Commissie RO Voordracht

VN2024-005714 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 12 juni 2024 Ter kennisneming Portefeuille

Ruimtelijke Ordening Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32)

Agendapunt

2

Datum besluit

College B&W 9 april Onderwerp

Halaarlijkse rapportage Zuidasdok H2-2023 De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van de Halaarlijkse Rapportage Zuidasdok tweede helft 2023 en de raadsinformatiebrief. Wettelijke grondslag

• Artikel 160, lid 1 onder a Gemeentewet: het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. • Artikel 169 Gemeentewet Bestuurlijke achtergrond

Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de gemeente Amsterdam, de Stadsregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok (projectscope en financiële afspraken) en de Structuurvisie Zuidasdok (juridische planologische procedure). Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk komt. Op 17 oktober 2012 heeft de gemeenteraad unaniem ingestemd met de voorkeursbeslissing Zuidasdok. Met de realisatie van Zuidasdok wordt invulling gegeven aan meerdere doelstellingen: • Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is. • Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam. • De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OV-knooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem.

• De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. In de Bestuursovereenkomst 2012 is vastgelegd dat indien het taakstellend budget niet toereikend is of dreigt te zijn voor uitvoering van de scope, dan volgt een bestuurlijk overleg om tot een oplossing te komen, met in het uiterste geval een beslissing door het Rijk, gemeente Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam over de vraag of zij een extra bijdrage doen conform een vastgelegde risicoverdeling. Rijk en Amsterdam zijn samen de risicodragende partijen in de verhouding 75% (Rijk) – 25% (Amsterdam). Daarbij is afgesproken dat het projectrisico voor Amsterdam is gemaximeerd (‘gecapped’) tot een bijdrage van ten hoogste € 55 mln. prijspeil 2011 (= € 72,3 mln. prijspeil 2024). Het Rijk en de gemeente Amsterdam dragen ook het verschil tussen de indexering van de kosten van het project (= GWW-index) en de IBOI-indexering van de bijdragen in de verhouding 75% (Rijk)

Gegenereerd: v1.21

1

VN2024-005714 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 12 juni 2024 Ter kennisneming

resp. 25% (gemeente), waarbij de gemeente Amsterdam nadere afspraken kan maken met de Vervoerregio Amsterdam over een extra subsidiabele bijdrage van de Vervoerregio Amsterdam. Het indexeringsrisico dat voor 25% door de gemeente wordt gedragen is geen onderdeel van de overeengekomen Amsterdamse ‘cap’ in het projectrisico. Het programma Zuidasdok is door de gemeente Amsterdam als risicovol project opgenomen in de Regeling Risicovolle Projecten (RRP). Op 15 februari 2017 is de opdracht voor het ontwerpen en realiseren van het project Zuidasdok aan ZuidPlus verstrekt. Uitvoering van het project Zuidasdok is echter zeer complex gebleken. Voor de voortzetting van de realisatie van Zuidasdok is op 25 maart 2020 door de gezamenlijke opdrachtgevers besloten tot het minnelijk beëindigen van het contract met de huidige aannemer en het opnieuw aanbesteden van de scope van Zuidasdok in hanteerbare deelpakketten. Daarnaast heeft mw Dekker geadviseerd om voortvarend door te gaan met de realisatie van Zuidasdok, en de bestaande afspraken uit de Bestuursovereenkomst in stand te houden en voor het budgettekort een eenmalige extra bijdrage te doen aan het project Zuidasdok (buiten de gemaximeerde extra bijdrage van Amsterdam om en rekening houdend met de situatie dat het rijk 100% risicodragend is voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel).

Partijen hebben het advies van mw Dekker integraal omarmd, hebben de scope van Zuidasdok herbevestigd en hebben afgesproken in gesprek te gaan over een eenmalige dekking van het financieel tekort buiten de bestuursovereenkomst om. In het BO MIRT van 11 november 2022 is besloten tot het toekennen van aanvullend budget aan Zuidasdok ter grootte van 1.468 M€. Dit aanvullend budget is gebaseerd op de in de eerste Halaarlijkse Rapportage 2022 gerapporteerde budgetspanning (prijspeil januari 2022) en is toegevoegd aan het budget. De huidige onzekere marktontwikkelingen zijn voor het programma Zuidasdok echter ook een toprisico, en betekent grote onzekerheden voor planning en kosten (o.a. tekort aan bouwmaterialen en energie leidend tot prijsstijgingen). Halaarlijkse rapportage Bijgaand gaat de halaarlijkse rapportage Zuidasdok tweede helft 2023 en bijbehorende raadsinformatiebrief. Samengevat is in deze rapportage het volgende opgenomen: 1.

2. 3. 4.

Gegenereerd: v1.21

Station Amsterdam Zuid: De stationsvernieuwing is in volle gang. Sinds de vorige verslagperiode zijn alle uitvoeringsmijlpalen conform planning gehaald. In september vond een belangrijke mijlpaal plaats met het contractueel opdragen van de verhoging en verbreding van de bestaande stationspassage (OVT-2) aan Bouwcombinatie Nieuw-Zuid. Tunnel: De aanbesteding voor de tunnelbouw is in juli gestart. In oktober is bekend geworden dat twee partijen zich hebben aangemeld. Op 31 oktober startte de dialoogfase, een intensief traject dat veel inspanning vraagt aan zowel publieke als private zijde Knooppunten: Bouwcombinatie TriAX (Besix, Dura Vermeer en Heijmans) is gestart met het definitief ontwerp van de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer. Voor knooppunt Amstel richtte het werk zich op de voorbereiding van de start aanbesteding. Extreme prijsontwikkeling en markteffecten: Parallel aan de voortgang van de Zuidasdokprojecten stond de tweede helft van 2023 in het teken van zorgen over de oplopende kosten door de extreme prijsontwikkeling. In de vorige rapportage is de verwachting uitgesproken dat de spanning tussen de prognose van de eindkosten en het budget kon gaan oplopen tot een bedrag van 600 M€ tot 800 M€. Deze verwachting is ongewijzigd. In de vorige rapportage is hiervan reeds 386 M€ in de financiële prognose opgenomen.

In voorliggende rapportage wordt hieraan 246 M€ toegevoegd, veroorzaakt door extra uitgaven voor het opdragen van OVT-2 en door herijking van de raming van knooppunt Amstel. In zijn totaliteit neemt hiermee het verschil tussen het beschikbare budget en de prognose van de eindkosten toe tot 632 M€. Daarnaast moet rekening worden gehouden met een risico op hogere aanbiedingen als gevolg van markteffecten die spelen op het moment van de marktbenadering (ca. 150 M€). Dit beeld sluit aan bij de eerder gemelde verwachtingen. 2

VN2024-005714 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 12 juni 2024 Ter kennisneming

5.

Ontwikkelingen risico’s: Van de top 10 programmarisico’s van Zuidasdok zijn er in deze verslagperiode twee gestegen. Het risico ‘Actuele prijs- en marktontwikkelingen leiden tot toename van budgetspanning’ en ‘druk op planning’ is gestegen. Het tweede risico betreft de toenemende druk op het wegen- en spoornetwerk door werkzaamheden in de regio, waardoor uitvoeringsperiodes met buitendienststellingen en afsluitingen lastiger te krijgen zijn.

Reden bespreking

Niet van toepassing Uitkomsten extern advies

Niet van toepassing Geheimhouding

Niet van toepassing Uitgenodigde andere raadscommissies

Niet van toepassing

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

nee Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-023709

Commissie RO Voordracht (pdf)

AD2024-023969

Halaarrapportage H2-2023 versie 1.0.pdf (pdf)

AD2024-027905

Raadsinformatiebrief halaarlijkse rapportage Zuidasdok H2 2023.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Zuidas, Fanneke Faasen, 06 222 07 105, f.faasen@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.21

3