Commissie FED Voordracht

VN2021-018351 Stadsdeel centrum

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 01 juli 2021 Ter advisering aan de raad Portefeuille

Economische Zaken

Agendapunt

9

Datum besluit

College 22 juni College 22 juni Onderwerp

Uitvoeringstoets op de concept-verordening ‘toerisme in balans’ naar aanleiding van het volksinitiatief ‘Amsterdam heeft een keuze’ De commissie wordt gevraagd

1.

Kennis te nemen van:

a) De eerste herziening van de verordening ‘toerisme in balans’ d.d. maart 2021 naar aanleiding van de bespreking in de raadscommissie op 4 februari jl. zoals opgenomen in bijlage 1 b) De uitvoeringstoets door extern bureau Lysias over deze herziene verordening, zoals opgenomen in bijlage 2 c) De tweede herziene verordening ‘toerisme in balans’ d.d. 18 juni 2021 naar aanleiding van de uitvoeringstoets, zoals opgenomen in bijlage 3 d) De raad te adviseren in te stemmen met de raadsvoordracht voor de Raad van 7/8 juli a.s. Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid, onder b van de Gemeentewet: de bevoegdheid van het college om de beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren; Artikel 3, eerste lid, onder b van de Verordening op het burgerinitiatief, het volksinitiatief en het referendum: de bevoegdheid van de initiatief- en referendumcommissie om te adviseren of een volksinitiatief voldoet aan de vereisten uit artikel 9 tot en met 11 van de verordening; Artikel 9 tot en met 11 van de Verordening op het burgerinitiatief, het volksinitiatief en het referendum: de mogelijkheden voor kiesgerechtigde burgers om een volksinitiatief in te dienen. Bestuurlijke achtergrond

Bestuurlijke achtergrond Op 7 juni 2020 maakten vier initiatiefnemers kenbaar dat zij het volksinitiatief ‘Amsterdam heeft een keuze’ wilden starten. Dit met als doel de balans tussen wonen, werken en recreëren in de stad te herstellen. Het volksinitiatief is op de website van de gemeente geplaatst en binnen twee dagen waren de vereiste 1.200 handtekeningen verzameld. Uiteindelijk zijn er meer dan 30.000 handtekeningen verzameld. De initiatief- en referendumcommissie heeft op grond van de referendumverordening advies uitgebracht en acht het initiatief ontvankelijk. Het volksinitiatief is vervat in een verordening. Belangrijk onderdeel van deze verordening is dat het college aan de raad rapporteert over het aantal toeristenovernachtingen en de toeristische draagkracht van elke wijk en dat het college binnen drie maanden een plan van aanpak presenteert om het aantal toeristenovernachtingen terug te brengen tot tussen de 10 en 14 miljoen en de toeristische draagkracht van wijken te verbeteren.

Gegenereerd: v1.14

1

VN2021-018351 Stadsdeel centrum

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 01 juli 2021 Ter advisering aan de raad

In de bestuurlijke reactie van het college op de eerste versie van de verordening is aangegeven dat het moet gaan over het totale aantal bezoekers en niet alleen de overnachtingen. Verder moet het aantal van 14 miljoen niet een harde grens zijn. De leeaarheid moet beslissend zijn. Ad 1a eerste herziene verordening ‘toerisme in balans’ d.d. Op 4 februari 2021 is de verordening besproken in de raadscommissie FED (Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid). De raadscommissie heeft besloten dat de verordening nog niet klaar is voor bespreking in de raad en dat eerst verder met initiatiefnemers gesproken moet worden over op welke wijze zij de bandbreedte willen hanteren. Op grond daarvan hebben de initiatiefnemers een voorstel gedaan tot aanpassing van de verordening, waarbij dagbezoek is toegevoegd en termijnen zijn verruimd. Ad 1b. Uitvoeringstoets 'Verordening toerisme in balans' Op verzoek van het college is deze concept-verordening op uitvoerbaarheid getoetst. De belangrijkste uitkomsten zijn: • Algemene conclusie van de uitvoeringstoets is, dat de verordening juridisch/bestuurlijk en praktisch uitvoerbaar is, met een aantal kanttekeningen en mits deze op een beperkt aantal punten worden aangepast.

• Juridische uitvoerbaarheid: • Uit de uitvoeringstoets blijkt dat om de verordening uit te kunnen voeren, het van belang is dat wordt aangesloten bij de beschikbaarheid van gegevens bij de gemeente en de definities die de gemeente hanteert. • De verordening beoogt dat de raad zich vastlegt om beleid aan te nemen indien het aantal toeristenovernachtingen buiten de bandbreedte valt. Aandachtspunt is dat hiermee het primaat van de raad is ingeperkt om invloed uit te oefenen op de inhoud van het beleid. • Bij het reguleren van toerisme is het niet helder welke maatregelen in de toekomst mogelijk zijn. Alleen het reguleren van vakantieverhuur en toeristenbelasting worden benoemd, al het andere valt onder “overige relevante maatregelen”. Hierdoor kan een onevenwichtig beeld ontstaan waar het de aanpak van negatieve effecten van “overtoerisme” (zijnde buiten de bandbreedte) betreft. • Het reguleren van toeristische verhuur in woningen; het is mogelijk om vakantieverhuur te reguleren waar dat gevolgen heeft voor de leeaarheid en de woningvoorraad, bijvoorbeeld via een buurtgericht verbod op vakantieverhuur. Aan de onderbouwing worden hoge eisen gesteld. Het overschrijden van een bandbreedte van het aantal toeristen in de stad als geheel, waar artikel 3 in de conceptverordening op ziet, is geen voldoende onderbouwing voor het verbieden van vakantieverhuur in een gebied.

• Er is een periode van ongeveer 2 jaar nodig om de onderbouwing van maatregelen up-todate te brengen en houden met het onderzoek naar toeristische leeaarheid in wijken en op basis daarvan eventueel de Huisvestingsverordening aan te passen. • Het verhogen van de toeristenbelasting is juridisch uitvoerbaar. De gemeente geniet de ruimte en bevoegdheid om belasting te heffen. • Praktische uitvoerbaarheid: In de artikelen 3.2, 4.2 en 6.2 is opgenomen dat het college binnen zes maanden na overschrijden van de bandbreedte een beleidsnota aanbiedt. Deze termijn voor het aanleveren van een beleidsnota is heel kort, zeker indien ook rekening wordt gehouden met afstemmingstrajecten. Binnen deze zes maanden neemt de procedurele aanlevertermijn aan de Raad al drie maanden in beslag. De inhoudelijke voorbereiding en het opstellen van de nota zou dan binnen drie maanden gerealiseerd moeten worden. Een termijn van zes maanden voor het opstellen van een beleidsnota kan slechts haalbaar zijn bij de twee concreet genoemde maatregelen in de verordening, zo wordt gesteld in de uitvoeringstoets:

Gegenereerd: v1.14

2

VN2021-018351 Stadsdeel centrum

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 01 juli 2021 Ter advisering aan de raad

• Regulering van toeristenovernachtingen in woningen; • Regulering met behulp van toeristenbelasting. Het betreft hier echter alleen een beleidsnota. Voor het verder reguleren van toeristenovernachtingen in woningen en de onderbouwing daarvan is in eerste instantie waarschijnlijk 2 jaar nodig. • Om verhoging van de toeristenbelasting als maatregel door te voeren, is minimaal 1,5 jaar nodig (inclusief de termijn van 6 maanden die genoemd wordt in het artikel). • In de verordening wordt ook genoemd dat “overige maatregelen” ingezet kunnen worden. Deze zijn niet gespecificeerd en kunnen daarom niet op uitvoerbaarheid worden getoetst. Ad 1c. tweede herziene verordening op het ‘toerisme in balans’ d.d. 18 juni 2021 Op basis van de concept-uitvoeringstoets, besproken met de initiatiefnemers op 15 juni jl., hebben de initiatiefnemers de concept- verordening d.d. maart 2021 op onderdelen aangepast, waaronder de definities, het moment van informeren en de frequentie van informeren aan de raad. De kern van de verordening is dat het college de raad: • jaarlijks informeert vóór 1 juni over het aantal toeristenovernachtingen en dagbezoeken dat in het lopende en de twee daaropvolgende kalenderjaren wordt verwacht en het aantal toeristenovernachtingen en dagbezoeken dat in het voorafgaande kalenderjaar heeft plaatsgevonden.

• tweejaarlijks informeert vóór 1 juni over de toeristische draagkracht per wijk. De bandbreedte wordt vastgesteld op 10 en 20 miljoen toeristenovernachtingen per jaar, waarbij respectievelijk 12 en 18 miljoen toeristenovernachtingen per jaar als signaalwaarden gelden (in 2012 en 2019 waren er respectievelijk 20,5 en 21,8 overnachtingen van verblijfsbezoekers) De verordening stelt signaalwaarden vast tussen 12-18 miljoen per jaar. Zodra het aantal overnachtingen boven deze signaalwaarden valt, het aantal dagbezoeken te hoog is of de draagkracht in een wijk onder druk staat, roept de verordening het college op om binnen zes maanden een beleidsnota aan te bieden. De verordening schrijft voor dat, bij overschrijding van de signaalwaarden van toeristenovernachtingen, in deze nota door het college wordt ingegaan op regulering van vakantieverhuur in woningen en de toeristenbelasting. Ook geeft de verordening aan dat het college bij te veel dagbezoeken ingaat op de regulering van de vermakelijkhedenretributie. Zodra de toeristische draagkracht in een wijk onder druk staat, dient de nota een voorstel over het waarborgen van de toeristische draagkracht. De gevraagde beleidsnota omvat de wijze waarop het aantal overnachtingen binnen de bandbreedte wordt gebracht in de geprognotiseerde periode van drie jaar (m.a.w.

er hoeft niet jaarlijks een beleidsnota te worden gemaakt, als het aantal overnachtingen boven de bandbreedte blijft uitkomen, gedurende deze drie geprognotiseerde jaren. Dit kan in de praktijk ook niet). Reden bespreking

De verordening was op 4 februari 2021 nog niet klaar voor bespreking in de raad. De verordening is herzien, er is een uitvoeringstoets uitgevoerd en op basis daarvan is de verordening wederom herzien Uitkomsten extern advies

Gegenereerd: v1.14

3

VN2021-018351 Stadsdeel centrum

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 01 juli 2021 Ter advisering aan de raad

Uitvoeringstoets gedaan door Lysias Advies Geheimhouding

nvt Uitgenodigde andere raadscommissies

nvt

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

nvt Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-067693

Bijlage 1 Verordening maart 2021.pdf (pdf)

AD2021-067695

Bijlage 2 Uitvoeringstoets Toerisme in Balans.pdf (pdf)

AD2021-067694

Bijlage 3 - Verordening op het toerisme in balans - 18.06.2021.pdf (pdf)

AD2021-067692

Commissie FED Voordracht (pdf)

AD2021-068332

Verzoek nazending FED volksinitiatief.pdf (pdf)

AD2021-067696

bijlage 4 raadsvoordracht 8 juli 2021.docx (msw12)

AD2021-067697

commissievoordracht 1 juli 2021 def.docx (msw12)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Stadsdeel Centrum, Cora Doppenberg, c.doppenberg@amsterdam.nl, 06-20877148

Gegenereerd: v1.14

4