Commissie SED Voordracht

VN2022-039302 Economische Zaken

Raadscommissie voor MBO-agenda, Jongerenwerk, Sport en Recreatie, Economische Zaken, Sociale Zaken, Opvang, Gemeentelijk Vastgoed, Volwasseneneducatie, Democratisering

SED

Voordracht voor de Commissie SED van 14 december 2022 Ter advisering aan de raad Portefeuille

Economische Zaken

Agendapunt

5

Datum besluit

College van B&W 29 november 2022 Onderwerp

Vaststellen van de visie Bezoekerseconomie 2035 en het pakket aan maatregelen in het kader van de Verordening op toerisme in balans Amsterdam De commissie wordt gevraagd

De raad te adviseren te besluiten om: 1. Vast te stellen de visie Bezoekerseconomie 2035 ( zoals opgenomen in bijlage 1). In de visie wordt een toekomstbeeld geschetst waarin de groei van het toerisme is begrensd en de bezoekerseconomie is getransformeerd naar een sector die een bijdrage levert aan de (maatschappelijke opgaven van) de hele stad. Om dit te bereiken is het nodig nu maatregelen te nemen die hieraan bijdragen. 2.Vast te stellen de beleidsnota's overlast en overtoerisme ( bijlage 2) en toeristenovernachtingen (bijlage 3) met daarin de geïnventariseerde maatregelen/ onderzoeken gericht op het tegengaan van overlast, overtoerisme en overnachtingen. 3. Daarmee in te stemmen met het minimale pakket aan maatregelen/te onderzoeken maatregelen om te voldoen aan de Verordening op toerisme in balans, op het gebied van overlast, overtoerisme en overnachtingen: a) Overlast: • i. De start van een gerichte, digitale ontmoedigingscampagne op buitenlandse bezoekers die alleen naar Amsterdam komen voor alcohol, drugs en seks om Amsterdam niet te bezoeken (Stay Away-campagne, begin 2023). • ii. Een pilot in het Wallengebied waarbij drie op- en afstapvoorzieningen aan de Oudezijds Voorburgwal worden beperkt. • iii. Een aanpak voor het weren van overlast gevende vrijgezellenfeesten in samenwerking met ondernemers, touroperators, hotels en belangenverenigingen, zoals KHN. • iv.

Een onderzoek naar het uitbreiden van het rondleidingenverbod en/of het opnemen van een vergunningvoorschrift voor horecazaken met een verbod op het ontvangen van georganiseerde kroegentochten (pubcrawls). • v. Een aanscherping van openingstijden horeca en raamprostitutie in het wallengebied. • vi. Een blowverbod in een deel van de binnenstad, gekoppeld aan de alcoholoverlastgebieden. Tevens wordt onderzocht of analoog aan de alcoholoverlastgebieden een verbod op de verkoop van softdrugs voor het gebruik anders dan in de coffeeshops - na 16 uur op donderdag t/m zondag, zoals in het alcoholoverlastgebied voor alcohol geldt – juridisch haalbaar en handhaaaar is. Dit hangt samen met het nieuwe imago van Amsterdam (maatregel 5 onder Overtoerisme): een nieuw verhaal voor Amsterdam heeft alleen kans van slagen als maatregelen worden genomen die dat ondersteunen. b) Overtoerisme: • i. Het opstellen van scenario’s voor het beperken van het aantal riviercruises, het verder beperken van het aantal zeecruises, de uitvoering van het touringcarbeleid en een lobby op luchtvaartbelasting en budgetvluchten.

Gegenereerd: v1.32

1

VN2022-039302 Economische Zaken

Raadscommissie voor MBO-agenda, Jongerenwerk, Sport en Recreatie, Economische Zaken, Sociale Zaken, Opvang, Gemeentelijk Vastgoed, Volwasseneneducatie, Democratisering

SED

Voordracht voor de Commissie SED van 14 december 2022 Ter advisering aan de raad • ii. Samenwerking met ondernemers op het gebied van branchering. • ii. Spreiding van het aanbod door het ontwikkelen van vrijetijdsvoorziening in centrumgebieden in onder andere Noord, Zuidoost, Nieuw-West en het verplaatsen van vrijetijdsvoorzieningen uit Centrum. • iii. Spreiding van de vraag: inzet data gedreven interventies en onderzoek naar drijfveren van bezoekers om zo tot gedragsbeïnvloeding te komen; • iv. De ontwikkeling van een imagocampagne door amsterdam&partners die bijdraagt aan de visie op de bezoekerseconomie en de respectvolle bezoeker. Hierbij wordt nauw samengewerkt met Amsterdam 750. c) Overnachtingen: • i. Vakantieverhuur: onderzoek naar verdere aanscherping quotum B&B in wijken en verdere aanscherping van het beleid vakantieverhuur aan de hand van een escalatieladder. • ii. Scenario’s voor de aanpassing van de toeristenbelasting op basis van econometrisch onderzoek naar prijselasticiteit waarbij de effecten van een aanpassing van de toeristenbelasting op de overnachtingscapaciteit worden onderzocht. Verkenning mogelijkheden verbreding vermakelijkheidsretributie (VMR) en verhogen bestaande VMR voor passagiersvaartsector en evenementen. • iii.

Hotelcapaciteit: Inzet op transformatie van hotels naar een woon- of kantoorfunctie; het samenvoegen van hotelkamers in samenwerking met de sector en extended stay in hotels (verblijf vanaf 1 maand t/m 6 maanden). • iv. In kaart brengen impact van de Verordening op toerisme in Balans Amsterdam in de MRA, waaronder overloopeffecten hotelovernachtingen. Daarover in gesprek gaan met de deelregio’s. 4. Kennis te nemen van de Factsheet Bezoekerseconomie met daarin de recente inzichten data en cijfers over onder andere de bezoekerseconomie, en de toeristische draagkracht van Amsterdam ten opzichte van andere Europese reisbestemmingen. Wettelijke grondslag

Visie Bezoekerseconomie: Artikel 108 jo artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet. De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente. Beleidsnota's overlast en overtoerisme en toeristenovernachtingen: • Artikel 3, lid 2 en Artikel 6, lid 2 van de Verordening op toerisme in balans: Het college doet binnen zes maanden een voorstel voor beleidsnota’s. • Artikelen 3, lid 3 en 6, lid 3 van de Verordening op toerisme in balans. De raad neemt binnen drie maanden een beslissing over het al dan niet vaststellen van de definitieve beleidsnota, inclusief eventuele amendementen en/of moties.

Bestuurlijke achtergrond

In juli 2021 is de Verordening op toerisme in balans Amsterdam (hierna de Verordening) vastgesteld door de gemeenteraad. Aanleiding hiervoor was het Volksinitiatief Amsterdam heeft een keuze dat door ruim 30.000 Amsterdammers is ondertekend. De verordening stelt met een bandbreedte een maximum aan het aantal toeristenovernachtingen in de stad en schrijft voor om maatregelen te nemen wanneer het aantal dagbezoeken te hoog wordt en de toeristische draagkracht van wijken onder druk staat.

Gegenereerd: v1.32

2

VN2022-039302 Economische Zaken

Raadscommissie voor MBO-agenda, Jongerenwerk, Sport en Recreatie, Economische Zaken, Sociale Zaken, Opvang, Gemeentelijk Vastgoed, Volwasseneneducatie, Democratisering

SED

Voordracht voor de Commissie SED van 14 december 2022 Ter advisering aan de raad De bandbreedte wordt vastgesteld op 10 en 20 miljoen toeristenovernachtingen per jaar, waarbij respectievelijk 12 en 18 miljoen toeristenovernachtingen per jaar als signaalwaarden gelden (artikel 2). De bezoekersprognose 2022-2024 van O&S-laat zien dat in alle scenario’s in 2024 de signaalwaarde van 18 miljoen overschreden wordt. Deze waarde signaleert dat bij aanhoudende groei de maximale grens van 20 miljoen toeristenovernachtingen in zicht is. De prognoses worden bevestigd door de realiteit. Het aantal toeristische overnachtingen overschrijdt nog dit jaar de grens van 18 miljoen. De verordening (artikel 3.2) stelt dat, indien het verwachte aantal toeristenovernachtingen van het laatste geprognotiseerde kalenderjaar buiten de signaalwaarden valt, het college de raad binnen zes maanden een voorstel doet voor een beleidsnota over de wijze waarop het aantal toeristenovernachtingen binnen de bandbreedte wordt gebracht of gehouden in de geprognotiseerde periode van drie jaar. In het O&S-onderzoek Toeristische draagkracht van wijken 2021, blijkt tevens dat de toeristische draagkracht in de Burgwallen Oude- en Nieuwe Zijde slecht is. In zeven andere wijken in Oost, West en Zuid, zo blijkt uit het onderzoek, is de draagkracht kwetsbaar.

De Verordening stelt (artikel 6.2 en 6.3) dat indien de toeristische draagkracht in één of meer wijken onder druk staat, het college de raad binnen zes maanden een voorstel doet voor een beleidsnota over het waarborgen van de toeristische draagkracht (artikel 6.2). De raad neemt binnen drie maanden een beslissing over het al dan niet vaststellen van de definitieve beleidsnota, inclusief eventuele amendementen en/of moties (artikel 6.3). Voor het zomerreces heeft het college de raad middels twee raadsinformatiebrieven op de hoogte gesteld over de O&S onderzoeken en aangegeven op 1 december naar buiten te komen met beleidsnota’s over toeristenovernachtingen, overlast en overtoerisme, en om deze in samenhang te bespreken. Het college kan de raad binnen zes maanden ook een voorstel voor een beleidsnota doen over de wijze waarop het aantal dagbezoeken zal worden gereguleerd in de geprognotiseerde periode van drie jaar (artikel 4.2). De raad neemt binnen drie maanden een beslissing over het al dan niet vaststellen van de definitieve beleidsnota, inclusief eventuele amendementen en/of moties (artikel 4.3). Het college heeft ervoor gekozen om maatregelen omtrent dagbezoeken in deze raadsvoordracht mee te nemen onder de noemer overtoerisme. Er wordt hier geen aparte beleidsnota voor opgesteld, maar dagbezoeken worden weldegelijk meegenomen in de twee beleidsnota’s.

In de beleidsnota’s stelt het college dus maatregelen voor om het aantal verblijfsbezoekers terug te dringen tot binnen de bandbreedte, zoals vastgelegd in de verordening, het aantal dagbezoeken te reguleren en de toeristische draagkracht in een aantal wijken (verder) te verbeteren. De raad neemt, conform artikel 3.3, artikel 4.3 en artikel 5.5 van de verordening, binnen drie maanden een beslissing over het al dan niet vaststellen van de definitieve beleidsnota’s, inclusief eventuele amendementen en/of moties. De Verordening stelt tevens dat de door het college voorgestelde maatregelen impact moeten hebben binnen een geprognotiseerde periode van drie jaar (artikel 3.2 en 4.2). Het Volksinitiatief was allerminst het startpunt van de aanpak van overtoerisme en de overlast ten gevolge hiervan. Er zijn al veel maatregelen genomen in het kader van het programma Aanpak Binnenstad en eerder in het programma Stad in Balans. Voorbeelden daarvan zijn bestemmingsplannen winkeldiversiteit, verbod op rondleidingen in het wallengebied of het geactualiseerde overnachtingsbeleid. In de totstandkoming van de voorbereidende nota’s heeft het

Gegenereerd: v1.32

3

VN2022-039302 Economische Zaken

Raadscommissie voor MBO-agenda, Jongerenwerk, Sport en Recreatie, Economische Zaken, Sociale Zaken, Opvang, Gemeentelijk Vastgoed, Volwasseneneducatie, Democratisering

SED

Voordracht voor de Commissie SED van 14 december 2022 Ter advisering aan de raad college daarom breed geïnventariseerd op welke beleidsterreinen en onderwerpen extra inzet en aanscherpingen van beleid kunnen bijdragen aan de opdracht die uit de Verordening voortkomt. Om de maatregelen te kunnen richten, heeft het college ook een visie op de bezoekerseconomie opgesteld. In de totstandkoming van deze visie is breed gesproken met bewonersorganisaties- en ondernemers in verscheidene stadsdelen, hoteliers, belangenorganisaties en toerisme-experts. De voorgestelde maatregelen moeten bijdragen aan het realiseren van het beeld dat in deze visie voor 2035 geschetst wordt. Zie voor de onderbouwing de raadsvoordracht. Reden bespreking

Behandeling in de raad. Uitkomsten extern advies

Afstemming met betrokken partijen, waaronder Koninklijke Horeca Nederland, Port of Amsterdam, Hoteliers, AmsterdamCity, Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, Stop de Gekte!, amsterdam&partners, Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC), bewoners- en ondernemersorganisaties uit verschillende stadsdelen en toerisme experts van Inholland, Stenden Hogeschool, Wageningen University en KU Leuven. Geheimhouding

N.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

N.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

N.v.t. Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.32

4

VN2022-039302 Economische Zaken

Raadscommissie voor MBO-agenda, Jongerenwerk, Sport en Recreatie, Economische Zaken, Sociale Zaken, Opvang, Gemeentelijk Vastgoed, Volwasseneneducatie, Democratisering

SED

Voordracht voor de Commissie SED van 14 december 2022 Ter advisering aan de raad Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-114880

Bestuurlijke reactie op advies SDC Centrum maatregelen Wallengebied.pdf (pdf)

AD2022-108715

Commissie SED Voordracht (pdf)

AD2022-114881

adviezen SDC Centrum overlast wallengebied.pdf (pdf)

AD2022-115413

bijlage 0. Gemeenteraad Voordracht.pdf (pdf)

AD2022-114617

bijlage 1. Visie bezoekerseconomie in Amsterdam 2035.pdf (pdf)

AD2022-114621

bijlage 2. Nota overlast en overtoerisme.docx (msw12)

AD2022-114622

bijlage 3. Nota toeristenovernachtingen.docx (msw12)

AD2022-114623

bijlage 4. Maatregelenoverzicht.pdf (pdf)

AD2022-114624

bijlage 5. Factsheet Bezoekerseconomie Amsterdam.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Jelmer Peter, EZC, j.peter@amsterdam.nl; 06 4219 8225. Cora Doppenberg, Stadsdeel Centrum, c.doppenberg@amsterdam.nl; 06 2087 7148

Gegenereerd: v1.32

5