Commissie FKD Voordracht

Raadscommissie voor Financiën, Kunst en cultuur, Diversiteit en antidiscriminatiebeleid, Lucht- en zeehaven (incl. Schiphol), Bedrijfsvoering, Inkoop, Personeel en organisatie, Dienstverlening, Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol), Deelnemingen (incl. AEB), Lokale media, ICT en digitale stad, Evenementen

VN2024-014965 rekenkamer

FKD

Voordracht voor de Commissie FKD van 07 november 2024 Ter advisering aan de raad

Agendapunt

Financiën (36) 4

Datum besluit

n.v.t.

Portefeuille

Onderwerp

Overnemen van de aanbevelingen van het rapport van de rekenkamer 'Voorspellende waarde van de begroting'

De commisie wordt gevraagd

De raad te adviseren,

1. Kennis te nemen van het rapport van de rekenkamer, getiteld Voorspellende waarde van de begroting. 2. De twee aanbevelingen uit het rapport over te nemen. 3. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om deze aanbevelingen uit te voeren. 4. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om: 1. een plan van aanpak te maken voor de opvolging van de aanbevelingen en dit plan van aanpak binnen een half jaar aan te bieden aan de gemeenteraad; 2. te rapporteren over de resultaten als de aanbevelingen zijn uitgevoerd; 3. jaarlijks tussentijds te rapporteren over de stand van zaken van de uitvoering van de aanbevelingen als dit langer dan een jaar duurt. Wettelijke grondslag

Gemeentewet artikel 185 lid 4.

Bestuurlijke achtergrond

De rekenkamer onderzocht hoe goed de gemeente Amsterdam is in het vooraf inschatten van uitgaven en inkomsten in de begroting. De rekenkamer wilde onderzoeken of de gemeenteraad op een navolgbare wijze inzicht krijgt op de realisatie van de begroting. En, wanneer dat zo is, wat de oorzaak is van grote en terugkerende afwijkingen. Het doel van het onderzoek is vooral signalerend en agenderend van aard. Het onderzoek liep van maart tot juli 2024. Hoofdconclusie van het onderzoek De gemeente Amsterdam is bij het begroten regelmatig te behoudend. Daardoor houdt de gemeente aan het eind van het begrotingsjaar vaak veel meer geld over dan aanvankelijk verwacht. Dit is onder meer zichtbaar in het rekeningresultaat dat, met uitzondering van 2019, telkens positiever is dan aanvankelijk geraamd. Deze positieve verschillen lopen op tot € 196 miljoen in 2022 en € 122,1 miljoen in 2023 (waar in beide jaren een rekeningresultaat van nihil was geraamd). Dit patroon doet zich niet alleen voor op het allerhoogste niveau van het rekeningresultaat, maar 1 Gegenereerd: v1.1

Raadscommissie voor Financiën, Kunst en cultuur, Diversiteit en antidiscriminatiebeleid, Lucht- en zeehaven (incl. Schiphol), Bedrijfsvoering, Inkoop, Personeel en organisatie, Dienstverlening, Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol), Deelnemingen (incl. AEB), Lokale media, ICT en digitale stad, Evenementen

VN2024-014965 rekenkamer

FKD

is zichtbaar tot op het meest gedetailleerde niveau van de begroting dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld: de programmaonderdelen. Het patroon ontstaat doordat de gemeente Amsterdam in de periode 2019-2023 regelmatig de baten en lasten (veel) lager heeft ingeschat dan uiteindelijk is gerealiseerd. De onderschatting van de baten was echter veelal groter dan de onderschatting van de lasten. Dit leidde ertoe dat de gemeente Amsterdam vaak een positiever resultaat realiseerde dan verwacht. Een terugkerend patroon van omvangrijke (positieve) verschillen zien we ook bij andere ramingen, zoals die voor de gemeentelijke reserves en schulden. Bij het analyseren van de informatie die de gemeenteraad heeft gekregen over deze verschillen, constateert de rekenkamer dat het zelden eenvoudig navolgbaar is voor de raad wat de omvang is van deze terugkerende en omvangrijke verschillen en in hoeverre problemen bij het ramen daarvan de oorzaak zijn. Dit komt allereerst doordat de nadruk in de jaarverslagen ligt op het verklaren van verschillen ten opzichte van de najaarsnota en niet op de ontwikkeling gedurende het gehele begrotingsjaar. Dit zorgt ervoor dat er minder goed zicht is op de verschillen tussen de begroting en jaarrekening, omdat mutaties worden verantwoord in de tussenrapportages. Daarnaast is de aandacht voor problemen in de ramingen meestal beperkt.

Het is hierdoor voor de gemeenteraad moeilijk om met het vaststellen van begrotingen en budgetten écht grip te krijgen op de gemeentelijke financiën. Analyse Het is belangrijk dat de voorspellende waarde van de begroting voldoende is en reëel zicht geeft op de realisatie van dat jaar. Een begroting die bij herhaling niet realistisch blijkt, verzwakt de grip van de gemeenteraad op de gemeentelijke financiën. Het is dan niet mogelijk om onderbouwde afwegingen te maken bij het nastreven van verschillende ambities voor de stad en het streven naar houdbare financiën. Aanbevelingen Naar aanleiding van dit onderzoek doet de rekenkamer twee aanbevelingen. De rekenkamer vindt het positief dat het college heeft aangekondigd het begrotingsproces te willen aanscherpen. De eerste aanbeveling richt zich op de stappen die nodig zijn om daadwerkelijk structurele verbeteringen te realiseren in het begrotingsproces en de voorspellende waarde van de begroting. De tweede aanbeveling is gericht op het meer in positie brengen van de gemeenteraad zodat bij de raad meer reëel inzicht ontstaat in de mate waarin het begrotingsproces daadwerkelijk leidt tot meer realistische ramingen.

Reden bespreking

n.v.t.

Uitkomsten extern advies

n.v.t.

Geheimhouding

2 Gegenereerd: v1.1

Raadscommissie voor Financiën, Kunst en cultuur, Diversiteit en antidiscriminatiebeleid, Lucht- en zeehaven (incl. Schiphol), Bedrijfsvoering, Inkoop, Personeel en organisatie, Dienstverlening, Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol), Deelnemingen (incl. AEB), Lokale media, ICT en digitale stad, Evenementen

VN2024-014965 rekenkamer

FKD

n.v.t.

Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of andere motie afgedaan

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-064026

Commissie FKD Voordracht (pdf)

AD2024-064056

AD2024-064059

03 Bestuurlijk rapport Voorspellende waarde van de begroting (pdf) 02 Aanbiedingsbrief aan de gemeenteraad Voorspellende waarde van de begroting (pdf) 04 Bijlage bij bestuurlijk rapport Voorspellende waarde van de begroting (pdf) 01 Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

AD2024-064057 AD2024-064058

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Jurriaan Kooij, tel.: 06-82 40 88 24, e-mail: j.kooij@rekenkamer-amsterdam.nl

3 Gegenereerd: v1.1