Commissie RO Voordracht

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

VN2026-000452 rve verkeer en or

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 04 februari 2026 Ter kennisneming Portefeuille Agendapunt Datum besluit

Ruimtelijke Ordening Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit TKN3 College B&W van 4 november 2025 Onderwerp

Kennisnemen van de Halfjaarlijkse Rapportage Zuidasdok eerste helft 2025 en de MIRTinformatiebrief (onderdeel Zuidasdok) De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van de Halfjaarlijkse Rapportage Zuidasdok eerste helft 2025 en de MIRTinformatiebrief (onderdeel Zuidasdok) Wettelijke grondslag

• Artikel 160, lid 1 onder a Gemeentewet: het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. • Artikel 169 Gemeentewet Bestuurlijke achtergrond

Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de gemeente Amsterdam, de Stadsregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok (projectscope en financiële afspraken) en de Structuurvisie Zuidasdok (juridische planologische procedure). Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk komt. Op 17 oktober 2012 heeft de gemeenteraad unaniem ingestemd met de voorkeursbeslissing Zuidasdok. Met de realisatie van Zuidasdok wordt invulling gegeven aan meerdere doelstellingen:

• Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van

Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is. • Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam. • De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OV-knooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem. • De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. In de Bestuursovereenkomst 2012 is vastgelegd dat indien het taakstellend budget niet toereikend is of dreigt te zijn voor uitvoering van de scope, dan volgt een bestuurlijk overleg om tot een oplossing te komen, met in het uiterste geval een beslissing door het Rijk, gemeente Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam over de vraag of zij een extra bijdrage doen conform een vastgelegde risicoverdeling. Rijk en Amsterdam zijn samen de risicodragende partijen in de verhouding 75% (Rijk)

VN2026-000452 rve verkeer en or

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

– 25% (Amsterdam). Daarbij is afgesproken dat het projectrisico voor Amsterdam is gemaximeerd ('gecapped') tot een bijdrage van ten hoogste € 55 mln. prijspeil 2011 (= € 72,3 mln. prijspeil 2024). Het Rijk en de gemeente Amsterdam dragen ook het verschil tussen de indexering van de kosten van het project (= GWW-index) en de IBOI-indexering van de bijdragen in de verhouding 75% (Rijk) resp. 25% (gemeente). De gemeente Amsterdam kan nadere afspraken maken met de Vervoerregio Amsterdam over een extra subsidiabele bijdrage van de Vervoerregio Amsterdam. Het indexeringsrisico dat voor 25% door de gemeente wordt gedragen is geen onderdeel van de overeengekomen Amsterdamse 'cap' in het projectrisico. Het programma Zuidasdok is door de gemeente Amsterdam als risicovol project opgenomen in de Regeling Risicovolle Projecten (RRP). Op 15 februari 2017 is de opdracht voor het ontwerpen en realiseren van het project Zuidasdok aan ZuidPlus verstrekt. Uitvoering van het project Zuidasdok is echter zeer complex gebleken. Voor de voortzetting van de realisatie van Zuidasdok is op 25 maart 2020 door de gezamenlijke opdrachtgevers besloten tot het minnelijk beëindigen van het contract met de huidige aannemer en het opnieuw aanbesteden van de scope van Zuidasdok in hanteerbare deelpakketten.

Daarnaast heeft mw Dekker geadviseerd om voortvarend door te gaan met de realisatie van Zuidasdok, en de bestaande afspraken uit de Bestuursovereenkomst in stand te houden en voor het budgettekort een eenmalige extra bijdrage te doen aan het project Zuidasdok (buiten de gemaximeerde extra bijdrage van Amsterdam om en rekening houdend met de situatie dat het rijk 100% risicodragend is voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel). Partijen hebben het advies van mw Dekker integraal omarmd, hebben de scope van Zuidasdok herbevestigd en hebben afgesproken in gesprek te gaan over een eenmalige dekking van het financieel tekort buiten de bestuursovereenkomst om. In het BO MIRT van 11 november 2022 hebben de gezamenlijke opdrachtgevers besloten tot het toekennen van aanvullend budget aan Zuidasdok (inclusief knooppunten) ter grootte van 1.468 M€. Dit aanvullend budget is gebaseerd op de in de eerste Halfjaarlijkse Rapportage 2022 gerapporteerde budgetspanning (prijspeil januari 2022) en is toegevoegd aan het budget. In eerdere rapportages bent u geïnformeerd over het verwachte nieuwe tekort op het programma Zuidasdok van € 600 mln. tot € 800 mln. In mei 2024 heeft het Bestuurlijk Overleg de uitwerking van verschillende versoberingen besproken en besloten de volledige projectscope opnieuw te bevestigen.

Het Bestuurlijk Overleg heeft ingestemd met gunning van project Tunnel, met uitwerking van het voorontwerp van de integrale scope (tunnel Zuid + tunnel Noord) en met realisatie van de zuidelijke tunnel. Omdat er op dit moment onvoldoende budget is, kan geen opdracht voor de realisatie van de noordelijke tunnel worden gegeven. Met oog op het tekort en het lopende ontwerpproces van de tunnel hebben de opdrachtgevers afgesproken uiterlijk in de tweede helft van 2025 een besluit te nemen. Dit mede in het licht van afspraken op het BO MIRT 2022 waarin Zuidasdok, de OV-verbinding Amsterdam – Haarlemmermeer, het derde perron en de metro-ringlijn Amsterdam in samenhang zijn beschouwd. Halfjaarlijkse rapportage Bijgaand gaat de halfjaarlijkse rapportage Zuidasdok eerste helft 2025 en bijbehorende MIRTinformatiebrief (onderdeel Zuidasdok). Samengevat is in deze rapportage het volgende opgenomen:

a. Grootschalig werk aan de weg en het spoor: De eerste zes maanden van 2025 kenmerkten

zich door een cumulatie van uitvoeringswerkzaamheden. De grootschalige werkzaamheden van Zuidasdok raakten aan de A10 Zuid en het spoor, tegelijkertijd werkte Rijkswaterstaat aan de A1, A10 Oost, Coentunnel en A4. Deze werkzaamheden, in combinatie met de NAVO-top en het evenement Amsterdam 750, maakten dat de regio te maken kreeg met extreme verkeershinder. b. Succesvolle uitvoering: In de uitvoering van de projecten station Amsterdam Zuid en Knooppunt De Nieuwe Meer is belangrijke voortgang geboekt. De werkzaamheden zijn conform planning afgerond.

2 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-000452 rve verkeer en or

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

c. Aanbesteding knooppunt Amstel fase verder: In november 2024 is de aanbesteding van

knooppunt Amstel gestart. Twee bouwcombinaties hebben ingeschreven: Amstel Verbindt (Boskalis, Mobilis en Van Gelder) en Combinatie Amstel10 (Heijmans, Dura Vermeer en BAM). d. Openstelling Brittenpassage: De Brittenpassage kan, omdat voor de uitvoeringsontwerpen, het afbouwen en testen meer tijd nodig is, later open dan in de interne planning was voorzien (maar nog wel uiterlijk in 2027). Daardoor start de verbouwing van de Minervapassage later. De verschoven ingebruikname van de Brittenpassage werkt niet door op de start van de tunnelbouw, maar wel op de openstelling van de tunnels en daarmee ook op de afbouw van het station. e. Verloop ontwerp Tunnel: De totstandkoming van het voorontwerp verloopt volgens planning. Het gereedkomen van het voorontwerp van de tunnel staat gepland voor het vierde kwartaal van 2025. f. Versoberingsdoelstelling bereikt: In 2024 is, vanwege het financiële tekort van Zuidasdok, een taakstelling van 70 M€ afgesproken die behaald moet worden door het soberder realiseren van de projectscope. Tot en met de huidige verslagperiode is voor ruim 58 M€ aan versoberingen gerealiseerd. Vanaf 2027 zullen de resterende versoberingen, met een totale waarde van 12 M€, worden doorgevoerd. Daarmee is de versoberingsdoelstelling bereikt. g.

Budgetspanning Zuidasdok neemt toe: De afgelopen rapportageperiode heeft het programma in meerdere bijeenkomsten aan zijn opdrachtgevers en bestuurders gemeld dat de kosten van Zuidasdok verder zijn opgelopen en daarmee ook het budgettekort, naar ca. 1.150-1.300 M€. De oorzaken liggen met name in ongedekte prijsontwikkelingen (inflatie en schaarste), vertragingskosten bij OVT, de stijging van de uitvoeringsprijs voor project Tunnel en tegenvallers bij knooppunt De Nieuwe Meer. h. De programmarisico's: In de top 10 programmarisico's zijn twee risico's toegenomen (onverwachte technische tegenvallers en de bouwteamfase tunnel) en één gedaald (aanbesteding van de realisatiecontracten). De tijd die de besluitvorming over het aanvullend budget voor Zuidasdok mogelijk in gaat nemen, is als nieuw risico opgenomen. Reden bespreking

Niet van toepassing Uitkomsten extern advies

Niet van toepassing Geheimhouding

Niet van toepassing Uitgenodigde andere raadscommisies

Niet van toepassing Wordt hiermee een toezegging of andere motie afgedaan

Nee

3 Gegenereerd: vCURRENT

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

VN2026-000452 rve verkeer en or

Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2026-001950

Commissie RO Voordracht (pdf)

AD2026-001952

Bijlage 1 Raadsinformatiebrief BO MIRT 5 januari 2026 def.pdf (pdf)

AD2026-001954

Bijlage 2 Halfjaarrapportage H1-2025 versie 1.1 def (1).pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Verkeer en Openbare Ruimte Fanneke Faasen, 06 222 07 105, f.faasen@amsterdam.nl Eva Baas, 06 393 34 308, eva.baas@amsterdam.nl

RO