Commissie RO (1) Voordracht

VN2021-006394 Grond en ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 24 maart 2021 Ter bespreking en ter kennisneming Portefeuille

Grondzaken

Agendapunt

17

Datum besluit

College van B en W 2 februari 2021 Onderwerp

Kennisnemen van het collegebesluit d.d. 2 februari 2021 inzake een verdeling van de notariskosten in het geval van een wijziging van de WOZ-waarde 2015 waardoor de reeds gepasseerde overstapakte gewijzigd moet worden De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van het besluit van het college d.d. 2 februari 2021 om in te stemmen met een verdeling van de notariskosten in het geval van een wijziging van de WOZ-waarde 2015 waardoor de reeds gepasseerde overstapakte gewijzigd moet worden, zodat 50% van de notariskosten (bestaande uit het tarief van de notaris en de kosten voor de inschrijving van die akte in de openbare registers) tot een maximum van € 1000,- voor rekening komen van de gemeente en het restant van de notariskosten (en alle overige kosten en belastingen) voor rekening van de erfpachter Wettelijke grondslag

Artikel 169 1 jo. lid 3 Gemeentewet: “1. Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. ….enzovoorts 3. Zij geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang.” Bestuurlijke achtergrond

Op 22 juni 2016 heeft de gemeenteraad ingestemd met de invoering van eeuwigdurende erfpacht voor nieuwe uitgiften (Gemeenteblad afd. 1, nr. 664) door middel van de vaststelling van de Algemene Bepalingen voor eeuwigdurende erfpacht 2016 (AB2016) en het bijbehorende uitgiftebeleid en grondprijsbeleid voor nieuwe gronduitgiften in eeuwigdurende erfpacht. Op 28 juni 2017 heeft de gemeenteraad ingestemd met het collegebesluit tot vaststelling van de Overstapregeling van voortdurende naar eeuwigdurende erfpacht (Gemeenteblad2017, nr. 141355). Tegelijkertijd heeft de gemeenteraad ingestemd met het collegebesluit tot vaststelling van het beleid Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2017 (Gemeenteblad 2017, nr. 140578) en het collegebesluit tot vaststelling van het aanvullend beleid voor bestaande erfpachtrechten (Gemeenteblad 2017, nr.143786). Naar aanleiding daarvan en mede naar aanleiding van de op 28 juni 2017 door de gemeenteraad aangenomen moties, heeft het college de Overstapregeling, het beleid grondwaardebepaling en het aanvullend beleid op 19 december 2017 definitief vastgesteld. Op 17 april 2020 heeft de Hoge Raad geoordeeld in een aantal procedures waarin de vraag centraal stond of Amsterdamse erfpachters die een aanvraag hebben ingediend voor de Overstapregeling erfpacht in aanmerking komen voor een nieuwe WOZ-beschikking 2015. Het college is over deze

Gegenereerd: v1.1

1

VN2021-006394 Grond en ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 24 maart 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

arresten en de gevolgen hiervan voor Belastingen Amsterdam en de Overstapregeling erfpacht, geïnformeerd bij besluit van 17 november 2020 (ZD2020-013306). Toelichting Op 17 april 2020 heeft de Hoge Raad geoordeeld in een aantal procedures waarin de vraag centraal stond of Amsterdamse erfpachters die een aanvraag hebben ingediend voor de Overstapregeling erfpacht in aanmerking komen voor een nieuwe WOZ-beschikking 2015. De WOZ-waarde 2015 (met peildatum 2014) is een belangrijke component bij de berekening van de canon en/of aoopsom voor de overstap van voortdurende naar eeuwigdurende erfpacht, voor erfpachters die vóór 8 januari 2020 een overstap hebben aangevraagd. De Hoge Raad heeft samengevat bepaald dat Belastingen Amsterdam in het kader van de Overstapregeling erfpacht, aan belanghebbenden alsnog een voor bezwaar- en beroep vatbare WOZ-beschikking 2015 dient te verstrekken. Dit geldt voor alle belanghebbenden die een aanvraag overstap hebben ingediend vóór 8 januari 2020, dat wil zeggen: • Een medebelanghebbende: De belanghebbende was in 2015 medegerechtigd tot het erfpachtrecht maar heeft zelf geen WOZ-beschikking op naam gekregen. De WOZbeschikking is verzonden op naam van de andere medegerechtigde (gemeenten verstrekken slechts één WOZ-beschikking per object); • Een nieuwe erfpachter: Een belanghebbende is na het jaar 2015 gerechtigd geworden tot het erfpachtrecht.

Het college is over deze arresten en de gevolgen hiervan voor Belastingen Amsterdam en de Overstapregeling erfpacht, geïnformeerd bij besluit van 17 november 2020 (ZD2020-013306). Kort gezegd heeft het college kennisgenomen van de (mogelijke) gevolgen van de arresten voor de werkzaamheden van Belastingen Amsterdam en de overstap naar eeuwigdurende erfpacht. Het college heeft daarbij besloten om het overstapproces zoveel mogelijk doorgang te laten vinden onder de navolgende uitgangspunten: • de volgorde van aandeling van overstapdossiers wordt niet aangepast; • als echter blijkt dat een nieuwe WOZ-beschikking 2015 is aangevraagd wordt het dossier “geparkeerd” totdat er een opnieuw definitief beschikte WOZ-waarde is vastgesteld door Belastingen Amsterdam; • indien de definitief beschikte WOZ-waarde wijzigt dan worden overstapaanbiedingen, die reeds zijn gedaan, aangepast; • ook erfpachters die al een overstapaanbieding hebben geaccepteerd of die al een notariële overstapakte hebben gepasseerd, kunnen opnieuw een WOZ-beschikking aanvragen en komen- indien de definitief beschikte WOZ-waarde wijzigt – in aanmerking voor een aangepaste overstapaanbieding; • achteraf wordt bekeken of de gewijzigde WOZ-waardes aanleiding geven tot aanpassingen in de buurtstraatquotes en welke gevolgen dit heeft voor de overstapaanbieding of reeds gepasseerde overstapaktes.

Over het voormelde collegebesluit is de gemeenteraad geïnformeerd per brief van 17 november 2020 (dagmail) en in de commissievergaderingen van de commissie RO&G op 9 december 2020 en de commissie Financiën op 10 december 2020. Kennisnemen van het besluit van het college d.d. 2 februari 2021 om in te stemmen met een verdeling van de notariskosten in het geval van een wijziging van de WOZ-waarde 2015 waardoor de reeds gepasseerde overstapakte gewijzigd moet worden, zodat 50% van de notariskosten (bestaande uit het tarief van de notaris en de kosten voor de inschrijving van die akte in de openbare registers) tot een maximum van € 1000,- voor rekening komen van

Gegenereerd: v1.1

2

VN2021-006394 Grond en ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 24 maart 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

de gemeente en het restant van de notariskosten (en alle overige kosten en belastingen) voor rekening van de erfpachter Indien de WOZ-waarde 2015 wordt herzien als gevolg van een toegekend bezwaar of na beroep, leidt dat tot een andere (in de praktijk waarschijnlijk lagere) erfpachtgrondwaarde en daarmee tot een andere (eveneens lagere) canon dan wel aoopsom voor het eeuwigdurende erfpachtrecht. Dit geldt tevens voor de gevallen waarbij door een erfpachter vóór 8 januari 2020 een overstapaanvraag werd ingediend en de overstap vervolgens in een notariële akte is vastgelegd en de WOZ-waarde 2015 naar aanleiding van een toegekend bezwaar of na beroep wijzigt. In deze gevallen zal de mogelijk teveel betaalde canon dan wel aoopsom worden terugbetaald door de gemeente en zal opnieuw een (herziene) notariële akte moeten worden gepasseerd bij de notaris. In dit verband zijn er twee situaties te onderscheiden: 1. De overstapakte is gepasseerd bij de notaris vóór de arresten van de Hoge Raad van 17 april 2020. Deze overstapakten zijn gepasseerd in een periode waarin zowel de erfpachters als gemeente in redelijkheid mochten uitgaan van de toen voorliggende gegevens, waaronder de WOZ 2015 waarde.

Zowel de erfpachters als de gemeente zijn met de kennis van nu bij het accepteren van de overstapaanbieding en het passeren van de akte van de onjuiste veronderstelling uitgegaan dat de WOZ-waarde 2015 definitief beschikt was. Op grond hiervan kan worden gesteld dat sprake is van wederzijdse dwaling. 2. De overstapakte is gepasseerd na de arresten van de Hoge Raad van 17 april 2020. In de arresten van de Hoge Raad is bepaald dat de hiervoor genoemde belanghebbenden opnieuw een voor bezwaar en beroep vatbare beschikking WOZ 2015 kunnen aanvragen. Daartoe wordt een webportaal ingericht, waar belanghebbenden de mogelijkheid krijgen om een nieuwe WOZ-beschikking aan te vragen, de primaire objectkenmerken en de drie meest relevante referentieobjecten in te zien en eventueel bezwaar te maken tegen de WOZ-waarde 2015. Erfpachters die hiervoor in aanmerking komen worden hier in aanloop van de openstelling van het webportaal schriftelijk over geïnformeerd en kunnen met behulp van hun DigID inloggen op het webportaal. Tot slot wordt ook het Overstapportaal zodanig aangepast dat als een verzoek om een nieuwe WOZ-waarde 2015 wordt gedaan, de aanvraag om overstap wordt gepauzeerd totdat die WOZ-beschikking opnieuw onherroepelijk is vastgesteld of de betrokkene aangeeft dat hij of zij verder wenst te gaan met de overstapaanvraag.

Dit onder 1 en 2 beschreven onderscheid wordt in hoge mate bepaald door toeval. Het behandelproces van een overstapaanvraag kan bijvoorbeeld langer duren in het geval dat er geen WOZ 2015 beschikbaar is en er daarom een onbezwaarde waarde moet worden vastgesteld. De datum van het passeren van de overstapakten hangt dus niet in alle gevallen direct samen met de aanvraagdatum van de overstap. Besloten is daarom - en om de verdere financiële aandeling niet onnodig te compliceren - om in alle gevallen waarbij de overstap reeds in een notariële akte is vastgelegd en de WOZ-waarde 2015 naar aanleiding van een toegekend bezwaar of na beroep is gewijzigd en de teveel betaalde canon dan wel aoopsom moet worden terugbetaald door de gemeente en een herziene notariële akte zal moeten worden gepasseerd bij de notaris, de notariskosten (ingevolge art. 2 Beleid Aktekosten bestaande uit het tarief van de notaris en de kosten voor de inschrijving van die akte in de openbare registers) voor 50% tot een maximum van € 1000,- voor rekening van de gemeente te laten zijn waardoor het restant van de notariskosten (en ingevolge art. 2 alle overige kosten en belastingen) voor rekening van de erfpachter komt. Het maximum van € 1000,- is in lijn met artikel 4 Beleid Aktekosten waarin tevens voor een aantal

Gegenereerd: v1.1

3

VN2021-006394 Grond en ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 24 maart 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

andere erfpachtwijzigingen is bepaald dat indien de gemeente 50% van de aktekosten draagt dit is gemaximeerd tot € 1000,- per akte. Gezien het voorgaande wordt met dit besluit ten gunste van de erfpachter afgeweken van art. 5 sub L Beleid Aktekosten, waarin is bepaald dat de aktekosten voor andere dan in art. 3,4,5 van dat besluit genoemde wijzigingen, volledig door de erfpachter worden gedragen. De hiervoor geschetste uitzondering geldt dus slechts in de situatie dat de overstapakte reeds gepasseerd is in een notariële akte en de WOZ-waarde 2015 naar aanleiding van een toegekend bezwaar of na beroep is gewijzigd en de teveel betaalde canon dan wel aoopsom moet worden terugbetaald door de gemeente en een herziene notariële akte zal moeten worden gepasseerd bij de notaris. Indien de overstapakte nog gepasseerd moet worden geldt op grond van art. 5 aanhef en onder c van het Beleid Aktekosten dat deze aktekosten voor 100% door de erfpachter worden gedragen. Participatie n.v.t. Financiële onderbouwing De kosten zijn zeer onzeker en kunnen alleen indicatief en met de grootste onzekerheid worden ingeschat.

Wanneer we uitgaan van ca 20.000 gevallen waarbij een nieuwe akte opgesteld moet worden waarbij dit in de helft van de gevallen zou leiden tot een nieuwe akte, dan zouden de kosten voor de gemeente in de komende jaren mogelijk in de orde van grootte van € 5 miljoen kunnen bedragen. Conform het door de Gemeenteraad vastgestelde beleid gaan de uitvoeringskosten uit overstap, waaronder deze aktekosten, ten laste van de reserve financiering erfpachtgrond. Reden bespreking

o.v.v. het lid Boomsma Uitkomsten extern advies

n.v.t. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t. Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.1

4

VN2021-006394 Grond en ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 24 maart 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-022412

Commissie RO (1) Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

K.N. Hallers; juridisch beleidsadviseur; Erfpacht & Uitgifte; Grond & Ontwikkeling; 06-20996554; k.hallers@amsterdam.nl.

Gegenereerd: v1.1

5