Commissie WIO Voordracht

VN2021-031413 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Sociale Zaken, Armoede en Schuldhulpverlening, Onderwijs, Voorschool Kinderopvang en Naschoolse Voorzieningen, Volwasseneneducatie Laaggeletterdheid en Inburgering

WIO

Voordracht voor de Commissie WIO van 08 december 2021 Ter kennisneming Portefeuille

Sociale Zaken

Agendapunt

2

Datum besluit

16 november 2021 Onderwerp

Experiment met de bijstand - actuele tussenrapportages en de raadsbrief over de vervolginzet van het college op basis van de inzichten De commissie wordt gevraagd

1. Kennis te nemen van de actuele tussenrapportages over het experiment met de bijstand. In het (wetenschappelijk) experiment met de bijstand wordt onderzoek gedaan naar de effecten van de drie verschillende begeleidingsvormen (zelfregie, extra aandacht en reguliere begeleiding). Het experiment liep af op 1 maart 2021, de effecten worden nog 1 jaar langer gevolgd. Voor de zomer van 2022 volgt de nameting en na de zomer 2022 de eindrapportage. De belangrijkste inzichten tot nu toe zijn: Inzichten (wetenschappelijk) onderzoek Het wetenschappelijk onderzoek van de Hogelschool van Amsterdam (HvA) in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA) concentreert zich kwantitatief op de verschillen in de drie begeleidingsvormen (extra aandacht, zelfregie en reguliere begeleiding) en kwalitatief op het effect daarvan op economische en maatschappelijke participatie en welzijn.

De interviews met bijstandsgerechtigden en klantmanagers hebben in relatie tot effecten van de bijverdienpremie, inzet op parttime werk en bijdrage aan gezondheid, alsmede de begeleiding door klantmanagers de volgende aanvullende kwalitatieve inzichten opgeleverd, zoals: • deelnemers in de extra aandachtgroep hebben aan het einde van het experiment vaker betaald werk (gevonden) en werken gemiddeld meer uren dan deelnemers in zelfregie en de vergelijkingsgroep; • deelnemers in de extra aandachtgroep hadden tijdens de coronacrisis meer kans hun werk te behouden dan deelnemers in de andere 2 groepen; • de waardering voor klantmanager is in de extra aandachtgroep gestegen en in de zelfregiegroep gedaald. Belangrijke en nuttige consistente inzichten zijn onder andere dat: • deelnemers die aan het begin van het experiment 16 uur of meer per week werk(t)en twee keer zoveel kans hebben om uit te stromen dan zij die minder dan 16 uur of niet werk(t)en; • de premie bijdraagt aan de bestaanszekerheid en vooral wordt besteed aan het aflossen van schulden, achterstallige betalingen en vaste lasten, zoals huur, verzekering en abonnementen. Het college stelt met genoegen vast dat de actuele inzichten de uitkomsten uit vorige tussenrapportages bestendigen en dat deze uitkomsten tevens erop duiden dat (meer) aandacht bijdraagt aan een grotere kans op werk.

Het bieden van (meer) aandacht en begeleiding wordt beter gewaardeerd en schept meer vertrouwen, waardoor er in de samenwerking tussen burger en gemeente meer ruimte is voor maatwerk. Inzichten OIS-rapportage Onderzoek, Informatie en Stastistiek (OIS) heeft onderzoek gedaan naar het (uitstroom)effect van de premie, de duurzaamheid van uitstroom en de sectoren waarin mensen (in deeltijd) werken en uitstromen. Het blijkt dat

Gegenereerd: v1.21

1

VN2021-031413 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Sociale Zaken, Armoede en Schuldhulpverlening, Onderwijs, Voorschool Kinderopvang en Naschoolse Voorzieningen, Volwasseneneducatie Laaggeletterdheid en Inburgering

WIO

Voordracht voor de Commissie WIO van 08 december 2021 Ter kennisneming • de bijverdienpremie deelnemers aan het experiment motiveert om parttime aan de slag te gaan, vergeleken met een groep bijstandsgerechtigden met vergelijkbare kenmerken die niet deelnam aan het experiment. • de premie de kans op uitstroom naar werk verhoogd en dat er geen sprake is van een lock-in effect. • de uitstroom naar werk in de experimentgroep (met premie) vaker duurzaam (minimaal zes maanden aaneengesloten aan het werk) dan in de vergelijkingsgroep. 2. Kennis te nemen van de vervolginzet van het college op basis van de ervaringen uit het experiment. In afwachting van het eindrapport wil het college, op basis van de actuele tussenrapportages, nu al volop inzetten op de volgende vier sporen: 1: voortzetting bijverdienpremie tot en met 31 december 2023; Gezien de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek en de OIS-rapportage besluit het college de mogelijkheid tot bijverdienen voort te zetten tot en met 31 december 2023, te bekostigen uit de middelen Werkbonus die de coalitie beschikbaarheeft gesteld. Voortzetting van de bijverdienpremie ná deze datum is aan het volgende college om te beslissen; een structurele bijverdienregeling zal moeten worden vormgegeven op basis van de fiscale mogelijkheden van dat moment, bij voorkeur met een wettelijke basis in de Participatiewet.

2: stimulering uitstroom naar werk door compenseren verlies bijverdienpremie; Om bij bijstandsgerechtigden duurzame uitstroom naar werk te stimuleren en mensen die als gevolg daarvan inkomensachteruitgang door misgelopen bijverdienpremie ervaren te compenseren, laat het college deze mensen nog 6 maanden een premie conform de bijverdienregeling opbouwen. Naar verwachting gaat het om gemiddeld 50 personen per maand. De kosten worden gedekt uit de door de coalitie beschikbaar gestelde middelen Werkbonus. De regeling geldt conform de periode van verlenging van de bijverdienpremie tot eind 2023. 3: verhoging aandeel parttime werkenden in bijstand; De bijverdienpremie is een extra stimulans op te werken en verhoogt de bestaanszekerheid en de kans op volledige uitstroom naar werk voor wie dat kan. Daarom zet het college zich in om het aandeel parttime werkenden te verhogen door naast directe bijstandsonaankelijke uitstroom naar werk, ook meer op het invullen van parttime werk-vacatures te sturen. Het aanbod van naar verhouding veel parttime werk op de Amsterdamse arbeidsmarktregio leent zich hier goed voor. De inkomensonzekerheid bij verrekening van inkomsten bij parttime werk blijft een obstakel en bevestigt de noodzaak om een fundamentele herziening van de P-wet. 4: versterken begeleiding bepaalde doelgroepen.

Ten aanzien van de verschillen tussen de drie begeleidingsregimes laat het onderzoek een aantal in het oog springende bevindingen zien. De kern is dat extra kwalitatieve aandacht en maatwerk voor de (werkzoekende) bijstandsgerechtigde meer oplevert als het gaat om (meer) kans op werk, werk en werkbehoud. Dit geldt vooral bij specifieke groepen Amsterdammers: het blijkt dat onder andere personen vanaf 45 jaar (bijvoorbeeld door leeftijdsdiscriminatie en deels laaggeletterdheid, lage kennisontwikkeling en beperkte mobiliteit) en personen die relatief kort een uitkering ontvangen (door benutten grotere kans op werk bij een recent arbeidsverleden) profijt hebben van extra begeleiding. Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid, onder a Gemeentewet - Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren.

Gegenereerd: v1.21

2

VN2021-031413 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Sociale Zaken, Armoede en Schuldhulpverlening, Onderwijs, Voorschool Kinderopvang en Naschoolse Voorzieningen, Volwasseneneducatie Laaggeletterdheid en Inburgering

WIO

Voordracht voor de Commissie WIO van 08 december 2021 Ter kennisneming Art 169 Gemeentewet - Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (lid 1). - Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Bestuurlijke achtergrond

In de raadscommissie Werk en Economie is op 20 juli 2017 de motie van de leden Groot Wassink (GroenLinks), Verheul (D66) en Bijleveld (SP) aangenomen inzake de start van een Amsterdams experiment in de bijstand. Op 31 oktober 2017 heeft het college besloten in te stemmen met dit experiment (ZD2017-006073). Na bekendmaking op 7 november 2017 en behandeling in de raadscommissie Werk en Economie van 6 december 2017 is het experiment opgestart. Naar aanleiding van een toezegging aan het raadslid Boutkan (TA2017-001495) is het experiment na een jaar geëvalueerd. Deze evaluatie heeft vanwege het verschuiven van de startdatum van het experiment en het verlengen van de inschrijving voor deelnemers plaatsgevonden in 2020. De raadsbrief en de rapportages zijn in de raadscommissie Werk, Inkomen en onderwijs op 26 augustus 2020 behandeld. Sindsdien houdt het college de raad op de hoogte van de (tussen)rapportages van het experiment met de bijstand. Het experiment liep van begin 2018 tot 1 maart 2021 en had betrekking op ca. 5.000 deelnemers. Het wetenschappelijk onderzoek (750 deelnemers) door de Hogeschool van Amsterdam in samenwerking van de Universiteit van Amsterdam volgt de effecten van de drie verschillende vormen van begeleiding (extra aandacht, zelfregie en reguliere begeleiding) nog 1 jaar lang tot 1 maart 2022.

Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) doet onderzoek naar het (uitstroom)effect van de bijverdienpremie, de duurzaamheid van uitstroom en de sectoren waarin mensen (in deeltijd) werken en uitstromen. Voor de zomer van 2022 volgt de nameting van het wetenschappelijk onderzoek en na de zomer 2022 de eindrapportage. In de raadscommissie Werk, Inkomen en Onderwijs van 6 januari 2021 (ZD2020-014491) heeft het college de raad meegenomen in haar voornemen, per 1 maart 2021 (einde - bijverdienen in het experiment) de bijverdienpremie als instrument voor álle uitkeringsgerechtigde Amsterdammers die (gaan) werken in de bijstand in te voeren. Dit op basis van de positieve effecten van de premie op parttime werk en uitstroom naar werk. De premie is conform ingevoerd, de huidige bijverdienregeling geldt tot en met 31 december 2022. Reden bespreking

n.v.t. Uitkomsten extern advies

n.v.t. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

Gegenereerd: v1.21

3

VN2021-031413 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Sociale Zaken, Armoede en Schuldhulpverlening, Onderwijs, Voorschool Kinderopvang en Naschoolse Voorzieningen, Volwasseneneducatie Laaggeletterdheid en Inburgering

WIO

Voordracht voor de Commissie WIO van 08 december 2021 Ter kennisneming n.v.t. Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-122425

BRIEF inzichten Amsterdams experiment bijstand en vervolginzet college.pdf (pdf)

AD2021-120302

Bijlage 1 - UH Tussenrapportage T2.pdf (pdf)

AD2021-120303

Bijlage 2 - UH Kwalitatief onderzoek T2.pdf (pdf)

AD2021-120304

Bijlage 3 - UH Factsheet T2.pdf (pdf)

AD2021-120305

Bijlage 4 - OIS rapport T2.pdf (pdf)

AD2021-120293

Commissie WIO Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

WPI, Jan Feenstra, 06-30364058, j.feenstra@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.21

4