Commissie FED Voordracht

VN2021-001331 rve ruimte en duurzaamheid

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 04 februari 2021 Ter bespreking en ter kennisneming Portefeuille

Duurzaamheid en Circulaire Economie

Agendapunt

10

Datum besluit

3 november 2020 Onderwerp

Uitvoeringsbeleid ‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht.’ De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van het collegebesluit van 3 november 2020 waarin het college heeft besloten om: 1. In te stemmen met het afzien van inspraak volgens de Algemene inspraakverordening van Amsterdam omdat het onder 2 vast te stellen uitvoeringsbeleid uitsluitend wordt vastgelegd om juridisch technische redenen; 2. Vast te stellen het uitvoeringsbeleid ‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’ zoals opgenomen in bijlage 2, met als belangrijkste punten: a. Het overgangsrecht, zoals is opgenomen in artikel 9.2 van het Bouwbesluit 2012, geldt in die gebieden waar een (deel van de) infrastructuur van het bestaande stadswarmtenet aanwezig was op 1 april 2012, b. In gebieden met een vastgesteld warmteplan vervalt een aansluitverplichting op grond van het overgangsrecht op het bestaande stadswarmtenet, c. Een project is in hoge mate van belang voor het milieu als het gebouw voldoet aan minimaal een energieprestatiecoëfficiënt (EPC) van 0,15 of vergelijkbare normen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) voor alle gebruiksfuncties uit het Bouwbesluit, d. In die gebieden waar lopende concessiecontracten gelden altijd in overleg te treden met de contractpartner om afspraken te maken op welke wijze wordt omgegaan met bestaande contractverplichtingen. Wettelijke grondslag

Artikel 169, eerste en tweede lid, van de Gemeentewet 1. 2.

Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft.

Bestuurlijke achtergrond

Regie op warmte in gebiedsontwikkeling, raad 10 september 2020, waarin aangegeven is welke belemmeringen in de realisatie van laagtemperatuur warmtenetten weggenomen dienen te worden. In de Agenda Duurzaam Amsterdam (2015) heeft de gemeenteraad waarden aangegeven die de kaders bepalen voor keuzes die in de energietransitie genomen moeten worden: betaalbaar, open

Gegenereerd: v1.1

1

VN2021-001331 rve ruimte en duurzaamheid

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 04 februari 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

en duurzaam. In de vastgestelde strategie Naar een stad zonder aardgas (2016) heeft het college die criteria herbevestigd. Met de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal (april 2020) heeft de raad het transitiepad voor de energieprestatie vastgesteld. Amsterdam streeft al decennia naar een strengere energieprestatie dan het landelijke beleid voorschrijft. Tot 2024 worden de nu geldende EPC-normen omgezet naar de BENG systematiek voor alle gebruiksfuncties zoals in het Bouwbesluit omschreven. Aansluitplicht op warmtenet In Amsterdam wordt al decennia gestuurd op aansluiten op warmtenetten. Immers, een aansluiting op een warmtenet is in alle gevallen een stap naar verduurzaming van de warmtevoorziening, ook als het warmtenet nog gevoed wordt door fossiele brandstof. De aansluiting op een warmtenet werd geregeld door een aansluitverplichting op een warmtenet in de Bouwverordening 2003 op te nemen en door concessies uit te geven. Dit voorschrift heeft ertoe geleid dat in Amsterdam bijna 100.000 woningequivalenten aangesloten zijn op het hoog- en middentemperatuur stadswarmtenet, geopereerd door ofwel Vattenfall ofwel Westpoort Warmte. De reikwijdte en de duur van het overgangsrecht is onvoldoende duidelijk bepaald. Zo is onduidelijk op welk gebied het overgangsrecht van toepassing is en is geen einddatum bepaald.

In de praktijk is voor de uitvoering een vaste beleidslijn ontwikkeld, zodat voorkomen wordt dat een beroep kan worden gedaan op een eeuwigdurend overgangsrecht en daardoor een aanzienlijke hoeveelheid nieuwbouwprojecten op bestaande hoog- en middentemperatuur stadswarmtenetten worden aangesloten. Gelet op het gemeentelijk beleid, “Regie op warmte in gebiedsontwikkeling”, (besluit college 28 januari 2020) is het de wens om nieuwbouw aan te sluiten op laagtemperatuurwarmtenetten. Beslispunten Ad 1. In te stemmen met het afzien van inspraak volgens de Algemene inspraakverordening van Amsterdam omdat het onder 2 vast te stellen uitvoeringsbeleid uitsluitend wordt vastgelegd om juridisch technische redenen, Het uitvoeringsbeleid ‘verplicht om aan te sluiten op hoge temperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’ voorziet in een beschrijving van een in de praktijk ontwikkelde gedragslijn die aansluit bij beleid inzake warmtesystemen. Het uitvoeringsbeleid beoogt duidelijkheid te geven over de wijze waarop het overgangsrecht ten aanzien van de aansluitplicht wordt toegepast. Het vastleggen hiervan vindt plaats om redenen van juridischtechnische aard. Ad 2.

Vast te stellen het uitvoeringsbeleid (‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’) zoals opgenomen in bijlage 2, met als belangrijkste punten: Met dit beslispunt stelt het college het uitvoeringsbeleid ‘Verplicht aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Aakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht’ vast. In het uitvoeringsbeleid is de overgangsrechtelijke regeling volgens Bouwbesluit en Bouwverordening 2003 zoals deze in de huidige praktijk wordt toegepast, beschreven en verduidelijkt. Een aantal uitgangspunten van de regeling wordt verduidelijkt. Overgangsrecht

Gegenereerd: v1.1

2

VN2021-001331 rve ruimte en duurzaamheid

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 04 februari 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

Het overgangsrecht in artikel 9.2 lid 10 van het Bouwbesluit 2012 leidt ertoe dat de aansluitplicht van artikel 2.7.3A Bouwverordening 2003 blijft gelden, als voor een gebied op 1 april 2012 (concreet) deze aansluitplicht gold. Daarvoor is vereist: het bouwplan is gelegen binnen 40 meter van de dichtstbijzijnde leiding - ongeacht of dat een primaire of een secundaire leiding is - van het warmtedistributienet zoals dat feitelijk aanwezig was op 1 april 2012 [datum inwerkingtreding Bouwbesluit 2012] óf de kosten voor aansluiting zijn niet hoger dan de kosten zouden zijn bij een afstand van 40 meter. Ad 2a. Het overgangsrecht, zoals is opgenomen in artikel 9.2 van het Bouwbesluit 2012, geldt in die gebieden waar een (deel van de) infrastructuur van het bestaande stadswarmtenet aanwezig was op 1 april 2012, Gezien de redactie van deze bepaling van de bouwverordening 2003 is er alleen sprake van een aansluitplicht als er een warmtenet in het betreffende gebied aanwezig is. Als op 1 april 2012 geen warmtenet aanwezig is, wordt geen aansluitplicht aangenomen. Dat is pas aan de orde als voor het gebied een warmteplan is vastgesteld. Met het ‘gebied’ in de zin van deze bepaling wordt, volgens de toelichting bij de bouwverordening, het gebied bedoeld waarvoor de gemeente een concessie heeft verleend. De toelichting van de bouwverordening heeft geen regulerende status.

De concessiegebieden zijn groot en kennen een zeer lange looptijd. Bovendien sluit deze interpretatie niet aan bij de regeling van het Bouwbesluit 2012, volgens welke met gebied ‘een deel van de gemeente waarin een warmtenet aanwezig is’ wordt bedoeld. Bij de beoordeling van de aansluitplicht wordt bij het begrip ‘gebied’ aangesloten bij de uitleg volgens het Bouwbesluit 2012. Ad 2b. In gebieden met een vastgesteld warmteplan vervalt een aansluitverplichting op grond van het overgangsrecht op het bestaande stadswarmtenet, Uit het Bouwbesluit of geen andere bepaling volgt niet dat door vaststelling van een warmteplan voorbij kan worden gegaan aan de aansluitplicht die op grond van het overgangsrecht geldt. Volgens het Bouwbesluit ontstaat, bij vaststellen van een warmteplan, een aansluitplicht op grondslag van het warmteplan. Een warmteplan wordt vastgesteld voor de duur van ten hoogste 10 jaar. Concessies zijn langlopende afspraken die de termijn van 10 jaar overschrijden. In de huidige praktijk wordt aangenomen dat de aansluitverplichting op grond van het overgangsrecht vervalt. Opgemerkt wordt dat gemaakte afspraken die in de consessieovereenkomst zijn opgenomen onverminderd van kracht blijven.

Ad 2c.Een project is in hoge mate van belang voor het milieu als het gebouw voldoet aan minimaal een energieprestatiecoëfficiënt (EPC) van 0,15 of vergelijkbare normen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) voor alle gebruiksfuncties uit het Bouwbesluit, Volgens de bouwverordening is afwijking van de aansluitplicht mogelijk indien blijkt dat een project in hoge mate van belang is voor het milieu. Aangenomen wordt dat een project in hoge mate van belang is voor het milieu als het project een energieprestatie heeft die lager is dan een EPC van 0,15 (voor alle gebruiksfuncties uit het Bouwbesluit). Deze norm sluit aan bij de ambitie van de gemeente zoals deze is vastgelegd in de routekaart Amsterdam Klimaatneutraal. In concessiegebieden wordt getoetst aan de opgenomen gelijkwaardigheidsbepalingen, dit om te voorkomen dat er conflicten ontstaan in de privaatrechtelijke relatie met een ontwikkelaar.

Gegenereerd: v1.1

3

VN2021-001331 rve ruimte en duurzaamheid

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 04 februari 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

Indien er in de concessie geen gelijkwaardigheidscriteria zijn opgenomen zal beoordeeld worden als hierboven beschreven. Ad 2d. In die gebieden waar lopende concessiecontracten gelden altijd in overleg te treden met de contractpartner om afspraken te maken op welke wijze wordt omgegaan met bestaande contractverplichtingen. Omdat in concessiegebieden langlopende contractafspraken zijn gemaakt wordt er altijd in overleg getreden met de contractpartner op welke wijze omgegaan wordt met bestaande contractverplichtingen. Het doel is om conflicten tussen privaatrechtelijke en publiekrechtelijke sturing te voorkomen, de samenwerkingsrelatie te behouden en, waar nodig, te versterken. Aandachtspunten Nadrukkelijk wordt gewezen op het ontbreken van jurisprudentie aangaande de vraag of het overgangsrecht eindigt indien een warmteplan is vastgesteld. Een zorgvuldige voorbereiding van de besluitvorming terzake de vaststelling van het warmteplan kan inzicht geven in eventuele risico’s. Zo kan worden gekozen om de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure toe te passen. Een ieder heeft dan gelegenheid een zienswijze naar voren te brengen. Slotopmerking Dit uitvoeringsbeleid gaat uit van de huidige wet- en regelgeving. Het wetgevend kader rondom de energietransitie is in beweging.

In de periode 2021-2022 wordt de inwerkingtreding van de Wet Collectieve Warmtevoorziening en de Omgevingswet beoogd. Deze nieuwe kaders kunnen leiden tot aanpassing van het voorliggend uitvoeringsbeleid. Reden bespreking

Geagendeerd op verzoek van het lid Groen (GL). Uitkomsten extern advies

Het uitvoeringsbeleid is afgestemd met de gemeenteadvocaat PelsRijcken en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t. Welke stukken treft u aan?

Gegenereerd: v1.1

4

VN2021-001331 rve ruimte en duurzaamheid

Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven, Duurzaamheid en Circulaire Economie

FED

Voordracht voor de Commissie FED van 04 februari 2021 Ter bespreking en ter kennisneming

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-004758

1. Collegebesluit 3 november 2020.pdf (pdf)

AD2021-004759

2. Overgangsrecht aansluitverplichting.docx (msw12)

AD2021-004761

3. KAART 2013 stadswarmtenet infrastructuur.pdf (pdf)

AD2021-004760

4. KAART Nieuwbouw aansluitverplichting.pdf (pdf)

AD2021-004762

Commissie FED (1) Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, Mimi Eelman, 06 13973745, mimi.eelman@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.1

5