Commissie RO (1) Voordracht

VN2024-001621 Grond en Ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 13 maart 2024 Ter bespreking en ter kennisneming Portefeuille

Grond en Ontwikkeling

Agendapunt

17

Datum besluit

College van B&W d.d. 19 december 2023 Onderwerp

Kennisnemen van het beleid Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2024 en kennisnemen van de daaruit voortvloeiende lijst met buurtstraatquotes 2024. De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief met bijlagen over het beleid voor grondwaardebepaling van bestaande erfpachtrechten en de lijst met buurtstraatquotes voor 2024. Wettelijke grondslag

Artikel 169 van de Gemeentewet: het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (eerste lid). Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (tweede lid). Bestuurlijke achtergrond

In juli 2016 is eeuwigdurende erfpacht ingevoerd (Gemeenteblad afd. 1, nr. 664). Op 9 mei 2017 heeft het college de Overstapregeling naar eeuwigdurende erfpacht en het beleid Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2017 vastgesteld. Op 28 juni 2017 heeft de gemeenteraad ingestemd met het collegebesluit van 9 mei 2017 tot vaststelling van het beleid Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2017 (Gemeenteblad 2017, nr. 140578 ). Hierbij is tevens ingestemd met “het jaarlijks laten toetsen van het beleid Grondwaardebepaling door een externe commissie van deskundigen, die toeziet op een correcte toepassing van de in het beleid opgenomen methodiek tot bepaling van de erfpachtgrondwaarden.” Hier wordt jaarlijks uitvoering aan gegeven door de uitvoering van het beleid Grondwaardebepaling en de berekening van de buurtstraatquotes te laten beoordelen door adviesbureau SEO Economisch Onderzoek en hierop een second opinion te laten uitvoeren door hoogleraar H.L.F. de Groot van de Vrije Universiteit. Op 31 januari 2023 heeft het college het geactualiseerde beleid grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2023 vastgesteld en kennisgenomen van de lijst van buurtstraatquotes, die op basis van dit beleid wordt berekend.

Ten behoeve van dit beleid zijn op verzoek van de gemeenteraad de herbouwkosten, waarmee de buurtstraatquotes bepaald worden, geactualiseerd en herijkt door twee onaankelijke externe bouwkostenbureaus. Dit collegebesluit is op 22 maart 2023 in de raadscommissie RO voor kennisgeving aangenomen. Voor nieuwe uitgiften geldt ander beleid. Op 12 december 2023 heeft het college het geactualiseerde beleid Grondprijsbepaling voor nieuwe erfpachtrechten 2024 vastgesteld. Reden bespreking

o.v.v. het lid Lochtenberg (CDA), omdat het stuk van belang is voor de erfpachters in Amsterdam. Uitkomsten extern advies

Gegenereerd: v1.4

1

VN2024-001621 Grond en Ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 13 maart 2024 Ter bespreking en ter kennisneming

De beoordeling van de uitvoering van het beleid Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2024 door adviesbureau SEO Economisch Onderzoek. Voor de jaarlijkse externe toetsing van het beleid Grondwaardebepaling is, net als in voorgaande jaren, opdracht gegeven aan adviesbureau SEO Economisch Onderzoek om de uitvoering van het beleid en de berekening van de buurtstraatquote 2024 te beoordelen. Hierop is een second opinion gedaan door hoogleraar Regionaal Economische Dynamiek H.L.F. de Groot van de Vrije Universiteit. Met de toets door SEO en de second opinion door de heer De Groot is een zorgvuldige toetsing van de methodiek voor de bepaling van de erfpachtgrondwaarde (buurtstraatquotes) gewaarborgd. De gemeente heeft SEO gevraagd te onderzoeken of het beleid Grondwaardebepaling op correcte wijze wordt uitgevoerd. SEO heeft daartoe getoetst of: • de gekozen uitgangspunten en parameters in het beleid, en de beschikbaar gestelde data, op juiste wijze tot uitdrukking komen in de gehanteerde rekenmethoden waarmee de grondwaarde wordt bepaald; • de gehanteerde rekenmethoden technisch correct worden toegepast en uitgevoerd. De totale beoordeling van SEO heeft betrekking op de wijze van uitvoering van het beleid ten aanzien van grondwaardebepaling en niet op het beleid zelf.

Voor het onderzoek heeft SEO gesprekken gevoerd met de gemeente, het ter beschikking gestelde materiaal bestudeerd en geanalyseerd. Met eigen analyses heeft SEO verschillende toetsen uitgevoerd op de toegepaste methoden en gebruikte rekenregels en formules. Tevens heeft SEO de BSQ workflow (berekeningen) volledig gecontroleerd (geen steekproef). Dat wil zeggen dat alle regels in de betreffende workflow gecontroleerd en gemodelleerd zijn op basis van systemen van SEO. De bevindingen van SEO zijn met de gemeente besproken, waarna de gemeente de gevraagde aanpassingen in de workflow en (beleids)documenten heeft doorgevoerd. SEO concludeert het volgende: • De voorgenomen wijzigingen in het beleid van de gemeente Amsterdam voor de bepaling van de erfpachtgrondwaarden zijn op een adequate wijze doorvertaald in de toegepaste rekenmethode (R-script). SEO vond wel incidentele onjuistheden die de gemeente naar aanleiding van deze toetsing heeft aangepast. Van gemaakte keuzes in de toegepaste methode die niet zijn geëxpliciteerd in het beleid en die niet als fout zijn bestempeld, is niet gebleken dat deze inconsistent zijn met het beleid. • Ten opzichte van voorgaande jaren heeft de gemeente opnieuw duidelijk geïnvesteerd in de berekening en bijbehorende documentatie en daarmee de transparantie over en overdraagbaarheid van de uitvoering van de berekening van de buurtstraatquotes vergroot.

• Positief is dat de berekeningen nu in R worden gedaan zoals ook vorig jaar aanbevolen door SEO. Het gebruik van R vereenvoudigt en verbetert de controle van berekeningen, minimaliseert foutgevoeligheden, maakt het script gemakkelijk uitvoerbaar en overdraagbaar tussen medewerkers. De doorrekentijd is aanzienlijk verbeterd ten opzichte van KNIME, met snelle uitvoering en eenvoudige wijzigings- en invoermogelijkheden voor nieuwe bestanden. • Echter valt op dat de flow van de R-code nog erg op de structuur en volgorde van de KNIMEworkflow lijkt, waardoor de code nog niet logisch gestructureerd is. De documentatie en Procesbeschrijving is zeer uitgebreid en naar aanleiding van de aanbevelingen van vorig jaar verder verbeterd. Het zou daarom juist verhelderend zijn als er in het R-script vaker wordt verwezen naar specifieke beleidsregels of processtappen zodat het, ook voor nieuwe medewerkers, eenvoudiger te begrijpen is en beleidsmatige wijzigingen gemakkelijk doorgevoerd kunnen worden.

Gegenereerd: v1.4

2

VN2024-001621 Grond en Ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 13 maart 2024 Ter bespreking en ter kennisneming

• De informatie op de website van de gemeente rondom de erfpachtberekening en de buurtstraatquote komt op enkele punten niet meer overeen met het huidige beleid en de wijze van berekenen. • Net als in voorgaande jaren is er nog sprake van het op meerdere plekken in de berekening (Rscript) ‘hard’ coderen van dezelfde informatie, zoals correctietarieven en -percentages. Dit is foutgevoelig; we adviseren daarom bij de volgende BSQ-berekening numerieke waarden op één (centrale) plek in de code(s) op te nemen. SEO doet de volgende aanbevelingen aan de gemeente: • Werk bij het programmeren zo robuust ('foutvermijdend') mogelijk om consistentie en overzicht te waarborgen; • Verbeter de Procesbeschrijving verder door eerder niet expliciet omschreven stappen alsnog toe te lichten en zorg ervoor dat de documentatie en het R-script volledig op elkaar aansluiten; • Zorg voor een constante update van de (online) communicatie van de gemeente over de erfpachtberekeningen en de buurtstraatquotes. Prof. Dr. H.L.F. de Groot, hoogleraar Economische Dynamiek van de Vrije Universiteit Amsterdam heeft een second opnion gedaan op de beoordeling van SEO met als belangrijkste punten: • De buurtstraatquotes zijn de uitkomst van een adequate toepassing van de beleidsregels zoals deze door de gemeente zijn vastgesteld.

• SEO heeft op een zeer zorgvuldige wijze getoetst of het beleid voor de grondwaardebepaling correcte wijze wordt uitgevoerd. • Er is sprake van voortdurende verbetering van de uitvoer van het proces en ook een houding van de gemeente die gericht is op enerzijds bewaking van continuïteit en anderzijds optimalisatie van processen. • De aanbevelingen in de periode 2017-2022 over zowel de inhoud als de gehanteerde werkwijze zijn op een consciëntieuze wijze ter harte zijn genomen en hebben geleid tot een in de loop der jaren verbeterde en meer transparante formulering van het beleid. • De overstap van het open source programma Knime op R, wordt als positief beoordeeld. Dit maakt het proces transparanter, minder foutgevoelig, sneller en eenvoudiger overdraagbaar en draagt bij aan verbeterde continuïteit van de processen. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

n.v.t. Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.4

3

VN2024-001621 Grond en Ontwikkeling

Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening en Grond en Ontwikkeling

RO

Voordracht voor de Commissie RO van 13 maart 2024 Ter bespreking en ter kennisneming

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-006622

Bijlage 1 Grondwaardebepaling bestaande erfpachtrechten 2024.pdf (pdf)

AD2024-006617

Bijlage 2 - Lijst Buurtstraatquotes 2024 (2).pdf (pdf)

AD2024-006618

Bijlage 3 - Notitie Grondwaardebepaling 2024 - SEO.pdf (pdf)

AD2024-006619

Bijlage 4 - Notitie Prof.mr. H.L.F. de Groot op SEO Second Opinion Grondwaardebepaling.pdf (pdf)

AD2024-006621

Bijlage 5 - Raadsinformatiebrief Nota Grondwaardebepaling bestaande erfpachtrechten 2024.pdf (pdf)

AD2024-006620

Bijlage 6 - Bekendmakingsbesluit - Beleidsregels Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2024.docx (msw12)

AD2024-006623

Commissie RO (1) Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Grond en Ontwikkeling, Sarah Naipal (06-4134 4822, sarah.naipal@amsterdam.nl)

Gegenereerd: v1.4

4