Commissie RO Voordracht

VN2025-014837 griffie andreas 2

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

Voordracht voor de Commissie RO van 30 oktober 2025 Ter bespreking en ter kennisneming Portefeuille

Grond en Ontwikkeling

Agendapunt Datum besluit

A11 Onderwerp

Bespreken openbaarmaking/opheffing geheimhouding van een deels geheim verslag over de risicoopslag in het canonpercentage De commissie wordt gevraagd

1. Het verzoek te bespreken om bijgevoegde gelakte passage over de risico-opslag uit het verslag van de ambtelijke commissie verantwoordelijk voor het canonpercentage openbaar te maken en daartoe de noodzakelijke procedurele stappen te zetten, waaronder de opheffing van de geheimhouding door de raad. 2. Kennis te nemen van de geheimhouding voor 25 jaar tot 24 september 2049 die door het college is opgelegd op de oranje gearceerde passage in de geheime bijlage op grond van artikel 87 Gemeentewet, in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1 tweede lid onder e en i van de Woo. Wettelijke grondslag

Artikel 26 Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam: Lid 3. Elk lid van de commissie kan voorstellen doen tot behandeling van onderwerpen die niet op de agenda staan met uitzondering van initiatiefvoorstellen. Het lid van de commissie dient het voorstel daartoe minstens vijf werkdagen voor de vergadering schriftelijk bij de commissiegriffier in. Bestuurlijke achtergrond

Op 22 april 2025 diende het CDA een Onderzoeksrapport en discussienota in over het canonpercentage bij erfpacht. [i] Uit het Onderzoeksrapport blijkt dat het canonpercentage een risico-opslag van 1,5% bevat die én te hoog is én niet (goed) onderbouwd is. Dit leidt tot hoge erfpachtkosten (en daarmee gentrificatie) in stadsdelen als Nieuw-West, Noord en Zuidoost waar nu jaarlijks canonherzieningen plaatsvinden. Een gelakt verslag van een ambtelijke werkgroep is een sleuteldocument waaruit blijkt hoe de besluitvorming binnen het team van Vernieuwing Erfpachtstelsel plaatsvond en hoe het college en de gemeenteraad hierin werden betrokken. Dit gelakte verslag moet gelezen worden in de onderstaande context. Het Onderzoeksrapport beschrijft hoe het advies van hoogleraar Francke over het canonpercentage en de risico-opslag daarin, essentiële tekortkomingen kende, waaronder:

1. De eerste versie van het advies was geschreven door een ambtenaar van Grond &Ontwikkeling (G&O) zelf;

2. De naam van de ambtenaar van G&O als eerste auteur werd van eindversie van het advies verwijderd;

3. Francke moest kritische opmerkingen die hij in de redactieslag doorvoerde weer verwijderen omdat die tot de conclusie leidden dat de gemeente meer vraagt dan redelijk is;

VN2025-014837 griffie andreas 2

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

4. Een financiële afhankelijkheidsrelatie tussen het bedrijf waar Francke werkte en de

gemeente werd niet gemeld. Francke was oorspronkelijk oprichter van een softwarebedrijf die licenties en diensten leverde aan de gemeente voor WOZ taxaties; 5. Het college en de gemeenteraad werden niet over bovenstaande tekortkomingen geïnformeerd. Het Onderzoeksrapport beschrijft vervolgens hoe Franckes advies werd overgenomen in het adviesrapport van de grondwaardecommissie eeuwigdurende erfpacht (GWC). In een consultatieronde trokken vrijwel alle geraadpleegde partijen de hoge risico-opslag en de onderbouwing ervan in twijfel. Banken hanteerden bij hypotheken een veel lagere opslag van 0,3%. De ambtenaar G&O die eerste auteur was van het advies van Francke, raadpleegde daarop Francke over de onderbouwing van de risico-opslag. Francke gaf aan dat:

1. Het advies geen betrekking had op eeuwigdurende erfpacht (maar op een eerdere

erfpachtvariant) en dus niet 1 op 1 kon worden toegepast op eeuwigdurende erfpacht; 2. Van de vijf gronden voor een risico-opslag (woonduur, grondwaardeontwikkeling, inflatie, debiteurenrisico en administratiekosten) de eerste drie gronden vervielen en alleen de laatste twee van toepassing waren op eeuwigdurende erfpacht; 3. De gemeente op basis van eigen data moest vaststellen hoe hoog de opslag dan diende te worden. Gemeentelijke data rechtvaardigde een veel lagere risico-opslag van 0,25% tot 0,50%. De ambtelijke werkgroep die verantwoordelijk was voor de uitwerking van het GWC advies naar gemeentelijke beleid agendeerde dit herziene/aanvullende advies van Francke. In het verslag is dit agendapunt gelakt (zie zwarte passage).

De gelakte passage is een sleutelpassage die bijdraagt aan het inzicht over de besluitvorming als beschreven in het Onderzoeksrapport. [i] CDA, Te hoge kosten voor erfpacht door onredelijk hoge kosten voor risicos en administratie in het canonpercentage, 22 april 2025, https://amsterdam.raadsinformatie.nl/ /15551908/1. Reden bespreking

Op de passage in het verslag is geheimhouding opgelegd met een beroep op artikel 87 van de Gemeentewet juncto artikel 5.1 lid 2 van de Wet open overheid. [i] De raad, het college, de burgemeester en een commissie als bedoeld in hoofdstuk V kunnen op grond van een belang, genoemd in artikel 5.1, eerste en tweede lid, van de Wet open overheid, een verplichting tot geheimhouding opleggen ten aanzien van informatie die bij dat orgaan berust. Wet open overheid, artikel 5.1 lid 2 2 Gegenereerd: v1.25

VN2025-014837 griffie andreas 2

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

e. de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer; en i. het goed functioneren van de Staat, andere publiekrechtelijke lichamen of bestuursorganen De aangedragen weigeringsgronden/gronden voor geheimhouding voldoen niet. Eventuele namen van lagere ambtenaren zijn gelakt en mogen geheim blijven. De gelakte passage bevat enkel feiten. De namen van sleutelfiguren zoals hoogleraren en hoge ambtenaren dienen volgens de Woo te worden geopenbaard. Los van het al dan niet juist toepassen van weigeringsgronden/gronden voor geheimhouding kan de gemeenteraad besluiten om documenten, of passages daarin, openbaar te maken als zij dat belangrijk vindt, daar staat de Gemeentewet en de Wet open overheid niet aan in de weg. In het belang van de goede en democratische bestuursvoering en in het belang van Amsterdammers voor draagkrachtig gemotiveerde erfpachtkosten is openbaarmaking wenselijk en noodzakelijk. [i] College B&W, Voordracht - Kennisnemen van het verstrekken van geheime stukken aan de gemeenteraad, 1 oktober 2024, https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14611186/1. Uitkomsten extern advies

n.v.t. Geheimhouding

Artikel 87 Gemeentewet, in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1 tweede lid onder e en i van de Woo. Uitgenodigde andere raadscommisies

n.v.t. Wordt hiermee een toezegging of andere motie afgedaan

nee Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-066835

Commissie RO Voordracht (pdf)

AD2025-066889

OPENBAAR-20150910_GEMEENTE_Agenda-financielewerkgroep.pdf (pdf)

AD2025-066891

GEHEIM - GEHEIM_20150910_GEMEENTE_Agendafinanciele-werkgroep.pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Nadere informatie bij lid Lochtenberg (CDA), e-mail laurens.lochtenberg@raad.amsterdam.nl.

3 Gegenereerd: v1.25