwege de sneeuw, de harde wind en strenge vorst. Het ging om uitzonderlijke omstandigheden, ook vanwege de coronamaatregelen en het werk in de avond en nacht met vorst en wind. Soms ontstonden er sneeuwheuvels van 60 cm. De medewerkers verdienen een groot compliment. Na het strooien van zout lag er direct weer een flinke laag sneeuw op straat. Vanwege het minder inrijden van zout door de auto’s tijdens de avondklok werkte het strooien minder goed uit. Daarom gebruikt men strooizout minder op de fietspaden. Zout heeft ook nog eens minder werking bij een vorst van min 7 graden.

Er is echter conform het plan gladheidsbestrijding gewerkt. Toch was het op sommige plekken glad. De routes zijn meerdere keren door de medewerkers bezocht en aangepakt. Al het materieel is ingezet. Alle aspecten worden in de evaluatie meegenomen. De heer VROEGE begrijpt dat de eerste zondag extreem weer was, maar op de latere dagen is er te weinig gestrooid of schoongeveegd op het hoofdnet fiets. Is het materieel gedurende de vijf dagen volledig ingezet? Wethouder IVENS antwoordt dat de medewerkers de hele week actief zijn geweest. De wind waaide de sneeuw alle kanten op. Men heeft zich aan het plan gladheidsbestrijding gehouden. Er zijn klachten binnengekomen maar ook veel bijval van tevreden Amsterdammers. Trottoirs zijn geen eerste prioriteit, behalve die bij het openbaar vervoer. Bij de evaluatie gaat het ook om meer materieel, het voorkomen van de ophoping van sneeuw en het betrekken van Cliëntenbelang, het GVB en Rover. De heer VROEGE begrijpt dat auto’s het strooizout moeten inrijden, wil het minder glad op de rijweg worden. Voor de fiets zijn blijkbaar andere maatregelen nodig. Wethouder IVENS vindt het een goede suggestie voor de evaluatie. De werking van het zout is minder goed bij stevige vorst. Op fietspaden werkt zout ook niet afdoende. Het beter en vaker sneeuwvrij maken kan een optie zijn.

De VOORZITTER constateert dat de evaluatie meerjarenplan en de aanscherping van het fietsbeleid zijn geagendeerd voor de raad van 10 en 11 maart 2021. De heer ERNSTING zal wellicht een motie over maatregel 2 indienen. Wethouder DE VRIES stelt voor maatregel 2 te laten landen in de bestaande projecten stadsbeheer en investeringen in de stad. Hij zal daarover nog met de heer Ernsting van gedachten wisselen. 9. Kennisnemen van de reactie op motie 1730 (ingekomen onder 1682’) van 6 november 2019 van raadslid Boomsma inzake de begroting 2020 (Versnelling Oost-Westverbinding). Commissie De heer ERNSTING geeft aan dat er goed onderzoek is gedaan naar de vervoerswaarde en de kosten van een oost-westverbinding of een pre-metrovariant. De

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

vervoerswaarde is groot maar de kosten zijn ook heel hoog. In de omgevingsvisie gaat het om reserveringen tot het jaar 2050 en daarin is ook een oost-westverbinding meegenomen. Spreker wil proberen die dossiers te verankeren op de langere termijn. Nu is het verstandig zich te concentreren op het sluiten van de ringlijn en het doortrekken naar Schiphol. Voor Amsterdam is vooral de ringlijn van belang in het licht van Havenstad. Bij de discussie over de omgevingsvisie en de zienswijzen moet ook over de oost-westverbinding worden gedebatteerd, in juni 2021. Mevrouw WIJMENGA vindt het een goed onderzoek. In de loop van de komende twintig jaar zullen de reigersaantallen op de oost-westas verdubbelen, waarbij de effecten van autoluw nog niet zijn meegenomen. Is de wethouder het eens dat er meer moet worden geïnvesteerd in dat gebied? Ook in de berekeningen van de modal shift zijn de effecten van autoluw niet meegenomen. Waarom niet? De discussienota geeft aan dat het voordeel van de pre-metro is dat de lijn na de tunnel in meerdere richtingen kan verder rijden en dus meerdere gebieden kan bedienen. Toch is er in het onderzoek maar één lijn van gemaakt, waarbij men slechts 16 keer per uur kan rijden, anders loopt de stad vast. Daarmee kan de pre-metro niet aan de vraag voldoen. Spreekster vraagt er meer uitleg over.

Mevrouw MARTTIN was mede-indiener van de motie en heeft dezelfde vragen als het CDA. Zij begrijpt de huidige prioriteiten maar ook de behoefte van de bewoners van Nieuw-West. Die willen best uit de auto stappen maar er is voor hen geen volwaardig alternatieve vervoersmogelijkheid. Bij het realiseren van nieuwe woningbouw blijft de oostwestverbinding onderbelicht in vergelijking met het sluiten van de kleine ring en het doortrekken van de Noord/Zuidlijn. Wat doet de wethouder voor de bewoners in West? Beantwoording Wethouder DE VRIES bevestigt dat de stad gebaat zou zijn bij deze metroverbinding, maar qua kostenbatenanalyse is die nu niet mogelijk. De prioriteit ligt bij andere zaken. De vervoersvraag wordt voor een deel opgevangen door het sluiten van de kleine ring en het eerste stuk van het doortrekken naar Schiphol en Hoofddorp. Het is echter geen vervanging van de vervoersvraag in Nieuw-West. Daarvoor komt nog een mobiliteitsplan dat met de commissie wordt besproken om het openbaar vervoer daar te verbeteren. Het is een prangend vraagstuk. Er liggen goede tramverbindingen maar die lopen vaak vast in het centrum. Daarom moet men kijken naar andere mogelijkheden. De heer ERNSTING wijst op de suggestie van de GroenLinks-fractie in Nieuw-West over een versterking van de tramlijnen en de goede aansluiting op de ringlijnmetro.

Wethouder DE VRIES wijst erop dat voor een pre-metrolijn een tunnelbuis nodig is. Dat zal minstens twintig of dertig jaar gaan duren. De vraag van GroenLinks komt aan de orde in het mobiliteitsplan van Nieuw-West, naast het belang van het sluiten van de kleine ring voor de verbinding met het Centraal Station. Een pre-metro met na de tunnel verschillende metrolijnen zal echter ook schakelproblemen met zich meebrengen. Daarom is in deze studie gekeken naar grote gekoppelde units op één lijn. Mevrouw WIJMENGA vraagt naar de effecten van autoluw. Wethouder DE VRIES antwoordt dat de agenda autoluw nog niet volop in NieuwWest wordt uitgerold, maar in de loop der tijd zullen steeds meer mensen gebruik gaan maken van het openbaar vervoer. Dat zal de kostenbatenanalyse qua inkomsten bevorderen. De heer VROEGE betwijfelt het belang van de verbinding van Nieuw-West naar het Centraal Station omdat men ook via Zuid of Schiphol het landelijk treinnetwerk kan bereiken. Goed openbaar vervoer is ook binnenstedelijk hard nodig zodat de kleine ring en ook de grote ring naar Noord moet worden gerealiseerd.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 maart 2021

Wethouder DE VRIES beaamt dat mensen vanaf Osdorpplein ook naar andere plekken dan het Centraal Station moeten kunnen reizen. Het goed bestuderen om de verbindingen te versterken op de kortere termijn is belangrijk. De VOORZITTER constateert dat het stuk is besproken. Zij schorst de vergadering kort. 10. Veiligheid bij Waternet Commissie De heer MANGAL wijst op de recente en gevaarlijke hacks bij de waterzuivering in het buitenland. De cybersecurity bij Waternet is zo lek als een mandje, zo concludeerde Follow the Money onlangs. Het gaat om de privacygegevens van 1,4 miljoen klanten. De medewerkers proberen de veiligheid van de watersystemen te bevorderen maar zij worden door de leiding actief tegengewerkt. Waarom deelt de wethouder het onderzoek van Accenture niet? Een bevriende onderzoeker van de dijkgraaf verrichte een schaduwonderzoek in opdracht van het stichtingsbestuur, waar de wethouder aan deelneemt.