Commissie MLW Voordracht

VN2021-030165 Verkeer en Openbare Ruimte

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Agendapunt

6

Datum besluit

College van B&W 23 november 2021 Onderwerp

Instemmen met de beleidsnota ‘Amsterdam veilig en leeaar - 30km/u in de stad’ De commissie wordt gevraagd

1.

Gegenereerd: v1.22

In te stemmen met bijgaande nota 'Amsterdam veilig en leeaar - 30 km/u in de stad', met als belangrijkste punten: 1.1. We willen in veel meer straten in de stad een maximumsnelheid van 30 km/u. Hierbij streven we naar een zo kort mogelijke uitvoeringsperiode, waarbij we ons op dit moment richten op 2023. 1.2. Met deze maatregel zetten we een grote stap in de verkeersveiligheid: een lagere snelheid zorgt voor minder ongevallen en voor minder ernstig letsel bij een ongeval. 1.3. Een lagere snelheid zorgt daarnaast voor een stevige geluidsreductie van het verkeer in de stad, een belangrijke bron van geluidsoverlast. 1.4. De keuze voor meer 30 km/u in de stad is een uitwerking van motie 57.20 (30 km is de norm in de hele stad, 50 km de uitzondering); het is onderdeel van een brede internationale trend om de verkeersveiligheid in steden te verbeteren, past bij de ingeslagen weg naar een autoluwe stad en sluit aan bij de in de Tweede Kamer aangenomen motie om een afwegingskader te maken voor 30 km/u als leidend principe in de bebouwde kom. Een advies over dit landelijk kader ligt nu bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. 1.5. De effecten van een lagere snelheid op de doorstroming van het verkeer zijn beperkt; wel zien we verplaatsing van verkeer van wegen die 30 km/u worden naar wegen die 50 km/u blijven en naar de ring A10. 1.6.

Uit verdiepende analyses blijkt dat verkeerslichten op kruispunten moeten worden aangepast (ongeveer 200 van de 400). De precieze impact is lastig op voorhand in beeld te brengen. Dit wordt in de uitvoering meegenomen en gemonitord. Nadere verkeerskundige analyses tonen verder dat drie kruispunten overbelast kunnen raken. In de uitvoering gaan we dit goed monitoren. 1.7. Het belangrijkste principe in dit voorstel is dat een weg in de bebouwde kom van Amsterdam alleen 50 km/u blijft als aan één of meer van de volgende voorwaarden wordt voldaan: 1.7.1. wegen die in een niet-stedelijke omgeving liggen (o.a. gebaseerd op adressendichtheid); 1.7.2. wegen met 2x2-rijstroken; 1.7.3. wegen waar niet of nauwelijks oversteekbewegingen (mogelijk) zijn; 1.7.4. weggedeelten waar een directe overgang is met een weg met 70 km/u of hoger; 1.7.5. eventuele onlogische stukken weg die op basis van bovenstaande criteria 30 of 50 worden, terwijl de rest van de weg een andere snelheid heeft; 1.7.6. Voor alle 50 km/u-wegen geldt dat een vrijliggend fietspad en geen direct aanliggende parkeerplaatsen vereist zijn; 1.8.

Met deze aanpak komen ook veel zogenoemde gebiedsontsluitingswegen (wegen met een belangrijke verkeersfunctie) in aanmerking voor een maximumsnelheid van 30 km/u; hiervoor introduceren we een nieuwe categorie: de gebiedsontsluitingsweg-30, waarvan ook landelijk is geconstateerd dat een dergelijke categorie nodig is in stedelijke omgevingen.

1

VN2021-030165 Verkeer en Openbare Ruimte

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

1.9. Belangrijkste kenmerken van een gebiedsontsluitingsweg-30 zijn: 1.9.1. de weg behoudt een hogere hiërarchie ten opzichte van woonstraten (erftoegangswegen met 30 km/u); 1.9.2. we kiezen in principe voor asfalt op de rijbaan, het niet mengen van fiets en auto en we zijn terughoudend met drempels met het oog op het belang van het OV en de nood- en hulpdiensten. 1.10. We streven ernaar de aanpassing naar 30 km/u in een zo kort mogelijke periode uit te rollen, omdat dit de meeste duidelijkheid geeft voor de weggebruiker en omdat hiermee de positieve effecten sneller optreden. Amsterdam werkt hierbij nadrukkelijk samen met het Rijk en het CROW (kennisinstituut verkeer en vervoer) om aanpak en proces af te stemmen. 1.11. Bij de uitrol van 30 km/u in de stad zetten we in op een brede aanpak om de snelheid naar beneden te krijgen, met de volgende onderdelen: 1.11.1. Communicatie 1.11.2. Monitoring 1.11.3. Infrastructuur 1.11.4. Voertuigtechniek 1.11.5. Handhaving 1.12. Het verlagen van de maximumsnelheid in de stad heeft effect op de snelheid van het openbaar vervoer en de nood- en hulpdiensten. Adviesbureau Goudappel Coffeng heeft de mogelijke impact op de exploitatie berekend op 6 tot 7 miljoen euro per jaar (exclusief eventuele benodigde extra activa). Om de negatieve effecten van de maatregel voor deze gebruikers te verminderen, nemen we de volgende maatregelen: 1.12.1.

Er komt een gezamenlijke opdracht van VRA en gemeente, in samenwerking met de vervoerders om mitigerende maatregelen te onderzoeken. Het streven voor deze opdracht is met mitigerende maatregelen het negatieve effect van de maatregel 30 km/u in de stad voor het openbaar vervoer op nul te brengen. In de tweede helft van 2022 komen de resultaten hiervan terug in het uitvoeringsplan '30 km/u in de stad', dat aan de gemeenteraad wordt toegestuurd. Rigoureuze en out-of-the-box-maatregelen op bijvoorbeeld de verkeerscirculatie worden daarbij ook in ogenschouw genomen. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan monitoring van de daadwerkelijke impact en het proces rond invoering. 1.12.2. Vooruitlopend op deze opdracht is al een aantal maatregelen genomen om de effecten op het ov te mitigeren. Hierbij gaat het om (1) het uitzonderen van 30 km/u van vrijliggende tram/bus-banen en (2) het uitzonderen van 30 km/u van een aantal routes bij invoering: Van Diemenstraat/Westerdoksdijk, Prins Hendrikkade Oost en Haarlemmerweg-Oost. Daarnaast blijft vanwege de inspraak de Hugo de Vrieslaan alsnog 50 km/u. Voor de Van Diemenstraat/ Westerdoksdijk en de Prins Hendrikkade Oost geldt dat deze wegen bij herprofilering als ontwerpopgave 30 km/u hebben. 1.12.3. Mocht het streven het negatieve effect op nul te krijgen niet worden gehaald, dan wordt dit aan de betreffende bestuurders voorgelegd.

Gemeentelijk standpunt is dat Amsterdam geen financiële bijdrage voor het mogelijke exploitatietekort gaat leveren. De Vervoerregio heeft hier ook geen extra middelen voor. 1.13. De impact voor nood- en hulpdiensten is gezamenlijk in beeld gebracht. De impact is beperkt, maar wel degelijk zichtbaar. Om dit te mitigeren, is afgesproken een gezamenlijke monitoring op te zetten, waar mogelijk nog aanvullende maatregelen te nemen en zowel operationeel als strategisch een geregeld overleg te hebben ten behoeve van toekomstige ontwikkelingen.

Gegenereerd: v1.22

2

VN2021-030165 Verkeer en Openbare Ruimte

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

2.

Gegenereerd: v1.22

1.14. Het verlagen van de maximumsnelheid zorgt ervoor dat de uitstoot van NOx en CO2 verwaarloosbaar hoger wordt. 1.15. Met het verlagen van de maximumsnelheid in de stad is het mogelijk op een aantal extra trajecten de snorfiets naar de rijbaan te brengen. 1.16. Het verlagen van de maximumsnelheid leidt tot een vermindering van geluidsoverlast, waardoor ongeveer 25% minder woningen gesaneerd hoeven te worden middels het subsidieprogramma gevelsanering. Het ministerie past op korte termijn de regeling zo aan, dat ook woningen langs 30 km/u-wegen in aanmerking komen voor subsidie. 1.17. Voor toekomstig stadsgebied Weesp volgen we de indeling in 30 km/u en 50 km/u die in het onlangs door de gemeenteraad van Weesp vastgestelde mobiliteitsplan is gebruikt. 1.18. In de tweede helft van 2022 volgt een uitvoeringsplan 30 km/u in de stad, waarin de actuele planning van de uitvoering staat, tezamen met de stand van zaken van de opdracht over de mitigerende maatregelen voor ov en nood- en hulpdiensten, de stand van zaken van het landelijke kader en een financiële update, waarin ook de gevolgen voor de kosten van beheer en onderhoud zijn meegenomen 1.19. Juridisch is de wegbeheerder bevoegd 30 km/u binnen de bebouwde kom in te voeren. Wel moet per weg worden aangetoond dat er een overwegende verblijfsfunctie is.

Met het Landelijk Kader 30 km/u dat in ontwikkeling is, worden juridische risico’s op dit punt kleiner. Kennis te nemen van bijgaande Nota van Beantwoording over 30 km/u in de stad, met als belangrijkste punten: 2.1. Er zijn 951 reacties binnengekomen, die overwegend positief reageren op het plan (69% positief, 20% negatief, overig is neutraal of buiten scope). 2.2. Punten die veel terugkomen in de inspraakreacties zijn: 2.2.1. Reactie op het kader en/of de keuze voor specifieke wegen (384x) 2.2.2. Verkeersveiligheid in het algemeen (262) 2.2.3. Aandacht voor handhaving (191) 2.2.4. Geluidsoverlast van het verkeer (125) 2.2.5. Voetgangers en fietsers (125) 2.2.6. Luchtkwaliteit (115) 2.2.7. Leeaarheid (109) 2.3. Er zijn door de insprekers veel suggesties gedaan over aanpassingen in de stad. Waar mogelijk worden deze meegenomen in de uitvoering, zoals de aandacht voor verkeersveiligheid bij het oversteken van de vrije trambaan. 2.4. Van 12 organisaties hebben we een uitgebreide inspraakreactie ontvangen: Amsterdam Noord Toegankelijk, ANWB, Autoluw.NU, Cliëntenbelang, Connexxion, Fietsersbond, Gemeente Almere, GVB, Keolis, Rover, TLN en VRA. 2.5. Veel inspraakreacties gaan over de wens de Weesperstraat/Wibautstraat naar 30 km/ u te brengen (69x). Omdat 30 km/u op een 2x2-weg niet geloofwaardig is, nemen we dit niet over.

Wel geldt dat 30 km/u mogelijk is, op het moment dat de Weesperstraat een stadsstraat wordt, zoals als optie is opgenomen in de Verkenning Oostelijke Binnenstad. 2.6. De Westerdoksdijk/Van Diemenstraat (119x) en de Prins Hendrikkade Oost (39x) worden veel genoemd als straten waar 30 km/u moet gelden. Deze ambitie heeft de gemeente ook, maar ten behoeve van nood- en hulpdiensten en openbaar vervoer blijven deze straten bij invoering 50 km/u. Bij herprofilering van deze straten geldt dat de ontwerpgave 30 km/u is. 2.7. Alle stadsdelen steunen het voorstel. In een aantal gevallen is gevraagd om aanvullende wegen naar 30 km/u; dit is waar mogelijk gehonoreerd, in de meeste gevallen passen deze voorstellen niet in het kader voor 30 km/u.

3

VN2021-030165 Verkeer en Openbare Ruimte

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

3. 4. 5.

2.8. De inspraak heeft geleid tot de aanpassing van de maximumsnelheid op een aantal wegen: 2.8.1. In Nieuw West: Pieter Calandlaan tussen Meer en Vaart en Baden Powellweg (met snelheidsdifferentiatie voor ov), Plesmanlaan tussen Sloterbrug en Baden Powellweg, Slotermeerlaan ten zuiden van Burgemeester Röellstraat (met snelheidsdifferentiatie), Meer en Vaart tussen Osdorpplein en Pieter Calandlaan (met snelheidsdifferentiatie) (50 naar 30) en deel Johan Huizingalaan (ambitie 30, bij invoering 50 vanwege nood- en hulpdiensten). 2.8.2. In West: Bos en Lommerplein (50 naar 30) 2.8.3. In Centrum: Mr. Visserplein (50 naar 30) 2.8.4. In Oost: Hugo de Vrieslaan (30 naar 50) 2.9. De criteria voor het aanwijzen van een 30 km/u-weg wijzigen we niet. Kennis te nemen van de totale kosten van het programma 30 km/u in de stad van € 32,5 mln, dat volgens planning zich uitstrekt over de periode 2021 -2025. Kennis te nemen van de kosten van 2021 en 2022, begroot op € 3.900.000, die worden gedekt uit de reeds hiervoor in het SMF en programma Autoluw vrijgemaakte middelen van in totaal € 5.100.000. Kennis te nemen van de verdere uitwerking en voorbereiding van dit beleidsvoornemen, waarbij de ontbrekende dekking voor de uitvoering, monitoring en handhaving wordt betrokken bij de behandeling van de begroting 2023.

Wettelijke grondslag

Artikel 147 Gemeentewet 1 Gemeentelijke verordeningen worden door de raad vastgesteld voor zover de bevoegdheid daartoe niet bij de wet of door de raad krachtens de wet aan het college of de burgemeester is toegekend. 2 De overige bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. Artikel 108 lid 1 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Artikel 169 Gemeentewet 1 Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. 2 Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Bestuurlijke achtergrond

Bij de raadsbehandeling van de Agenda Amsterdam Autoluw op 23 januari 2020 is motie 57.20 (Ernsting, Bakker, Van Lammeren) aangenomen, waarin het college wordt gevraagd in kaart te brengen hoeveel 30 kilometer zones er nu zijn en een plan te maken ”Amsterdam: 30 kilometer” waarin een tijdspad en aanpak wordt voorgesteld (inclusief een pakket tijdelijke maatregelen) om van veel meer straten in de bebouwde kom in de gehele stad 30 kilometer straten te maken onder het motto: '30 kilometer per uur is de norm, 50 de uitzondering'. Op 22 april 2020 is een brief aan de commissie MLW gestuurd, waarin is toegezegd een onderzoek te starten en deze eind 2020 te presenteren. Op 9 december 2020 is een brief aan de commissie MLW gestuurd met de tussenstand van het onderzoek. Hierin is toegelicht dat 30 km/u veel voordelen heeft, maar dat er ook aandachtspunten

Gegenereerd: v1.22

4

VN2021-030165 Verkeer en Openbare Ruimte

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

zijn, waarvoor een zorgvuldig proces nodig is. Aangegeven is dat in de eerste helft van 2021 een voorstel gereed kan zijn. Op 6 juli 2021 is het beleidsvoornemen vrijgegeven voor inspraak van 23 augustus tot en met 3 oktober 2021. Op 9 september 2021 is het beleidsvoornemen ter kennisname geagendeerd voor de commissie MLW. Reden bespreking

Het vaststellen van de beleidsnota 30 km/u in de stad is een raadsbevoegdheid. Deze beleidsnota is de uitwerking van motie 57.20, die is aangenomen bij de behandeling van de Agenda Amsterdam Autoluw. Uitkomsten extern advies

Zie raadsvoordracht. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

De beleidsnota 'Amsterdam veilig en leeaar - 30 km/u in de stad' is de uitwerking van motie 57.20 (30 km is de norm in de hele stad 50 de uitzondering) van raadsleden Ernsting (GL), Bakker (SP) en Van Lammeren (PvdD). Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.22

5

VN2021-030165 Verkeer en Openbare Ruimte

Raadscommissie voor Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit en Water

MLW

Voordracht voor de Commissie MLW van 16 december 2021 Ter advisering aan de raad

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-127872

Advies stadsdeel Centrum.pdf (pdf)

AD2021-127873

Advies stadsdeel Nieuw West.pdf (pdf)

AD2021-127874

Advies stadsdeel Noord.pdf (pdf)

AD2021-127875

Advies stadsdeel Oost.pdf (pdf)

AD2021-127876

Advies stadsdeel West.pdf (pdf)

AD2021-127877

Advies stadsdeel Zuid.pdf (pdf)

AD2021-127878

Advies stadsdeel Zuidoost.pdf (pdf)

AD2021-127869

Amsterdam veilig en leeaar - 30kmu in de stad .pdf (pdf)

AD2021-127943

Bijlage OV-impactanalyse.pdf (pdf)

AD2021-115567

Commissie MLW Voordracht (pdf)

AD2021-127870

Gemeenteraad Voordracht 30 kmu in de stad.pdf (pdf)

AD2021-127871

Nota van Beantwoording 30kmu in de stad.pdf (pdf)

AD2021-127944

OV-impactanalyse 30 kmu en mitigerende maatregelen.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

V en OR, Wiard Kuné, 06 5159 8069, w.kune@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.22

6