Commissie RO Voordracht

VN2023-014997 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 06 september 2023 Ter kennisneming Portefeuille

Ruimtelijke Ordening Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32)

Agendapunt

1

Datum besluit

23 mei 2023 Onderwerp

Kennis te nemen van de Halaarlijkse Rapportage Zuidasdok tweede helft 2022 en het onderzoek risicomanagementsysteem programma Zuidasdok De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van de Halaarlijkse Rapportage Zuidasdok tweede helft 2022 en het onderzoek risicomanagementsysteem programma Zuidasdok. Wettelijke grondslag

Artikel 160, lid 1 onder a Gemeentewet: het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. Artikel 169 Gemeentewet: het college geeft de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Bestuurlijke achtergrond

Bestuurlijke achtergrond Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de gemeente Amsterdam, de Stadsregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok (projectscope en financiële afspraken) en de Structuurvisie Zuidasdok (juridische planologische procedure). Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk komt. Op 17 oktober 2012 heeft de gemeenteraad unaniem ingestemd met de voorkeursbeslissing Zuidasdok. Met de realisatie van Zuidasdok wordt invulling gegeven aan meerdere doelstellingen: • Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is. • Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam. • De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OV-knooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem.

• De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. In de Bestuursovereenkomst 2012 is vastgelegd dat indien het taakstellend budget niet toereikend is of dreigt te zijn voor uitvoering van de scope, dan volgt een bestuurlijk overleg om tot een oplossing te komen, met in het uiterste geval een beslissing door het Rijk, gemeente Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam over de vraag of zij een extra bijdrage doen conform een vastgelegde

Gegenereerd: v1.19

1

VN2023-014997 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 06 september 2023 Ter kennisneming

risicoverdeling. Rijk en Amsterdam zijn samen de risicodragende partijen in de verhouding 75% (Rijk) – 25% (Amsterdam). Daarbij is afgesproken dat het projectrisico voor Amsterdam is gemaximeerd (‘gecapped’) tot een bijdrage van ten hoogste € 55 mln. prijspeil 2011 (= € 66,5 mln. prijspeil 2022). Het Rijk en de gemeente Amsterdam dragen ook het verschil tussen de indexering van de kosten van het project (= GWW-index) en de IBOI-indexering van de bijdragen in de verhouding 75% (Rijk) resp. 25% (gemeente), waarbij de gemeente Amsterdam nadere afspraken kan maken met de Vervoerregio Amsterdam over een extra subsidiabele bijdrage van de Vervoerregio Amsterdam. Het indexeringsrisico dat voor 25% door de gemeente wordt gedragen is geen onderdeel van de overeengekomen Amsterdamse ‘cap’ in het projectrisico. Het programma Zuidasdok is door de gemeente Amsterdam als risicovol project opgenomen in de Regeling Risicovolle Projecten (RRP). Op 15 februari 2017 is de opdracht voor het ontwerpen en realiseren van het project Zuidasdok aan ZuidPlus verstrekt. Uitvoering van het project Zuidasdok is echter zeer complex gebleken.

Voor de voortzetting van de realisatie van Zuidasdok is op 25 maart 2020 door de gezamenlijke opdrachtgevers besloten tot het minnelijk beëindigen van het contract met de huidige aannemer en het opnieuw aanbesteden van de scope van Zuidasdok in hanteerbare deelpakketten. Daarnaast heeft mw Dekker geadviseerd om voortvarend door te gaan met de realisatie van Zuidasdok, en de bestaande afspraken uit de Bestuursovereenkomst in stand te houden en voor het budgettekort een eenmalige extra bijdrage te doen aan het project Zuidasdok (buiten de gemaximeerde extra bijdrage van Amsterdam om en rekening houdend met de situatie dat het rijk 100% risicodragend is voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel). Partijen hebben het advies van mw Dekker integraal omarmd, hebben de scope van Zuidasdok herbevestigd en hebben afgesproken in gesprek te gaan over een eenmalige dekking van het financieel tekort buiten de bestuursovereenkomst om. In het BO MIRT van 14 november 2022 is besloten tot het toekennen van aanvullend budget aan Zuidasdok ter grootte van 1.468 M€. Dit aanvullend budget is gebaseerd op de in de eerste Halaarlijkse Rapportage 2022 gerapporteerde budgetspanning (prijspeil januari 2022) en is toegevoegd aan het budget. De huidige onzekere marktontwikkelingen zijn voor het programma Zuidasdok echter ook een toprisico, en betekent grote onzekerheden voor planning en kosten (o.a.

tekort aan bouwmaterialen en energie leidend tot prijsstijgingen). Halaarlijkse rapportage Bijgaand gaat de halaarlijkse rapportage Zuidasdok 1 juli tot en met 31 december 2022. Samengevat is in deze rapportage het volgende opgenomen: 1.

2. 3.

4.

Gegenereerd: v1.19

Programmavoortgang: Projectvoortgang in de periode juli – december 2022 en de relevante actuele ontwikkelingen na de verslagperiode voor de deelprojecten OVT (Openbaar Vervoerterminal), S&C (Signalling & Control) /ICT Metro, Knooppunten en Tunnels, alsmede de activiteiten ten aanzien van omgeving en communicatie. Aangezien de rapportage is gebaseerd op gegevens uit de periode juli – december 2022 en is vastgesteld op 7 maart 2023 kan het zijn dat de informatie als gevolg van de laatste ontwikkelingen is verouderd. Scope: In de afgelopen periode is er één scopewijziging doorgevoerd: de vervanging oplegging en voegen viaduct Overschiestraat op verzoek van RWS-WNN, die de kosten (3,8 M€) voor haar rekening neemt. Planning: Besloten is de bouwfasering aan te passen waardoor er benodigde werkruimte ontstaat voor OVT-2. Het gevolg is dat de zuidelijke tunnelbuis ruim een jaar later beschikbaar komt. Dit heeft geleid tot de aanpassing van samenhangende mijlpalen waarbij is gekozen voor een meer realistische aanpak van de projecten OVT en Tunnel. De eindmijlpalen van Zuidasdok blijven binnen de afgesproken bandbreedtes. Financiën: In het BO MIRT van 14 november 2022 is besloten tot het toekennen van aanvullend budget ter grootte van 1.468 M€. Dit aanvullend budget is gebaseerd op de in de H1-2022 gerapporteerde budgetspanning (prijspeil januari 2022) en is inmiddels 2

VN2023-014997 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 06 september 2023 Ter kennisneming

5.

toegevoegd aan het budget. De prognose eindstand bedraagt per 31 december 2022 3.709 M€. De prognose eindstand is gestegen (103 M€), door de verwerking van het aanbestedingsresultaat van knooppunt De Nieuwe Meer (99 M€) en de werkzaamheden aan de Overschiestraat (4 M€). De totale budgetspanning komt hiermee ultimo december 2022 uit op 99 M€. Risico’s: Er worden drie toprisico’s genoemd: 1) Actuele geopolitieke / marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen en energie) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden, 2) De aanbesteding van de realisatiecontracten is mogelijk niet succesvol binnen de vigerende kaders en 3) Er is mogelijk te weinig fysieke ruimte (werkterreinen) om het programma uit te voeren binnen de vigerende kaders.

Onderzoek risicomanagementsysteem programma Zuidasdok In vervolg op de bevindingen van de externe review op de kostenraming van Zuidasdok in 2020 is Auditdienst Rijk door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de gemeente Amsterdam in 2022 gevraagd onderzoek te doen naar de opzet en toepassing in de praktijk van het risicomanagementsysteem van Zuidasdok. In 2020 was de bevinding dat het risicomanagement van het programma nog in opbouw was. Op basis van het nu verrichte onderzoek kan vastgesteld worden dat de programmaorganisatie erin is geslaagd een goed functionerend risicomanagementsysteem op te bouwen en ook werkt conform de zelf opgelegde normering en procedure. De Auditdienst heeft enkele bevindingen en aanbevelingen geformuleerd. De programmaorganisatie heeft toegezegd deze aanbevelingen te gebruiken voor verbeteringen. De Auditdienst noteerde daarnaast een aanbeveling – formuleer een risicostrategie – die eerder aan de opdrachtgevers is dan aan de programmaorganisatie. De opdrachtgevers zullen in het opdrachtgeversoverleg deze aanbeveling bespreken en bezien hoe daar een vervolg aan zal worden gegeven. Reden bespreking

Niet van toepassing. Uitkomsten extern advies

Op 7 maart 2023 heeft het Opdrachtgeversoverleg Zuidasdok de tweede halaarlijkse rapportage 2022 vastgesteld. Geheimhouding

Niet van toepassing. Uitgenodigde andere raadscommissies

N.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

Nee Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.19

3

VN2023-014997 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 06 september 2023 Ter kennisneming

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-054792

Bijlage 1 Raadsinformatiebrief tweede halaarlijkse rapportage 2022 Zuidasdok DEFINITIEF.pdf (pdf)

AD2023-054793

Bijlage 2 Halaarrapportage H2-2022 Versie 1.0.pdf (pdf)

AD2023-054794

Bijlage 3 Onderzoeksrapport risicomanagementsysteem programma Zuidasdok.pdf (pdf)

AD2023-054795

Bijlage 4 Managementreactie opdrachtgevers audit risicomanagementsysteem Zuidasdok DEF.pdf (pdf)

AD2023-047819

Commissie RO Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Zuidas, Fanneke Faasen, 06 222 07 105, f.faasen@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.19

4