Commissie OZA Voordracht

VN2023-017897 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Publieke Gezondheid en Preventie, Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling, Jeugd(zorg), Onderwijs en Armoede en Schuldhulpverlening

OZA

Voordracht voor de Commissie OZA van 13 september 2023 Ter kennisneming Portefeuille

Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening Sociale Zaken (14)

Agendapunt

2

Datum besluit

11 juli 2023 Onderwerp

Kennis te nemen van de start van het Gezin en Geld onderzoek (pilot Gewoon Geld Geven) zoals opgenomen in het coalitieakkoord. De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van de start van het Gezin en Geld onderzoek (pilot Gewoon Geld Geven) zoals opgenomen in het coalitieakkoord. In het Amsterdams Coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat we als Amsterdam participeren in de pilot ‘gewoon geld geven’ van de Hogeschool van Amsterdam (HvA), waarin mensen tijdelijk een aanvulling krijgen op hun uitkering om zo meer grip op hun leven te krijgen. Het college heeft op 11 juli jl. de start van het onderzoek bekrachtigd. In bijgaande raadsbrief informeert het college u nader over het onderzoeksproject en de wijze waarop de gemeente het onderzoek faciliteert. De brief is u eerder, voor het zomerreces in de Dagmail van 13 juli jl, toegestuurd. Het onderzoek Met het instemmen met deelname aan het onderzoeksproject Gezin en Geld geeft het college uitvoering aan het voornemen in het coalitieakkoord en het startsein voor de officiële voorbereidingen voor het onderzoek (begin 2024). Deze zal worden voorafgegaan door een pilot van 3 maanden onder 10-15 personen om de onderzoeksopzet uit te testen (Q4 2023). In het onderzoeksproject worden de deelnemende bijstandsgerechtigden met minimaal één thuiswonend kind onder de 18 jaar gedurende twee jaar onvoorwaardelijk ondersteund met € 150 netto per maand (€ 1.800 per jaar). Het geld wordt beschikbaar gesteld door externe, maatschappelijk betrokken fondsen.

Na twee jaar onderzoek wordt de bijdrage in zes maanden afgebouwd om een abrupte armoedeval bij de deelnemers te voorkomen. De HvA doet wetenschappelijk onderzoek naar het effect van deze extra financiële bijdrage op het welzijn, de gezondheid, de ontwikkeling, het gebruik van zorg en ondersteuning door de gezinnen en het effect op participatie. Het onderzoek zal plaatsvinden in de masterplangebieden Zuidoost, Nieuw-West en Noord. Alle potentiële deelnemers in de masterplangebieden kunnen zich aanmelden. Op basis van loting worden de onderzoeksgroep en de vergelijkingsgroep (beiden 300 deelnemers) ingedeeld. Het betrekken van een (grote) vergelijkingsgroep is een voorwaarde voor betrouwbaar onderzoek en om te komen tot gevalideerde onderzoeksresultaten. Om de gezinnen binnen en tussen gemeenten goed te kunnen vergelijken is een zelfde inkomstensituatie noodzakelijk. Ook is het essentieel dat de deelnemers vrijelijk over het geld kunnen beschikken. Het onderzoek zal in de eerste helft van 2024 starten en wordt eind 2023 voorafgegaan door een pilot om de onderzoeksopzet te testen. Amsterdam is de derde gemeente die meedoet aan dit onderzoek. De deelname van Amsterdam betekent een verdubbeling van het aantal deelnemers in de onderzoeksgroep, de andere gemeenten Zaanstad en Tilburg hebben beiden 150 deelnemers.

Resultaten uit dit onderzoek worden ook gebruikt voor een maatschappelijke kostenbatenanalyse (MKBA) die wordt uitgevoerd door een onaankelijk bureau . Faciliteren van het onderzoek Om het onderzoek in Amsterdam mogelijk te maken, heeft het college samen met de andere twee deelnemende gemeenten een aantal (wettelijke) barrières moeten doorbreken. De deelnemende

Gegenereerd: v1.11

1

VN2023-017897 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Publieke Gezondheid en Preventie, Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling, Jeugd(zorg), Onderwijs en Armoede en Schuldhulpverlening

OZA

Voordracht voor de Commissie OZA van 13 september 2023 Ter kennisneming gezinnen mogen geen financieel nadeel ondervinden van hun deelname aan het onderzoek. Daarom is het niet wenselijk dat de gemeente de maandelijkse bijdrage verrekent met de bijstandsuitkering. Hiermee zou immers het effect van de extra financiële bijdrage wegvallen en daarmee het doel van het onderzoek ondermijnen. Daarom heeft het college recent de giftendrempel verhoogd naar € 1.800 per jaar. Dat betekent dat Amsterdammers met een bijstandsuitkering giften pas hoeven te melden als het om meer dan € 1.800 per jaar gaat. De gift van € 150 (€ 1.800 per jaar) is extern (via Kansfonds) gefinancierd. Ook is, net als in Zaanstad en Tilburg, geregeld dat de gift geen gevolgen heeft voor het recht op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Dit is afgestemd met Gemeentebelastingen Amsterdam en het waterschap. Om problemen met de belastingdienst te voorkomen, is het belangrijk dat de deelnemende gezinnen melding van de gift maken bij de belastingdienst. Op deze manier blijft het een belastingvrije gift. De deelnemende gezinnen zullen in de onderzoeksperiode door de gemeente worden ondersteund bij het invullen van de belastingaangifte. Alle deelnemers, ook de mensen in de vergelijkingsgroep, ontvangen een vergoeding voor het invullen van de onderzoeksvragenlijsten.

Omdat niet kan worden uitgesloten dat zich in individuele gevallen een negatief financieel effect voordoet, geldt een inspanningsverplichting voor de gemeente en Kansfonds om dit negatieve effect weg te nemen. Hiervoor wordt € 20.000 euro gereserveerd. Verder draagt het college vanwege de uitbreiding van de onderzoeksgroep van 150 naar 300 deelnemers € 200.000 bij aan de onderzoekskosten, gedekt uit de armoedebegroting. Ook stelt de gemeente een projectleider beschikbaar. Samenwerkingsovereenkomst betrokken partijen Het college heet de verantwoordelijk wethouder Armoedebestrijding gemandateerd om de samenwerkingsovereenkomst met Kansfonds en de Hogeschool van Amsterdam voor de projectperiode te sluiten en te ondertekenen. Het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst is noodzakelijk om deelname aan het onderzoek ‘Gezin en Geld’ mogelijk te maken. Met ondertekening van de overeenkomst liggen de samenwerkingsafspraken tussen Kansfonds, de HvA en de gemeente Amsterdam vast. Wettelijke grondslag

Artikel 160 lid 1 Gemeentewet onderdeel a: • Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. Art 169 Gemeentewet • Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (lid 1). • Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Bestuurlijke achtergrond

Amsterdam wil een solidaire stad zijn met gelijke kansen voor iedereen. Het borgen van de bestaanszekerheid van kwetsbare Amsterdammers is een bestuurlijke prioriteit van dit college. De Nationale Ombudsman stelde eind 2022 dat minima flink in de knel zitten en door de ondergrens zakken. Het sociaal minimum is ontoereikend, mensen kunnen geen buffers opbouwen en regels in het sociaal domein zijn veel te ingewikkeld. De commissie Sociaal Minimum komt in haar recente tussenrapport tot dezelfde conclusie en adviseert het kabinet om het besteedbaar inkomen van alle huishoudens op het sociaal minimum te verhogen. Deze rapporten zien we als een onderbouwing

Gegenereerd: v1.11

2

VN2023-017897 Werk, Participatie en Inkomen

Raadscommissie voor Publieke Gezondheid en Preventie, Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling, Jeugd(zorg), Onderwijs en Armoede en Schuldhulpverlening

OZA

Voordracht voor de Commissie OZA van 13 september 2023 Ter kennisneming van de ingezette koers. Daarom doet Amsterdam mee aan het onderzoek Gezin en Geld (pilot Gewoon geld geven). Reden bespreking

n.v.t. Uitkomsten extern advies

n.v.t. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

Nee Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-059544

BRIEF start onderzoek Gezin en Geld (pilot Gewoon Geld Geven).pdf (pdf)

AD2023-059532

Commissie OZA Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

WPI, Nadia el Kebir, 06-48178285, n.kebir@amsterdam.nl WPI, Jan Feenstra, 06-30364058, j.feenstra@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.11

3