Commissie MLW Voordracht

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Agendapunt

5

Datum besluit

College van B&W 23 november 2021 Onderwerp

Vaststellen van het uitvoerings- en kredietbesluit van € 224,7 miljoen voor Bruggen en Straten corridor Raadhuisstraat – Mercatorplein Oranje Loper inclusief de voorbereiding van het terugleggen van de kabels en leidingen. De commissie wordt gevraagd

De raad te adviseren in te stemmen met bijgevoegde raadsvoordracht waarmee de gemeenteraad het krediet verstrekt voor uitvoering van de vernieuwing van de bruggen en starten tussen Raadhuisstraat en Mercatorplein inclusief de voorbereiding van het terugleggen van de kabels en leidingen, met de volgende beslispunten: 1. Kennis te nemen van de aanleiding om de vaste bruggen en de straten Raadhuisstraat tot Mercatorplein (onderdeel programma Oranje Loper), inclusief het kruispunt Marnixstraat/ Rozengracht (voorheen onderdeel Binnenring) te vernieuwen, inclusief het verleggen en terugleggen van de kabels en leidingen. • Programma Oranje Loper vernieuwt de Nieuwezijds Voorburgwal en de straten en 9 bruggen (nummers 8, 22, 106, 63, 117, 167, 108, 135 en 359) van Raadhuisstraat tot Mercatorplein. Het vernieuwen van de bruggen is urgent, de bruggen zijn oud en in slechte staat. Uitval van één van de bruggen zou enorme impact hebben op de bereikbaarheid van dit deel van de stad. • Om de overlast te beperken worden nu niet ‘alleen’ de bruggen vervangen met een levensduur van 100 jaar, maar ook de straten met een levensduur van circa 30 jaar. De straten zijn druk en er is te weinig ruimte voor alle soorten verkeer. Daarom willen we ze anders inrichten en zorgen dat het veiliger wordt in het verkeer en er meer ruimte komt voor voetgangers, fietsers, de tram en groen.

• De kruising Rozengracht-Marnixstraat, nu nog onderdeel van project Binnering is ook aan vernieuwing toe: het spoor moet vervangen worden. Door het verschuiven van de tramsporen kan ruimte worden gemaakt om de verkeersveiligheid te verbeteren en toegankelijke haltes in te passen. Omdat deze kruising zowel vanuit bereikbaarheid als vanuit de techniek sterk verbonden is met de rest van de Oranje Loper, wordt de herinrichting uitgevoerd door programma Oranje Loper. 2. In stemmen met het ontwerp en de ontwerptoelichting voor de Raadhuisstraat en Westermarkt met als belangrijkste onderdelen: • Een rijweg van 2,9 meter gecombineerd met een fietsstrook van 1,8 meter en een maximale snelheid van 30 km/h, uitgevoerd met drempels en verhoogde zebrapaden, waarmee een veilige fietsroute en goede oversteekbaarheid van de weg ontstaat. • Een verhoogde trambaan voor een goede doorstroming en daarmee betrouwbare tramverbinding tussen binnenstad en de westflank van de stad met medegebruik van uitsluitend nood- en hulpdiensten. • Vrije trottoirs met voldoende doorloopruimte van bij voorkeur 3,6 meter en minimaal 2,9 meter.

• Een servicestrook op de zuidzijde Raadhuisstraat en Westermarkt voor laden en lossen (waaronder touringcars op de Westermarkt) tijdens venstertijden gecombineerd met vergunningparkeren in de avond en nacht, fietsparkeren en vrij trottoir, waarvoor 46 van de 58 parkeerplekken opgeheven worden en het parkeergebied uitgebreid wordt met parkeerplekken in de Rokingarage. • Vernieuwde toegankelijke tramhaltes op de Westermarkt.

Gegenereerd: v1.24

1

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

• Extra bomen op de tramhalte en servicestrook op de Westermarkt waarmee het plein visueel wordt doorgetrokken naar de bebouwing. 3.Kennis te nemen van het ontwerp van de Rozengracht, waarvoor in juli 2020 een voorkeursbesluit is genomen en afgelopen jaar samen met bewoners en ondernemers de servicestrook is ingericht met laad- en losplekken, gecombineerd met vergunningparkeren, meer fiets- en scooterparkeren en ondergrondse afvalcontainers. 4. In te stemmen met ontwerp en ontwerptoelichting van de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat (tot Mercatorplein) en een stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen met als belangrijkste onderdelen: • Een combinatieprofiel, bestaande uit een fietsstraat stad in en een rijstrook/fietsstrook stad uit, met een maximale snelheid van 30 km/u voor gemotoriseerd verkeer en 50 km/u voor de tram, uitgevoerd met drempels en verhoogde zebrapaden, waarmee een veilige fietsroute en goede oversteekbaarheid van de weg ontstaat. • Het oplossen van de blackspot op de kruising Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat door spoorverschuiving waardoor meer ruimte ontstaat voor fietsers, oversteekplekken en de kruising overzichtelijker wordt.

• Een knip voor gemotoriseerd verkeer aan één zijde (stad in) op de De Clercqstraat op brug 108 (Da Costakade), waardoor het autoverkeer voldoende afneemt om stad in een fietsstraat te realiseren, zonder dat dit elders tot opstoppingen leidt. • Een verhoogde vrijliggende trambaan voor een goede doorstroming en daarmee betrouwbare tramverbinding tussen binnenstad en de westflank van de stad met medegebruik van uitsluitend de nood- en hulpdiensten. • Vrije trottoirs met voldoende doorloopruimte van minimaal 2,2 meter. • Een servicestrook aan beide zijden op de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en een stukje Admiraal de Ruijterweg voor laden en lossen tijdens venstertijden gecombineerd met vergunningparkeren in de avond en nacht, fietsparkeren en vrij trottoir. • Een bomenrij in de servicestrook in combinatie van nieuwe en bestaande bomen met verbeterde groeiplaatsen. Van de circa 100 bestaande bomen wordt de helft verplant en blijft de helft staan en worden circa 8 bomen gekapt. • Het opheffen van 18 parkeerplaatsen op de De Clercqstraat en 24 parkeerplaatsen op de Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat ten gunste van bovenstaande punten. 5.

In te stemmen met het ontwerp en de ontwerptoelichting van de kruising Marnixstraat/ Rozengracht met als belangrijkste onderdelen: • Een spoorverschuiving op de as Marnixstraat van 1,20 m aan de zuidzijde; • Een ruimere boogstraal voor de tram (r = 25), wat zowel gunstig is voor het onderhoud van het spoor (minder slijtage) alsook voor de geluidshinder voor de omgeving (minder piepend geluid van de tram). • Meer ruimte voor fietsers door bredere fietspaden en ruimere opstelplaatsen op alle hoeken van de kruising. • Gescheiden fiets- en autoverkeer op de hoeken van de kruising. Autoverkeer op de Marnixstraat rijdt in beide richtingen in eerste instantie mee over de trambaan, en voegt verderop samen met de fiets in op de fietsstraat. • 30 km/u regime voor autoverkeer in alle richtingen; • Meer ruimte voor voetgangers door bredere voetpaden (m.u.v. de hoek bij Lucky Jack), met name op de Rozengracht-westzijde en de Marnixstraat-zuidzijde. • Het opheffen van 5 parkeerplaatsen op Marnixstraat-zuidzijde ten gunste van fietsparkeervakken en een laad-/losplek. Op de Rozengracht vervalt 1 reguliere parkeerplek om ruimte te maken voor de fiets. Er verplaatsen 2 elektrische laadplekken op de Rozengracht naar de Lijnbaansgracht of Groenmarktkade; Hier is ruimte voor in de parkeerbalans, omdat tegen die tijd de Singelgrachtgarage gereed is.

Gegenereerd: v1.24

2

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

• Er wordt een laad-/losplek voor de ondernemers op het zuidelijke deel van de Marnixstraat aangebracht; • Op de Marnixstraat noordzijde is een ruimtereservering opgenomen voor ondergrondse afvalcontainers. Deze komen in plaats van de huidige zakinzameling in deze buurt. Bij het plaatsen van de ondergrondse containers gaat dit ten koste van nog 2 parkeerplaatsen. • Vernieuwde toegankelijke tramhaltes die zijn opgehoogd en verbreed en voorzien van een nieuwe halte-inrichting. Hiervoor moeten wel 3 bomen langs de Lijnbaansgracht gekapt worden, er is langs het water geen ruimte om nieuwe bomen te planten. Compensatie van de bomen is voorzien door het plaatsen van 4 nieuwe bomen op de Rozengracht (tussen Marnixstraat en Nassaukade). • Vergroening van de strook tussen de bomen langs de Lijnbaansgracht. Verdere uitwerking van het groenontwerp en het beplantingsplan vindt plaats op basis van het definitief ontwerp. 6. Kennis te nemen van de participatie en consultatieverslagen en het positieve advies van het Dagelijks Bestuur van de stadsdelen Centrum en West op de voorkeursontwerpen van Raadhuisstraat en Westermarkt en de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en stukje Admiraal de Ruijterweg hiertussen, alsmede de kruising Marnixstraat/Rozengracht. 7.

Kennis te nemen van het Uitvoeringsplan Oranje loper, straten en bruggen van Raadhuisstraat tot Mercatorplein, waarin onder meer de bouwmethode, de fasering, de risico’s en beheersmaatregelen, de belangrijkste omgevingsaspecten en het vervolgproces zijn opgenomen. 8. Een uitvoeringskrediet voor de Oranje Loper van € 224,7 miljoen (prijspeil 2021 incl. indexatie tot en met uitvoering, exclusief BTW) beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de vernieuwing van 9 vaste bruggen op de corridor Paleis – Mercatorplein en voor de herinrichting van Raadhuisstraat, Rozengracht, kruising Marnixstraat – Rozengracht, Jan Evertsenstraat en De Clercqstraat met als dekking: • € 79,6 miljoen uit de kredietreserve bruggen Oranje Loper • € 83,0 miljoen uit kredietreservering programma bruggen en kades • € 5,0 miljoen uit bijdrage kabel en leiding bedrijven (t.b.v. K&L functievrijmaken) • € 24,9 miljoen uit Stedelijk Mobiliteitsfonds • € 5,9 miljoen uit meerjarig vervangingsprogramma traminfra • € 0,6 miljoen uit krediet openbare verlichting • € 1,0 miljoen uit bijdrage kabel en leiding bedrijven (t.b.v. K&L maaivelden) • € 24,7 miljoen uit subsidiebijdrage van de Vervoerregio Amsterdam. 9.

In te stemmen met de meerkosten ad € 49.800 voor het beheer en onderhoud van de maaivelden van Raadhuisstraat tot Mercatorplein, genoemde kosten worden vanaf 2026 conform de areaalontwikkeling, waarin de uitbreiding van de jaarlijkse onderhoudskosten wordt verdisconteerd, in de begroting opgenomen. 10. Kennis te nemen van de ramingen, de belangrijkste risico’s, de beheersmaatregelen, het risicomanagement en de wijze waarop in de ramingen rekening is gehouden met onzekerheidsmarges. 11. In te stemmen met het hanteren van de P50 waarde voor het project met een risicoreservering van € 35,5 mln. Mochten zich financiële tegenvallers voordoen die boven het budget (incl. risicoreservering) uitkomen, dan wordt hiervoor dekking gezocht binnen programma 2 met inachtname van de volgende overwegingen: • het project is in een bouwteam, samen met aannemers, voorbereid. Daardoor is de uitvoeringservaring al in de voorbereiding betrokken, en is de raming realistischer dan bij projecten waarbij de aannemer pas na het uitvoeringsbesluit wordt betrokken;

Gegenereerd: v1.24

3

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

• de risicoreservering in de P50-projectraming (€ 35,5 miljoen) is ruim hoger dan de verwachtingswaarde van het huidige risicoprofiel (€ 23,3 miljoen); • het Commissariaat Civiele Constructies adviseert om in de kredietverstrekking uit te gaan van P85 (i.c. een extra onzekerheidsmarge). CCC geeft aan dat P50 ook kan, maar dat dan bij eventuele overschrijding van het budget er dekking gevonden moet worden vanuit de fysieke programma/portfolio van de gemeente; • de systematiek om te egaliseren op programmaniveau sluit aan op het portfoliomanagement dat, na invoering van het gewijzigde investeringsstelsel in de begroting 2023, in de begrotingsprogramma’s wordt ontwikkeld; • dat dekking vinden binnen programma 2, mocht zich onverhoopt tegenvallers voordoen, een flinke opgave is gezien de momenteel beperkte financiële ruimte in programma 2 en gaat ten koste van andere projecten. . • met een keuze voor P50 wordt de aannemer (én de gemeente) uitgedaagd om fors te sturen op het budget. 12. Kennis te nemen van de uitvoeringsvoorbereiding, contractering en planning voor de uitvoering. 13. Kennis te nemen van het voorstel om het Uitvoeringsplan als de 3e Voortgangsrapportage Oranje Loper te beschouwen. Wettelijke grondslag

Artikel 147 Gemeentewet 2 De overige bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. Artikel 108 lid 1 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Artikel 169 Gemeentewet 1. Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. 2. Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Artikel 189, eerste lid jo artikel 212, eerste lid van de Gemeentewet en artikel 6, lid 1 en 2 van de Financiële verordening gemeente Amsterdam. Voor alle taken en activiteiten stelt de raad jaarlijks de begroting vast (art. 189 Gemeentewet) en de raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast (art. 212 Gemeentewet). Op basis van deze verordening (art. 6 Financiële verordening) draagt het college er zorg voor, dat alle door de raad vastgestelde wijzigingen van de begroting en investeringskredieten juist en volledig in de budgetten van de programma's, de programmaonderdelen en de budgetten van de investeringskredieten worden verwerkt. Bestuurlijke achtergrond

29 juni 2017: Aanpassen van de reikwijdte van het project Raadhuisstraat-Rozengracht en het beschikbaar stellen van een voorbereidingsbudget € 3,1 miljoen. Hiervan is € 1,3 miljoen toebedeeld aan voorbereiding Bruggen Oranje Loper. 7 januari 2019: Collegebesluit Regeling Risicovolle Projecten waarin het college besluit programma Oranje Loper toe te voegen aan de Regeling Risicovolle Projecten (RRP), in plaats van alleen project Raadhuisstraat - Rozengracht. Onder het programma vallen vier projecten:

Gegenereerd: v1.24

4

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

de herinrichtingsprojecten Nieuwe Zijde (Noord en Zuid), Raadhuisstraat - Rozengracht, De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat en het project Bruggen Oranje Loper. 14 februari 2019: De gemeenteraad stemt in met Uitvoerings- en Kredietbesluit De Nieuwe Zijde Zuid van € 12,7 miljoen. 3 april 2019: Raadsbesluit inzake wijzigingen reikwijdte en aanpak programma Oranje Loper, beschikbaar stellen van voorbereidingskrediet van € 9,9 miljoen, voorbereidingsbudget van € 0,6 miljoen en Kredietreservering van € 82,3 miljoen. Programma Oranje Loper vernieuwt Nieuwezijds Voorburgwal, straten en bruggen van Raadhuisstraat tot Mercatorplein. 10 juli 2019: Het college van B en W stemt in met voorkeursbesluit voor De Nieuwe Zijde Noord en een voorbereidings- en uitvoeringsbudget van € 2,3 miljoen. 2 juni 2020: Het college van B en W stemt in met een aanvullend voorbereidingsbudget van € 0,35 miljoen en het aangepaste ontwerp voor de herinrichting van de Rozengracht. Een verlaging van de snelheid op de rijweg naar 30 km/u en behoud van zoveel mogelijk bestaande bomen op de Rozengracht zijn daarbij het uitgangspunt. Ook komt er meer ruimte voor voetgangers, worden er aparte laad- en losplekken aangelegd en worden er ondergrondse afvalcontainers geplaatst.

23 juni 2020: Het college van B en W stemt in met het toesturen van een brief aan de raad op 3 september, waarin de raad geïnformeerd wordt over de integratie van besluiten die nodig zijn voor de planvorming en uitvoering van verschillende onderdelen van programma Oranje Loper. 4/5 november 2020: De gemeenteraad neemt kennis van de eerste voortgangsrapportage Oranje Loper en stemt in met een aanvullend uitvoeringskrediet van € 5,8 miljoen voor De Nieuwe Zijde Zuid en een uitvoeringskrediet van € 15,2 miljoen voor het functievrij maken (€ 8,1 miljoen voor hulpbruggen en € 7,1 voor verleggen Kabels & Leidingen) van de bruggen. 6/7 juli 2021: De gemeenteraad neemt kennis van de tweede voortgangsrapportage Oranje Loper en stemt in met een aanvullend uitvoeringskrediet van € 10,7 miljoen voor Bruggen Oranje Loper, € 1,0 voor spoorstaven straten en een aanvullend voorbereidingsbudget van € 0,25 miljoen voor herinrichting Rozengracht. 7 oktober 2021: De gemeenteraad wordt geïnformeerd middels een raadsbrief over de kostenraming van de bruggen Oranje Loper inclusief de kabels en leidingen. Reden bespreking

Ter advisering aan de gemeenteraad. Uitkomsten extern advies

De omgeving heeft op verschillende onderdelen kunnen participeren. Ontwerpen straten Voor de Rozengracht heeft in 2019 formele inspraak plaatsgevonden op de uitgangspunten. In 2020 is het ontwerp samen met de omgeving uitgewerkt. Voor de herinrichting van de Raadhuisstraat, De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat is een actief participatieproces georganiseerd, dat de formele inspraak heeft vervangen (zie collegebesluit “Integratie besluitvorming onderdelen programma Oranje Loper”, 23 juni 2020) . Participatie over de uitgangspunten en uitwerking van het ontwerp vonden hier in samenhang plaats. Hiervoor zijn verschillende middelen ingezet, van tekensessies in klankbordgroepen tot een uitgebreide proef met tijdelijke verkeersmaatregelen en grootschalig belevingsonderzoek. KES: klanteisen en -wensen ten aanzien van de uitvoering

Gegenereerd: v1.24

5

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

Voor de uitvoering zijn via een gestructureerd proces klanteisen en-wensen opgehaald in de omgeving. Per eis of wens is getoetst of deze gehonoreerd zou kunnen worden. De stakeholders hebben hierover terugkoppeling ontvangen. Participatie hulpbruggen Om de bruggen te kunnen vernieuwen, zijn hulpbruggen nodig. Omdat deze er een paar jaar komen te liggen, zorgen we dat ze zo goed mogelijk in de omgeving passen. De krijgen zijpanelen met kunstwerken in perforatievorm, die ’s avonds van binnenuit worden aangelicht. Voor de kunstwerken hebben we kunstenaars gevraagd voorstellen in te dienen. Een beoordelingscommissie bestaande uit experts op het gebied van kunst en architectuur, VVAB en bewoners en ondernemers hebben hieruit een selectie gemaakt. Mensen uit de directe omgeving bepalen via een stemming welk kunstwerk op ‘hun’ hulpbrug te zien zal zijn. Geheimhouding

N.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

N.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

Nee. Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.24

6

VN2021-032630 Ingenieursbureau

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-126070

Bijlage 10 - Advies van stadsdeel Centrum aan college over ontwerp Raadhuisstraat.pdf (pdf)

AD2021-126071

Bijlage 11 - Beantwoording reacties over servicestrook Rozengracht.pdf (pdf)

AD2021-126072

Bijlage 12 - Ontwerptoelichting kruising Marnixstraat-Rozengracht.pdf (pdf)

AD2021-126073

Bijlage 13 - Ontwerptekening kruising Marnixstraat-Rozengracht.pdf (pdf)

AD2021-126074

Bijlage 14 - Participatieverslag kruising Marnixstraat-Rozengracht.pdf (pdf)

AD2021-126075

Bijlage 15 - Concept adviesaanvraag stadsdeel Centrum aan college over ontwerp kruising Marnixstraat-Rozengracht.pdf (pdf)

AD2021-126057

Bijlage 16 - Ontwerptoelichting De Clercqstraat-Jan Evertsenstraat.pdf (pdf)

AD2021-126056

Bijlage 17 - Ontwerptekening De Clercqstraat.pdf (pdf)

AD2021-126058

Bijlage 18 - Ontwerptekening Jan Evertsenstraat.pdf (pdf)

AD2021-126059

Bijlage 19 - Participatieverslag De Clercqstraat-Jan Evertsenstraat.pdf (pdf)

AD2021-126063

Bijlage 2 - Gedachtenwisseling CC.pdf (pdf)

AD2021-126060

Bijlage 20 - Beantwoording reacties De Clercqstraat-Jan Evertsenstraat.pdf (pdf)

AD2021-126061

Bijlage 21 - Advies van stadsdeel West aan college over ontwerp De Clercqstraat-Jan Evertsenstraat.pdf (pdf)

AD2021-126062

Bijlage 22 - Notitie Commissariaat Veerman advies P50 P85.pdf (pdf)

AD2021-127546

Bijlage 3 - Raadsvoordracht UKB.pdf (pdf)

AD2021-126065

Bijlage 4 - Financiële bijlage.pdf (pdf)

AD2021-126395

Bijlage 5 - Uitvoeringsplan.pdf (pdf)

AD2021-126066

Bijlage 6 - Ontwerptoelichting Raadhuisstraat.pdf (pdf)

AD2021-126067

Bijlage 7 - Ontwerptekening Raadhuisstraat.pdf (pdf)

AD2021-126068

Bijlage 8 - Participatieverslag Raadhuisstraat.pdf (pdf)

AD2021-126069

Bijlage 9 - Beantwoording reacties op ontwerp Raadhuisstraat.pdf (pdf)

AD2021-124720

Commissie MLW Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Verkeer en Openbare ruimte, Diana van Loenen, ambtelijk opdrachtgever, 06-1459 1142, d.van.loenen@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.24

7