Compromis volksinitiatief def

Compromis volksinitiatief Overwegende dat • Op 25 mei 2025 hebben vijf Amsterdammers een volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen ingediend; • Dit volksinitiatief pleit voor een evenwichtigere verdeling tussen voorrangsgroepen en andere woningzoekenden, waarbij minimaal 25 procent van de vrijkomende zelfstandige corporatiewoningen beschikbaar komt voor Amsterdammers zonder urgentie of voorrang. Niet incidenteel, maar structureel – geldend voor alle stadsdelen en het hele jaar door. Zodat iedereen een eerlijke kans krijgt op een passende woning. • Wonen een recht is dat is neergelegd in wetten en verdragen wat maar nauwelijks in rechte af te dwingen is.1 • Deze groep (zonder voorrang of urgentie) is geen expliciete categorie in het woonbeleid. • De omvang van woningenzoekenden zonder voorrang of urgentie, het aantal woningen dat voor deze groep beschikbaar is en hoeveel kans deze groep maakt op een beschikbare woning voor een deel onbekend is. • Vanwege de huidige 19 urgentieregelingen en 16 voorrangsregelingen de groep woningzoekende zonder urgentie of voorrang de indruk heeft niet een eerlijke kans te hebben op een sociale huurwoning. • Omdat er geen gedetailleerde gegevens zijn over de woonruimteverdeling die inzoomen op woningzoekenden zonder voorrang of urgentie de indruk van de initiatiefnemers niet met cijfers kan worden bevestigd.

Uit de gegevens van de evaluatie voorrangsregels die gepland staat in Q4 van 2025 zal dat al dan niet moeten blijken. Komen de gemeenteraad (hierna: raad) en initiatiefnemers volksinitiatief tot een compromis als bedoeld in artikel 18, tweede lid van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022, inhoudende de volgende afspraken: 1. Erkenning De raad hoort, ziet en voelt het dilemma dat de initiatiefnemers in hun volksinitiatief hebben verwoord namelijk dat een groot aantal woningzoekenden zonder urgentie of voorrang het gevoel heeft geen eerlijke kans te maken op een sociale huurwoning en er geen inzicht is in de omvang van deze groep en/of kansen op sociale huurwoningen voor deze groep vanwege het ontbreken van gedetailleerde cijfers hierover. 2. Gezamenlijk doel De raad staat achter het doel dat de initiatiefnemers nastreven dat iedere woningzoekende een eerlijke en evenwichtige kans op een (passende) sociale huurwoning moet hebben en dat

1

Artikel 22, tweede lid van de Grondwet, artikel 31 van het herziene Europees Sociaal Handvest (ESH), artikel 11 van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van de Verenigde Naties (IVESCR) en artikel 8, eerste lid van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 2 van 3

de raad hier actief op moet sturen. Dit draagt bij aan het herstellen van de balans en vertrouwen in de woningmarkt en het mogelijk vergroten van de kansen voor woningzoekenden zonder urgentie of voorrang. 3. Naamgeving De raad spreekt uit om in het woonruimtebeleid en in de huisvestingsverordening de woningzoekenden zonder urgentie of voorrang als groep een naam te geven waardoor deze woningzoekenden een kenbare en volwaardige groep zijn binnen het gemeentelijk woonbeleid. Bijvoorbeeld door naar deze groep te verwijzen als de basisgroep. 4. Afspraken a. De raad spreekt uit dat zij het college verzoekt om te komen met een pakket van maatregelen voor te leggen aan de raad ten behoeve van het gezamenlijke doel. b. Dat voor afspraken de evaluatie voorrangsregels welke het college voorbereid van belang is. Deze evaluatie moet inzicht geven in data en dan specifiek hoe groot de omvang van woningenzoekenden zonder voorrang of urgentie is, het aantal woningen dat voor deze groep beschikbaar is en hoeveel kans deze groep maakt op het toegewezen krijgen van een beschikbare woning. c.

De raad aan het college een resultaatsverplichting oplegt inhoudende dat uiterlijk in Q4 2025 de evaluatie voorrangregels openbaar wordt gemaakt waarin onder meer gekeken wordt naar: • woningzoekenden zonder voorrang of urgentie, • hoeveel woningen voor deze groep beschikbaar is, • hoeveel kans deze groep maakt op het toegewezen krijgen van een op WoningNet aangeboden woning. d. Dat de raad een inspanningsverplichting op zich neemt om in Q1 2026 aan de hand van de evaluatie voorrangsregels een pakket van maatregelen op voordracht van het college te nemen ten behoeve van het gezamenlijke doel zoals hierboven beschreven waaraan tevens een concreet tijdpad wordt gekoppeld wanneer welke maatregel op welke wijze wordt geïmplementeerd en in werking treedt inclusief overgangsperiode. Gelet op dat hier veelal ook medewerking van de AFWC en corporaties nodig is, zijn haalbaarheid en tijdpad belangrijke aandachtspunten. e. Dat in het verlengde van de vorige afspraak de raad, in het kader van de voorbereiding op deze besluitvorming door het college, de initiatiefnemers actief betrekt bij het voorgenomen pakket van maatregelen ten behoeve van het gezamenlijke doel waarbij aanpassingen nog mogelijk zijn al dan niet door het indienen van een motie dan wel amendement door raadsleden; f.

Dat het pakket van maatregelen onder meer kan bestaan uit een vast percentage of aantal woningen voor het aandeel vrijkomende corporatiewoningen dat wordt toegewezen via advertenties op WoningNet, waarbij urgentie of voorrang geen doorslaggevende rol speelt. g. Dat in het verlengde van afspraak 4f) er wordt gemonitord (gemeten) en evaluatiemomenten worden afgesproken. Hierin wordt onder meer inzichtelijk gemaakt wat de effecten zijn op onder meer de omvang van woningenzoekenden zonder voorrang of urgentie, het aantal woningen dat voor deze groep beschikbaar is, de kansen van deze groep op het toewijzen van een beschikbare woning. Afhankelijk van de verkregen inzichten kan dit leiden tot bijstelling van de woonruimteverdeling. h. Dat de monitoring en/of evaluatie van afspraak 4g) kunnen leiden tot het bijstellen van het woonbeleid en/of de huisvestingsverordening. i. Dat het systeem van WoningNet zodanig wordt aangepast dat in de advertenties duidelijker wordt aangegeven op welke woning iedereen kan reageren.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 3 van 3

5. Pilot De raad en initiatiefnemers een experiment op kleine schaal willen laten uitvoeren om meer inzicht te krijgen in de kansen op een woning voor woningzoekenden zonder voorrang of urgentie beter te begrijpen. Door te leren van de pilot kan een mogelijke oplossing op grote(re) schaal effectiever geïmplementeerd worden. Een pilot kan hierbij dus uitkomst bieden maar vraagt een gedegen voorbereiding om de uitvoering goed te laten verlopen. De pilot wordt uitgevoerd door het college. De raad zal aan het college verzoek om aan de pilot de volgende raadvoorwaarden te koppelen: a. Dat om de pilot mogelijk te maken een beroep wordt gedaan op corporaties om gebruik te maken van hun eigen beoordelingsruimte om woningen te (ont)labelen binnen bepaalde kaders. Een wijziging van de huisvestingsverordening is hiervoor niet nodig maar wel de medewerking van de corporatie. b. De pilot 100 woningen stadsbreed omvat. c. Het gaat om woningen die via WoningNet worden aangeboden waar geen passendheidscriteria gelden en ook geen voorrangsregels van toepassing zijn. d. De duur pilot bedraagt maximaal 6 maanden maar kan dus ook korter. e. De pilot start uiterlijk per 1 januari 2026 of indien mogelijk eerder. f. Voorafgaand aan de start van de pilot wordt deze breed gecommuniceerd zodat deze bekend is bij woningzoekenden.

Voor de start van de pilot wordt de raad over de mogelijkheden van uitvoering van de pilot geïnformeerd waarbij de raad de mogelijkheid heeft om bij te sturen als ook akkoord kan geven aan de pilot (via raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting). g. Gedurende de pilot wordt er gemonitord en het college informeert de raad binnen zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen een maand na afloop van de pilot, over de uitkomsten, zie onderstaande doel. h. Doel: is om woningen via advertenties op WoningNet zonder urgentie en voorrang aan te bieden en vervolgens te kijken aan wie deze woningen worden toegewezen. i. Afhankelijk van de verkregen inzichten uit de pilot en evaluatie voorrangsregels wordt besloten of deze pilot navolging krijgt en/of leidt tot bijstelling van de woonruimteverdeling in het beleid en/of huisvestingsverordening. j. Wanneer blijkt dat de pilot zoals hierboven beschreven door onvoorziene omstandigheden geen doorgang kan vinden dan treedt het college in overleg met de initiatiefnemers om zo snel mogelijk een alternatieve pilot in te zetten waarbij als uitgangspunten het aantal en de duur van bovenstaande pilot wordt genomen.