Commissie MOW Voordracht

VN2023-001556 Waternet

Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare Ruimte en Groen, Water

MOW

Voordracht voor de Commissie MOW van 02 februari 2023 Ter kennisneming Portefeuille

Water

Agendapunt

16

Datum besluit

n.v.t. Onderwerp

Afschaling van het Verscherpt Toezicht ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) op Waternet De commissie wordt gevraagd

1. Kennisnemen van de brief van ILT met het onderwerp ‘Beëindiging verscherpt toezicht’ d.d. 20 december 2022 met als belangrijkste punt dat: ‘De ILT in december 2022 heeft vastgesteld dat de in 2021 geconstateerde tekortkomingen op het vlak van cybersecurity op orde zijn gebracht, waardoor er geen sprake meer is van een verhoogd risico voor de leveringszekerheid van drinkwater en daarom het ingestelde verscherpt toezicht per 1 januari 2023 beëindigd kan worden.’ 2. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief waarin het college aangeeft dat: Het verscherpte toezicht per 1 januari 2023 is opgeheven en Waternet vanaf die datum weer onder het normale toezichtregime van ILT valt. Wettelijke grondslag

• • • •

Gemeentewet, Artikel 169 lid 4; Drinkwaterwet; Drinkwaterbesluit; Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (Wbni).

Bestuurlijke achtergrond

Het verscherpte toezicht werd in april 2021 ingesteld naar aanleiding van geconstateerde tekortkomingen ten aanzien van de cybersecurity en besturing bij Waternet, die een verhoogd risico vormden voor de leveringszekerheid en kwaliteit van drinkwater. De ILT heeft in de periode april ’21 – december ’22 de voortgang gemonitord van de benodigde verbeteringen aan de hand van verbeterplannen, voortgangsrapportages en periodieke gesprekken met de directie en het Stichtingsbestuur van Waternet. Het verscherpte toezicht kan beëindigd worden omdat de ILT in december 2022 heeft vastgesteld dat de tekortkomingen op het vlak van cybersecurity op orde zijn gebracht, waardoor er geen sprake meer is van een verhoogd risico voor de leveringszekerheid en kwaliteit van drinkwater. Naast de maatregelen rondom de cybersecurity zijn ook maatregelen getroffen om de besturing van de drinkwatertaak te versterken. Daartoe is in juli 2021 een gezamenlijke bestuursopdracht vastgesteld door Amsterdam en het Waterschap Amstel Gooi en Vecht om de governance van Waternet te herijken. De aanleiding voor deze bestuursopdracht waren onder meer de kritiek en aanbevelingen van de ILT en van de Rekenkamer Metropoolregio Amsterdam (RMA) ten aanzien van de aansturing, het toezicht en de informatievoorziening.

Gegenereerd: v1.10

1

VN2023-001556 Waternet

Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare Ruimte en Groen, Water

MOW

Voordracht voor de Commissie MOW van 02 februari 2023 Ter kennisneming

In het collegebesluit van 2 november 2021 is een principebesluit opgenomen met maatregelen om de aanbevelingen van de ILT en RMA op te volgen door onder andere het uitwerken van een NV Drinkwater onder aansturing van Amsterdam zodat de sturing en het toezicht op de drinkwatertaak worden versterkt. Het projectvoorstel voor het onderzoek naar een NV Drinkwater, wordt binnenkort ter instemming aan de gemeenteraad voorgelegd. Dan wordt ook de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang van het herijkingstraject governance.

Toelichting Naar aanleiding van artikelen in de media over de cybersecurity bij Waternet is de ILT eind 2020 een onderzoek gestart. De ILT heeft de praktijk bij Waternet getoetst aan het wettelijk kader voor de zorgplicht en de meldplicht voor de cybersecurity. Het wettelijk kader hiervoor is vastgelegd in de Drinkwaterwet en het -besluit en in de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (Wbni). Op basis van het onderzoek en de geconstateerde tekortkomingen, is Waternet in april 2021 door de ILT onder verscherpt toezicht gesteld. Verbeterplannen Binnen een maand na de constatering van de tekortkomingen heeft Waternet een verbeterplan opgeleverd aan de ILT waarin is aangegeven hoe en wanneer de tekortkomingen op het gebied van cybersecurity en besturing worden opgelost, inclusief de stappen daarnaartoe. Voor de integrale digitaliseringsaanpak van Waternet voor de langere termijn is het ‘Verbeterplan Informatievoorziening en digitale veiligheid en weerbaarheid Waternet’ (hierna genoemd: Verbeterplan IV) op 6 juli 2021 goedgekeurd door het college van B&W. De maatregelen in het Verbeterplan IV zijn bedoeld om de digitale kwetsbaarheid te verminderen en te voldoen aan de eisen op het gebied van digitale veiligheid en is gericht op het realiseren van noodzakelijke verbeteringen op het gebied van techniek, processen, organisatie(structuur) en cultuur.

Bij voldoende interesse kan er een technische sessie over de verbetermaatregelen verzorgd worden. Normaal toezicht Bij alle drinkwaterbedrijven is vanuit de ILT een doorlopend risicogericht toezicht op de drinkwatervoorziening. Daarbij heeft de ILT zowel aandacht voor de cybersecurity als voor besturing van de drinkwatertaak. Per 1 januari 2023 zal Waternet vanuit het normale toezicht door de ILT worden getoetst. Het normale toezicht bestaat voor de cybersecurity onder andere uit verdiepende inspecties en audits. Voor het bestuurlijke toezicht gaat het onder andere om het toetsen van het tot stand komen van de tarieven, de beoordeling van het bedrijfsverslag en een bestuurlijk gesprek tussen de ILT en de directie van Waternet. De ILT blijft nauw betrokken bij de uitwerking van de NV Drinkwater.

Reden bespreking

Gegenereerd: v1.10

2

VN2023-001556 Waternet

Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare Ruimte en Groen, Water

MOW

Voordracht voor de Commissie MOW van 02 februari 2023 Ter kennisneming

n.v.t. Uitkomsten extern advies

n.v.t. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

Nee Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-003212

Bijlage 1. 20221220 Brief ILT beëindiging verscherpt toezicht Waternet.pdf (pdf)

AD2023-003213

Bijlage 2. Raadsinformatiebrief algemeen - Waternet - Beeindiging verscherpt toezicht per 1 januari 2023.pfd.pdf (pdf)

AD2023-003206

Commissie MOW Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Waternet: Linda Riemer, 06-1055 8005, linda.riemer@waternet.nl; Simon Bouwman, 0612344343, simon.bouwman@waternet.nl; Thomas Blokhuis, 06-22081584, thomas.blokhuis@waternet.nl

Gegenereerd: v1.10

3