Commissie RO Voordracht

VN2021-008908 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 19 mei 2021 Ter kennisneming Portefeuille

Zuidas en Marineterrein Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (40)

Agendapunt

19

Datum besluit

23 maart 2021 Onderwerp

Halaarlijkse rapportage Zuidasdok tweede helft 2020 en externe review kostenraming Zuidasdok De commissie wordt gevraagd

1. Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief over: a) De halaarlijkse rapportage Zuidasdok tweede helft 2020 waarin u wordt geïnformeerd over de voortgang van het programma Zuidasdok, ontwikkeling van de prognose eindstand en de planning. b) Het resultaat van de externe review op de kostenraming waarin wordt geconcludeerd dat de raming een voldoende betrouwbaar en volledig beeld geeft van de (P50) verwachte realisatiekosten. Voor enkele posten wordt een hogere risicoreservering passend gevonden en geadviseerd, waardoor de P50 waarde van het tekort op ca. €100 mln hoger ingeschat wordt ingeschat op ca. €1,2 mrd. Wettelijke grondslag

Artikel 169 van de Gemeentewet. Bestuurlijke achtergrond

Achtergrond Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de gemeente Amsterdam, de Stadsregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok (projectscope en financiële afspraken) en de Structuurvisie Zuidasdok (juridische planologische procedure). Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk komt. Op 17 oktober 2012 heeft de gemeenteraad unaniem ingestemd met de voorkeursbeslissing Zuidasdok. In de bestuursovereenkomst 2012 is vastgelegd dat Rijk en Amsterdam samen de risicodragende partijen zijn in de verhouding 75% (Rijk) – 25% (Amsterdam). Daarbij is afgesproken dat het projectrisico voor Amsterdam is gemaximeerd (‘gecapped’ ) tot een bijdrage van ten hoogste € 55 mln. prijspeil 2011 (= € 61,77 mln. prijspeil 2020). Het rijk en de gemeente Amsterdam dragen ook het verschil tussen de indexering van de kosten van het project (= GWW-index) en de IBOIindexering in de verhouding 75% (Rijk) resp. 25% (gemeente), waarbij de gemeente Amsterdam nadere afspraken kan maken met de Vervoerregio Amsterdam over een extra subsidiabele bijdrage van de Vervoerregio Amsterdam.

Het indexeringsrisico dat voor 25% door de gemeente wordt gedragen is geen onderdeel van de overeengekomen Amsterdamse ‘cap’ in het projectrisico. Het project Zuidasdok is door de gemeente Amsterdam als risicovol project opgenomen in de Regeling Risicovolle Projecten (RRP). Op 18 maart 2016 heeft de minister het Tracébesluit getekend. Op 20 april 2016 is het bestemmingsplan Zuidasdok door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee is voorzien in het juridisch-planologisch kader waarbinnen het project Zuidasdok kan worden gerealiseerd.

Gegenereerd: v1.1

1

VN2021-008908 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 19 mei 2021 Ter kennisneming

Op 15 februari 2017 is de opdracht voor het ontwerpen en realiseren van het project Zuidasdok aan ZuidPlus verstrekt. Uitvoering van het project Zuidasdok is echter zeer complex gebleken. Voor de voortzetting van de realisatie van het project Zuidasdok is op 25 maart 2020 door de gezamenlijke opdrachtgevers besloten tot het minnelijk beëindigen van het contract met de huidige aannemer en het opnieuw aanbesteden van de scope van Zuidasdok in hanteerbare deelpakketten. Daarnaast is het advies van mw Dekker om voortvarend door te gaan met de realisatie van het project door de opdrachtgevers integraal omarmd, en hebben zij de huidige scope van het project Zuidasdok herbevestigd. Ad 1) Raadsinformatiebrief Ad a) Halaarlijkse rapportage Zuidasdok Bijgevoegd gaat de halaarlijkse rapportage Zuidasdok tweede helft 2020. Het doel van deze Halaarrapportage van het programma Zuidasdok is de opdrachtgevers te informeren en verantwoording af te leggen over de voortgang van het programma. De Halaarrapportage is openbaar. Door middel van deze rapportage kunnen Raden, Staten en de bestuursraad van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat worden geïnformeerd over de voortgang van het programma. Vanwege het openbare karakter is deze Halaarrapportage tevens een informatiebron voor belanghebbenden en belangstellenden.

Ad b) Externe review op de kostenraming In maart 2020 is aan Tweede Kamer en raden en staten gemeld dat de omvang van het financieel tekort voor het programma Zuidasdok fors is en werd geschat op een bedrag tussen de € 700 en € 1.000 mln (incl. BTW Rijksinfrastructuur). In de tweede helft 2020 is de raming van het programma Zuidasdok gehard en zijn de uitkomsten beoordeeld door een onaankelijk reviewteam, bestaande uit vertegenwoordigers van ProRail, RWS en Amsterdam, aangevuld met PwC. Op basis van de kostenraming afgelopen najaar is er sprake van een budgettekort van € 1.091,5 mln (met een P95 bandbreedte van € 188 mln). Dit is in oktober 2020 aan de bestuurders voorgelegd. De inhoudelijke verklaring van de stijging van de kostenraming sinds het referentieontwerp (2015) en daarmee het budgettekort is beschreven in de halaarlijkse rapportage in paragraaf 4.3.2 (geactualiseerde prognose eindstand). Op initiatief van het rijk en in afstemming met de gemeente is opdracht gegeven voor een externe review op deze kostenraming. De reviewers doen een aantal aanbevelingen aan de programmaorganisatie en de opdrachtgevers. De aanbevelingen en de wijze waarop de opdrachtgevers en de programmaorganisatie deze hebben verwerkt worden hieronder toegelicht.

• De externe review geeft aan dat de raming een voldoende betrouwbaar en volledig beeld geeft van de (P50: : 50% kans op een overschrijding) verwachte realisatiekosten. Wel wordt voor enkele posten een hogere risicoreservering passend gevonden en geadviseerd. De P50 waarde van het tekort wordt ca. €100 mln hoger ingeschat op ca. €1,2 mrd. Het belangrijkste argument voor deze hogere waarde is dat de reviewers een hoger risicoprofiel zien en verwachten dat het integraal voorontwerp op onderdelen nog moet worden aangepast in de definitief ontwerp fase en dit een opwaartse druk zal geven op de P50. Het advies is overgenomen wat inhoudt dat de kostenraming voor het totaal op € 3.204 mln (i.p.v. € 3.101 mln) en het tekort op € 1.195 mln (i.p.v. € 1.091 mln) wordt vastgesteld. Dit wordt in de volgende verantwoordingsrapportage (1e halaarlijkse rapportage 2021) verwerkt. • De reviewers geven aan dat op de peildatum van de review het risicodossier nog niet op orde is en adviseren dit te verbeteren. Er is ook aangegeven dat dit inmiddels door de programmaorganisatie is opgepakt. De programmaorganisatie bevestigt dit in de managementreactie. De opdrachtgevers zullen het risicodossier eind Q3 / begin Q4 2021 opnieuw laten reviewen.

• De reviewers adviseren een deel van de risicoreservering te alloceren op programmaniveau om zo de financiële druk op de individuele projecten te behouden en project overstijgende-,

Gegenereerd: v1.1

2

VN2021-008908 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 19 mei 2021 Ter kennisneming

raakvlak- en ‘kleine kans grote gevolgen’- risico’s te dekken. De programmaorganisatie heeft conform deze lijn al een risicoreservering op programmaniveau opgenomen. • De reviewers schatten de bandbreedte van onzekerheden o.b.v. (gangbare) ervaringskentallen fors hoger in dan door de programma-organisatie. Er wordt geadviseerd om bij budgettering uit te gaan van de P50 waarde, maar wel op niveau opdrachtgevers na te denken over een eigen risicoreservering op P95 waarde. Het advies om de P50 waarde te hanteren is overgenomen want een P50-raming kent een kans van 50% dat er meerkosten zullen zijn en 50% kans dat er minderkosten zullen zijn. Een P50-raming wordt gehanteerd vanuit het principe dat in een portefeuille van projecten de mee- en tegenvallers met elkaar worden verrekend. In het geval meer middelen worden gereserveerd op basis van een hogere Praming, kunnen deze niet worden ingezet op andere projecten. Het is daarom voor projecten in het algemeen gebruikelijk om op p50 waarde te budgetteren. Het afdekken van de risico’s tussen P50 en P95 niveau is aan de afzonderlijke opdrachtgevers. Specifiek voor Amsterdam geldt dat de in de bestuurlijke overeenkomst vastgelegde financiële cap is bedoeld om het verschil tussen de P50 waarde en P95 waarde te kunnen dekken, en we hiermee op dit moment reeds invulling hebben gegeven aan deze aanbeveling. Reden bespreking

Niet van toepassing. Uitkomsten extern advies

Niet van toepassing. Geheimhouding

Niet van toepassing. Uitgenodigde andere raadscommissies

Raadscommissie MLW.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-045348

Bijlage 1_20210430_Aanbiedingsbrief halaarlijkse rapportage 2e halaar 2020.pdf (pdf)

AD2021-043894

Bijlage 2_Halaarrapportage 2020 Zuidasdok v1.1.pdf (pdf)

AD2021-032777

Commissie RO Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Gegenereerd: v1.1

3

VN2021-008908 Zuidas

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 19 mei 2021 Ter kennisneming

Directie Zuidas, Fanneke Faasen, f.faasen@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.1

4