Concept verslag.docx

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 25-05-2023

zullen zij met hun visie komen, maar er wordt nog afgestemd met de initiatiefnemers. Zij wil dit initiatief niet in de weg lopen. Rondom City Bonds loopt een onderzoek naar een mogelijke toepassing, maar ook naar de haken en ogen. Als het advies af is, zal het met de commissie worden gedeeld. Wat betreft het actief aandeelhouderschap is haar collega bezig met ideeënvorming over de wijze waarop naar Schiphol gekeken wordt. Zij is daarbij ook betrokken. Na de zomer zal haar collega hierop terugkomen. Daarbij wordt actief aandeelhouderschap betrokken. Er wordt nu binnen duurzaamheid ook in de breedte naar gekeken. Dit was een van de aanbevelingen van de ambtenaren die ook de brief hebben ondertekend om meer en steviger klimaatbeleid te voeren. Het is ook een mogelijkheid binnen de 60% reductie dat nog in de raad besproken zal worden. Er wordt van alle kanten onderzocht hoe je actief aandeelhouderschap kunt vormgeven zonder de wet te overtreden, en dat je de macht inzet die je hebt. Tweede termijn Het lid KROM vindt dat het energieverbruik omlaag moet. Zij vraagt zich af wat er gaat gebeuren met de opbrengsten. Haar fractie zou heel graag willen dat de gemeente stopt met het verpachten van de wateren. Ook zou zij graag het prachtige natuurgebied de Lutkemeer willen behouden.

Zouden de opbrengsten van de Sustainable Finance daar misschien voor kunnen dienen? Zij hoopt dat het lid Nadif haar wil antwoorden. Het lid NADIF antwoordt dat dit sowieso besproken zal worden. De wethouder heeft aangegeven dat er nog een stuk aankomt, waarbij zij de inbrengsten vanuit de commissie wil meenemen. Zij komt er informeel nog op terug. De VOORZITTER schorst de vergadering van 11.02-11.05 uur. TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 7. Kennisnemen van het Bestedingsperspectief Klimaatfonds 2023 (nr. VN2023008398) De VOORZITTER licht toe dat dit onderwerp op de TKN-lijst van deze vergadering stond. Het is geagendeerd door het lid Hofland. D66 wil graag het huidige Bestedingsperspectief van het Klimaatfonds met de commissie bespreken. Het lid HOFLAND merkt op dat dit Bestedingsperspectief Klimaatfonds een grote slag moet maken in de strijd die gevoerd wordt voor het klimaat. De vraag is nu hoe, maar ook óf dit geld besteed moet worden. Daarvoor zijn uitgangspunten en kwaliteitscriteria. Er is nog een vrije bestedingsruimte over en er komt misschien nog bestedingsruimte vrij. Die gaat dan naar energietransitie, gebouwde omgeving, buurtgerichte aanpak, met de nadruk op mensen met een klein financieel vermogen.

In combinatie met alle onzekerheid leidt dat in 2025 tot een vrije bestedingsruimte van enkele miljoenen, of 90 miljoen euro. Hij mist in dit perspectief aandacht voor sturing op realiseerbaarheid. Een investering die niet gedaan wordt, leidt ook niet tot klimaatwinst. Daarnaast is er een aantal projecten waarvan de CO2-besparing is doorgerekend, maar zonder dat het in het perspectief terecht is gekomen. Hij vindt het dus lastig om in het perspectief de CO2-winst af te wegen. En hoe zorg je ervoor dat, ook als dingen niet doorgaan, er toch investeringen gedaan worden? Hoe zorg je voor snelle investeringen die voor klimaatwinst zorgen? Zijn zorg is dat er in 2025 nog steeds een pot geld staat, en dat er eigenlijk weinig is gebeurd. Dat zou niet uitlegbaar zijn. Hij vraagt de raad hierin mee te nemen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 25-05-2023

Het lid NADIF sluit zich aan bij de vragen van het lid Hofland. Het is goed dat er een focus gelegd wordt op mensen met een kleine portemonnee, die niet kunnen investeren in duurzaamheidsmaatregelen. Gisteren kwamen in de commissie Stadsontwikkeling verschillende initiatieven aan de orde, het Isolatieoffensief, en wat er met het Volkshuisvestingsfonds is gedaan, met de vraag hoe de bewoners daarin geholpen kunnen worden. Tegelijkertijd moet er ook aandacht zijn voor zoveel mogelijk winst. Ook belangrijk is de flexibiliteit in de besteding. Je moet tussendoor kunnen sturen. Het lid KREUGER merkt op dat dit college geen stad bestuurt. Het runt gewoon een marketingbureau. Dat is eigenlijk wat er in dit document staat. Er wordt een pot met geld vrijgemaakt met een hoop ambities; er worden persberichten gestuurd. Maar het geld van het Klimaatfonds wordt niet uitgegeven; het staat allemaal nog op de bank. Het lid HOFLAND vraagt welke besteding in de lijst op pagina 10 en 11 een typische marketingbesteding is, en niet een concrete besteding voor klimaat. Het lid KREUGER antwoordt dat het geld weliswaar wordt gereserveerd, maar zonder dat er iets mee gebeurt. Er zouden al drie wijken van het gas af zijn, waarvoor een groot deel van die 150 miljoen euro bedoeld was. Maar het geld wordt niet uitgegeven.

Tijdens corona werd er een nieuw label geplakt op in principe dezelfde pot geld, het ‘Duurzaam coronaherstelfonds’. Maar het geld staat nog tot 2025 op de rol. Er gebeurt niets. Waar zijn de aardgasvrije huizen? In het jaarverslag staat dat het niet bekend is wat er van het aardgas is afgehaald. Het lid HOFLAND vat samen wat op de lijst van pagina 10 en 11 staat: niets is marketing, het zijn allemaal concrete acties voor het klimaat. Maar de heer Kreuger heeft gelijk met zijn vraag hoe je ervoor zorgt dat het ook echt gebeurt. Hij vraagt of de heer Kreuger bereid is om zich bij zijn vragen aan te sluiten. Het lid KREUGER antwoordt dat de snelste winst bereikt wordt door volle bak op isolatie te gaan en plannen voor aardgasvrije huizen te schrappen. Per euro wordt er bij isolatie veel meer bespaart op CO2. Het lid HOFLAND merkt op dat het zaak is de onrendabele top weg te nemen. Het levert geen klimaatwinst op om extra geld te doen bij iets wat sowieso al gebeurt omdat het rendabel is. Wethouder PELS antwoordt dat er binnen het Klimaatfonds inderdaad nog wat bestedingsruimte is, maar het Bestedingsperspectief kwam er omdat men vond dat er te weinig geld was om de volledige transitie te bekostigen. In eerste instantie dacht men ongeveer 300 miljoen euro nodig te hebben, afgaande op de bestaande plannen. Zij is het eens dat nog meer gestuurd moet worden op de realiseerbaarheid.

Zijzelf stuurt als wethouder veel meer op de realiseerbaarheid. Zij wil een aparte afdeling opzetten die zich volledig gaat richten op de uitvoering van de energie- en warmtetransitie. Daar wordt nu aan gewerkt. Je zou een piramide kunnen maken met aan de ene kant de mate waarin de warmtevraag en de CO2-uitstoot spelen in een wijk, en aan de andere kant de sociale opgave. Je begint in de piramide bovenaan, waar de CO2-winst hoog is, plus een hoge maatschappelijke winst. Daarna ga je naar beneden in de piramide en komt onderdaan bij een groep die prima in staat is om het zelf te doen. Die hebben de hulp van de gemeente niet nodig bij onderdelen van de transitie. Op dezelfde manier wil ze naar de warmtetransitie kijken. Zij heeft al toegezegd aan de heer Kreuger om op papier te zetten hoe het college met de uitvoering om wil gaan. Daaraan wordt gewerkt, waarbij het framework meegenomen wordt. Naast warmtenetten zijn er nog andere dingen die gedaan kunnen worden. Dat zal ze aan de commissie laten zien. Zij is het eens met de wens van de heer Hofland dat de raad zo goed mogelijk meegenomen moet worden. Er is al de updatebrief Aardgasvrij. Zij kijkt naar de mogelijkheid om een update warmte te maken en een update

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 25-05-2023

energie, dus verband houdend met het klimaatbeleid dat bestaat waarin dezelfde onderdelen terugkomen. Het lid HOFLAND is daar blij mee. Inderdaad is dit maar een deel; je zou eigenlijk nog veel meer investeringen voor het klimaat willen doen. Dat betekent dat je ook veel meer kán doen. Als een investering spaak loopt, moet dat erkend worden. Het volgende plan moet dan al klaar liggen. Hij vraagt wat de plannen B zijn. Het geld dat beschikbaar is voor het klimaat moet ook besteed worden en op korte termijn wat opleveren. Wethouder PELS is dat helemaal eens met de heer Hofland. Er moet gezocht worden naar een manier waarop de plannen die nu in het Klimaatfonds belegd zijn, plus de plannen in de pijplijn, met de raad gedeeld kunnen worden. Zij zal zich daarover te zijner tijd bij de raad melden in de vorm van updates. Overigens mogen projecten ook niet doorgaan, want in een transitie zal het niet perfect zijn. Er moet in zo’n geval snel doorgegaan kunnen worden met een volgend project. Zij antwoordt de heer Kreuger dat zij in gesprek zou gaan met Liander over het gewenste inzicht. Er zijn al de ‘woningequivalenten’, waar ook de nieuwbouw in zit. Dat is inderdaad een ander traject dan de bestaande bouw. Recent heeft zij van Liander de cijfers gekregen. In 2022 zijn 1500 bestaande woningen van het aardgas afgegaan.

Zodra er een totaaloverzicht is, zal zij dat met de commissie delen. Het lid NADIF heeft de indruk dat in verband met ‘warmte’ de focus vaak ligt op warmtenetten, terwijl er ook andere manieren zijn om warmte op te wekken voor huishoudens. Zij vraagt het college wat flexibeler te kijken naar de verschillende mogelijkheden voor warmtevoorzieningen. Wethouder PELS antwoordt dat men daar momenteel mee bezig is. Warmtenetten zijn een uitdaging. Er wordt met veel verschillende partners gewerkt. Er ontstaat in buurten weerstand omdat met een bedrijf samengewerkt wordt, en dat bedrijf zelf heeft dan weer weerstand tegen de nieuwe wet die eraan komt. Het college oriënteert zich ook op andere vormen dan alleen warmtenetten. Ook wordt gekeken naar een grotere inzet op het Isolatieoffensief om de warmtevraag verder te beperken. Warmtenetten zijn mooi, maar vergen wel een lange adem. Die is er niet altijd mogelijk, gezien de snelheid van de klimaatverandering. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 8. Kennisnemen van de reactie op motie 355.22 van raadslid Hofland (D66) c.s. inzake een verkenning naar de juridische mogelijkheden om energiebesparende maatregelen te verplichten. Nr. VN2023-006898 De VOORZITTER licht toe dat dit onderwerp ook op de TKN-lijst van deze vergadering stond en geagendeerd werd op verzoek van het lid Hofland.

Het betreft de afdoening van een motie uit de vergadering van de gemeenteraad van 5 oktober vorig jaar. Het lid Hofland wil de reactie van het college graag met de commissie bespreken. Het lid HOFLAND dankt voor deze mooie juridische verkenning. Er is een optie, namelijk per verordening voor winkels die buiten het activiteitenbesluit vallen een verplichting op te nemen en die te handhaven. Een garantie voor succes is het niet. Het is goed om met bedrijven in gesprek te gaan met als startpunt dat het niet zo kan zijn dat bij 30 graden buiten het in de Kalverstraat 25 graden is, door airco’s met de deuren open. Dat moet anders. Hij is benieuwd of de goede nieuwe maatregelen deze zomer tot een drastisch anders beeld zullen leiden in winkelstraten. Als dat niet zo is, en er is geen verschil zichtbaar, dan moet je bereid zijn om toch over te gaan tot een verplichting. Daarover moet je transparant zijn naar bedrijven en branches die er veel mee te maken hebben. Je moet de bedrijven waarschuwen dat de nieuwe maatregelen komende zomer moet leiden tot een heel ander beeld dan bijvoorbeeld die airco op vol en de deuren

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 25-05-2023

wagenwijd open. Als dat toch weer het geval is in complete winkelstraten, is er waarschijnlijk de politieke bereidheid om het de volgende zomer juridisch af te dwingen. Het lid VAN LAAKE vindt de motie van D66 goed. De reactie op deze motie geldt overigens ook voor een door haar fractie ingediend initiatief ‘Zaak gesloten, licht uit’. Ook zij vindt het goed dat die gesprekken worden gevoerd. Ze lijken de afgelopen winter effect te hebben gehad, met veel dichte deuren met de bordjes erop. Zij vraagt waarom de tweede stap niet gezet wordt. Het zou denkbaar zijn dat het juridisch geen stand houdt, maar het omgekeerde is dus ook denkbaar. Waarom gaat men daarvan dan niet uit? In de voorbereiding voor de motie ‘Zaak gesloten, licht uit’, heeft haar fractie gesproken met verschillende organisaties, onder andere Urgenda en Green Business Club, een aantal organisaties dat zich hard maakt tegen lichtvervuiling. Die zien bij hun campagnes dat er echt wel bereidheid is om de lichten uit te doen. Alleen vallen die bedrijven na beëindiging van de campagne weer terug in hun oude gedrag, zodat de gehele Zuidas weer verlicht is. Een tweede stap lijkt dus op zijn plaats. Het lid KROM is benieuwd of het beeld van de zomer verandert. Zij vraagt of de wethouder, als er dan toch teveel deuren openstaan, bereid is om dan alsnog de druk met regelgeving op te voeren.

En wil de wethouder kijken of er in Den Haag iets mogelijk is met wetgeving? Het lid NADIF sluit zich aan bij de vorige sprekers. Er zijn gesprekken met het bedrijfsleven. Voorstelbaar is het dat er naast de voorstellen en de moties, wellicht ook andere mogelijkheden zijn om te komen tot energiebesparende mogelijkheden vanuit de bedrijven zelf. Zij vraagt of er verder geacteerd kan worden op de opgehaalde informatie. Wethouder PELS antwoordt dat er deze zomer weer een campagne zal zijn. De inzet van de commissie kan daarbij meegenomen worden richting de ondernemers. Na de campagne in de zomer wil ze er graag nog eens over spreken met de commissie. Er moet dan getoetst worden of het wenselijk is de verordening hiervoor in te zetten. De insteek naar de ondernemers kan voorlopig zijn: regel het alsjeblieft zelf! De deuren moeten dicht, en dat zouden de ondernemers binnen hun winkelstraat gezamenlijk moeten regelen, zodat het niet via de verordening geregeld hoeft te worden. Zij heeft er de voorkeur aan gegeven de motie uit te voeren en te wachten op de reactie van de commissie. Verder kan een ondernemer naar de rechter stappen als die niet wil meedoen. Het is juridisch kwetsbaar met een onzekere uitkomst. Het is ook een inperking van de vrije bedrijfsvoering.

Zij wil dan graag zeker zijn dat de volksvertegenwoordiging achter de maatregel staat, voor het college zelf daarover een besluit neemt. Ondertussen gaat de lobby bij het Rijk door, want het college wil graag regels met betrekking tot energiebesparing op kunnen nemen. Verder is zij met ondernemers op veel verschillende plekken in gesprek over energiebesparing, want dat zou de eerste stap moeten zijn in de strijd tegen klimaatverandering. Vorige winter is een succesvol FIXinitiatief in het leven geroepen voor het MKB. Ook worden er aanvullende afspraken gemaakt met de grootste uitstoters van de stad. Ook vinden er gesprekken plaats met de BIZ’en en winkelstraatmanagers over hun bijdrage. Ideeën en tip over wat nog meer zou kunnen worden gedaan, zijn welkom. Er ligt een wettelijke verplichting tot energiebesparing. Samen met de Omgevingsdienst wordt al meer ingezet op handhaving daarvan. Ook wordt gedacht over een lobby naar het Rijk om de termijn waarin een ondernemer het geld terug moet verdienen niet op vijf jaar te zetten, maar op zeven jaar. Dan gaat er heel veel meer onder vallen. Zonnepanelen zijn dan in zeven jaar terug te verdienen. Zij zal nog eens goed kijken naar het instrumentarium dat nodig is vanuit het Rijk om de ondernemers aan te jagen, en zo nodig te verplichten tot het ondernemen van actie. Tweede termijn

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 25-05-2023

Het lid HOFLAND vraagt of er draagvlak is om deze zomer te kijken wat de resultaten zijn, en als dat niet goed genoeg is, het te bespreken in de eerste commissievergadering van september. Dan ligt de optie op tafel om een handhavingsoptie juridisch te regelen. Het lid KROM twijfelt over dat idee, omdat je dan mogelijk weer een zomer lang open deuren hebt in de straten. Misschien is drang echter in eerste instantie toch slim, omdat je niet in een juridisch traject wilt komen. Zij gaat dus akkoord, maar met een gezonde tegenzin. De VOORZITTER concludeert dat de gang van zaken van deze zomer afgewacht zal worden. Het punt kan dan opnieuw geagendeerd worden na de zomer. Het lid HAVELAAR vraagt of hetzelfde stuk dan weer geagendeerd wordt na de zomer. Wat is de verwachting? Moet er een extra brief komen, of een concrete uitwerking? Het lid HOFLAND antwoordt dat het ieder raadslid vrij staat om een nieuw punt te agenderen over dit onderwerp. Je weet dan wat de juridische mogelijkheden zijn om dichte deuren bij gebruik van de airco af te dwingen. Er moet dan dus een nieuw stuk worden geagendeerd, waarvoor een flap geschreven wordt. Wethouder PELS doet de suggestie om bij agendering van dit onderwerp ook haar college van EZ te betrekken, omdat het vooral ook over MKB zal gaan. Het college is bereid om het gesprek na de zomer te voeren. De VOORZITTER neemt daarvan nota.

Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 11. 33 uur.

22